# Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC June 2024 Question Paper (isiZulu)

> Grade 12 Isizulu Fal Paper 2 question paper from the NSC June Exam 2024 (isiZulu), 29 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/4b2dfbc0-bd4b-4e1f-8f73-97dba9ad15b5
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Isizulu Fal
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 29

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Isizulu Fal](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC June 2024 Question Paper (isiZulu)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/4b2dfbc0-bd4b-4e1f-8f73-97dba9ad15b5)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · isizulu. Question paper, 29 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-isizulu/b82d1606-93a0-4a9a-b443-3b83d1fafdcd) — Memo · 2024 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

            ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                 IPHEPHA LESIBILI (P2)

                        UNHLABA/UNHLANGULANA 2024

                                                                      AMAMAKI: 70

                                                         ISIKHATHI: Amahora ama-2½

                            Leli phepha linamakhasi angama-29.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          2            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

IMIYALELO KWABAHLOLWAYO

1.        Fundisisa kahle le miyalelo ngaphambi kokuba uphendule imibuzo.

2.        Ungayifundi yonke imibuzo ekuleli phepha. Bheka OKUQUKETHWE ekhasini
          elilandelayo bese umaka izinombolo zemibuzo yezincwadi ozifundile kulo
          nyaka. Ngemuva kwalokho funda le mibuzo bese ukhetha imibuzo
          ezincwadini EZIMBILI ozophendula ngazo.

3.        Leli phepha LINEZIQEPHU EZINE:

          ISIQEPHU A:       Inoveli                         (35)
          ISIQEPHU B:       Umdlalo                         (35)
          ISIQEPHU C:       Izindaba ezimfishane            (35)
          ISIQEPHU D:       Izinkondlo                      (35)

4.        Phendula imibuzo EMIBILI kuphela, kunoma yiziphi iziqephu ezimbili
          ezilandelayo (umbuzo OWODWA esiqeshini NGASINYE.)

          ISIQEPHU A: INOVELI
          Phendula umbuzo ngenoveli EYODWA oyifundile.

          ISIQEPHU B: UMDLALO
          Phendula umbuzo ngomdlalo OWODWA owufundile.

          ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE
          Phendula imibuzo ngazo ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihlolwayo.

          ISIQEPHU D: IZINKONDLO
          Phendula imibuzo ngezinkondlo EZIMBILI ezibuziwe.

5.        Sebenzisa uhlu lokubheka imibuzo ephenduliwe ('checklist') ukubheka ukuthi
          ukhethe ngendlela efanele yini.

6.        Landela imiyalelo esekuqaleni kwesiqephu NGASINYE ngokucophelela.

7.        Bhala izinombolo kahle njengoba zibhaliwe kuleli phepha lemibuzo.

8.        Qala ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

9.        Indlela yokuhlela isikhathi encomekayo:
          Sebenzisa isikhathi esicishe sibe imizuzu engama-75 esiqeshini ngasinye.

10.       Bhala ngobunono nangesandla esifundekayo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          3            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

OKUQUKETHWE:

Leli khasi lizokusiza ukukhetha imibuzo ofisa ukuyiphendula ngaphandle kokufunda
yonke imibuzo.

ISIQEPHU A: INOVELI

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
         IZINOMBOLO ZEMIBUZO               AMAMAKI                             IKHASI
1. Ithemba Lami                                35                                 5

2. Kusinda Kwehlela Endodeni                                  35                  8

3. Umshado                                                    35                  11

ISIQEPHU B: UMDLALO

Phendula noma yimuphi umbuzo OWODWA kulesi siqephu.
4. Ababulali Benyathi                          35                                 14

5. Icala Kaliboli                                             35                  17

6. Isiko Nelungelo                                            35                  20

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

Phendula imibuzo kuzona ZOMBILI izindaba ezimfishane ezihloliwe.
7.1 'Wakubona Wakubeletha'                        17                              23

7.2 'Uxolo'                                                   18                  24

ISIQEPHU D: IZINKONDLO

Phendula imibuzo YOMIBILI kulesi siqephu.
8.1 'Izimomondiya'                                            18                  26

8.2 'Komile Geqe'                                             17                  28

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 4

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2           4            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                              SC/NSC Confidential

Uhlu Lokubheka Imibuzo Ekhethiwe ('Checklist'):

     ISIQEPHU               IZINOMBOLO      IMIBUZO                    THIKHA UMBUZO
                             ZEMIBUZO     EPHENDULIWE                   OWUKHETHILE
A: INOVELI                       1–3            1
                                      NOMA
B: UMDLALO                       4–6            1
                                      NOMA
C: IZINDABA
                                   7                     1
    EZIMFISHANE
                                             NOMA
D: IZINKONDLO                      8                     1

QAPHELA: Qiniseka ukuthi uphendule imibuzo eziqeshini EZIMBILI kuphela.            2024

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 5

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          5            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

ISIQEPHU A: INOVELI

UMBUZO 1: ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-A no-B) bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA A

'Kodwa usho ukuthi uSandanezwe yena wayengahamba kanjani engasambonanga
uNokulindela? Wayengakwenza kanjani nje nempela lokho?' 'Angazi nami mama,
angisho ukuthi ngizweni kodwa ngishiso yindlela adlula esejahe ngayo kwalapha
ekhaya. Angikholwa-ke impela ukuthi wabe esadlula kwaHlazakazi.' 'Cha uyobe wenze
iphutha impela, okungenani kwakufanele amane athume wena.' 'Yiqiniso khona mama 5
kodwa-ke wayengalenza lelo phutha ngoba ingqondo yakhe yayibukeka ididekile
impela. Nokho sengiyozama ukumchazela uNokulindela uma sithuke sidibana.'
'Uyobe ungenzi lona nelincane iphutha kulokho ngane yami ngoba lokhu
okungamaxila kaNokulindela sekungase kusizakale uma kuyizwe kuqala le ndaba
kamfowenu.' 'Lisho uliphinde lelo mama. Nokho asethembe ukuthi nakuye 10
umntakababa sekuyoba ngozimakhaza.' 'Akukho okunye okwedlula ukuthembela
emadlozini ngane yami. Sesiyozwa ngaye nokho ngokuhamba kwesikhathi, kodwa
ngiyazethemba izinyanga zakithi. Khona bekungakabi kubi kangako, mane nje nathi
sesiyethuka.' 'Kunjalo khona mama uqinisile, sesabulawa yikho ukuba netwetwe noma
kungafanele.' Emuva le eBaqulusini akwaziwa ukuthi kazi Sandanezwe ndini wahamba 15
kanjani kodwa banethemba lokuthi uzobathinta kwazise nezinsuku zisezimfushane
ehambile. Munye kuphela umuntu uSandanezwe ehluleka ukumazisa ngohambo
lwakhe, nguNokulindela ingoduso yakhe.

