# isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

> Grade 12 isiZulu FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2024, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-isizulu/ec3b771a-9b9a-43d3-b7a6-a9000eb04812
- Updated: 2026-09-28
- Subject: isiZulu FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [isiZulu FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-isizulu/ec3b771a-9b9a-43d3-b7a6-a9000eb04812)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · isizulu. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8dad2049-4460-469d-81f6-59c21796c4c0) — QP · 2024 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                  ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                 IPHEPHA LESITHATHU (P3)

                         UNHLABA/UNHLANGULANA 2024
                             UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA

                                                                    AMAMAKI: 100

                     Lo mhlahlandlela wokumaka unamakhasi ayi-13.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                  Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                                                    2                                      DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                                                                               SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

ISIQEPHU A: UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA IZINDABA

QAPHELA:
•     Ngaso sonke isikhathi sebenzisa irubhrikhi uma umaka umbhalo wokuziqambela (Iphepha lesi-3, ISIQEPHU A).
•     Amamaki ukusuka ku: 0–50 ahlukaniswe ngamazinga amahlanu ngokwezinkomba.
•     Okubonwa ngakho okuqukethwe, ulimi & isitayela, inkomba ngayinye kumazinga amahlanu, ihlukaniswe izingxenye ezimbili kuye ngokwabiwa
      kwamamaki. Kunengxenye engenhla kanye nengezansi.
•     Isakhiwo sona asithinteki ekuhlukaniseni ngokwezingxenye. Ayikho ingxenye engenhla noma engezansi.

ISIQEPHU A: IRUBHRIKHI YOKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50]

      Okungabonwa ngakho                                       Okungavamile                 Okunekhono                 Okusendimeni              Okuqalisayo               Okunganelisi
    OKUQUKETHWE &                                                  28–30                        22–24                      16–18                     10–12                      4–6
    UKUHLELA                                            -Impendulo enembayo         -Impendulo yakheke kahle     -Impendulo eyanelisayo     -Impendulo ikhombisa     -Impendulo enhlanhlathayo
                                                        ngaphezu                    -Imibono eshaya emhlolweni   -Imibono inakho            ukungahlangani           -Imibono edidayo

                                   Ingxenye engenhla
    (Izimpendulo kanye nemibono)                        kobekulindelekile           nehlabahlosile enokuvuthwa   ukulandelana nokushaya     -Imibono engacacile      nenganembi
    Ukudidiyelwa kwemibono                              -Imibono ekhaliphile,       komqondo                     emhlolweni                 nokungeyona              -Akuzwakali,
    ngenhloso yokuhlela                                 echukuluza ingqondo         -Ihleleke kahle kakhulu      -Ihleleke ngokusendimeni   eyokuzisungulela         kunokuphindaphinda
    Ukuqonda inhloso, izethameli                        kanye nekhombisa            kanye nokulandelana          kanye nokulandelana        -Kukhona okukhombisa     -Akukho ukuhlela kanye
    kanye nesimo                                        ukuvuthwa komqondo          (nokuxhumana)                (nokuxhumana)              ukuhlela okuncane        nokulandelana
                                                        -Ihleleke ngobunyoninco     kubandakanya isingeniso,     kubandakanya               nokulandelana
    AMAMAKI ANGAMA-30                                   kanye nokulandelana         umzimba kanye nesiphetho     isingeniso, umzimba
                                                        (nokuxhumana)                                            kanye nesiphetho
                                                        kubandakanya isingeniso,
                                                        umzimba kanye nesiphetho
                                                                   25–27                        19–21                      13–15                      7–9                         0–3
                                                        -Impendulo yinhle kakhulu   -Impendulo yakheke kahle     -Impendulo enembayo        -Impendulo engashayi     -Ayikho imizamo
                                                        kepha intula izimpawu ze-   -Imibono ehambisanayo        kodwa intula ukucacisa     emhlolweni               ekhombisa ukuphendula

