# isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper

> Grade 12 isiZulu HL Paper 1 question paper from the NSC June Exam 2024, 14 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/f0dfe7d6-635d-413e-84ec-5a096359f332
- Updated: 2026-09-28
- Subject: isiZulu HL
- Grade: Grade 12
- Language: Isizulu
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiZulu HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isizulu-hl) › [isiZulu HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/f0dfe7d6-635d-413e-84ec-5a096359f332)

## About this document

Isizulu Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · isizulu. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiZulu HL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isizulu/562f7e12-e40f-4fde-8df3-6d2490ac5610) — Memo · 2024 · isiZulu

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

             SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
         NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

                      ISIZULU ULIMI LWASEKHAYA (HL)

                             IPHEPHA LOKUQALA (P1)

                       UNHLABA/UNHLANGULANA 2024

                                                                        AMAMAKI: 70

                                                             ISIKHATHI: Amahora ama-2

                               Leli phepha linamakhasi ayi-14.

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                        Pheqa ikhasi

### Page 2

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1             2               DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                      SC/NSC Confidential

IMIYALELO KANYE NOLWAZI KWABAHLOLWAYO

1.        Leli phepha lehlukaniswe IZIQEPHU EZINTATHU:

          ISIQEPHU A:       Isivivinyo sokuqondisisa                        (30)
          ISIQEPHU B:       Ukufingqa                                       (10)
          ISIQEPHU C:       Izakhiwo nezimiso zokusetshenziswa kolimi       (30)

2.        Phendula YONKE imibuzo ekuleli phepha.

3.        Qalisa ISIQEPHU NGASINYE ekhasini ELISHA.

4.        Hlukanisa ngokudwebela emuva kwesiqephu.

5.        Faka izinombolo njengoba zisetshenzisiwe ephepheni.

6.        Yeqa umugqa emuva kombuzo ngamunye.

7.        Qaphela isipelingi kanye nokwakhiwa kwemisho.

8.        Ungasebenzisa isikhathi sokubhala ngale ndlela elandelayo:

          ISIQEPHU A:       Imizuzu engama-50
          ISIQEPHU B:       Imizuzu engama-30
          ISIQEPHU C:       Imizuzu engama-40

9.        Bhala ngobunono futhi kubonakale.

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                             Pheqa ikhasi

### Page 3

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            3              DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

ISIQEPHU A: ISIVIVINYO SOKUQONDISISA

UMBUZO 1: UKUFUNDELA UKUQONDISISA

1.1       Fundisisa UMBHALO A ubuye ubukisise NOMBHALO B ongezansi bese
          uphendula imibuzo elandelayo.

          UMBHALO A (OFUNDWAYO)

                                           UKUZITHANDA

          1      Ukuzithanda kungachazwa ngezindlela ezehlukahlukene cishe
                 kungaze    kushone     ilanga    lowo    nalowo    esika   elijikayo.
                 Kuyinhlanganisela yezindlela ezahlukene zokuziphatha. Okugqanyiswa
                 kakhulu ukuzihlonipha, ukuzethemba kanye nokuzinakekela. Lokhu
                 kungayisusa impikiswano engenza kucace ukuthi abantu abayi 5
                 nganxanye bengemanzi. Kuleyo mpikiswano kuningi okungafundwa
                 ngabantu.

          2      Unyaka nonyaka kufanele uthole okusha ozokwenza ukuze ubukeke
                 umuhle. Ungazivocavoca, ungadla ukudla okunempilo, ungagqoka
                 nezingubo ezifanela umzimba wakho. Sekukaningi abantu becabanga 10
                 ukuthi ukuzithanda kusho ukugqoka uconse, uziqhole ngamakha emali
                 eshisiwe nokuzicwala ngokweqile. Kuyiqiniso elimsulwa lokho
                 okushiwoyo ngokubukeka kahle kodwa kuyingxenye encane yalokho
                 okuyiqiniso nokulindeleke kumuntu. Kulula ukukhohlisa abantu
                 abangakwazi, uzenze ubukeke umuhle bese bekubona ukuthi 15
                 uyazithanda kanti basithwe yisithupha. Indlela yokuziphatha iyona
                 eshoyo ukuthi lo muntu uyazithanda noma cha.