1.1       Wayehlalaphi uNokulindela?                                                             (1)

1.2       Ngokwalesi siqeshana yini eyenza ukuthi uSandanezwe ahambe aye
          enyangeni engasambonanga uNokulindela?                                                 (1)

1.3       Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo kulesi siqeshana kusuka emgqeni
          wesi-4 kuya kowe-10.                                                                   (2)

1.4       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: sekuyoba ngozimakhaza, kulesi siqeshana sisho
          ukuthi …

          A      Uzolulama.
          B      Uzogula
          C      Uzoshona.
          D      Uzoshada.                                                                       (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 6

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          6            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

1.5       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                   IKHOLOMU A                                 IKHOLOMU B
          1.5.1 UZabalaza                            A   UMkhumane

          1.5.2 UNdebele                             B   Inyanga

          1.5.3 UNonkamfela                          C   UNokulindela

          1.5.4 UMzulazula                           D   Umthandazi
                                                                                      (4 x 1)       (4)

1.6       Nikeza okufanayo phakathi kukaMbeje noMbuyisa?                                            (2)

1.7       Uyavuma yini ukuthi uNtshingila ungumlingiswa omncane kule noveli? Bhala
          iphuzu ELILODWA.                                                                          (2)

1.8       Yiziphi izigameko ezenza ukuthi umnumzane ahlawulise uJiyane ishumi
          lezinkomo? Bhala amaphuzu AMATHATHU.                                                      (3)

1.9       Ukuba khona kukaNonkamfela kule noveli kuzikhulisa kanjani izinkinga
          zikaSandanezwe? Bhala amaphuzu AMABILI.                                                   (2)

1.10      Ngokubona kwakho kwaba yisenzo esihle yini ukuba uSandanezwe ashiye
          esibhedlela uma engaboni umehluko ekuguleni kwakhe?                                       (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA B

'Noma ungangiqhoshela uthini kodwa ngiwubekile ugobisamashinga oyingculazi,
ngiyoke ngizwe ukuthi kuyogcina bani.'
'Wena-ke ngikutshele ngoba ngiyabona ufuna ngikutshele ezikabhoqo namhlanje,
ngisho kungathiwa sesisele nawe sobabili lapha emhlabeni ngingancamela
ukujendeva kunawe.' 'Asazi, sizobona, kwamanje nanka aphahle umbombo, sizoke                    5
sizwe njengoba kuthiwa ukhukho lumuka nomoya nje. Ungisize ungezi kimi
namashwa esifo, ngikuthanda usenguwe unjena nje ungenamnyama wesifo.'
'Sala muntu wabantu ngoba khona ngempela angazi ukuthi ngabe ngidakwe obunjani
ngingaze ngiphephele kuwe. Khona engafa uSandanezwe njengoba ucabanga
kungabe sekuphele izinsizwa yini? Ngikutshele-ke mina uSandanezwe lona nguyena                  10
oyoba nguyise wabantabami, futhi sengathi ngiyabona sesinesiqhimuqhimu somuzi
wethu nosapho lwezingane egcekeni.' 'Asazi phela ukuthi niyobe niyibekephi
ingculazi.' Nakuba uNokulindela engasheshanga wayikholwa into eyayishiwo
nguZabalaza, kepha ukunyamalala kukaSandanezwe kwase kuqale ukumsolisa.
Inkinga ayebhekene nayo eyokuthi wayengeke amqome uZabalaza ngoba wayezobe                      15
ezethukisa ngezwe. Enye into kodwa eyayifike imume du ukuthi uma elinda
uSandanezwe, uzothini ukulinda umuntu ongasabhali, khona angathini mhlawumbe
uselinde ibhokisi ngoba kuthiwa nengculazi leyo ayilapheki. Lesi simo samnciphisela
ubuthongo uNokulindela. Wayeseze wancipha umzwangedwa ecabanga imihla
namalanga.                                                                                      20

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 7

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          7            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

1.11      Yiliphi igama uZabalaza abiza ngalo ingculazi kulesi siqeshana?                        (1)

1.12      UNonkamfela wayezimukela kahle iziguli zakhe. Sekela lesi sitatimende
          ngephuzu ELILODWA.                                                                     (1)

1.13      Msebenzi muni owenziwa umlandi kule noveli? Bhala iphuzu ELILODWA.                     (2)

1.14      Nikeza incazelo yala magama               abhalwe     ngokugqamile     njengoba
          esetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          1.14.1      '… Ungisize ungezi kimi namashwa esifo …'                                  (1)

          1.14.2      '… ngingancamela ukujendeva kunawe.'                                       (1)

1.15      Iyini inhloso yombhali yokuveza ubudlelwano phakathi kwalaba balingiswa:
          uNokulindela noSebenzile? Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                   (2)

1.16      Chaza inkinga ebhekene nomlingiswa omkhulu kule noveli.                                (2)

1.17      Ukuba wena wawungomunye wabomndeni kaNokulindela wawuyomeluleka
          uthini mayelana nalesi simo sokugula kukaSandanezwe? Bhala amaphuzu
          AMATHATHU.                                                                             (3)

1.18      Phawula ngamasu ahlukahlukene asetshenziswe ngumbhali ukwethula
          abalingiswa kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA.                                        (2)
                                                                                                 [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 8

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          8            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

UMBUZO 2: KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi (u-C no-D) bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA C

'Ngabe sesikhona eGoli njalo?'
'Yebo! Uyabona-ke ukuthi kuhle kanjani.' Esho ehleka umfo kaMajola.
'Yebo! Ntangayamashinga. Abantu abaningi kangaka bavelaphi nje? Mh! Ngingaduka
kakhulu lapha. Uthi ngoke ngikwazi ukuhamba ngedwa kule ndawo enkulu kangaka?
Angiboni.' Asho umbone ukuthi usethuke sengathi usevele udukile ngendlela                    5
asehlahle ngayo amehlo.
'Hhayi! Uzoyazi le ndawo ngemuva kwesikhashana nje ntanga. Thina siyazihambela
nje la edolobheni ngezimpelasonto. Yima isibindi, nakithina kwakunje sisafika lapha
eGoli.' Amazwi amnika isibindi wachachamba ebusweni ethokoziswa ukuthi ngelinye
ilanga uyena oyobe esesho kanje komunye kusasa esewumuntu waseGoli naye.                     10
Yahamba njalo-ke itekisi yaze yayobabeka emahositela lapho behlala khona laba
bafana bangakubo eMsinga. Ngakusasa izinsizwa lezi ahamba nazo zavuka-ke,
zamshiya endlini seziye lapho zisebenza khona. UManyoba esele yedwa uyacabanga:
'Yimi lo oseseGoli? Bonke abantu emakhaya abazi ukuthi sengiseGoli, bazocabanga
ukuthi ngisemapulazini kanti bashaye phansi. Inkinga nje enginayo ukuthi angikwazi           15
ukuphumela phandle ngoba angazi muntu lapha. Kambe bazongenzani uma
ngiphumela emnyango? Ha! Kambe kukhona izigebengu lapha, yeka sezingibhokoda
ngemikhonto yazo ekade yayibagwaza abantu. Habe! Sengikhohliwe ukuthi kufanele
ngipheke ukudla. Kuphi kona? Hho! Nakhu. Angipheke …'

2.1       Babekuphi nendawo oManyoba njengoba bekhuluma kulesi siqeshana
          osifundile?                                                                            (1)

2.2       Ngokwalesi siqeshana yini le uManyoba ayezofunda ukuyenza emva
          kwesikhashana?                                                                         (1)

2.3       Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo kulesi siqeshana kusuka emgqeni
          we-10 kuya kowe-15.                                                                    (2)

2.4       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: bashaye phansi, kulesi siqeshana sisho …

          A     ukucabanga into okungeyona.
          B     ukuqambela abantu amanga.
          C     ukucabanga abantu bakini.
          D     ukuphupha into eyiqiniso.                                                        (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 9

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          9            DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

2.5       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                    IKHOLOMU A                                IKHOLOMU B
          2.5.1 USimakade                            A   Wayeganwe uMaNgubane