                                   Ingxenye engezansi
                                                        eseyi enembayo              nendaba nehlabahlosile       -Imibono iyalandelana      -Imibono ithanda ukuba   ngesihloko
                                                        -Imibono ekhombisa          -Ihleleke kahle kakhulu      ngokusendimeni futhi       nhlakanhlaka futhi       -Akuhambisani nesihloko
                                                        ukuvuthwa komqondo          kanye nokulandelana          iyamukeleka                iyadida                  futhi akufanelene
                                                        kanye nokukhalipha          (nokuxhumana)                -Kukhona okukhomba         -Ukuhlela kanye          -Akuqondene nesihloko
                                                        -Ikhombisa ikhono           kubandakanya isingeniso,     ukuhlela kanye             nokulandelana akukho     futhi kuphithene
                                                        lokuhlela kanye             umzimba kanye nesiphetho     nokulandelana
                                                        nokulandelana                                            (nokuxhumana)
                                                        (nokuxhumana)                                            kubandakanya
                                                        kubandakanya isingeniso,                                 isingeniso, umzimba
                                                        umzimba kanye nesiphetho                                 kanye nesiphetho

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                        Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                                                             3                                                 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                                                                                        SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

IRUBHRIKHI OKUHLOLA I-ESEYI: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA [AMAMAKI ANGAMA-50] (kuyaqhubeka)

     Okungabonwa ngakho                                            Okungavamile                      Okunekhono                   Okusendimeni                      Okuqalisayo                    Okunganelisi
  ULIMI, ISITAYELA &                                                      14–15                           11–12                            8–9                             5–6                             0–3
  UKULUNGISA AMAPHUTHA                                       -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ulimi aluqondakali
                                                             ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    -Ithoni, irejista, isitayela
  Ithoni, irejista, isitayela,                               kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuhambisana                     kanye nolwazimagama
  ulwazimagama luyahambisana                                 kakhulu nenhloso,               nenhloso, izethameli kanye      nenhloso, izethameli            ngokungagculisi                 aluhambisani nenhloso,

                                         Ingxenye engenhla
  nenhloso/umthelela kanye                                   izethameli kanye nesimo         nesimo                          kanye nesimo                    nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo
  nesimo                                                     -Ulimi lukhombisa               -Ulimi lufanelekile kanye       -Ukusetshenziswa kolimi         kanye nesimo                    -Ulwazimagama luncane
  Ukukhethwa kwamagama,                                      ukuzethemba,                    nokusetshenziswa                ukudlulisa umqondo              -Ukusetshenziswa kolimi         kakhulu okwenza kube
  ukusetshenziswa kolimi,                                    luyancomeka kakhulu             kwethoni ngendlela              -Ithoni ifanelekile             ukudlulisa umqondo              lukhuni ukuqonda
  izimpawu zokuloba, uhlelo,                                 -Ithoni ekhomba ukuphoqa        efanelekile                     -Kusetshenziswe amasu           akugculisi
  isipelingi                                                 kanye namasu obuciko            -Kukhombisa ukungabi            obuciko ukukhulisa              -Ithoni nephimbo
                                                             obunembayo                      namaphutha amaningi             okuqukethwe                     akugculisi
  AMAMAKI AYI-15                                             -Akunamaphutha nhlobo           ohlelweni kanye nesipelingi                                     -Kusetshenziswe amasu
                                                             ohlelweni kanye nesipelingi     -Ibumbeke kahle                                                 obuciko ngokungagculisi
                                                             -Ikhombise ikhono                                                                               ukukhulisa okuqukethwe
                                                             eliphezulu lokubumba
                                                                             13                           10                               7                             4

