# Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)

> Grade 12 Isizulu Fal Paper 2 question paper from the NSC November Exam 2025 (isiZulu), 26 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Isizulu Fal
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2025
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 26

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Isizulu Fal](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-fal) › [Isizulu Fal Grade 12 P2 NSC November 2025 QP (isiZulu)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-isizulu/d890b2cf-f80e-4a5f-aa33-e13bde37273e)

## About this document

Isizulu Fal · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · isizulu. Question paper, 26 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                              SENIOR CERTIFICATE

                                       IBANGA LE-12

                 ISIZULU ULIMI LOKUQALA LOKWENGEZA (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                         LWEZI 2025

                           UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA

AMAMAKI: 70

                         Lo mhlahlandlela unamakhasi angama-26.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                              Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 2                    DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 UMHLAHLANDLELA WOKUMAKA:

 • Ohlolwayo akufanele aphendule imibuzo engaphezulu kowodwa ngohlobo olufanayo
   lombhalo.

 • Uma umfundi enikeze izimpendulo ezimbili, maka eyokuqala bese ungayinaki
   elandelayo.

 • Uma izinombolo zezimpendulo zingahleliwe ngendlela efanele, maka ngokwememo.

 • Uma iphutha lesipelingi liphazamisa umqondo, ayingamukelwa leyo mpendulo. Uma
   lingawuphazamisi umqondo, ayamukelwe impendulo.

 • Uma ohlolwayo engabasebenzisi onokucaphuna lapho kuthiwe akacaphune khona,
   ungamjezisi ngalokho.

 • Emibuzweni evulekile, akunganikwa mamaki ngoYEBO/CHA noma NGIYAVUMA/
   ANGIVUMI. Kanjalo futhi akukho mamaki okumele anikezwe ngoYIQINISO/
   AKULONA IQINISO noma UMBONO/IQINISO. Kumele kugxilwe kulokhu
   okwesekelwa ngakho impendulo.

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                  Pheqa Ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 3                             DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 ISIQEPHU A: INOVELI

 ITHEMBA LAMI – LF Mathenjwa

 UMBUZO 1

 ISIQESHANA A

 1.1       Ukuze insizi ihlangane ezinhlanganweni zomzimba ilwe nesifo.√/Ngenxa
           yokuthi isifo sesigcwele wonke umzimba. √                                           (1)

 1.2       Wawuzokwenza igazi lihlanzeke ngaphansi nangaphezulu. √√                            (2)

 1.3       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           UNtshingila wayengakwazi ukusiza uNonkamfela ngoba:
           • Izidumbu zazingasahlinzwa lapho ayesebenza khona, zase zithunyelwa
             eNgwelezane. √/
           • Abelungu ababesanda kuqala emsebenzini babeqaphelisisa. √/
           • Kwase kunefomu eligcwaliswayo uma umuntu ezolanda isidumbu somuntu
             wakubo eliqinisekisa ukuthi usithole sinjengoba asishiya yini. √                  (2)

 1.4       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • UZabalaza wayemthemba uNomgedla. √/
           • Babehlobene ngokwegazi. √/
           • UNomgedla wayeyiqhikiza likaNokulindela              ngakho-ke   kwakungeke
             kusolise uma emvakashela kubo. √                                                  (2)

 1.5       B√/Ukuxoxa indaba. √                                                                (1)

 1.6       1.6.1        B√/ Ubaba kaSandanezwe. √                                              (1)

           1.6.2        D√/ UMacingwane.√                                                      (1)

           1.6.3        A√/ Inkosi yesizwe sakwaMadlebe.√                                      (1)

           1.6.4        C√/ Isoka likaSebenzile.√                                              (1)

 1.7       Umuntu ubulawe yimi. √√                                                             (2)

 1.8       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • USandanezwe wayefisa ukuyobabona ekhaya. √√/
           • Wayefisa ukuyobona uNokulindela njengoba wayehambe engavalelisanga
              kuyena. √√/
           • Wayefisa ukuyolanda nenkokhelo eyayisasilele ekulashweni kwakhe. √√/
           • Yayingekho inqubekela phambili ekwelashweni kwakhe ngoba
              kwakusalindwe imithi eyayizolandwa ePutukezi kwaLomahasha. √√                    (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 4

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 4                          DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 1.9       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga
             abhekene nayo. √/
           • Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/
           • Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/
           • Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √                           (2)

 1.10      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           Ngicabanga ukuthi wayengathembekile ngoba:
           • Wayeqonywa yizintombi ezahlukene ngesikhathi esebenza emkhunjini
              waze watheleleka ngesifo sengculazi. √√/
           • Isenzo sakhe sokulala nezintombi ezahlukene sasibeka bonke abantu
              ayethendana nabo engozini yokungenwa izifo zocansi. √√/                       (2)

                                            KANYE
 ISIQESHANA B

 1.11      Wayinikeza imithi √/ intando√/ amabhodlelana amabili √                           (1)

 1.12      UButhelezi. √                                                                    (1)

 1.13      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Bobabili bayizinyanga ezilapha ngamakhambi esintu. √√/
           • Bobabili babesebenza ngabantu. √√/
           • Bobabili baqala ngokumhlolela uSandanezwe ngaphambi kokumelapha.√√/
           • Bobabili bazama ukulapha uSandanezwe kodwa behluleka. √√                       (2)

 1.14      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Umbhali wale noveli usivezela ukwethembeka kukaNokulindela owahlala
              elinde isoka lakhe elalingabhali limazise ngokuqhubeka empilweni yalo. √/
           • UZondiwe wayethembekile kumzala wakhe uSandanezwe wameseka
              kwaze kwaba sekugcineni. √/
           • Umama kaSandanezwe wayethembekile enkolweni yakhe yobuKristu,
              engaguquguquki kulokho akholelwa kukho. √/
           • USebenzile wayethembekile ngoba walinda isoka lakhe uKhumbulani yize
              lase lihambe isikhathi eside lingabhali. √/
           • Umnumzane wayethembekile ngoba walithetha ngobuqotho icala
              loZabalaza noNomgedla lokuthakatha uNokulindela. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)                                          (2)