          2.5.2 UMduduzi                             B   Inkosi yaseMachunwini

          2.5.3 UNtombela                            C   Umnini wepulazi

          2.5.4 UGeorge                              D   Uhlala eBergville
                                                                                      (4 x 1)    (4)

2.6       Bhala okufanayo phakathi kukaNgobese noDoda.                                           (2)

2.7       Uyavuma yini ukuthi indoda eyafundisa uManyoba ukudlala                    iLotto
          ingumlingiswa omncane kule noveli? Bhala iphuzu ELILODWA.                              (2)

2.8       Yiziphi izigameko ezenza ukuthi uManyoba nomkakhe bagcine sebehlala
          namadodana abo? Bhala amaphuzu AMATHATHU.                                              (3)

2.9       Ukuba khona kukaMaNene kule noveli kuzikhulisa kanjani izinkinga
          zikaMaNdlovu? Bhala amaphuzu AMABILI.                                                  (2)

2.10      Ngokubona kwakho isenzo esihle yini ukuthi uManyoba angawaniki lutho
          amadodana akhe efeni lakhe?                                                            (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA D

'Namuhla elamanqamu, ngimfunge uMqhikiza kababa.' Yabe ukuqhamuka nje intokazi
kaGatsheni, wasukuma wema ngezinyawo kwaphela konke ukucabanga ethatha
ebeka kungekho mpendulo eshaya khona. 'Sawubona Gatsheni wami omuhle. Engabe
ubugeza ngani, usuleke kahle kanje?' Yasho ixhawula insizwa yaseMachunwini. 'Yebo
Macingwane! Angigezanga ngalutho. Mina ngigeza ngensipho kuphela. Usunesikhathi 5
eside yini ufikile?' 'Yebo,' esho ehleka. 'Ngiyaxolisa, bengisenzela ubaba amasi. Uyazi-
ke nawe ukuthi umcaba awugayeki masinyane uma ufuna ukwenza amasi amahle.
Ubaba ungumuntu obhekisisayo. Awukwazi ukumenzela ukudla maqede uphume
ngoba awazi ukuthi uzothi kunjani lokho kudla omenzele khona. Kufanele ancome
kuqala anduba uye lapho uthanda khona,' kuchaza uNtombi. 'Waze ngani ukuthi ngila 10
ngoba bengingakathumeli muntu kuwe na?' 'Ubonwe umfowethu ebuya kwamkhulu
laphaya kuloya muzi. Uthe efika nje, wathi ngihlezi lapha wena kade ufikile.
Ngazibonela nje nami ukuthi abantu abafuni abalamu babo bame isikhathi eside,
kwasho ukuthi nami bengivele sengizoya emfuleni ngiyokukha amanzi.' 'Muphi pho
umgqomo wamanzi wahamba ngezandla nje?' 'Ngiwubeke lapha eduze nesiphethu. 15
Awuboni?' Basuka lapho baya ngasesiphethwini ukuze baxoxe ebe ekha amanzi
uNtombi. Besahamba, ayiqale indaba aze nayo:

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 10

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          10           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

2.11      Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyalibazisa uNtombi emva kokuzwa
          ukuthi uManyoba usefikile?                                                             (1)

2.12      UNtombi wayethembekile emshadweni. Sekela lesi sitatimende ngephuzu
          ELILODWA.                                                                              (1)

2.13      Msebenzi muni owenziwa umlandi kule noveli? Bhala iphuzu ELILODWA.                     (2)

2.14      Nikeza incazelo yala magama               abhalwe     ngokugqamile     njengoba
          esetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          2.14.1      Uyazi-ke nawe ukuthi umcaba awugayeki masinyane uma ufuna
                      ukwenza amasi amahle.                                                      (1)

          2.14.2      'Ngiwubeke lapha eduze nesiphethu. Awuboni?'                               (1)

2.15      Iyini inhloso yombhali yokuveza ubudlelwano phakathi kwalaba balingiswa:
          uManyoba kanye nezinsizwa zangakubo eMsinga? Sekela impendulo yakho
          ngephuzu ELILODWA.                                                                     (2)

2.16      Chaza inkinga ebhekene nomlingiswa omkhulu kule noveli.                                (2)

2.17      Ukuba wena wawungunkosikazi kaMjwayeli wawuyomphatha kanjani
          ubabezala ngesikhathi esehlala nani? Bhala amaphuzu AMATHATHU.                         (3)

2.18      Phawula ngamasu ahlukahlukene asetshenziswe ngumbhali ukwethula
          abalingiswa kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA.                                        (2)
                                                                                                 [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 11

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          11           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI (u-E no-F) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA E

Kwathuleka endlini. Basuka babambana ngezandla uBheki noTholi bebhekene
emehlweni ngqo. Wazizwa efudumala kancane uBheki, ethintwa ibele likaTholi.
Wayibona leyo nto uTholakele wahlehla, wathi ukuhleka. 'Uhlekani Tholi?'
'Ngiyayazi into engiyihlekayo, khululeka nje wena. Ngibona sengathi kuzofuneka
sibonane khona kusasa mngani wami.'                                                          5
'Uqinisile angihambe. Kodwa-ke ngifuna usale ucabanga indaba yami. Imfushane nje.
Ngifuna ukukushada masinyane. Umuntu engibone ngingashada naye nguwe
Tholakele. Ngicela ucabange ujule ngale ndaba.' Washo la magama wasukuma
uBhekani. 'Kulungile ngizocabanga Bheki. Wenzani umsebenzi wakho?'
'Nginguthisha.'                                                                              10
'Hawu, kanti usebenza kahle kangaka! Nami Bheki ngangifisa ukuba uthisha, pho-ke
akuhambi ngezifiso zomuntu.' Kuthe uBheki esephuma ngomnyango, wacela
ukuvalelisa ngokuqabula kuTholi. 'Akukho nkinga lapho Bheki.' Bathintanisa izindebe
zemilomo yabo ngobukhulu ubunono. Akabange esama uBheki wafulathela inhliziyo
yakhe ithe cosololo. Akazanga ukuthi ngakusasa kwakuzokwenzekani phakathi                    15
kwakhe noTholi. Wafika ekhaya unina eselele. Bathi ukuxoxa kancane. Waphuthuma
ukuyolala uBheki. Wayejahe ukuthi kuse. Okwamxaka ukuthi iphupho likayise
alibuyanga ngalelo langa, kodwa kunina labuya. Wacabanga ingxaki yalo muntu ofuna
uTholi, akaze azi ukuthi uzokwenzenjani. Babonana futhi sebeya emsebenzini.
Babejabule bobabili.                                                                         20

3.1       Babekuphi oBhekani ngesikhathi bebambana ngezandla kulesi siqeshana?                   (1)

3.2       Ngokwalesi siqeshana yini le okwakumele icatshangwe owesifazane
          owayexoxa noBhekani ngalolu suku?                                                      (1)

3.3       Fingqa ngamaphuzu AMABILI okushiwo kulesi siqeshana kusuka emgqeni
          we-10 kuya kowe-15.                                                                    (2)

3.4       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Isimo sokukhuluma esithi: ucabange ujule, kulesi siqeshana sisho …

          A     ukucabangisisa ngokuthile.
          B     ukuqamba amanga.
          C     ukucabanga kancane.
          D     ukuphupha iqiniso.                                                               (1)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 12

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          12           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

3.5       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                     KOLOM A                                    KOLOM B
          3.5.1 Ubaba kaBhekani                      A   Uphenyo esibhedlela.