                                 Ingxenye engezansi
                                                             -Ulimi lukhombisa               -Ulimi luyahambisana futhi      -Ukusetshenziswa kolimi         -Ukusetshenziswa kolimi
                                                             ukuzethemba,                    lufanelekile                    okusendimeni                    okungekho endimeni
                                                             luyancomeka kakhulu             -Ithoni iyahambisana futhi      nokungahlangani                 -Imisho enhlobonhlobo
                                                             -Akunamaphutha ohlelweni        ifanelekile                     okumbalwa                       imbalwa noma ayikho
                                                             kanye nesipelingi               -Kunamaphutha ambalwa           -Ithoni ifanelekile kanye       -Ulwazimagama
                                                             -Ikhombise ikhono               ohlelo kanye nesipelingi        nokusetshenziswa                olunomkhawulo
                                                             eliphezulu lokubumba            -Ibumbeke kahle                 kwamasu obuciko
                                                                                                                             okunomkhawulo
  ISAKHIWO                                                                 5                               4                               3                              2                              0–1
  Izimpawu zethekisthi,                                      -Ukuthuthuka kwesihloko         -Ukuthuthuka nokugeleza         -Ukuthuthuka kwendaba           -Amaphuzu ambalwa               -Amaphuzu awatholakali
  ukuthuthuka kwezigaba kanye                                okunembayo                      kwendaba                        okulindelekile                  azwakalayo                      -Imisho kanye nezigaba
  nokwakhiwa kwemisho                                        -Ukucacisa okunembayo           -Ukulandelana                   -Imisho, izigaba                -Imisho kanye nezigaba          kunamaphutha
                                                             -Imisho, izigaba kwakheke       -Imisho, izigaba                kwakheke kahle                  kunamaphutha                    -I-eseyi ayinamqondo
  AMAMAKI AYISI-5                                            kahle kakhulu                   kuyalandelana futhi             -I-eseyi isenawo                -I-eseyi isenawo
                                                                                             kuxubile                        umqondo                         umqondo noma
                                                                                                                                                             inamaphutha

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                                                Pheqa ikhasi

### Page 4

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3         4             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:

 •     Q: Okuqukethwe
 •     Sk: Isakhiwo
 •     L: Ulimi
 •     St: Isitayela
 •     Pt: Amaphutha
 •     Hl: Ukuhlela

 Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

 •     QHl     = 30
 •     LSP     = 15
 •     Sk      = 05

 Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

 SP – (dwebela)-isipelingi esingamukelekile.
 PH – uphawu lokubhala olungamukelekile/olungekho.
 L – (dwebela)- ulimi olungamukelekile.
 // – khombisa isigaba esisha.
 NK – inkathi engamukelekile.
 GL – amagama awalandelani ngokufanele.
 R – irejista.
 KM – akwenzi umqondo.
 ISIV. – isivumelwano esingavumelani.
 AK – akudingekile.
 ^ – kunegama elingekho.
 GN – igama elingcono.
 / – ukwehlukanisa amagama.
 ( ) – ukuhlanganisa amagama.
 Pp – ukuphindaphinda amagama.

 OKULINDELEKILE MAYELANA NESAKHIWO SEMIBHALO (ISIQEPHU A)

 •   Isingeniso:      Siyaheha, siyisigaba esisodwa, singenisa indikimba.

 •   Umzimba:         (i) Izigaba zinemiqondo ezwakalayo nenikezelanayo.
                      (ii) Izigaba zihleleke kahle/umqondo osekelayo.
                      (iii) Umbhalo nombhalo mawuhambelane nenkathi                okumele
                            ubhalwe ngayo.

 •   Isiphetho:       (i) Siyisigaba esisodwa.
                      (ii) Makuvele ukuthi umbhalo usuyagoqwa noma uyasongwa.
                      (iii) Selungavela uvo lombhali ngalokho abhala ngakho okungaba
                            ukuxwayisa/ukweluleka/ukuxolisa.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 5

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3         5             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 OKULINDELEKILE MAYELANA NEZIHLOKO ZEZINDABA (ISIQEPHU A)

 1.1       Lesi Isibazi Esingasoze Saphola.

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

           •    Bhala ngenkathi edlule.
           •    Isingeniso asihlaziye isihloko.
           •    Landisa ukuthi kwenzekani, nini futhi kuphi.
           •    Yini eyenza lesi sibazi singapholi?
           •    Uphila kanjani nalesi sibazi?
           •    Yimuphi umyalezo ongawudlulisa kwabanye?
           •    Indaba ayinamathele esihlokweni.

           (Nokunye okuhambisana nesihloko.)                                                     [50]

 1.2       Izinto Ezingilethela Injabulo.

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

           •    Kungaba inkathi exubile.
           •    Isingeniso asihlaziye isihloko.
           •    Chaza kabanzi ngezinto ezikulethela injabulo.
           •    Indaba ayinamathele esihlokweni.