          3      Kuyaye kwenzeke-ke umuntu athi ebukeka emuhle avele akhulume
                 amazwi amabi noma aqhulule inhlamba. Uye ubone ukuthi ayihlabi
                 ngakumisa. Kujabhisa kakhulu ukuzwa inhlamba indiza emoyeni noma 20
                 uyibone ibhaliwe ezindongweni zomphakathi. Ukuzithanda kusho
                 ukungayithuki inhlamba ngisho noma ngabe ugane unwabu. Ukuhleba
                 nokusongela abantu kungolunye uphawu lokungazithandi. Akusoze nje
                 kwashintsha ukuthi ingwe idla ngamabala. Lowo ozithandayo ngeke
                 acekele amagama abanye abantu phansi ngoba uyakuqonda ukuthi 25
                 umuntu unesithunzi azalwa naso. Abangenamahloni okuqondisa
                 izigwegwe bakubeka kucace ukuthi kufanele uthathe insipho bese
                 ugeza umlomo wakho ukuze ugcine sewuhlanze yonke le ndawo
                 okudlule kuyona lawo magama alumelayo owaphimisile. La magama
                 enza kuphele ukuhlonipheka kulowo owaphimisayo. Kusuke kuqedwe 30
                 nguyena ngakho belu ukungazithandi.

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 4

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            4               DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

          4      Insizwa iyayishela intombi ngezindlela ezehlukene. Isebenzisa ulimi
                 olukhethekile bese igcina isinogazi. Isuke iveza ubugagu obugqamisa
                 ukuthi iyazithanda. Uma izithanda, nayo le ntokazi eshelwayo iye ibone
                 ukuthi leli geza le nsizwa elizibikayo lizokwazi ukuyithanda ngeqiniso. 35
                 Ebudlelwaneni bothando lwababili, ukukhulumisana nokuphathana
                 kahle kububeka obala ubudlelwano babantu ukuthi bukuliphi izinga.
                 Uma bobabili bezithanda, abazithi vu izindaba zabo. Akufuneki lokhu
                 ngisho nje nasemndenini ukuba wena ukhulume izindaba zonke
                 nezingamahlazo zomndeni wakho. Kube nguwe ohlezi wazisa 40
                 umphakathi ngokwenzekile ngisho nasezinkundleni zokuxhumana
                 imbala. Lokhu kusho ukungazithandi ngoba umndeni wakho unguwena
                 uqobo. Inkulumo engelona iqiniso iyakhombisa ukuthi umnikazi wayo
                 akanandaba ngoba uma ebanjwa, uswela ngisho umgodi wokucasha.

          5      Abangani obakhethayo bangalinyusa noma balehlise izinga 45
                 lokuzithanda kwakho. Lokhu bangakukhombisa ngokwenza izinto
                 ezinhle njengokufunda, ukusiza emphakathini, ukunakekela abantu
                 abasafufusa ezintweni ezahlukene nokuhlonipha abantu abadala.
                 Ukuzithanda kwabo kungakapakela nakuwena uma ungumngani wabo
                 ngoba nisuke nikhuluma ulimi olulodwa. Kwesinye isikhathi abangani 50
                 bangakufaka umoya wokungathandwa ngenxa yezenzo ezimbi
                 njengokudla izidakamizwa, ukungalaleli abazali, nokungahloniphi
                 umphakathi. Kuhle ukuba umuntu aqaphele uma esekhetha abangani
                 ukuze bangalehlisi izinga lakhe lokuzithanda.

          6      Ukuzithanda komuntu akunabulili, nabuhlanga naminyaka. Lokhu 55
                 kumenza angakhathazeki uma egxekwa ngabantu ngoba usuke
                 ekuqonda ukuthi ungubani futhi uphokophelephi. Izenzo zakhe ezinhle
                 zimenza angazingabazi kukho konke akwenzayo. Umuntu ozithandayo
                 usuke ekwazi ukubabona abantu abamgxeka ngokwakhayo. Ngakho-
                 ke uye azithathe izeluleko zabo bese uyabonga ukuthi labo bantu 60
                 bakhombisa ukumthanda ngoba bamtshela emehlweni uma ephuma
                 eceleni njengojosaka kunokuba bamhlebe.