          3.5.2 UBhatomu                             B   Ufika ngephupho.

          3.5.3 Amaphoyisa                           C   Uzakhela izibhamu.

          3.5.4 UJazibomvu                           D   Uthanda ukulwa.
                                                                                       (4 x 1)   (4)

3.6       Nikeza okufanayo phakathi kukamama kaBhekani nomalume wakhe.                           (2)

3.7       Uyavuma yini kuthi unesi wasesibhedlela okwakulaliswe kuso uTholakele
          ungumlingiswa omncane kule noveli? Bhala iphuzu ELILODWA.                              (2)

3.8       Chaza izigameko ezaholela ekutheni uBhekani alwe noBhatomu ngesikhathi
          beficana kwaTholakele. Bhala amaphuzu AMATHATHU.                                       (3)

3.9       Ukuba khona kukaPamella kule noveli kuzikhulisa kanjani izinkinga
          zikaBhekani? Bhala amaphuzu AMABILI.                                                   (2)

3.10      Ngokubona kwakho kwakuyisenzo esihle yini ukuthi uBhekani afise
          ukushadelwa umfelokazi?                                                                (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA F

Angabe esakwazi ukuqhubeka nokukhuluma futhi uBheki. UTholi usegijimisa iminwe
yakhe ngaphakathi emzimbeni kaBheki. Isiketshana lesi sesenyuke samshiya
esezihlalele nje uTholi. Abone uBheki ukuthi uma engavumela imizwa le ngeke aze
ayixoxe le ndaba yakhe. Acele ukuyochitha amanzi. Ahleke uTholi. Athi uma ebuya
uBheki, ahlale kujana noTholi. Imdonse intokazi imsondeze kuyo. Baqabulane futhi. 5
Acasuke uBheki manje. Usola sengathi uphuzile uTholi. Akazi noma ambuze yini. Cha,
uthando lukaTholi luyamehlula. 'Manje uZenze ubabize kanjani laba bantu bami?
'Phela unqume yona leyo mali ababevumelene ngayo nabakithi.'
'Ngibone sengathi inkulu kabi imali abayinqumile.' 'Ingani bayikhokhe ngokushesha
Bheki ebifuneka.' Athule uBheki. Usoliswa yile mpendulo kaTholi. Sengathi 10
kuxetshulwa umkhomo lapha. 'Anginamali Tholi. Okwesibili ungakhohlwa ukuthi
kukhona imali engakhipha ngayo uZenze ejele.' 'Phela leyo mali sathi iyokhokhwa uma
usuyidinga sithandwa.' Athule uBheki. Abone ukuthi sengathi ayikho indlela
yokuphunyuka kulo noxhaka. Noma usengathi uzama ukugxuma akusoze kwalunga.
Iphupho likayise futhi selamxolela. Cha, akaqhubeke; kodwa uzocela imali yakhe 15
ikhokhwe.
'Ucabangani manje Bheki?'
'Ngicabanga wena.'

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 13

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          13           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

3.11      Ngokwalesi siqeshana osifundile yini eyenza ukuthi uBhekani asole sengathi
          oZenze bayamqola?                                                                      (1)

3.12      ULindiwe wayemthanda ngokweqiniso uBhekani. Sekela lesi sitatimende
          ngephuzu ELILODWA.                                                                     (1)

3.13      Msebenzi muni owenziwa umlandi kule noveli? Bhala iphuzu ELILODWA.                     (2)

3.14      Nikeza incazelo yala magama               abhalwe     ngokugqamile     njengoba
          esetshenzisiwe kulesi siqeshana.

          3.14.1      Abone ukuthi sengathi ayikho indlela yokuphunyuka kulo noxhaka.            (1)

          3.14.2      Noma usengathi uzama ukugxuma akusoze kwalunga.                            (1)

3.15      Iyini inhloso yombhali yokuveza ubudlelwano phakathi kwalaba balingiswa:
          uSifiso noBhekani? Sekela impendulo yakho ngephuzu ELILODWA.                           (2)

3.16      Chaza inkinga ebhekene nomlingiswa omkhulu kule noveli.                                (2)

3.17      Ukuba wena wawungumalume kaBhekani wawuyoya yini emshadweni
          womshana wakho nomfelokazi? Bhala amaphuzu AMATHATHU.                                  (3)

3.18      Phawula ngamasu ahlukahlukene asetshenziswe ngumbhali ukwethula
          abalingiswa kule noveli. Bhala iphuzu ELILODWA.                                        (2)
                                                                                                 [35]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU A:              35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 14

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          14           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

ISIQEPHU B: UMDLALO

UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

Funda iziqeshana EZIMBILI (u-G no-H) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA G

DLAMINI: (naye adumale kodwa ubuso bugcwale intukuthelo) Hawu! Hawu!
         Ndabezitha, uyobe usuvulele amanzi uqobo. Ngempela ayongena
         abumanzise ubukhosi bakho futhi bugqwale. Emva kwalokho uyophenduka
         isithunzi sona esinomnyakazo kodwa ongenamsebenzi. Ndabezitha goloza
         okokugcina aze ashaye umthetho ophusile lo Hulumeni ngamandla enu.                      5
         Angiphikisani nenkosi yami kodwa ngizama ukuyiqwashisa. Thina
         siyabuthanda ubukhosi bethu bendabuko. Kanti thina ma-Afrika siyosala
         nani okungeyethu? Okokuqala nje mina njengenduna ngingawenza lo
         msebenzi okuthiwa ufanele ikhansela.
SHANDU: Cha, nduna yami, yize noma ngingeze ngilinge ngilimise ngesihloko                        10
         elokuthi ngiyakuphikisa, nami kodwa angifuni ukuphuma iqhubu. Angifuni
         ukubonakala njengenkosi elwa nemithetho kaHulumeni, yize kunjalo
         kodwa inhlonipho ngiyayidinga. Odabeni lwenduna eyenza umsebenzi
         wekhansela, angiboni bengakuvuma lokho osopolitiki ngoba bathi
         intandoyeningi ilungelana nabaholi abavoteliwe. (ahleke) He! He! Wena-ke                15
         wavotelwa ngubani?
DLAMINI: (asineke ubala) Ndabezitha angivoteliwe kodwa ngakhethwa nguwe.
         Angithi inkosi ingubaba wesizwe. Ubaba uyazikhethela izingane zakhe
         lokho abona kukuhle. Uma uNdabezitha eseshilo, lelo lizwi lingephikiswe.
         Nginamanga Ndabezitha?                                                                  20
SHANDU: (anikine ikhanda, abuye ahebeze nangezandla) Lutho Dlamini, akunjalo
         kule ndlela yokubusa kwanamuhla. Intando yeningi ayikuvumi lokho.
         Kepha ithi wonke umuntu unelungelo lakhe lokuzikhethela. Phela sehlulwa
         Dlamini. AbaMhlophe basehlula maqede basingxingxa ngokwabo yikho
         kunalokhu kungqubuzana kwemibono.                                                       25

4.1       Wayenasikhundla sini uDlamini kule ndawo?                                              (1)

4.2       Yini lena uDlamini aluleka inkosi uShandu ngayo ukuthi ingayivumi njengoba
          bexoxa nje?                                                                            (1)

4.3       Ngokwalesi siqeshana yisiphi isizathu esenza inkosi uShandu ingahambisani
          nokuthi induna yenze umsebenzi wekhansela?                                             (2)