           (Nokunye okuhambisana nesihloko.)                                                     [50]

 1.3       Impilo Iyisipho Esivela KuMdali.

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

           •    Kungaba yinkathi exubile.
           •    Isingeniso asihlaziye isihloko.
           •    Yiziphi izinto ezenza ukuthi impilo ibizwe ngesipho esivela kuMdali?
           •    Izibonelo ezisekela isihloko.
           •    Umbono wami ngalolu hlobo lwesipho.
           •    Indaba ayinamathele esihlokweni.

           (Nokunye okuhambisana nesihloko.)                                                     [50]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 6

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3         6             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 1.4       Ubuhle Nobubi Bomuntu Busuka Kuyena Ngaphakathi.

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

           •    Kungaba inkathi exubile.
           •    Isingeniso asihlaziye isihloko.
           •    Veza amaphuzu aqhathanisayo.

           Ubuhle :
           • Incazelo yobuhle bangaphakathi.
           • Izibonelo ezikhombisa ubuhle bangaphakathi.
           • Imiphumela yobuhle bangaphakathi.

           Ububi:
           • Incazelo yobubi bangaphakathi.
           • Izibonelo ezikhombisa ububi bangaphakathi.
           • Imiphumela yobubi bangaphakathi.

           (Nokunye okuhambisana nesihloko.)                                                     [50]

 1.5       Ukungazi Kufana Nokungaboni.

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:

           •    Kungaba inkathi exubile.
           •    Isingeniso masiveze uhlangothi ovumelana nalo (Ukuvumelana noma
                ukuphikisana).

           Amaphuzu avumelana noma aphikisana nesihloko:
           • Yethula amaphuzu adaza inkani.
           • Isigaba nesigaba asigqamise iphuzu elihamba phambili bese wenaba
              ngalo.

           (Nokunye okuhambisana nesihloko.)                                                     [50]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 7

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3         7             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 1.6       Isithombe

           Nikeza indaba isihloko esiyifanele.

           Izihloko ziyokwehluka:

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
           • Kungaba ngenkathi exubile.
           • Isihloko masihambisane nokuqukethwe isithombe.
           • Indaba ayinamathele esihlokweni.

           QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhaliwe.                               [50]

 1.7       Isithombe

           Nikeza indaba isihloko esiyifanele.

           Izihloko ziyokwehluka:

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
           • Kungaba ngenkathi exubile.
           • Isihloko masihambisane nokuqukethwe isithombe.
           • Indaba ayinamathele esihlokweni.

           QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhaliwe.                               [50]

 1.8       Isithombe

           Nikeza indaba isihloko esiyifanele.

           Izihloko ziyokwehluka:

           Izimpendulo zingathinta amaphuzu alandelayo:
           • Kungaba ngenkathi exubile.
           • Isihloko masihambisane nokuqukethwe isithombe.
           • Indaba ayinamathele esihlokweni.

           QAPHELA: Amaphuzu angehluka kuye ngesihloko esibhaliwe.                               [50]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU A:              50

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 8

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                                         8                                             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                                                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