 1.15      •  Emva kokuba uZabalaza nezinsizwa zangakubo behlekise ngokugula
              kukaSandanezwe, ngosuku uSandanezwe ahlangana ngalo noZabalaza
              esehamba yedwa bahilizisana bagcina ngokulwa. Lokhu kulukhulisa
              ngesivinini udweshu. √/
           • Ngenxa yokuthi uZabalaza wehlulwa uSandanezwe ngesikhathi belwa
              ngezinduku,     uZabalaza wathatha     isinqumo   sokuziphindiselela
              kuSandanezwe ngokufakela uNokulindela umuthi wentando lokhu kwadala
              ukuthi uNomgedla axoshwa uMchunu. Lokhu wakwenza ngoba efuna
              ukubhidliza uthando lwabo okwenza ukuthi kulukhulise ngesivinini
              udweshu. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)                                          (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                         Pheqa ikhasi

### Page 5

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 5                      DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 1.16      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           Ngangiyomeluleka ngokuthi:
           • Akehlise umoya alinde lokho azokuzwa ngesoka lakhe angalaleli muntu
              omunye omtshela ngalo. √/
           • Akabe nokuzethemba angasheshi alahlekelwe ithemba ngesimo abhekene
              naso. √/
           • Akabonisane nomama wakhe ngoba naye angameluleka ngeziyalo
              ezakhayo. √/
           • Akaqhubeke alinde isoka lakhe njengoba nami ngilinde elami isoka
              uKhumbulani. √/
           • Akashiye phansi aqhubeke nempilo yakhe. √/
           • Uma esenesiqiniseko sokuthi uSandanezwe uphethwe yingculazi kuyoba
              kuhle ukuthi amshiye ukuze asindise impilo yakhe. √/
           • Akasebenzise ijazi lomkhwenyana. √/
           • Ayohlola isimo sakhe sempilo emtholampilo. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                    (3)

 1.17      Izimpendulo ziyokwehluka:
           Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Ukungamtsheli iqiniso kwenza uSandanezwe ahlalele ethembeni elingekho
               lokuthi uzolapheka. √/
           • Ngalesi sikhathi ehleli kwaNonkamfela isifo sasiqhubekela phambili
               kunokuthi sidambe. √/
           • Wamchithela isikhathi ngoba ukube washeshe walazi iqiniso wayezohamba
               ayozama usizo lokwelashwa kwenye indawo √/
           • Wamumoshela imali ngoba ukube washeshe walazi iqiniso wayengeke
               akhokhele usizo angalutholanga. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)

                                                    NOMA

           Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • USandanezwe wayengalahlekelwa yithemba ukuthi inyanga abebeke kuyo
              wonke amathemba akhe ingeke isakwazi ukumelapha. √/
           • Kwakungathunaza igama lakhe uNonkamfela ukuthi kunesifo ahlulekayo
              ukuselapha. √/
           • Kwakungadala ingxabano phakathi kwabo, uSandanezwe agcine esefuna
              ukubuyiselwa imali yakhe. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                    (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 6

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 6                     DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 1.18      Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguNokulindela ngoba:
           • Igama lakhe lihambisana kahle nalokho okwenzeka emndenini wakhe
              ngaphambi kokuba azalwe, emuva komshado kwabathatha isikhathi eside
              abazali bengabatholi abantwana baze bathola yena nokuyiyona ngane
              yabo kuphela. Bamqamba leli gama ngoba babemlindele eside
              isikhathi. √√/
           • UNokulindela walilandela igama lakhe ngoba wakwazi ukulinda
              uSandanezwe isoka lakhe elaligula. √√
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                   (2)
                                                                                       [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                    Pheqa ikhasi

### Page 7

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 7                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 UMBUZO 2

 KUSINDA KWEHLELA ENDODENI – SJ Mchunu

 ISIQESHANA C

 2.1       Yingoba wayefundisa izingane zakhe. √                                             (1)

 2.2       Wahlaselwa ukufa. √ √                                                             (2)

 2.3       UManyoba washiya umsebenzi ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Wayesabela impilo yakhe emuva kokubona amadoda amane ephosa enye
             indoda emgodini√/
           • Impilo yakhe yayingasaphephile ngenxa yokuthi la madoda ambona abe
             esemjaha efuna ukumbulala √/
           • Wayengeke akwazi ukuwabophisa la madoda ngoba wayengawabonanga
             kahle ukuthi angobani. √                                                        (2)

 2.4       •   Wayesebenza ngokuzikhandla. √
           •   Wayengalibali ukukhuluma izindaba ngesikhathi somsebenzi.√                    (2)

 2.5       B√/Ukugwazeka ngaphakathi emzimbeni. √                                            (1)

 2.6       2.6.1        B√/ Indodakazi kaManyoba.√                                           (1)

           2.6.2        D√/ UMaGatsheni.√                                                    (1)

           2.6.3        A√/ Inkosi yesizwe saseMaChunwini.√                                  (1)

           2.6.4        C√/ Ushade noMaNgubane.√                                             (1)

 2.7       Kwavele kwafana kwangaba nalushintsho. √√/Isimo saqhubeka nokuba sibi.√√          (2)

 2.8       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Wayengafuni ukuthi izingane zakhe zisebenze isithupha. √√/
           • Wayefuna ukuthi izingane zakhe zifunde ngoba zazingeke zilithole ithuba
              lokufunda ukuba zazihlala epulazini. √√/
           • Wayefuna ukuba nendawo enkulu ethi yena ukuze akwazi ukufuya
              nokulima.√√                                                                    (2)

 2.9       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga
             abhekene nayo. √/
           • Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/
           • Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/
           • Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √                            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 8

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 8                     DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 2.10      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           Ngicabanga ukuthi wayethembekile ngoba:
           • Wakwazi ukuhlala alinde uManyoba ngesikhathi eyosebenza. √√/
           • Akazange abe nobunye ubudlelwane. √√                                          (2)

                                            KANYE

 ISIQESHANA D

 2.11      Yingoba uMaNdlovu wathatha iketela elinamanzi abilayo efuna ukumthela
           ngawo. √                                                                        (1)

 2.12      UMchunu. √                                                                      (1)

 2.13      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Bobabili bangamadodana kaManyoba. √√/
           • Bobabili bafunda befundiswa nguyise baze baba neziqu. √√/
           • Bobabili basebenza kahle, uFanyana unguthisha; uBheki ungumcwaningi
              wamabhuku ezinkampanini ezinkulu. √√/
           • Bobabili bangenelela ngenkathi kuhlukaniswa abazali bengahambisani
              nalowo mbono wabafowabo. √√/
           • Bobabili banemizi edolobheni. √√                                              (2)