4.4       Yini eyayidala ukungqubuzana phakathi kwezinhlaka zokubusa kulo
          mphakathi? Bhala amaphuzu AMABILI.                                                     (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 15

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          15           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

4.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          ... kodwa angifuni ukuphuma iqhubu …

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile sisho:

          A      Ukwenza okuhle.
          B      Ukwenza okuphambene.
          C      Ukwenza ihlazo.
          D      Ukwenza umthetho.                                                               (1)

4.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                   IKHOLOMU A                                 IKHOLOMU B
          4.6.1 UMfundisi                            A   Indaba isesicongweni

          4.6.2 Indikimba                            B   Unodlame

          4.6.3 Isixakaxaka                          C   UMazongolo

          4.6.4 UDlamini                             D   Ezombusazwe
                                                                                     (4 x 1)     (4)

4.7       Bhala umehluko phakathi komdlalo wokufundwa nomdlalo weshashalazi.                     (2)

4.8       Yiliphi iqhaza elibanjwe ngumlingiswa uMbandlwa kulo mdlalo? Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                                    (3)

4.9       Kwaba namthelela muni empilweni kaDuma ukushona kukaMbandlwa?
          Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                             (2)

4.10      Phawula ngokubaluleka komuntu wesifazane ubhekise kulo mdlalo. Bhala
          amaphuzu AMABILI.                                                                      (2)

                                             KANYE

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 16

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          16           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

ISIQESHANA H

DLAMINI:         (Asukume uDlamini) Ndabezitha! Ngizoqala ngokubonga uNdabezitha
                 ngokungikhokhela ibheyili. Mina bengizoyithathaphi inkulungwane
                 yamarandi? Ndabezitha nani bandla lenkosi, icala lokushaya
                 ngiyaliphika ngima ngentaba. Ngithi, uMbandlwa ngamsikaza ngenduku
                 maqede yena wagxuma wazishayisa echosheni lobonda lwekilasi. 5
                 Okuhle kakhulu ngukuthi mina amadoda engangihamba nawo
                 ayangifakazela. Yena akanaye ufakazi ngoba ikhansela lalingaphakathi
                 ekilasini kanye nezethameli zomhlangano. Lihlehlile-ke icala. Liyoze
                 lingene emva kwezinyanga ezintathu.
AMADODA:         (Kuzwakale ukuhhomuzela kwentokozo abanye behleka)                   10
SHANDU:          (Inkosi yelule isandla sakumhlalisa phansi uDlamini) Hhayi-ke!
                 Siyabonga Mzizi, ungahlala phansi.
DLAMINI:         (Ahlale phansi) Ndabezitha!
SHANDU:          Kunjalo-ke madoda. Mina ngeke ngimsole uDlamini ngoba leli khansela
                 liyangeyisa. Lake lakubonaphi ukuthi umfokazana angamane abize 15
                 umhlangano endaweni yenkosi engadlulanga enkosini?
AMADODA:         (Ahhomuzela)
INDODA           Uyagcwaneka lo!
YOKUQALA:
INDODA    Yisizwe sakho lesi Ndabezitha. Singakufela lokho thina.
YESIBILI:
DLAMINI:  (Eqondise emkhandlwini) Yehlisani umoya madoda! Thulani umsindo, 20
          uNdabezitha usakhuluma!
SHANDU:   Mina ngiyasola uDuma usabambelele kulokhu okwenzeka ngesikhathi
          sodlame. Angithi ngikhuluma nje ungomunye walaba ababehla benyuka
          lapha endaweni yami. Begqugquzela ngenkani ukufaka leli dungabantu
          ababelibiza ngomzabalazo. Kuyaxaka-ke lokhu asekwenza manje 25
          ngoba kwabuye kwathelelwana amanzi. Mina angithandi ukubona
          abantu befa njengoba kwake kwenzeka. Kodwa uma ngingahlonishwa,
          nami angizuhlonipha.

4.11      Malini imali yebheyili eyakhokhwa ukukhipha uDlamini esitokisini?                      (1)
4.12      Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU udweshu lwangaphandle olwaba khona
          ngosuku lomhlangano owawubanjelwe esikoleni.                                           (3)
4.13      Chaza iqhaza elibanjwe imiyalelo yokwenzeka enkundleni (stage directions)
          kulesi siqeshana somdlalo. Bhala iphuzu ELILODWA.                                      (2)
4.14      Ukufihleka kwesigameko sokuxoxa kukaMaShezi noMaNgema kummeleli
          uDuma kwaba namuphi umphumela kulo mdlalo? Bhala iphuzu ELILODWA.                      (2)
4.15      Chaza uvuthondaba lwalo mdlalo ngephuzu ELILODWA.                                      (2)
4.16      Uyavumelana yini nokuthi ukuya esikoleni kukaMaShezi kwaba nesandla
          ekuxazululeni inkinga eyayiphakathi kwenkosi uShandu nekhansela uDuma?
          Sekela impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                             (2)
4.17      Ukuba wawunikwe ithuba lokusebenza njengenduna yenkosi uShandu, yiziphi
          izinto EZINTATHU owawungazenza ngendlela eyehlukile?                                   (3)
                                                                                                 [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 17

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          17           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele

Funda iziqeshana EZIMBILI (u-I no-J) ezingezansi bese uphendula imibuzo
ezolandela.

ISIQESHANA I

SONTO:    (Useqala ukukhala) Angifune mkhuleko, ngifuna imali mina mfundisi.
MFUNDISI: (Esondela kuye.) Ungakhali ndodakazi, uSathane lo okukhohlisayo.
          Ngakho-ke ungamvumeli. Kuzolunga ndodakazi, kuzolunga.
SONTO:    (Izinyembezi sezehla ngamandla.) Bab'Mfundisi uSathane kade angiqala,
          seku-late, akasale eseyekwa angiqedele.                                                5
MFUNDISI: (Esedabukile naye esegcwele izinyembezi emehlweni.) Ndodakazi,
          asikhuleke mntanami. (Waguqa ngamadolo.)
SONTO:    (Ngezwi elinosizi.) Angeke usangisiza umkhuleko baba, sengibole
          kakhulu. Empeleni kade ngazibolela.
MFUNDISI: Ndodakazi ...                                                                          10
SONTO:    (Akhulume uMfundisi engakaqedi ukukhuluma.) Siphelile manje isikhathi
          sokukhuluma, sukuma uyongivulela isisefo. (Asule izinyembezi
          ngengalo.)
MFUNDISI: (Ngokutatazela) Angibange ngisayifaka esisefweni, ingale ekamelweni
          lami lokulala.                                                                         15
SONTO:    (Emqhuba ngesibhamu) Asihambe-ke uyonginikeza.
MFUNDISI: Khululeka mntanami, kasikho isidingo sokungiqhuba. Ngizoyilanda imali.
SONTO:    Shesha-ke, shesha. Siyahamba isikhathi. (Asithele ekamelweni
          uMfundisi. Abuye emva komzuzwana esephethe isikhwama.)
MFUNDISI: (Emnika isikhwama.) Nanso-ke imali ndodakazi. Engifisa ukukusho nje                    20
          ukuthi yimali yegazi lena ngoba ibinikelelwe indlu kaNkulunkulu. Sengathi
          ungayithola intethelelo mntanami, ungavumeli uSathane a ...
SONTO:    (Eyithatha) Mfundisi uma ngikushiya uphila mina sengingoboshiwe.
MFUNDISI: (Ephakamisa izandla) Awu! Ngiyakucela ndodakazi ungangibulali.
SONTO:    Yikhona uzotshela ibandla namaphoyisa?                                                 25
MFUNDISI: Cha! Ndodakazi lokhu kuzogcina phakathi kwethu sobabili.
SONTO:    Bese uthi imali uyishonisephi Mfundisi?
MFUNDISI: Hhayi, ngizothi ngihlaselwe yizigebengu nje ndodakazi.
SONTO:    Hawu! Uzoqamba amanga ungumfundisi?
MFUNDISI: Ndodakazi sizoyilungisa le ndaba.                                                      30
SONTO:    Yini baba usabe ukufa? Kanti awufuni ukuya kuleli zulu ohlale usitshela
          ngalo?