          7      Abanye abantu abanalo ulwazi lokuthi umuntu ozithandayo
                 uyakujabulela ukuzihlalela yedwa, hhayi ngoba eyinkomo edla
                 yodwa. Usuke efuna ukwenza lokho akukhonzile okungaba ukufunda 65
                 izincwadi noma lokho anekhono lakho njengokupheka noma ukudweba
                 izithombe nokunye ngaphandle kokuphazanyiswa. Akulula ukuqonda
                 lolo hlobo lwabantu. Kusuke kuwukuphumuza umqondo futhi
                 kuvuselele nomzimba odinga ukuthandwa nawo ukuze umthwale kahle
                 umnikazi wawo. Kuye kube khona abantu abakhombisa ukuzithanda 70
                 ngokuzithengela izipho. Umuntu umuzwa ethi, 'Ngithe nje ake
                 ngizibonge noma ngizijabulise ngalesi sipho.' Lezi zipho ziqala
                 kwezincane zize zifinyelele kwezinkulu ezinjengezimoto, indlu entsha
                 nokuvakashela kude.  2024

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 5

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            5                  DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

          8      Kubalulekile ukuba kugqugquzelwe ukuzithanda ezweni. Lokhu 75
                 kungasindisa nesizukulwane kuzinswelaboya ezingenanembeza
                 ezenza izinto ezimbi ziphindelela, zingakhethi bala lamuntu. Isizwe
                 esizithandayo futhi esaziyo ukuthi kuhlonishwana kabili sivamisile
                 ukuphumelela.

                                                                    [Umbhalo wokuziqambela]

                                        KANYE NO

Bukisisa lezi zithombe ezingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO B (OBUKWAYO)

                         1                                             2

                         3                                             4

                                     [Zithathwe ku-www.bing.com/images zabuye zahlelwa kabusha]

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                                 Pheqa ikhasi

### Page 6

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            6               DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

IMIBUZO YOMBHALO A (OFUNDWAYO)

1.1       Tomula isimo sokukhuluma esichaza ukuthi abantu abasoze bavumelana
          ngaso sonke isikhathi. Bhekisa impendula yakho esigabeni soku-1.                   (1)

1.2       Yiziphi izinto EZIMBILI ongazenza ukuze uhlale ubukeka umuhle? Bhekisa
          impendulo yakho esigabeni sesi-2.                                                  (2)

1.3       Nikeza okungumehluko okushiwo isigaba sesi-3 kanye nesigaba sesi-4
          mayelana nokusetshenzisiwa kolimi.                                                 (3)

1.4       Chaza kafushane isizathu esingenza ukuba abantu abathandanayo bahlale
          ngokuzwana. Bhekisa esigabeni sesi-4.                                              (2)

1.5       Khetha impendulo engashayi emhlolweni emayelana nokuzithanda kulezi
          ezilandelayo:

          A        Incwasimende
          B        Igcokama
          C        Idlabha
          D        Igeza                                                                     (1)

1.6       Ngabe iyini inhloso yombhali yokubhala lesi siqephu? Sekela ngamaphuzu
          amathathu.                                                                         (3)

1.7       Chaza ukuthi umuntu oyisoka angabonakala ngaziphi izindlela ukuthi
          uyazithanda.                                                                       (2)

1.8       Ucabanga ukuthi abangani bangalehlisa kanjani izinga lokuzithanda? Sekela
          impendulo yakho.                                                                   (2)

1.9       Ngokwakho ukubona ngabe umbhali              uqondeni   ngamazwi    abhalwe
          ngokugqamile atholakala esigabeni sesi-7.                                          (2)

1.10      Ake uncome indlela aphethe ngayo umbhali ubhekise ekusetshenzisweni
          kwesimo sokukhuluma esidwetshelwe esigabeni sesi-8.                                (2)

                                       KANYE NO

IMIBUZO YOMBHALO B (OBUKWAYO)

1.11      Shono ukuthi yini eyenzeka esithombeni soku-1.                                     (2)

1.12      Chaza kafushane ngokwenzeka esithombeni sesi-2 kanye nesesi-3.                     (2)

1.13      Qhathanisa okufanayo okutholakala EMIBHALWENI A isigaba sesi-5
          ukuyamanise nokufunde EMIBHALWENI B isithombeni sesi-4.                            (4)

1.14      Ngabe isenzo sowesifazane esitholakala esithombeni sesi-4 samukelekile
          yini? Sekela impendulo yakho.                                                      (2)

                                                            AMAMAKI ESIQEPHU A:              30

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                            Pheqa ikhasi

### Page 7

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            7              DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

ISIQEPHU B: UKUFINGQA

UMBUZO 2: UKUFINGQA ISIQESHANA NGAMAGAMA AKHO

Lesi siqeshana esilandelayo (UMBHALO C) simayelana nokulungiselela ukucima
kukagesi.