 2.14      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Ukubekezela kukaManyoba esebenza isithupha aze ayothola umsebenzi
              ongcono eGoli. √/
           • Amadodana kaManyoba abekezela esikoleni aze aqeda. √/
           • UMaNdlovu wabekezela ngesikhathi ethandana noManyoba kwaze kwafika
              isikhathi sokuthi amlobole. √/
           • UMaNdlovu wabekezelela umakoti wakwakhe owayengathandi ukuba
              athandaze emzini wakhe. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)                                         (2)

 2.15      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Ngesikhathi uMaNene etshela uFanyana ukuthi akathandi uMaNdlovu
             athandaze emzini wabo, kwaba nokuphikisana phakathi kwabo. √/
           • Silukhulisa ngesivivini udweshu lwangaphandle phakathi kukaMaNene
             noMaNdlovu ngoba base behlala ngokuxabana njalo kungasekho
             ukuthula. √/
           • Ingxabano phakathi kukaManene noMaNdlovu yaze yangenwa
             nawuThembaluhle owayekhombisa ukungamhloniphi ugogo wakhe. √/
           • Abanye omakhelwane bakaFanyana babengasamthandisisi kahle ngenxa
             yalesi senzo sikaMaNene sokuhlukumeza umamezala wakhe. √                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 9

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 9                      DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 2.16      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           • Ngangiyothi abaphathe kahle umuntu omdala ngoba lokho kungabalethela
              izibusiso empilweni. √/
           • Ngangiyothi abathole izinto ezimjabulisayo uMchunu ukuze bamazi
              kangcono njengobaba wabo. √/
           • Ngangiyothi abenze umzamo wokuthi uMchunu noMaNdlovu bahlale
              ndawonye. √/
           • Ngangiyothi kumele uMchunu noMaNdlovu babuyele ekhaya labo,
              amadodana abo abalethele ukudla nyanga zonke. √/
           • Ngangiyothi abamnakekele, bamwashele ahlale ehlanzekile. √/
           • Ngangiyothi abamthengele amaphephandaba ukuze ezofunda angabi
              nesizungu. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                    (3)

 2.17      Izimpendulo ziyokwehluka:
           Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Uma sebelotsholelwe basuke bezokwazi ukukhulisa umndeni. √/
           • Indodana ingashesha ukushadelwa yize ingenawo amandla. √/
           • Kungaba isibonelo esihle emadodaneni nawo enze njalo esizukulwaneni
               esizayo. √/
           • Indodana ingaba nemali eyanele yokuthi iziqalele owayo umuzi emva
               kokushada. √

                                                NOMA

           Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Akuwafundisi amadodana ukukwazi ukuzimela√/
           • Kufaka ingcindezi kuloyo olotsholelwayo ngoba kungenzeka ukuthi usuke
              engakakulungeli ukushada nokuqala umndeni. √/
           • Amadodana ngeke abe nokuwazisa lowo mshado. √/
           • Amadodana ngeke athole ukuhlonishwa amakhosikazi awo. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                    (2)

 2.18      Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguThembaluhle ngoba:
           • Igama lakhe lihambisana kahle nezifiso nethemba lokuthi ekukhuleni
              kwakhe uzokwenza izenzo ezinhle ezizojabulisa abazali bakhe. √√
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                    (2)
                                                                                        [35]

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 10

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                10                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 UMBUZO 3: UMSHADO – N Zulu

 ISIQESHANA E

 3.1       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Wayephatheke kabi ngokusha kwezimpahla zakhe. √/
           • Wayecabanga ukuthi unina wakhe uzothini uma                  ezovakashelwa
              uTholakele. √                                                                   (1)

 3.2       Wacasulwa uhleko lukaSifiso. √√                                                    (2)

 3.3       UBhekani wayengathandi ukuya ezangomeni ngoba:
           • Wayebona ukuthi ukuhambela abantu ababonayo kuzomehlisa isithunzi
             njengothisha. √/
           • Wezwa ngomngani wakhe ukuthi kunesangoma owawuthi uma uqala
             ukufika kuso sikubalele bonke abantu abakhulu esesake sabasiza. Ngakho-
             ke wayengafuni ukuthi naye angene kulabo ababalwa yisangoma.√                    (2)

 3.4       •   Wayengakwazi ukusisebenzisa. √
           •   Wayengeke akwazi ukusifihlela         uTholakele   ngoba   wayengumuntu
               oqaphelisisayo.√                                                               (2)

 3.5       B√/Imbelesele. √                                                                   (1)

 3.6       3.6.1     B√ /    Unguthisha. √                                                    (1)

           3.6.2     D√ /    Usebenza noBhekani. √                                            (1)

           3.6.3     A√ /    Akezwani nento ebhedayo. √                                       (1)

           3.6.4     C√ /    Udayisa izibhamu/oqhwasha. √                                     (1)

 3.7       Zonke izinto zihamba kahle√√/ azikho izinkinga. √√                                 (2)

 3.8       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • UTholakele wayesaba ukuthi uyise uzotshela abakhongi bayomlobola
             emzini lapho ayegane khona. √/
           • UTholakele, uZenze noPamella babefuna ukuzithathela bona ilobolo
             bayozidlela. √/
           • UTholakele wayefuna ukuthi kuqolwe uBhekani ngokubiza imali enkulu
             yelobolo. √/
           • Wayesaba ukuthi abakubo babengeke balemukele ilobolo njengoba
             wayesazilile. √/
           • Wayesaba ukuthi abakubo bazomphindisela emzini ukuze angenwe
             uBhatomu. √                                                                      (2)

 3.9       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Indaba yonke kusukela ekuqaleni esingenisweni ikhuluma ngaye nenkinga
             abhekene nayo. √/
           • Ukukhula kodweshu kuyamthinta endabeni yonke. √/
           • Zonke izigameko zizungeza kuyena kusuka indaba iqala ize iyophetha. √/
           • Uma engakhishwa kule noveli indaba ngeke iqhubeke. √                             (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 11

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                11                       DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 3.10      Izimpendulo ziyokwehluka:
           Abanye bayothi:
           Ngicabanga ukuthi wayengathembekile ngoba:
           UBhekani wayethandana noLindiwe noTholakele ngesikhathi esisodwa. √√

                                                NOMA
           Abanye bayothi:
           Ngicabanga ukuthi wayethembekile ngoba:
           • Konke uBhekani akusho kusukela eqala ebona uTholakele wakufeza
              njengoba kwaze kwafika ilanga lomshado. √√/
           • Akamfihlelanga uLindiwe ukuthi uyashada ngenkathi emcela ukuthi
              amvumele eze emshadweni wakhe. √√/
           • Akabafihlelanga bonke ababengathandi ukuthi ashade uTholi (unina,
              umalume nozakwabo) ukuthi ufuna ukushada nomuntu amthandayo. √√             (2)