5.1       Wayenasikhundla sini uSonto kuleli bandla?                                                 (1)

5.2       Yini eyenza uSonto athi kade azibolela yena?                                               (1)

5.3       Ngokwalesi siqeshana yisiphi isizathu esenza uSonto abone kufanele ukuthi
          abulale uMfundisi?                                                                         (2)

5.4       Yini eyayenza kube khona ukungezwani phakathi kukaMthofi noSonto kulo
          mdlalo? Bhala amaphuzu AMABILI.                                                            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 18

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          18           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

5.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          ... ukuthi sengibole kakhulu …

          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile sisho ukuthi: …

          A      Kuningi okubi esengakwenza.
          B      Kuningi okuhle esengakwenza.
          C      Kuningi okuhlekisayo esengakwenza.
          D      Kuningi okuwusizo esengakwenza.                                                 (1)

5.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                    IKHOLOMU A                                IKHOLOMU B
          5.6.1 UDlamini                              A Indaba isesicongweni

          5.6.2 Indikimba                             B Unodlame

          5.6.3 Isixakaxaka                          C Umakhelwane kaMbhele

          5.6.4 UMthofi                              D Ubugebengu
                                                                                      (4 x 1)    (4)

5.7       Bhala umehluko phakathi komdlalo wokufundwa nomdlalo weshashalazi.                     (2)

5.8       Yiliphi iqhaza elibanjwe ngumlingiswa uDlamini kulo mdlalo? Bhala amaphuzu
          AMATHATHU.                                                                             (3)

5.9       Kwakungaba namuphi umthelela empilweni kaZinhle ukushintsha isikole
          phakathi nonyaka? Bhala amaphuzu AMABILI asekela impendulo yakho.                      (2)

5.10      Phawula ngokubaluleka kwencwadi yefa ubhekise kulo mdlalo. Bhala
          amaphuzu AMABILI.                                                                      (2)

                                             KANYE

ISIQESHANA J

MAMKHIZE: Manje ukufa kukaMfundisi kuhlanganaphi nalo muntu?
SONTO:    UMfundisi ngambulala ngoba ...
MAMKHIZE: Awu! Ngaze ngasizala isikhohlakali!
SONTO:    Ngangifuna imali yomnikelo mama ukuze ngikhokhele lo muntu
          owayebulele umkaMbhele.                                         5
MAMKHIZE: Kawabe usamkhokhela ngani pho umuntu? Kawuyitholanga yini imali
          yomnikelo lowo?
SONTO:    Ngayithola mama.
MAMKHIZE: Wayishonisaphi?
SONTO:    Yavele yalahleka.                                               10
MAMKHIZE: Yalahleka? Imali engaka isilahleka kanjani, kuphi?

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 19

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          19           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

SONTO:          (Ngokucikeka) Kanti kakusona yini lesi siphukuphuku sekhehla
                lakwamakhelwane esangibona ngiyibeka sayithatha?
MAMKHIZE:       Yonke?
SONTO:          Yebo, yonke. Kuthiwa sivumile emaphoyiseni. Yikho nje bonke ubufakazi            15
                bukhomba mina.
MAMKHIZE:       Kwatholakala kanjani ukuthi nguwe obulele uMfundisi?
SONTO:          Yimi owatatazela. Ngasuke ngathi emaphoyiseni ngobusuku
                okwadutshulwa ngabo uMfundisi ngangizobona wena ugula.
MAMKHIZE:       Kanti leliya phoyisa lalizokubuza kimi nje yingoba wawusunecala                  20
                elingaka? Awu, kanti mntanami ulapha nje waboshiswa yimi?
SONTO:          Akuwena mama, khululeka. Bengizogcina ngiboshiwe vele.
MAMKHIZE:       Awubange usangitshela ukuthi indaba yefa likaMbhele yahamba kanjani.
SONTO:          UMbhele wangihlakaniphela mama.
MAMKHIZE:       Kanjani?                                                                         25
SONTO:          Wangivalela onke amafa akhe.
MAMKHIZE:       Okusho ukuthi wayesesola.
SONTO:          Ya! Ngangimbona ukuthi useyasola.
MAMKHIZE:       Yikho wawusuthi ubona sengathi usecabanga ukukushiya.
SONTO:          Leso esinye sezizathu.                                                           30
MAMKHIZE:       Wase ubona kungcono afe?
SONTO:          (Ekhala) Yebo, ukuze ngithole imali.
MAMKHIZE:       Manje sekuvela kanjani ukuthi nguwe owahlela ukufa kwakhe?

5.11      USonto akamkhokhelanga ngani uMthofi imali ayemethembise yona?                          (1)

5.12      Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU udweshu lwangaphandle olwaba khona
          phakathi komseshi uNhleko noSonto ngesikhathi uSonto efika ezobona
          uMfundisi esibhedlela.                                                                  (3)

5.13      Chaza iqhaza elibanjwe imiyalelo yokwenzeka enkundleni (stage directions)
          kulesi siqeshana somdlalo. Bhala iphuzu ELILODWA.                                       (2)

5.14      Ukufihleka kwesigameko esimayelana nengxoxo phakathi kukaMbhele
          nommeli, uNtshangase kummeleli uSonto kwaba namuphi umphumela kulo
          mdlalo? Bhala iphuzu ELILODWA.                                                          (2)

5.15      Chaza uvuthondaba lwalo mdlalo ngephuzu ELILODWA.                                       (2)

5.16      Uyavumelana yini nokuthi ukungabi naso isitifiketi somsebenzi kukaMthofi
          kwaba nomthelela kule ndlela ayephila ngayo? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                     (2)

5.17      Ukuba wawunikwe ithuba lokuba nguMbhele, yiziphi izinto EZINTATHU
          owawungazenza ngendlela eyehlukile?                                                     (3)
                                                                                                  [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 20

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          20           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

Funda iziqeshana EZIMBILI ezingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