IMIYALELO:

1.        Fingqa lesi siqeshana esimayelana nokulungiselela ukucima kukagesi
          usebenzise amagama akho angedluli kwangama-70.
2.        Fingqa ngesigaba KUPHELA.
3.        Ungabe usasibhala isihloko uma usufingqa lesi siqeshana.
4.        Bhala inani lamagama owasebenzisile ekugcineni kwesiqeshana osifingqile.

UMBHALO C

                        UKULUNGISELELA UKUCIMA KUKAGESI

Sekuyinto evamile eNingizimu Afrika ukuhamba kukagesi kungazelele muntu. Yize
kunjalo sezikhona izindlela ongazisebenzisa ukulungiselela lesi simo. Sekuhlalukile
ukuthi inkinga yokucimakonga ayizunqandeka njengamanje. Ungazilungiselela
ngokuthi ufake isola endlini ezosebenza uma kuhamba ugesi. Lokhu ungakwenza
ngamalambu esola ongawabeka engadini noma kudeshibhodi yemoto ukuze athole
ilanga.

Izitofu ezisebenza ngegesi seziqala ukuba yintandokazi kwabanye abantu abakha
amakhaya amasha kanye nalabo abalungisa amakhishi abo. Lezi zitofu zehlukanisiwe,
kukhona ezinkulu nezincane zokupheka nezokukhempa. Kungaba kuhle ukuthi ube
nesitofu esisebenzisa igesi. Ngokwenzenjalo ungakwazi ukupheka nokubilisa amanzi
uma kuhambe ugesi.

Uma ugesi uhamba isikhathi eside, sebenzisa izigubhu zeziphuzo ezibandayo nezejusi
ezingenalutho uzifake amanzi bese uzifaka esiqandisini esinamandla ukuze zibe
ngamaqhwa. Lokhu kungasiza ngokuthi ubeke ukudla kwakho phezu kwalezi zigubhu
ukugwema ukulahla ukudla osekonakele.

Abanye abantu bayesaba ukuhlala ngobumnyama ngenxa yobugebengu
osebudlangile kulezi zinsuku. Thola amathoshi namalambu asebenzisa amabhethri
ukhanyise umuzi wakho. La malambu namathoshi aphephile kakhulu
kunamakhandlela. Yiwona asiza kakhulu abazivocavocayo bagijime ngokukhululeka
ukugwema      ukuhlangabezana      nezingozi  ezahlukahlukene  nokugcwelezwa
ebumnyameni. Angisaphathi-ke kulabo abashayisa ebusuku nabangena kusemnyama
kakhulu emsebenzini nabo bayasizakala, bahamba bengesabi njengoba la malambu
ekhanyisa kuthi bha.

Imiphakathi seyihlukumezeke kakhulu ngalesi simo sokucima kukagesi. Yenza
imizamo yokuthi ithole amajeneretha azosebenza uma kuhambe ugesi. Lokhu kusiza
ekukhanyiseni indlu yonke, iphinde ixhume nezinto ezingawudli kakhulu ugesi
njengokukhanyisa iziqandisi nokudlala umabonakude.

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                           Pheqa ikhasi

### Page 8

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            8                DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

Abanye    abantu    nosomabhizinisi    abanezimoto     abahlukani    namashaja
omakhalekhukhwini ezimotweni. Basebenzisa le ndlela ukwenza isiqiniseko sokuthi
uma ucima ugesi bangahlukumezeki ngokuthi kunqamuke ukuxhumana nemindeni
noma nezinkampani abazisebenzelayo nezibathumelela imikhiqizo.

Ngokwenkampani i-Eskom Energy calculator kufanele uthenge izinto ezingawudli
ugesi. Ziyabiza kakhulu kodwa ziyasiza ekongeni ugesi. Ziphinde zibe namakhebula
avikela ugesi ukuthi uma ubuya zingashi izinto ezisebenza ngogesi. Sekuvamile ukuthi
kushe imizi kufe abantu bengazelele. Ayisaphathwa-ke eyokulahlekelwa izinto
ezahlukene ezisebenza ngogesi uma zingakhishwanga emapulakini.