ISIQEPHU B: IRUBHRIKI YOKUHLOLA UMBHALO OMUDE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA
            [AMAMAKI ANGAMA-30]
  Okungabonwa ngakho                  Okungavamile                     Okunekhono                     Okusendimeni                     Okuqalisayo                    Okunganelisi
  OKUQUKETHWE,                           15–18                            11–14                           8–10                            5–7                             0–4
  UKUHLELA                       -Impendulo enembayo             -Impendulo efanelekile          -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni           -Impendulo ikhombisa
  NESAKHIWO                      ngaphezu                        ekhombisa ulwazi                ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo ekhombisa         ukungabi nalo ulwazi
                                 kobekulindelekile               lwezimpawu zohlobo              lwezimpawu zohlobo              ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo
  Impendulo kanye nemibono       -Amasu akhaliphile              lombhalo                        lombhalo                        zohlobo lombhalo                lombhalo
  Ukudidiyelwa kwemibono         kanye nokuvuthwa                -Inamathele esihlokweni         -Ayinamathele kahle             -Ukunamathela                   -Umqondo ufiphele
  ngenhloso yokuhlela            komqondo                        -Akukho ukunhlanhlatha          esihlokweni                     esihlokweni                     ngenxa yokunhlanhlatha
  Inhloso, izethameli,           -Ulwazi olubanzi                -Ukulandelana                   -Kunokunhlanhlatha              kuyabonakala kodwa              okukhulu.
  izakhiwo nezimiso kanye        lwezimpawu zohlobo              kokuqukethwe                    okuncane.                       kunokunhlanhlatha               -Imibono ayilandelani
  nesimo                         lombhalo                        nemibono, kuchazwe              -Ukulandelana                   -Ukulandelana                   nhlobo
                                 -Umbhalo unamathele             kahle futhi kusekela            kwemibono                       kwamaphuzu                      -Ukuchaza okumbalwa
  AMAMAKI AYI-18                 esihlokweni                     isihloko                        okuqukethwe                     okuqukethwe kubuye              okusekela isihloko
                                 -Amasu akhombisa                -Isakhiwo esifanele             kufanelekile                    kungabonakali                   -Akasebenzisanga
                                 ukuthelelana kanye              esinamaphushana                 -Ukuchaza okumbalwa             -Ukuchaza okumbalwa             nhlobo imithetho
                                 nokulandelana                                                   kusekela isihloko               kusekela isihloko               yesakhiwo
                                 -Acacisa ngokusobala                                            -Isakhiwo esifanelekile         -Usebenzise
                                 kanye nokusekela                                                kodwa kunamaphutha              ngokunganele imithetho
                                 isihloko                                                        ambalwa                         yesakhiwo
                                 -Isakhiwo esifanele                                                                             -Kukhona okumbalwa
                                 nesicacile                                                                                      okubalulekile
  ULIMI, ISITAYELA                         10–12                             8–9                             6–7                             4–5                            0–3
  KANYE NOKULUNGISA              -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela
  AMAPHUTHA                      ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    kanye nolwazimagama
                                 kuhambisana kahle               kuhambisana kahle               kuyahambisana                   kunokungahambisani              akuhambisani nenhloso,
  Ithoni, irejista, isitayela,   kakhulu nenhloso,               nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo
  inhloso/umthelela,             izethameli kanye nesimo         kanye nesimo                    kanye nesimo                    kanye nesimo                    -Kugcwele amaphutha
  izethameli kanye nesimo        -Uhlelo lufanelekile futhi      -Uhlelo lufanelekile futhi      -Kunamaphutha                   -Uhlelo olungafanelekile        futhi kuyadida
  Ukusetshenziswa kolimi         lwakheke kahle kakhulu          lwakheke kahle                  ambalwa ohlelo                  olunamaphutha                   -Ulwazimagama
  kanye nezimiso                 -Akunamaphutha                  -Ulwazimagama oluhle            -Ulwazimagama                   amaningi                        aluhambisani nenhloso
  Ukukhethwa kwamagama           nhlobo.                         kakhulu                         olwanele                        -Ulwazimagama                   -Umqondo
  Izimpawu zokuloba kanye                                        -Akunamaphutha                  -Amaphutha                      olunganele                      uyanhlanhlatha kakhulu
  nesipelingi                                                    amaningi                        awawuphazamisi                  -Umqondo ufiphele.
  AMAMAKI AYI-12                                                                                 umqondo.
                                            25-30                           19-23                            14-17                           9-12                            0-7

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                                     Pheqa ikhasi

### Page 9

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3         9             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 Amakhodi Okuqopha Amamaki Kulesi Sigaba:

 •     Q: Okuqukethwe
 •     Sk: Isakhiwo
 •     L: Ulimi
 •     St: Isitayela
 •     Pt: Amaphutha

 Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

 •     QSk       = 18
 •     LSP       = 12

 OKULINDELEKILE:

 2.1         INCWADI YOBUNGANI
             •  Ikheli lobhalayo esandleni sokudla elihambisana nosuku olugcwele,
                Isib. (19 Nhlaba 2024/ 19 Meyi 2024).
             • Obhalelwayo makabingelelwe ngolimi olujwayelekile: Isib. Mngani/Thulile
             • Isingeniso: Isigaba sokuqala esifishane, umfundi akakhombise ukuthi
                bayazana nalo ambhalelayo.
             • Umzimba: Isigaba sesibili, umfundi akabhale izizathu ezimenze wabhala
                incwadi.
                Isigaba sesithathu, umfundi akenabe ngalokhu abhale ngakho esigabeni
                sesibili.
             • Isiphetho: Isigaba sokugcina esifishane, akakhonze abonge noma
                adlulise umyalezo.
             • Isivaleliso masikhombise ubuhlobo: Yimina umngani wakho
                                                     uNgilo
             Amagama awabe inani elifanele.                                                      [30]

 2.2         UMBIKO/IRIPHOTHI

             •   Bhala ngenkathi efanele.
             •   Umbiko kumele ucace ukuthi uya kubani.
             •   Kumele kube nalokhu okulandelayo:
                 - Isihloko (esiveza umonakalo odalwe yizimvula ezinkulu ngakini).
                 - Usuku.
                 - Isikhathi.
                 - Indawo.
             •   Sebenzisa ulimi oluzwakalayo.
             •   Chaza umonakalo odalwe yizimvula ngamaphuzu alandelanayo.
             •   Bhala iziphakamiso.
             •   Igama nendawo yobhale umbiko.
             •   Ukusayina.
             •   Amagama awabe inani elifanele.                                                  [30]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 10

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3        10             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 2.3       I-AJENDA NAMAMINITHI OMHLANGANO

           •    Kumele kube nalezi zihlokwana ezilandelayo:

           I-Ajenda
           • Izihloko ze-Ajenda :
                                       -Usuku.
                                       -Isikhathi.
                                       -Indawo.
                                       -Ukuvula nokwamukela.
                                        -Abakhona.
                                       -Abaxolisile nabangekho.
                                       -Ukufundwa kwamaminithi omhlangano odlule.
                                       -Ezivuka emaminithini.
                                       -Ezintsha/ ezosuku.
                                       -Izinqumo/ Izincomo.
                                       -Ezejwayelekile/Ezixubile.
                                       -Ukuvala.

           Amaminithi Omhlangano.
           •   Abhalwa abe senkathini efanele.
           •   Awabhalwe alandele uhlu lwezihloko eziku-ajenda.
           •   Okulindelekile: Isibonelo:
               Isihloko:                   Umhlangano woMndeni.
               Usuku:                      12 Juni 2024.
               Isikhathi:                  Ngehora le-12 emini.
               Indawo :                    KwaMkhize eNtumeni.
               Ukuvula:                   Usihlalo womhlangano uvule
                                           ngomthandazo.
                Abakhona:                  Amalunga onke omndeni.
                Abaxolisile:               Abekho.
                Ukufundwa kwamaminithi omhlangano odlule: Awafundwanga.
                Ezivuka emaminithini:      Azikho.
                Ezintsha/ ezosuku:         - Ukulahleka kwelungu lomndeni.
                                           - Iqhaza elizobanjwa umndeni ukumfuna.
                                           - Izindlela ezizosetshenziswa ukumfuna.
                Izinqumo/ Izincomo        - Ukuthinta amaphoyisa, imisakazo kanye
                                              nabamaphephandaba.
                Ezijwayelekile/Ezixubile: Ukuhlangana komndeni ngamaholidi.
                Ukuvala:                   USihlalo uvale ngomthandazo
                                           ngehora le-4 ntambama.
           Amagama awabe inani elifanele.                                                        [30]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 11

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3        11             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 2.4       INKULUMO ELUNGISELELWE

           •  Isihloko senkulumo masicace.
           •  Makuvele ukuthi inkulumo ithulwa nini, kuphi futhi ngubani.
           •  Ingqikithi yenkulumo:
           •  Isingeniso: - Ukubingelela abantu ngezigaba zabo.
                             - Amazwi okuvula aheha izethameli.
           • Umzimba: - Ukwenaba ngesihloko okhuluma ngaso.
                             - Ukwakha kahle amaphuzu kugwenywe amagama
                               angafanele.
                             - Ukugxeka ngendlela eyakhayo uveze amaphuzu futhi
                               kusetshenziswe izibonelo ezikholekayo.
           • Isiphetho: Ukubonga izethameli.
           Amagama awabe inani elifanele.                                                        [30]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU B:              30