ISIQESHANA K

THENJIWE: Qiniso. Bengisathi ngisazocela ukuba bangidedele ngizibuyelele ekhaya,
          kanti angibuzanga elangeni. Abasemzini balele komunye umqondo nje.
GUGU:     Kodwa ngabe yimuphi lowo mqondo?
THENJIWE: Bathi angihambi lapha emzini wabo. Bathi okungcono ngizogana enye
          indodana yabo.                                                                     5
GUGU:     (Ashaye izandla) Hawu! Kanti awukhulumi nje usuzalelwe yinja
          endlini?
THENJIWE: Ngivele ngasangana ikhanda Gugu. Ngase ngibacela ukuba banginike
          ithuba ngiyicabange le nsambatheka yabo.
GUGU:     Leyo nsizwa bathi izovelaphi ngoba abafowabo bakaSkhumbuzo                         10
          zingane nje?
THENJIWE: Baqoke yena uDumisani impela. Ngifuna ukubatshela kahle ukuthi
          ngingathi ngisosizini babuye bangandisele lolo sizi futhi.
GUGU:     Bazi ngani ukuthi nizozwana noDumisani? Leli siko lokungenwa mina
          angilithandi ngento eyodwa nje. Abantu bavele bacabange ukuthi                     15
          wawuvele ubabhanqile abafokazi labo.
THENJIWE: Mina mngani ngimi ngento eyodwa nje. Angisenalo olunye uthando
          engingalubhekisa komunye umuntu. Angisayiphathi-ke ekaDumisani.
          Ingane eluhlaza cwe leyo.
GUGU:     Naye uDumisani uyokhuza ibhadi impela. Kodwa bona abantu ngeke                     20
          basole ukuthi uyena owabulala uSikhumbuzo ngoba efuna umkakhe?
THENJIWE: Umamezala ikakhulu, sengathi akayicabangi yonke leyo nto. Nami
          ngilindele ilanga esizoxoxa ngalo lolu daba. Ngizimisele ukubaphikisa
          kuze kube sekugcineni.
GUGU:     Mngani wami usize ungayivumi nhlobo le nsambatheka yaleli siko.                    25
          Uzohlekwa abantu ngikutshele.
THENJIWE: Ngiyabonga mngani ngokungimisa idolo.

6.1       Wayehlobene kanjani uThenjiwe nabantu bakwaZungu?                                      (1)

6.2       Yini lena uGugu aluleka uThenjiwe ngayo ukuthi angayivumi njengoba
          bexoxa nje?                                                                            (1)

6.3       Ngokwalesi siqeshana yisiphi isizathu esenza uGugu angahambisani nesiko
          lokungenwa?                                                                            (2)

6.4       Yini eyayidala ukungqubuzana phakathi kukaThenjiwe nabantu bakwaZungu?
          Bhala amaphuzu AMABILI.                                                                (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 21

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          21           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

6.5       Khetha impendulo efanele kwezilandelayo:

          Kanti awukhulumi nje usuzalelwe yinja endlini?
          Isimo sokukhuluma esibhalwe ngokugqamile sisho:

          A      Ukuthukuthela
          B      Ukuzala
          C      Ukuxakeka
          D      Ukugana                                                                         (1)

6.6       Qondanisa IKHOLOMU A neKHOLOMU B.

                   IKHOLOMU A                                   IKHOLOM B
          6.6.1 UNondumiso                          A    Indaba isesicongweni

          6.6.2 Indikimba                           B    Umngani kaThenjiwe

          6.6.3 Isixakaxaka                         C    OwakwaMondise

          6.6.4 USipho                              D    Isiko nelungelo
                                                                                      (4 x 1)    (4)

6.7       Bhala umehluko phakathi komdlalo ofundwayo nomdlalo weshashalazi.                      (2)

6.8       Chaza iqhaza elibanjwe ngumlingiswa uMaNzuza kulo mdlalo. Bhala
          amaphuzu AMATHATHU.                                                                    (3)

6.9       Kwaba namuphi umthelela omuhle emndenini wakwaMondise ukuvuma
          kukaThenjiwe ukungenwa nguDumisani? Sekela impendulo yakho
          ngamaphuzu AMABILI.                                                                    (2)

6.10      Phawula ngokubaluleka kokubambisana kwabalingani (abazali babantu
          abashadene) ubhekise kulo mdlalo. Bhala amaphuzu AMABILI.                              (2)

ISIQESHANA L

SIPHO:          Ngabona ukuthi ngizokwandisela izinkinga. Ukuba kuya ngami ngabe
                ngithi mgane uDumisani lowo.
THENJIWE:       Kahle Sipho bo. Sekwenzenjani futhi.
SIPHO:          Kwathiwa ngiyophuma uma seniganene.
THENJIWE:       Kanti awuboshelwe lona icala lakho owalenza. Kwakwenzelwa ukuba 5
                ngigane uDumisani?
SIPHO:          Ngendlela engihlezi kabuhlungu ngayo lapha mngani wami, impela
                shintsha umqondo. Mhlawumbe uthando lukaDumisani luzobuye luvele.
THENJIWE:       Ngeke Sipho. Ngeke. Uyazi esikhundleni sokuba kuqale uthando
                lukaDumisani uya ngokuba eba yisitha. Ngizogcina ngimenzakalisile.  10
SIPHO:          Uthanda ngidilikelwe yijele?
THENJIWE:       Cha. Uyazi inhliziyo yami ibuhlungu kabi njengoba ulapha nje. Ukuba
                kukhona engingakwenza ukuze uphume ngabe ngiyakwenza.
SIPHO:          Gana uDumisani phela.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 22

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          22           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

THENJIWE: Sengicabanga ukuvele ngimbulale uDumisani Sipho. Awuqali 15
          ukungifikela lo mqondo.
SIPHO:    Cha! Cha! Cha! Ungalokothi. Ufuna ukuzozwa lolu sizi engiluzwayo.
          Ngeke ulumele.
THENJIWE: Kusizani ngoba uDumisani wenza impilo yami ibe buhlungu emhlabeni.
SIPHO:    Ngifisa sengathi kungakhona into eshintsha inhliziyo yakho, uzwe 20
          usumthanda uDumisani.
THENJIWE: Khohlwa yilokho, akusoze kwenzeka. Ngihlushwa ukungabi namali,
          bengizofuna ummeli liqalwe phansi leli cala.
SIPHO:    Sisodwa isixazululo saleli cala, yikho ukuba ugane uDumisani. Ukuba
          ngangazi nami ngabe angisizanga mngani.                             25
IPHOYISA: (Limemeza) Phelile sikhathi!!

6.11      Bakuphi oThenjiwe noSipho njengoba bexoxa nje?                                         (1)

6.12      Fingqa ngamaphuzu AMATHATHU udweshu lwangaphandle olwaba khona
          ngosuku uDumisani ahlangana ngalo noThenjiwe ehamba noSipho.                           (3)

6.13      Chaza iqhaza elibanjwe imiyalelo yokwenzeka enkundleni (stage directions)
          kulesi siqeshana somdlalo. Bhala iphuzu ELILODWA.                                      (2)

6.14      Ukuthethwa kwecala likaSipho uThenjiwe engazi kwaba namuphi umthelela?
          Bhala iphuzu ELILODWA.                                                                 (2)

6.15      Chaza uvuthondaba lwalo mdlalo ngephuzu ELILODWA.                                      (2)

6.16      Uyavumelana yini nokuthi ukungena kukaNondumiso ezindabeni
          zakwaZungu kwakuyisenzo esimveza njengomlingiswa ongahloniphi? Sekela
          impendulo yakho ngamaphuzu AMABILI.                                                    (2)

6.17      Ukuba wawunikwe ithuba lokuba nguMaMbatha, yiziphi izinto EZINTATHU
          owawungazenza ngendlela eyehlukile?                                                    (3)
                                                                                                 [35]

                                                                AMAMAKI ESIQEPHU B:              35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 23