                                        [Sithathwe ku-www.googlenews sahunyushwa kabusha]

                                                             AMAMAKI ESIQEPHU B:               10

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 9

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1                     9                 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                              SC/NSC Confidential

ISIQEPHU C: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

UMBUZO 3: UKUHLAZIYA ISIKHANGISI

Fundisisa lesi sikhangisi (UMBHALO D) bese uphendula imibuzo ezolandela.

UMBHALO D (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

         THOLA IMIKHIQIZO YOBISI ECONSISA
                     AMATHE!

    U-ice cream onambithekayo!
    Ama-milkshake anhlobonhlobo!
    U-pudding omnandi!

Qaphela: Uyakhuluphalisana uma uwudla ngokweqile!

                                                      [Sithathwe ku-www.bing.com sahunyushwa kabusha]

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                                        Pheqa ikhasi

### Page 10

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            10                   DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

3.1       Tomula ulimi olukhohlisayo olutholakala kulesi sikhangisi.                               (1)

3.2       Bala imikhiqizo EMIBILI etholakala kulesi sikhangisi.                                    (2)

3.3       Chaza ngokusetshenziswa kwefonti eyahlukene kulesi sikhangisi?                           (3)

3.4       Ucabanga ukuthi isimo        sokukhuluma         esitholakala   kulesi   sikhangisi
          sisetshenziselweni?                                                                      (2)

3.5       Ngokucabanga kwakho kungani kusetshenziswe isithombe sesithelo sama-
          strawberry kulesi sikhangisi? Sekela impendulo yakho.                                    (2)
                                                                                                   [10]

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 11

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1              11                 DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                       SC/NSC Confidential

UMBUZO 4: UKUHUMUSHA IKHATHUNI
Bukisisa UMBHALO E bese uphendula imibuzo elandelayo.
UMBHALO E (OFUNDWAYO NOBUKWAYO)

                                     SHUTHA NANA!
                     IFREYIMU-1                                     IFREYIMU-2

                     IFREYIMU-3                                     IFREYIMU-4

                     IFREYIMU-5                                     IFREYIMU-6

                                         IFREYIMU-7

                                                      [Sithathwe ku-www.googlepics sahunyushwa]
Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                                  Pheqa ikhasi

### Page 12

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            12              DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

4.1       Igama elidwetshelwe efreyimini yoku-1 lisetshenziselweni?                             (1)

4.2       Chaza kafushane umuzwa ovezwa yintombazane efreyimini yesi-2 neyesi-7
          kule khathuni.                                                                        (2)

4.3       Ucabanga ukuthi iyini inhloso yomdwebi wale khathuni              ngesenzo
          sentombazane sokuthatha izithombe kube kusha umlilo?                                  (2)

4.4       Khetha impendulo enembayo kulezi ezilandelayo:

          Shono ukuthi le khathuni ihleleke kanjani.

          A        Inkinga nesixazululo
          B        Ukulandelana kwezehlakalo
          C        Ukuqhathanisa nokwehlukanisa
          D        Isisusa nempendulo                                                           (1)

4.5       Chaza ukuthi amazwi atholakala esibiyelweni           esisefreyimini     yesi-6
          akwelekelele kanjani ekuqondeni le khathuni?                                          (2)

4.6       Phawula ngoteku olwethulwa ngumdwebi efreyimini yesi-7 kule khathuni.                 (2)
                                                                                                [10]

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                               Pheqa ikhasi

### Page 13

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1               13             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                        SC/NSC Confidential

UMBUZO 5: IZAKHIWO NEZIMISO ZOKUSETSHENZISWA KOLIMI

Funda lesi siqeshana esingezansi bese uphendula imibuzo elandelayo.

UMBHALO F

                                   UMNANDI WE BUTHONGO!

Umnandi buthongo ngoba awujulukisi muntu, awuxoxisi muntu futhi ungexabanise
muntu. Yingakhoke kubalulekile ukuthi umuntu alale ngokwanele okungenani amahora
ayisishiyagalombili ikakhulukazi uma esakhula. Akuve kubuhlungu ukuqwasha kuze
kuse gelekeqe ungazange ubuthi qothu. Umzimba ululeka uthi thwi kamnandi uma
ukwazile ukulala uze ufise ukuthi ungabe usavuswa. Babo ungavuswa? Kuphi la? 5
Usuke uzodlani uma uhlalele ukuhuqa ubuthongo? IsiZulu sithi, 'Ayikho inkomo
yobuthongo.'