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 12

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3                                                12                                               DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                                                            SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

ISIQEPHU C: IRUBHRIKI YOKUHLOLA UMBHALO OMFISHANE ODLULISA UMYALEZO: ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA
            [AMAMAKI ANGAMA-20]
 Okungabonwa ngakho                Okungavamile              Okunekhono                     Okusendimeni                     Okuqalisayo                       Okunganelisi
 OKUQUKETHWE,                         10–12                     8–9                             6–7                             4–5                                0–3
 UKUHLELA NESAKHIWO             -Impendulo             -Impendulo efanelekile          -Impendulo esendimeni           -Impendulo esezingeni           -Impendulo ikhombisa
                                enembayo ngaphezu      ekhombisa ulwazi                ekhombisa ulwazi                eliyisisekelo ekhombisa         ukungabi nalo ulwazi
 Impendulo nemibono             kobekulindelekile      lwezimpawu zohlobo              lwezimpawu zohlobo              ulwazi lwezimpawu               lwezimpawu zohlobo lombhalo
 Ukudidiyelwa kwemibono         -Amasu akhaliphile     lombhalo                        lombhalo                        zohlobo lombhalo                -Umqondo ufiphele ngenxa
 ngenhloso yokuhlela            kanye nokuvuthwa       -Inamathele esihlokweni         -Ayinamathele kahle             -Ukunamathela                   yokunhlanhlatha okukhulu
 Izimpawu/Izimiso kanye         komqondo               -Akukho ukunhlanhlatha          esihlokweni                     kuyabonakala kodwa              -Imibono ayilandelani nhlobo
 nesimo                         -Ulwazi olubanzi       -Ukulandelana                   -Kunokunhlanhlatha              kunokunhlanhlatha               -Ukuchaza okumbalwa
                                lwezimpawu zohlobo     kokuqukethwe                    okuncane                        -Ukulandelana                   okusekela isihloko
 AMAMAKI AYI-12                 lombhalo               nemibono, kuchazwe              -Ukulandelana                   kwamaphuzu                      -Akasebenzisanga nhlobo
                                -Umbhalo unamathele    kahle futhi kusekela            kwemibono okuqukethwe           okuqukethwe kubuye              imithetho yesakhiwo
                                esihlokweni            isihloko                        kufanelekile                    kungabonakali
                                -Amasu akhombisa       -Isakhiwo esifanele             -Ukuchaza okumbalwa             -Ukuchaza okumbalwa
                                ukuthelelana kanye     esinamaphushana                 kusekela isihloko               kusekela isihloko
                                nokulandelana                                          -Isakhiwo esifanelekile         -Usebenzise imithetho
                                -Acacisa ngokusobala                                   kodwa esinamaphutha             yesakhiwo
                                kanye nokusekela                                       ambalwa                         ngokungafanele
                                isihloko                                                                               -Kukhona okumbalwa
                                -Isakhiwo esifanele                                                                    okubalulekile
                                nesicacile
 ULIMI, ISITAYELA KANYE                  7–8                       5–6                              4                                3                                0–2
 NOKULUNGISA                    -Ithoni, irejista,     -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela,   -Ithoni, irejista, isitayela kanye
 AMAPHUTHA                      isitayela,             ulwazimagama                    ulwazimagama                    ulwazimagama                    nolwazimagama
 Ithoni, irejista, isitayela,   ulwazimagama           kuhambisana kahle               kuyahambisana nenhloso,         kunokungahambisani              akuhambisani nenhloso,
 inhloso/umthelela,             kuhambisana kahle      nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo         nenhloso, izethameli            izethameli kanye nesimo
 izethameli kanye nesimo        kakhulu nenhloso,      kanye nesimo                    -Kunamaphutha ambalwa           kanye nesimo                    -Kugcwele amaphutha futhi
 Ukusetshenziswa kolimi         izethameli kanye       -Uhlelo lufanelekile futhi      -Ulwazimagama                   -Uhlelo olungafanelekile        kuyadida
 kanye nezimiso                 nesimo                 lwakheke kahle                  olusendimeni                    olunamaphutha                   -Ulwazimagama aluhambisani
 Ukukhethwa kwamagama           -Uhlelo lufanelekile   -Ulwazimagama oluhle            -Amaphutha                      amaningi                        nenhloso
 izimpawu zokuloba kanye        futhi lwakheke kahle   -Akunamaphutha                  awawuphazamisi                  -Ulwazimagama                   -Umqondo awucacile neze
                                kakhulu                amaningi.                       umqondo                         olunganele
 nesipelingi
                                -Akunamaphutha                                                                         -Umqondo ufiphele
                                nhlobo
 AMAMAKI AYISI-8
                                        17-20                     13-15                           10-11                            7-8                                0-5