                                            KANYE

 ISIQESHANA F

 3.11      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Ukungafiki kukamakoti ngesikhathi. √/
           • Ukungabiki kwabo (oTholakele) uma kukhona ingxaki. √/
           • Ukumemeza kukayise kaTholakele ebuza ngelobolo lalo makoti. √                (1)

 3.12      UPamella. √                                                                    (1)

 3.13      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Bobabili babengahambisani nokuthi uBhekani ashade noTholakele. √√/
           • Bobabili babekholelwa kakhulu emasikweni esintu. √√/
           • Bobabili babengamalungu omndeni kaBhekani. √√                                (2)

 3.14      •  Umbhali wale noveli usikhombisa umlingiswa onguTholakele othanda imali
              kakhulu, uze aboleke imali eyizinkulungwane ezintathu kuBhekani
              nokwaphetha ngokuthi angayibuyisi. √
           • Ngakolunye uhlangothi uTholakele, uZenze noPamella nabo bakhombisa
              uthando lwemali ngoba babedayisa izidakamizwa benza nobugebengu
              bemali yomgunyathi. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)                                        (2)

 3.15      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Emuva kokulwa noBhatomu, uBhekani waba nentshisekelo enkulu
              yokufuna ukushada noTholakele lokho kwakhulisa ngesivinini udweshu. √/
           • Ngesikhathi uBhatomu elwa noBhekani kwaze kwaphuma nomakhelwane
              bezolamula. √/
           • Ngesikhathi uBhekani ephuma ukuyobona uTholakele esibhedlela
              wahlaselwa uBhatomu nabangani bakhe. Wasindiswa ukubaleka. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo umfundi)                                        (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                       Pheqa ikhasi

### Page 12

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                12                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 3.16      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           • Ngangiyothi angalilahli ithemba ngoba kungenzeka agcine ebuya uyise
              wengane. √/
           • Ngangiyothi akaqhubeke nomsebenzi ukuze akwazi ukondla ingane
              yakhe. √/
           • Ngangiyothi angalilahli ithemba ngoba impilo ingaqhubeka yize engekho
              uyise wengane. √/
           • Ngangiyothi angakukhipheli ukudinwa kwakhe enganeni ngenxa yesenzo
              sikayise. √/
           • Ngangiyothi akadlulele phambili kungenzeka agcine emtholile umuntu
              ongubambo lwakhe. √/
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (3)

 3.17      Izimpendulo ziyokwehluka:
           Abathi kuyisenzo esihle bayothi sihle ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Abazali basuke sebenesipiliyoni sasemshadweni. √/
           • Abazali basuke benolwazi olunzulu ngezinto ezilungele izingane zabo. √/
           • Ezinye izingane zihlala nabazali bazo uma sezishadile ngakho-ke kuyasiza
               ukuthi abazali babe nezwi mayelana nohlobo lomuntu abangathanda
               ukuhlalisana naye. √/
           • Esizweni sabantu abamnyama indaba yomshado akuyona into yomuntu
               oyedwa, into ehlanganisa umndeni wonke ngakho-ke kuyasiza ukuthola
               uvo lwabazali. √

                                                  NOMA

           Abathi kuyisenzo esibi bayothi sibi ngoba:
           Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Asifundisi izingane ukwazi ukuzimela. √/
           • Kufaka ingcindezi ezinganeni ngoba zisuke zizibone ziphoqekile ukuhlala
              nomuntu ezingamthandi. √/
           • Izingane ngeke zibahloniphe abantu abashade nazo ngenxa yokuthi labo
              bantu basuke bekhethwe abazali bazo. √/
           • Isisekelo somshado uthando. Uma lungekho uthando lowo mshado ufana
              nento efile. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (2)

 3.18      Umbhali umqambe kahle umlingiswa onguZenze ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • UZenze uqhasha njengezenze utholakala yonke indawo. √√/
           • UZenze uncinza uBhekani izimali njengezenze. √√
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (2)
                                                                                             [35]

                                                                  AMAMAKI ESIQEPHU A:        35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 13

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                  13                    DBE/Lwezi 2025
                                    NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 ISIQEPHU B: UMDLALO

 UMBUZO 4: ABABULALI BENYATHI – RM Mngadi

 ISIQESHANA G

 4.1       4.1.1        Iqiniso √                                                        (1)

           4.1.2        Akulona iqiniso √                                                (1)

           4.1.3        Iqiniso √                                                        (1)

           4.1.4        Akulona iqiniso √                                                (1)

 4.2       •   UDlamini wafika nesigejana samadoda lapho kwakubanjelwe khona
               umhlangano wentuthuko ngenhloso yokuzosabisa abantu. √/
           •   Ngesikhathi uMbandlwa ephumela ngaphandle eyobiza abantu ukuba
               bangene emhlanganweni, uDlamini washaya uMbandlwa ngenduku
               ekhanda. √                                                               (2)

 4.3       A √/Ukubuza into esobala.√                                                   (1)

 4.4       4.4.1        C√/ Unogada wenkosi. √

           4.4.2        D√/ Umhlangano wentuthuko. √

           4.4.3        B√/ Umfundisi wendawo. √

           4.4.4        E√/ Lwalungafakwa lubuya nodaka. √

           4.4.5        A√/ Inkosikazi kaDlamini.√                                       (5)

 4.5       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Isimo sezombusazwe yisona esadala ukuthi kube nokushayisana phakathi
              kwabaholi endaweni. Ikhansela elalikhethwe ngokwentando yeningi
              lalizibona lingcono kunenkosi ngakho-ke lalingazimisele ukuthathisa
              enkosini uma lizoba nemihlangano.√√/
           • Isimo sezombusazwe yisona esaba nomthelela wokuthi abantu bahlukane
              phakathi; kwakukhona uhlangothi oluhambisana nenkosi kanti olunye
              uhlangothi lwalweseka ikhansela.√√/
           • Isimo sokuthi abaholi babevuma ukulawulwa amashoshozela sadala ukuthi
              lungabi khona uzinzo kule ndawo. √√/
           • Ngesikhathi kungena intando yeningi uHulumeni akazange azihluphe
              ngokushaya umthetho omayelana namandla amakhosi ezindaweni
              zasemakhaya. Lokhu kwenza ukuthi kube nokushayisana phakathi
              kwenkosi uShandu nekhansela uDuma. √√                                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                     Pheqa ikhasi