Kuqaqamba inhliziyo uma sekunkeneneza i-alamu esuke icushwe nguwe.
Inyonkolozwa ngelibi iso leli. I-alamu esuke isibelesela baze bayinxaphele abanye.
Basuke benengwa ukuthi ibaphazamisa ebuthongweni babo obumnandi. Ngisho 10
nokuyizingane uma zivuswa ziya esikoleni, zikhala ubumayemaye zikhalela khona
njalo ukuvuswa zisalele. Hhiya! Chizela ubuthongo lobo ubutshele buhambe bujubalale
usayozisebenzela wena. Phela siyeza isikhathi esibi esingeke savinjwa muntu
lapho umuntu eyolala umphumulela wafuthi; okuyobe kungubuthongo bokufa.

                                                                  [Umbhalo wokuziqambela]

5.1       Nikeza igama elimqondophika laleli elibhalwe ngokugqamile emgqeni woku-1
          bese ulisebenzise emshweni ozakhele wona.                                            (2)

5.2       Lungisa igama elidwetshelwe emgqeni wesi-2 selikhombisa ubhalomagama
          olufanele.                                                                           (1)

5.3       Phinda ubhale umusho odwetshelwe otholakala emgqeni wesi-4, usuqukethe
          umqondo wenkathi ezayo.                                                              (1)

5.4       Khetha impendulo eshaya emhlolweni.

          Isakhi esidwetshelwe emgqeni wesi-6 sisetshenziselweni?

          Sisetshenziselwe ukuveza umqondo …

          A        wesiqalo sebizo
          B        wendlela esabizo
          C        wesimo sokukhuluma
          D        wesimo sokwenzekayo                                                         (1)

5.5       Chaza ukuthi isaga esisemgqeni wesi-6 kua kowe-7 sisetshenziselweni?                 (1)

5.6       Sebenzisa igama elibhalwe ngokugqamile elitholakala emgqeni wesi-9
          emshweni ozakhele wona selikhomba buqamama.                                          (2)

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha                                              Pheqa ikhasi

### Page 14

IsiZulu Ulimi Lwasekhaya (HL)/P1            14             DBE/UNhlaba/UNhlangulana 2024
                                     SC/NSC Confidential

5.7       Emshweni omagatshagatsha obhalwe ngokugqamile, khipha imishwana
          emibili ekhonzile.                                                               (2)
                                                                                           [10]

                                                           AMAMAKI ESIQEPHU C:             30
                                                           AMAMAKI ESEWONKE:               70

Akuvunyelwe ukukopisha leli phepha

## Related documents

- [IsiZulu HL P2 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-2-isizulu/9f73b216-3921-4cf5-a7cf-1426c0a915ae) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-3-isizulu/29fb2fbb-e370-4602-b210-7646a9c43d5b) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 Nov 2024](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-nov-2024/38649871-eb51-4121-a3f0-9455f98a0117) — isiZulu HL · QP · 2024 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2023/b7ec8542-522f-4fd1-97e9-78f6ed20af6c) — isiZulu HL · QP · 2023 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2022/016ff52f-db0d-460a-baea-47ac137de55c) — isiZulu HL · QP · 2022 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2019](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2019-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-isizulu/7e8910cf-072b-48b4-878d-a7ae3846c5ba) — isiZulu HL · QP · 2019 · isiZulu

## More from Grade 12 isiZulu HL

- [Gr 12 IsiZulu HL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isizulu-hl-atp-2023-24/93ad0a8c-bc03-4c66-8e2f-11bd20f2d951) — ATP
- [IsiZulu P1 (HL) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-p1-hl-june-2025-possible-answers/fb8e2fe1-962f-4ce7-8ece-e8248a6089c9) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p1-may-june-2025-mg/adef4117-1c9d-4dbd-bba0-301fd76318ea) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P2 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p2-may-june-2025-mg/d4920805-f4a8-49f7-b91b-4b694f90ace1) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isizulu-hl-p3-may-june-2025-mg/f7ee88c8-ffa7-40ce-b8aa-ae25259e7d2d) — Memo · 2025 · isiZulu
- [IsiZulu HL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isizulu-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-isizulu/11f41a62-9c6b-4f49-9f11-861e0b53249a) — Memo · 2025 · isiZulu

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