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                                                                                          Pheqa ikhasi

### Page 13

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3        13         DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 Amakhodi okuqopha amamaki kulesi sigaba:

 •     Q: Okuqukethwe
 •     Sk: Isakhiwo
 •     L: Ulimi
 •     St: Isitayela
 •     Pt: Amaphutha

 Amakhodi azosetshenziswa uma kumakwa:

 •     QSk     = 12
 •     LSP     = 08

 OKULINDELEKILE:

 3.1         IPHOSTA
             • Isihloko sokukhangiswayo masigqame.
             • Sebenzisa amafonti axubile (izindlela zokubhala ezahlukene).
             • Sebenzisa ulimi oluzoheha amakhasimende.
             • Imininingwane elindelekile:
                 - Izinombolo zocingo/umakhalekhukhwini, i-imeyili/ i-website nekheli.
                - Izikhathi zokuvula nokuvala.
                - Amanani ezibuko zamehlo.
             Amagama awabe inani elifanele                                                   [20]

 3.2         IDAYARI
              • Bhala usuku nelanga (Isibonelo: 10 Julayi 2024…. Lwesithathu)
              • Kumele ibe senkathini ezayo.
              • Ubhala njengomuntu wokuqala.
              • Izinsuku mazihlukaniswe ngokweqa umugqa.
              • Kumele ubhale ngemisho ephelele.
              • Kusetshenziswa ulimi olukhululekile.
              • Okuqukethwe makunamathele emyalelweni (Idayari yakhe mayiqale
                ngoLwesithathu kuya kuMgqibelo).
             Amagama awabe inani elifanele.                                                  [20]

 3.3         INKOMBANDLELA
              • Bhala ngamaphuzu.
              • Bhala imiyalelo ngokulandela imicibisholo njengoba injalo.
              • Bhala izindawo ezigqamile kanye nezimpawu ezivezwe
                kwinkombandlela.
              • Unganikeza ubude bebanga.
              • Sebenzisa ulimi oluphoqayo.
              • Sebenzisa imisho ecacile nenembayo.
             Amagama awabe inani elifanele.                                                  [20]

                                                                 AMAMAKI ESIQEPHU C:         20
                                                                 AMAMAKI ESEWONKE:           100

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

### Page 14

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P3        14         DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                    SC/NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu FAL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isizulu/9af912bc-849a-433d-bfd4-97b35ad7f00e) — isiZulu FAL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-isizulu/b82d1606-93a0-4a9a-b443-3b83d1fafdcd) — isiZulu FAL · Memo · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2019-memo/0ceaa1a9-d7cf-4969-99a7-041dca94215f) — isiZulu FAL · Memo · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2018 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2018-memo/1c62a8df-dad5-4831-bedd-895cc84b0b6c) — isiZulu FAL · Memo · 2018 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2017-memo/8517c722-dc6a-4cd5-9699-aaea5444db6f) — isiZulu FAL · Memo · 2017 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May June 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2016-memo-1/8b486cc5-475b-4484-97d9-f14e5a37e19d) — isiZulu FAL · Memo · 2016 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu FAL

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025/6598b8ea-2286-41e6-bda0-ba108f48a7c8) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025/e74bf407-208d-4b38-936f-6df41038a405) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025/f453b3ee-13b1-4e17-b5f2-d9bbf9854dd7) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P1 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-isizulu/5a92e0e0-1710-47ec-8ad7-1decba33c7dd) — QP · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2025](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9810adca-cef4-427d-bbf6-c6f4b97785b8) — QP · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