### Page 14

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                14                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 4.6       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • UMbandlwa ungumqhathi noma ishoshozela kulo mdlalo. √/
           • UMbandlwa wayesebenzisa isikhundla sakhe sokuba unobhala
             wekhansela ukuhlohla uDuma ukuthi angayihloniphi inkosi uShandu. √/
           • UMbandlwa noDuma babebamba imihlangano endaweni yenkosi
             ngaphandle kokuyazisa, lokhu kwakudala udungunyane esizweni
             senkosi.√/
           • UMbandlwa wayegqugquzela udlame nokungezwani esizweni senkosi. √                (2)

 4.7       4.7.1        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba kukhona
                           abaholi bendabuko okuyinkosi nezinduna zayo.√/
                        • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba intuthuko
                           ayibonwa abantu abanabo ompompi bamanzi nomgwaqo
                           wakhona uwubhuqu. √/
                        • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya ngoba abantu
                           abawakhokheli amaleyithi. √
                        (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (2)

           4.7.2        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo
                          uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa
                          othile. √/
                        • Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo
                          aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/
                        • Umlandi      usebenzisa      amagama       akubakaki/imiyalelo
                          yasenkundleni abhalwe ngomalukeke ukusichazela ngesimo
                          sabadlali neminyakazo yabo ngesikhathi bekhuluma. √                (2)

                                            KANYE

 ISIQESHANA H

 4.8       Basemzini wenkosi uShandu.√                                                       (1)

 4.9       UDlamini√/Induna yenkosi√/Umkhwenyana kaMaMsomi√                                  (1)

 4.10      •   Kufa abantu, uDlamini ubulawa kabuhlungu nomndeni wakhe wonke kwaze
               kwashiswa nomuzi wakhe. √/
           •   UMbandlwa naye uyashona ngenxa yalolu dlame oluqhubeka endaweni
               kanti uDuma usinda ngokulambisa abantu befuna ukumsoconga. √                  (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 15

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                15                      DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 4.11      Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Wayeqonde ukuthi into eyenza uDuma ahluleke ukwenza umsebenzi
              wakhe ngempumelelo ukungawuqondi umehluko phakathi kwendawo
              yasemakhaya neyaselokishini. √√/
           • Amakhansela aphethe ezindaweni zasemakhaya isimo siyawaphoqa ukuthi
              asebenzisane namakhosi ekuletheni izinhlelo zentuthuko endaweni. √√/
           • Amakhansela asebenzela ezindaweni zasemalokishini ayakwazi
              ukuzithathela izinqumo ngaphandle kokuxhumana nabanye abaholi
              endaweni. √√
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                     (2)
 4.12      Uvuthondaba lulapho kunomhlangano wokuthelelana amanzi. UMfundisi
           uMazongolo wayephethe lowo mhlangano. Inkosi yayisesibhedlela ngalolu
           suku yingakho-ke yabhala incwadi eyafundwa kulo mhlangano. Kulo
           mhlangano osopolitiki, isikhulu sikaHulumeni kanye nesizwe sonke
           bavumelana ngokuthi kube khona uxolo. √√                                      (2)
 4.13      Ukuziphatha kukaDuma akuhambisani nendlela umholi okhethwe ngabantu
           okumele aziphathe ngayo ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Wayengesona isibonelo esihle kubantu abaholayo. √√/
           • Wayengabahloniphi abanye abaholi abakhona endaweni. √√/
           • Wayengafuni ukulalela imibono ephambene nalokhu okwakucatshangwa
              uyena. √√/
           • Wayevumela ukulawulwa ngunobhala wakhe uMbandlwa engaboni noma
              esemdukisa. √√/
           • Wayengenandaba nokuchitheka kwegazi endaweni. √√
           • Wayengabalaleli abantu abasezikhundleni eziphezulu enhlanganweni
               yakhe. √√
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                     (2)

 4.14      Angivumelani ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Esingenisweni salo mdlalo uMaShezi ukhombisa ngokusobala ukuthi
              akayihloniphi inkosi ngoba unenkolelo yokuthi amakhosi asephelelwe
              yisikhathi. √√/
           • UMaShezi uhlohla uDuma ukuthi angaceli enkosini uma ezobiza
              umhlangano. √√                                                             (2)

 4.15      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           • Umbhali uwuphethe kahle ngovuthondaba lo mdlalo njengoba uphethe
             sekunomhlangano woxolo.√/
           • Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi inkinga yommeleli eyethulwe
             esingenisweni iyaxazululeka esiphethweni salo mdlalo.√/
           • Umbhali uphumelele ukuwuphetha kahle lo mdlalo ngoba akasishiyanga
             nemibuzo eminingi engaphendulwanga.√/
           • Umbhali uphumelele ukuwuphetha kahle lo mdlalo ngoba ukwazile
             ukusishiya nomyalezo wokubekezelelana ukuze intando yeningi isebenze.√
                                                                                         (3)
                                                                                         [35]
                                            NOMA
Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                      Pheqa ikhasi

### Page 16

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                 16                        DBE/Lwezi 2025
                                   NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 UMBUZO 5: ICALA KALIBOLI – VM Mbhele
 ISIQESHANA I
 5.1       5.1.1        Iqiniso√                                                           (1)

           5.1.2        Akulona iqiniso√                                                   (1)

           5.1.3        Iqiniso√                                                           (1)

           5.1.4        Akulona iqiniso√                                                   (1)
 5.2       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Kwafika uSonto endlini yesonto lapho kwakuhlala khona uMfundisi,
             esengaphakathi wakhipha isibhamu wafuna imali yomnikelo ngenkani
             kuMfundisi. √/
           • Emuva kokuba uSonto eyitholile imali wadubula uMfundisi wamshiya
             ezitshela ukuthi ushonile. √/
           • Ngenxa yokuthi abomthetho babenenkolelo yokuthi uMaNsibande nguye
             owagcina ukubona uMfundisi ngobusuku adutshulwa ngabo bathatha
             isinqumo sokumbopha. √                                                        (2)

 5.3       A√/ukukhala kakhulu.√                                                           (1)
 5.4       5.4.1        C√/ Umfundisi wendawo. √