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          23           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFUSHANE
Kulesi siqephu, imibuzo ibuzwe kulezi zindaba ezimfushane ezilandelayo:
     'Wakubona Wakubeletha' ebhalwe nguMT Mkhize
     'Uxolo' ebhalwe nguSicelo Zimema
UMBUZO 7: IZINYEMBEZI ZOTHANDO – DBZ Ntuli
Funda lezi ziqeshana ezilandelayo ezitonyulwe ezindabeni ezimfushane ezimbili bese
uphendula imibuzo ehlelwe esiqeshini ngasinye. Inani lamamaki elabelwe umbuzo
ngamunye lisebenza njengomhlahlandlela wobude bempendulo.
QAPHELA: Phendula imibuzo ehlelwe kuzona zombili iziqeshana, okungukuthi
         UMBUZO 7.1 NOMBUZO 7.2.
7.1       'WAKUBONA WAKUBELETHA – MT Mkhize
          ISIQESHANA M

          'Impela angiboni ukuthi ngangingamkhohlwa kanjani umuntu ofana noCele
          empilweni yami Mnumzane Mbonambi,' kusho uBekezela ezama
          ukukhanyisela owezenhlalakahle, eqhubeka ethi: 'Kwathi nalapho sengimfica
          esitaladini uCele engasento yalutho ngambuza ngathi ngabe yini, kwenzekani
          kuyena aze abe njeyaya. Igama angiphendula ngalo wathi ingoba 5
          wayephanise kakhulu kubantu ngemali nangokunye abe ekuphiwe
          nguNkulunkulu. Lawo magama kaCele angihlaba. Yiwona futhi aze adala
          nokuba ngimsize lapho sengimbona ewa ephelelwa ngamandla ngoba
          ngangazi ukuthi nami ngingomunye walabo ababa nesandla ekufadalaleni
          komnotho wakhe.'                                                           10
          'Impela ngiyayizwa indaba yokutholana kwakho noCele Mnumzane Zulu.
          Kodwa lapho umphenya wathi umndeni wakhe ukuphi?' kubuza uMbonambi.
          'Yize noma kwakungasezwakali kahle lapho uCele ekhuluma, kodwa sengathi
          wathi umndeni wakhe wadukelana nawo ngenkathi esesibhedlela elimele
          njengoba isitolo namabhasi akhe kwabe kungasekho.'                      15
          'Wathi uma ekutshela wathi uhlala kuphi lapho elala khona?'
          'Wangitshela ukuthi wendlala amaphepha aqinile phansi alale kuwona kanye
          nabanye eceleni komgwaqo nangasesiteshini sesitimela.'
          'Ukuphuza utshwala noma izidakamizwa lokhu wayevele ekwenza?'
          'Ekumazini kwami wayengaphuzi, futhi engabhemi.'                         20
          'Kuyinkinga-ke lokho ngoba odokotela abahlole isidumbu sakhe bathe
          okumbulele ngukuphuza kakhulu izipirithi, kanye nendlala.' kusho
          uMbonambi.

          7.1.1       Ngokwalesi siqeshana uBekezela wamfica kuphi uCele?                        (1)
          7.1.2       Yisiphi isizathu esisemqoka esenza uZulu asize uCele?                      (1)
          7.1.3       Tomula ibinzana lamagama asitshela ukuthi uBekezela washaywa
                      unembeza uma ezwa amagama ashiwo nguCele.                                  (1)
          7.1.4       Bhala OKUBILI okwakuyingxenye yomnotho kaCele.                             (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 24

IsiZulu Ulimi Lokuqala Lokwengeza (FAL)/P2          24           DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                             SC/NSC Confidential

          7.1.5       Chaza isingeniso sale ndaba emfushane. Bhala amaphuzu
                      AMABILI.                                                                    (2)

          7.1.6       Isaga esithi: 'Izandla ziyagezana.' siyahambelana            nalokhu
                      okwenzeka kule ndaba? Sekela impendulo yakho.                               (2)

          7.1.7       Yisiphi isifundo esitholakala kule ndaba?                                   (2)

          7.1.8       Indikimba yale ndaba         ubuntu.     Sekela    lesi   sitatimende
                      ngamaphuzu AMABILI.                                                         (2)

          7.1.9       Ukuba    wena wawunguMaKhumalo,    unkosikazi kaCele,
                      wawuzomeseka yini umyeni wakho uma ethatha isinqumo
                      sokungcwaba umuntu angazalani naye? Bhala amaphuzu
                      AMABILI.                                                                    (2)

          7.1.10      Ngokwakho ukubona lokhu okwenziwa umndeni kaCele
                      kungenzeka yini empilweni yangempela? Sekela impendulo yakho
                      ngamaphuzu AMABILI.                                                         (2)

                                             KANYE

7.2       'UXOLO' – Sicelo Zimema

          Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo ezolandela.

          ISIQESHANA N

          Base bezame kaninginingi ukumsoconga uS'kebhe kodwa behluleka.
          Wayekhona naye uMtolo ngenkathi kuboshwa lelo tulo lokubulala uS'kebhe.
          Okusho ukuthi yayiziqinise okwangempela le ndoda. Abafo babejika
          bengakasondeli nakusondela kuyona.
          Kwathi emva kokuba sebezishisile izimoto zikaS'kebhe, wanyamalala                   5
          izinsukwana, wangaziwa ukuthi washona kuphi. Kwathi emva kwezinsuku
          ezine enyamalele, oMtolo nabanye osomatekisi babona into ababengakaze
          bayibone. Bayibona ngovivi, khona elenke. Bathi sebethi bazoqala
          umsebenzi njengokwejwayelekile, badideka amakhanda lapho befica
          kulengiswe izinkukhu ezimnyama kulezi zigxobo ezinamagama ezindawo                  10
          lapho izimoto zilayishela khona. Zonke lezi zinkukhu zibukeka
          zingabulawanga ngokunqunywa kodwa kusobala ukuthi zibulawe ngokujijwa
          imiqala. Zonke zimnyama. Njengoba imizila iyisikhombisa nje kuleli lenke,
          nazo     izinkukhu   ziyilelo nani.   Zikleliswe  njengamafolosi    lapha
          ngasekuphumeni kwelenke. Umuntu ozogibela, uzithela kuzo izinkukhu lezi,            15
          zilengela phezu kwekhanda lakhe.
          Kwabonakala amadoda ehlangana ngamakhanda. Kwakuyinto engakaze
          ibonakale, ingqayizivele uqobo lwayo. Bonke bavumelana ngokuthi kwabe
          kuwumuthi lowo. Umuthi omubi. Kwadingeka ukuthi leyo naleyo ndoda
          izibheke amacala, izifune. Amadoda avumelana ngokuthi kufanele zehliswe             20
          izinkukhu lezo, ziyolahlwa. Baqala badidizela kodwa bagcina ngakho
          ukuzehlisa. Baqhubeka nokusebenza njengokwejwayelekile.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [IsiZulu FAL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-isizulu/8dad2049-4460-469d-81f6-59c21796c4c0) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2024/a11ca105-828b-4453-9a1e-4a7e572b4172) — isiZulu FAL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2023-mg/b1de68f2-933d-4609-a39f-8f8c2888dbde) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2023/66c97a62-cb1d-4a14-8afa-720ee167d3fc) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2019](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2019/7d25278e-90ff-4620-bb3c-52de2136806b) — isiZulu FAL · QP · 2019 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May June 2018](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2018/e4b39684-5ce9-4435-9b58-42019ef655c9) — isiZulu FAL · QP · 2018 · isiZulu

## More from Grade 12 Isizulu Fal

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2024/5145f765-cf45-43a2-a503-2e92a18b7f55) — QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2024-mg/ca5fed94-6233-425b-8802-1cabd2af8ca9) — QP · 2024 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