           5.4.2        D√/ Isigebengu. √

           5.4.3        B√/ Ingane kaMbhele. √

           5.4.4        E√/ Wayesebenza ebhange. √

           5.4.5        A√/ Umakhelwane kaMbhele. √                                        (5)
 5.5       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi uSonto aqashe uMthofi
              ukuba ambulalele uMaNtuli ukuze kungene yena emafutheni/emalini. √√/
           • Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi oMthofi bavumele phezulu
              uma beqashwa ukuyosoconga uMbhele. √√/
           • Isimo sokuthanda imali ngokweqile senza ukuthi uDlamini antshontshe imali
              ayayifihlwe uSonto egcekeni lakwakhe. √√/
           • Isimo sokuthanda imali senza ukuthi uDlamini acele imali njalo uma esiza
              uMbhele.                                                                     (2)

 5.6       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • UNhleko ubambe iqhaza lokuba ngumseshi onesineke somsebenzi
             wakhe.√/
           • UNhleko ungumseshi owenzisisayo umsebenzi wakhe, uyakwazi
             ukulandela abasolwa lize liphume lonke iqiniso.√/
           • UNhleko ubambe iqhaza elikhulu lokwenza isiqiniseko sokuthi bonke
             abenzi bobubi bayajeza.√/
           • UNhleko ubambe iqhaza lokuqeda nya ngobugebengu kule ndawo okuhlala
             kuyo abakwaMbhele.√                                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 17

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                17                          DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 5.7       5.7.1        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Le ndaba yenzeka endaweni yasedolobheni ngoba imizi
                           isondelene, uDlamini wayekwazi ukubona yonke into eyenzeka
                           kwaMbhele ebe ekwakhe. √/
                        • Kunobugebengu obuningi obuvamise emadolobheni.√/
                        • Ngesikhathi uSonto etshela uZinhle ukuthi usezoya kohlala
                           kwagogo, uZinhle waphendula ngokuthi akathandi ukuyofunda
                           emapulazini. √
                        (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (2)

           5.7.2        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo
                          uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa
                          othile. √/
                        • Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo
                          aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/
                        • Umlandi     usebenzisa     amagama       akubakaki   abhalwe
                          ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo
                          yabo ngesikhathi bekhuluma.√                                       (2)

                                            KANYE

 ISIQESHANA J

 5.8       Kubo kaSonto√/KwaMaMkhize√                                                        (1)

 5.9       Unina kaSonto√/Umkhwekazi kaMbhele√/Ugogo kaZinhle√                               (1)

 5.10      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Isimo sibi kule ndawo, kunobugebengu; uSonto wathenga uMthofi ukuthi
              abulale inkosikazi kaMbhele yokuqala uMaNtuli. √/
           • UMbhele wadutshulwa emva kwalokho washiswa waba ngumlotha. √/
           • USonto wadubula uMfundisi owagcina ngokushona. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (2)

 5.11      UMaNsibande wayeqonde ukuthi njengoba uMfundisi wayesephapheme
           esibhedlela wayesezokwazi ukukhuluma iqiniso, asho ukuthi wadutshulwa
           ngubani.√√                                                                        (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 18

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                18                        DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 5.12      Uvuthondaba lulapho uNhleko efica uMthofi noToronto besemzini kaSonto
           wakwazi ukuthola iqiniso lonke ngalokhu okwakubahlanganisa noSonto. √√          (2)

 5.13      Ukuziphatha kukaMthofi akuhambisani nendlela umuntu ophume ngoshwele
           ejele okufanele aziphathe ngayo ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Waqhubeka nobugebengu okuwuphawu lokungawuhloniphi
               umthetho. √√/
           • Emva kokuphuma kwakhe ejele wahamba wayosabisa uSonto
               ngesibhamu. √√/
           • Wabulala uMbhele yize ayephume ngoshwele ejele. √√/
           • Wayengena emzini kaMbhele elengise isibhamu. √√                               (2)

 5.14      Angivumelani ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Esingenisweni salo mdlalo uSonto uxabana noMthofi bebanga ukuthi
              akayikhokhanga imali yakhe emva kokumthuma ukuthi abulale
              uMaNtuli.√√/
           • Emva kokuphuma kukaMthofi emzini kaSonto ngalolu suku ayezobasela
              ngalo imali yakhe, kwafika uMbhele ezobuza ngendoda eyabe ingene
              nesibhamu emzini wabo. USonto akalikhulumanga iqiniso kumyeni wakhe.√        (2)

 5.15      Amaphuzu AMATHATHU kwalandelayo:
           • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo njengoba uSonto alichaza lonke iqiniso
             kunina, naye uSonto wavela enkantolo emva kwezinyangana wagwetshwa
             udilikajele.√/
           • Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi yize inkinga yommeleli eyethulwe
             esingenisweni ingaxazululekanga esiphethweni salo mdlalo, kodwa bonke
             abenzi bobubi bagcina bevele obala.√/
           • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo ngoba akasishiyanga nemibuzo
             eminingi engaphendulwanga.√/
           • Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo ngoba ukwazile ukusishiya nomyalezo
             wokuthi ukuthanda imali ngokweqile kunemiphumela emibi.√                      (3)
                                                                                           [35]

                                            NOMA

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 19

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                  19                  DBE/Lwezi 2025
                                    NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 UMBUZO 6: ISIKO NELUNGELO – N Zulu

 ISIQESHANA K

 6.1       6.1.1        Iqiniso √                                                     (1)

           6.1.2        Akulona iqiniso √                                             (1)

           6.1.3        Iqiniso √                                                     (1)

           6.1.4        Akulona iqiniso √                                             (1)

 6.2       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • UThenjiwe wayehamba noSipho ngasezitolo. Kwaqhamuka uDumisani
             wathi ufuna ukukhuluma noThenjiwe ngenkani. √/
           • Kwagcina sekunengxabano phakathi kukaThenjiwe noDumisani.
             UThenjiwe wayedinwa ukuthi uDumisani wayemubamba ngenkani. √/
           • UThenjiwe wacosha itshe washaya ngalo uDumisani ekhanda. √/
           • USipho walamula ngokukhipha ummese wagwaza uDumisani. √                  (2)

 6.3       A√/ukucabanga ngezinkinga zakho.√                                          (1)

 6.4       6.4.1        C√/ Umakhelwane kaMaMbatha. √

           6.4.2        D√/ Umama kaNondumiso. √

           6.4.3        B√/ Ingane kaZungu. √

           6.4.4        E√/ Balenza isiko lokungenwa. √

           6.4.5        A√/ Washona ngodlame.√                                        (5)

 6.5       Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • UThenjiwe wayehlezi kahle noMaMbatha kungakakhulunywa indaba yesiko
              lokungenwa.√√/
           • Emuva kokuba kukhulunywe ngesiko lokungenwa kwaqala ukungqubuzana
              phakathi kwabalingiswa. √√                                              (2)

 6.6       Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • UMondise ubambe iqhaza lokuba ngubaba kaThenjiwe okholelwa kakhulu
             esikweni lokungenwa. √/
           • UMondise uyazibhebhethekisa izinkinga zikaThenjiwe ngoba umtshela
             ukuthi kumele alivume isiko lokungenwa.√/
           • UMondise ubambe iqhaza lokuchazela uThenjiwe kabanzi ngesiko
             lokungenwa.√                                                             (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                   Pheqa ikhasi

### Page 20

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                20                          DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 6.7       6.7.1        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Le ndaba yenzeka endaweni yasemakhaya.√/
                        • Kule ndawo abantu basabambelele emasikweni. √/
                        • Umuzi unezindlu ezihlukahlukene njengomuzi wakwaZungu.√/
                        • Kugezelwa izitsha ngaphandle. √
                        (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (2)

           6.7.2        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Umlandi usivezela okwenzeka ngaphambi kokuba umdlalo
                          uqale, ugcwalisa izikhala ngokusilandisa kabanzi ngomlingiswa
                          othile. √/
                        • Umlandi usichazela ngesimo senkundla okudlalelwa kuyo
                          aphinde asinikeze nemiyalelo yokwenzeka enkundleni.√/
                        • Umlandi     usebenzisa     amagama       akubakaki   abhalwe
                          ngomalukeke ukusichazela ngesimo sabadlali neminyakazo
                          yabo ngesikhathi bekhuluma.√
                                                                                             (2)

                                            KANYE

 6.8       Basezitolo√                                                                       (1)

 6.9       Umngani kaThenjiwe.√                                                              (1)

 6.10      Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
           • Isimo sibi kulo mndeni wakwaZungu njengoba babesanda kushiywa
             indodana yabo uSikhumbuzo/uMntungwa. √/
           • Isimo siphinde sibe muncu emndenini wakwaZungu ngesikhathi indodana
             yabo uDumisani igwazwa nguSipho. √/
           • USipho waboshelwa icala lokonisa uThenjiwe emzini waze washonela
             ejele. √                                                                        (2)

 6.11      UNondumiso wayeqonde ukuthi into emenze wazifikela ngokwakhe kwaZungu
           ukuzobabonisa ukuthi bathatha ngesinxele uma bephoqa uThenjiwe ngendaba
           yesiko lokungenwa. Yena unombono wokuthi isiko lisebenza kahle uma
           kuzoba khona ukuvumelana. √√                                                      (2)

 6.12      Uvuthondaba      lulapho    sekuhlangene     umndeni     wakwaManzini
           nowakwaMondise kuzoboniswana ngodaba lukaThenjiwe lokufakela
           uDumisani ushevu etiyeni nokuyilapho uThenjiwe avuma khona ukungenwa
           ukuze kugqibeke isenzo sakhe sokuzama ukubulala uDumisani.√√                      (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 21

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                21                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 6.13      Ukuziphatha kukaMaMbatha akuhambisani nendlela umuntu ongumamezala
           okufanele aziphathe ngayo ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Akamnikezanga uThenjiwe isikhathi sokuzilela umyeni wakhe owayedlulile
              emhlabeni. √√/
           • Waphoqa uThenjiwe ukuba angenwe indodana yakhe uDumisani.√√/
           • Wayengamhloniphi uThenjiwe ngoba wayembiza ngomdlwembe, ekubeni
              uThenjiwe wayelwela ilungelo lakhe. √√/
           • Wayengenandaba nempilo kaThenjiwe ngoba wayengahambisani nokuthi
              uZungu ayombheka ngesikhathi ehambile waya kubo. √√/
           • Wayehamba etshela abantu ukuthi uThenjiwe awagwaza uDumisani. √√/
           • Ngesikhathi efika kwaMondise wabatshela ukuthi uDumisani ugwazwe
              isoka likaThenjiwe. √√                                                         (2)

 6.14      Angivumelani ngoba:
           Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
           • Esingenisweni salo mdlalo sithola uThenjiwe ekhuluma yedwa ebalisa
              ngodlame olumthathele uMntungwa. Kuyo le nkulumo yakhe uyasho ukuthi
              ufisa sengathi abasemzini bangemtshele ngendaba yokungenwa ngoba
              akayifuni. √√/
           • Esingenisweni sendaba uThenjiwe uyasho ukuthi uncamela ukuze afe
              engumjendevu kunokuba angavuma ukungenwa. √√/
           • Ngesikhathi uThenjiwe exoxa noThabi esingenisweni salo mdlalo, uThabi
              wayihlokoloza indaba yokuthi umndeni wakwaZungu kumele umyalele
              ukuba angenwe uDumisani. Le nkulumo kaThabi yamthukuthelisa kakhulu
              uThenjiwe ngoba wayengahambisani nayo. √√                                      (2)

 6.15      •  Umbhali uwuphethe kahle lo mdlalo njengoba uThenjiwe noDumisani
              bagcina sebethandana futhi bencokolisana kamnandi. √/
           • Umbhali wenze isiqiniseko sokuthi yize inkinga yommeleli eyethulwe
              esingenisweni ingaxazululekanga esiphethweni salo mdlalo kodwa
              abafundi kukhona izifundo eziningana abazitholile ngokufunda lo mdlalo.
              Esinye sazo esokuthi ikusasa alaziwa kanjalo nezimo ziyaguquguquka
              emhlabeni esiphila kuwo.√/
           • Umbhali uphumelele ukusethulela kahle isiphetho ngoba akasishiyanga
              nemibuzo eminingi engaphendulwanga. √
           (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                                         (3)

                                                                  AMAMAKI ESIQEPHU B:        35

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 22

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                22                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

 ISIQEPHU C: IZINDABA EZIMFISHANE

 UMBUZO 7

 7.1       'AMATHUNZI EZINTABA' – NAP Khumalo

           ISIQESHANA M

           7.1.1        Iminyaka emihlanu.√                                                  (1)

           7.1.2        Wabavuthulula bonke enganginabo ngentobeko nangokubekezela
                        kwakho.√√                                                            (2)

           7.1.3        Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
                        • Umxoxi watshela uNomkhosi ukuthi uzothumela abakhongi. √√/
                        • Umxoxi watshela uNomkhosi ngokujula kothando ayemthanda
                           ngalo.√√                                                          (2)

           7.1.4        Phansi komnyezane enhla nomthombo wamanzi.√√                         (2)

           7.1.5        C√/abamela umkhwenyana uma kuxoxwa ngelobolo.√                       (1)

           7.1.6        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Inkosi yasesigodini yakhetha ukuba imhlawulise uSiziba ngalesi
                          sigameko esenzeka kuNomkhosi. √/
                        • USiziba uyazisola ngokuthi uyena owaba imbangela yokushona
                          kukaNomkhosi, ingoduso yakhe. √/
                        • USiziba ucabanga ukuthi ukuba uNomkhosi wayenikwe ithuba
                          lokukhuluma wayezomsola kakhulu ngalesi senzo sakhe
                          sokumethusa. √/
                        • USiziba ufikelwa usizi uma ecabanga ukuthi akasayophinde
                          amthole owesifazane oyofana noNomkhosi. √                          (2)

           7.1.7        Izimpendulo ziyokwehluka:
                        Abavumayo bayothi:
                        Kwakufanele umxoxi ahlawuliswe ngoba waba budedengu ngokuthi
                        wayeseke wambona ukuthi uNomkhosi ungumuntu osheshayo
                        ukwethuka. Wambona ukuthi wathuka kanjani ngesikhathi benaye
                        entabeni ethuswa yigundane. Kwakungasafanele enze into
                        ezomethusa.√√

                                                     NOMA
                        Abaphikayo bayothi:
                        Kwakungafanele umxoxi ahlawuliswe ngoba wavelelwa yibhadi nje.
                        Wayethi uyazidlalela nje kanti uNomkhosi uzothuka kabi wagcina
                        ngokushona.√√
                        (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

### Page 23

IsiZulu Ulimi Lokuqala (FAL) P2                23                           DBE/Lwezi 2025
                                  NSC – Umhlahlandlela Wokumaka

           7.1.8        Umbhali uwulandelile umgomo wenani labalingiswa bendaba ngoba
                        inani aleqile kwabahlanu. Kule ndaba sithola uSiziba noNomkhosi
                        kuphela. √√                                                          (2)
           7.1.9        Iphuzu ELILODWA kwalandelayo:
                        • Umbhali ubefuna ukusifundisa ukuthi empilweni kufanele
                           siyiqaphele into esidlala ngayo ngoba abantu abafani.
                           Kungenzeka wenze into ngenhloso yokuzidlalela kanti leyo nto
                           odlala ngayo ayihambisani nomunye umuntu√√/
                        • Umbhali ubefuna ukusifundisa ukuthi kubalulekile ukuthi umuntu
                           othandana naye umazisise kahle. Uma umuntu othandana naye
                           umazi      kahle   uba     nolwazi    ngezinto    azithandayo
                           nangazithandi.√√/
                        • Umbhali ubefuna ukusikhumbuza ukuthi yonke into esiyenzayo
                           inomphumela wayo, ongaba muhle noma ube mubi. √√
                        (Nokunye okunembayo okuyoshiwo ngumfundi)                            (2)
           7.1.10       Ulisesebenzise kahle isu lokujeqeza emuva ngoba esingenisweni
                        usitshela ngokuhanjiswa kwezinkomo kwaMpanza ngenhloso
                        yokuhlawula ngephutha alenzayo lokuthusa uNomkhosi okwaholela
                        ekushoneni kwakhe. Uma esengena emzimbeni wendaba ubuyela
                        emuva     asilandise   ngesigameko     esaholela   ekushoneni
                        kukaNomkhosi. √√                                                     (2)
                                             KANYE
 7.2       'INGCEBO YEZICEBI NEZIMPOFANA' – MJ Mngadi
           ISIQESHANA N
 7.2       7.2.1        UMgcineni√ noThandekile.√                                            (2)
           7.2.2        Izisebenzi zazilendlula kabusha.√                                    (1)
           7.2.3        Isoka likaValerie lazibulala.√√                                      (2)
           7.2.4        Amaphuzu AMABILI kwalandelayo:
                        • Bavumelana ngokuthi bazovakashela abazali bakaMnu. McCall
                          ayebalahle ekhaya labadala ngoba engenasikhathi sabo, bafike
                          bababungaze ngothando. √/
                        • Bavumelana ngokuya emangcwabeni bayoxolisa kubo bonke
                          laba bantu abaze bashona bebathanda kodwa bona
                          bengabanakile. √/
                        • Bazoxebula negama likaValerie eminyangweni yokufa
                          balinameke emisebenzini yothando neyempilo. √/
                        • Bazodayisa    wonke    ugwayi    notshwala,    imali  yakho
                          bayisebenzisele ukwelapha abantu abaguliswa ugwayi
                          notshwala. √/
                        • Bazoyeka ukuzithwala kepha bathande wonke umuntu. √                (2)

           7.2.5        Ngokwezithombe ayezibuka uValerie, abazali kanye nesoka lakhe
                        base behlile emzimbeni. √√                                           (2)

Akuvumelekile ukukopisha leli phepha                                          Pheqa ikhasi

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [IsiZulu FAL P2 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2023/efb7fd1a-88b6-409d-ba28-e55e8fce69ef) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2023-mg/a95ad35b-1eaa-4a70-bae0-73f57f9ad100) — isiZulu FAL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2022 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2022-mg/62dd728a-26f7-4e32-bf15-8e9de180deae) — isiZulu FAL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2022/43a37c8e-ccc9-4cbe-bc3f-f96bd95e6be4) — isiZulu FAL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2021/43e924bf-b026-4008-a970-19f92d1cc577) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 Nov 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-nov-2021-mg/f61a82d1-3cb6-45fc-9452-aebafcfc9653) — isiZulu FAL · QP · 2021 · isiZulu

## More from Grade 12 Isizulu Fal

- [Gr 12 IsiZulu FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-fal-atp-2023-24/2e221b22-767a-49bf-870c-b3cf4e8bcddd) — ATP
- [IsiZulu FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p1-may-june-2025-mg/c987c299-55ce-451b-9c9c-d9f577f9aec6) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p2-may-june-2025-mg/fc0b2153-7afc-4c51-9210-38edf5f25888) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-may-june-2025-mg/cec2350a-6309-437b-a49e-a04527a0ca1c) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2024/5145f765-cf45-43a2-a503-2e92a18b7f55) — QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-fal-p3-nov-2024-mg/ca5fed94-6233-425b-8802-1cabd2af8ca9) — QP · 2024 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
