# MATHSCLINIC SMARTPREP GR12 AFR 2023 V2.1 1

> Grade 12 question paper from the Mathematics, 75 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-mathematics-question-paper/650d5515-7fa0-4e8c-88f3-4a5f39043701
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Grade 12
- Grade: Multiple grades
- Document type: Question paper
- Exam period: Mathematics
- Curriculum: CAPS
- Pages: 75

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [MATHSCLINIC SMARTPREP GR12 AFR 2023 V2.1 1](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-mathematics-question-paper/650d5515-7fa0-4e8c-88f3-4a5f39043701)

## About this document

Grade 12 · Mathematics. Question paper, 75 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

sa]

\ N , > ‘ .
© Videolesse vir elke afdeling van hierdie SmartPrep opsommings beskikbaar,op www.scienceclinic.co.za ?

### Page 2

Baie welkom by
                                                                    Science Clinic!
                                                                     DIE KERNKONSEPTE: Alles wat jy
                                                                     moet weet oor hierdie boekie en
                                                                     die aanvullende videolesse.

GRATIS                                      OOR ONS SMARTPREP BOEKIES
VIDEOLESSE!                                 Ons SmartPrep boekies skep ‘n holistiese geheelbeeld van die
                                            belangrikste kernkonsepte in Graad 8-12 Wiskunde en Graad 10-12
Ons het gratis videolesse vir elke          Fisiese Wetenskap. Die boekies is in Engels en Afrikaans beskikbaar.
onderwerp in hierdie boek! Volg
hierdie stappe vir toegang tot              KOPIEREG KENNISGEWING
hierdie kragtige hulpbron!
                                            Die inhoud van hierdie SmartPrep Boekie is die oorspronklike werk van
                                            Science Clinic (Pty) Ltd. Die materiaal mag versprei word, mits die
        LAAI ‘N BOEKIE AF                   volgende vereistes nagekom word:

        Besoek ons webtuiste om ‘n             As die boekie elektronies of in gedrukte vorm gekopieer of versprei

 1      SmartPrep boekie af te laai. Jy        word, moet hierdie kopieregkennisgewing behoue bly.
                                               As die opsommings en/of vrae in die boek gebruik word, moet die
        sal ‘n e-pos met aflaai-skakels
        ontvang.                               bron erken word.
                                               Hierdie Smart Prep Boekie is geskep ter voordeel van die
        VIDEOS WEBBLAD                         gemeenskap en mag nie deur enige ander persoon of entiteit
                                               gebruik of versprei word vir kommersiële doeleindes nie.
        Gaan dan na ons “Videos”
                                               Die teorie-opsommings in hierdie boekie mag nie aangepas word
 2      webblad. Vir toegang, gebruik
                                               en onder ‘n nuwe lisensie versprei word nie.
        dieselfde e-pos wat jy vir die
                                               Volg hierdie skakel vir volledige gebruiksterme vir die materiaal:
        boekie se aflaai gebruik het.
                                               https://www.scienceclinic.co.za/terms-book-usage/

        KIES ‘N HOOFSTUK
                                            DIE SKRYWERS EN DIE SPAN
        Kliek op jou voorkeur- taal,
 3      graad en onderwerp. 'n Snitlys      Duisend dankies aan die ongelooflike span wie betrokke was by die
        met videolesse sal op YouTube       produksie, moderasie en vertaling van hierdie boek: S Bouwer, E Britz,
        oopmaak.                            G Kyle, D Kotze, Q Meades, S Sapsford, S Stevens, G Swanepoel, GM
                                            van Onselen, L Vosloo

 Besoek ons webtuiste om gratis SmartPrep boekies af te laai, vir toegang tot
 gratis videoles opnames, en om by interaktiewe Zoom kursusse aan te sluit!

      www.scienceclinic.co.za             @science.clinic            www.facebook.com/scienceclinicsa

### Page 3

INHOUDSOPGAWE

              OPSOMMINGS VAN KERNKONSEPTE

      Vraestel 1
            Aard van Wortels                  2
            Kwadratiese Vergelykings          5
            Eksponente en Wortels             6
            Rye en Reekse                    10
            Finansies                        15
            Funksies, Grafieke en Inverses   20
            Differensiaalberekeninge         29
            Waarskynlikheid                  34

      Vraestel 2
            Euklidiese Meetkunde             39
            Trigonometrie                    49
            Analitiese Meetkunde             57
            Statistiek                       62

www

### Page 4

Wiskunde/V1 DBE/2021
SS/NSS
INLIGTINGSBLAD

-b+\b? —4ace

+.
2a

A=P(+ni) A= P(i-ni) A=P(l-i)" A=P(1+i)"
T, =a+(n-Nd 8, = Sba+(n—nd]

n n

T, =ar"" S alr” -1) gr ¥l S, =—% s-l<r<l
1

pasa

L

voy = ten LEFM=LO)
f'@)= fim,

i
= h
_————
d= \(, -x) +(y, -y)y

y=mxt+e

(«= a) +(y-a =r?

ab c

In AABC:

sind sinB sinC
a? =b> +c? —2be.cos A

1 :
area AABC = absinC
sin(a + f)=sina.cosf+cosa.sing
cos(a+ Bp) =cosa@.cos §—sina.sinB

cos’ a—sin’ a

cos2a =41—2sin? a

2cos’ a—-1

poatbx

Kopiereg voorbehou

Y-Y, =M(x-%)

pattt+y"|

MAM MF Vo
3

ee")

v2

ma72 eb
Xy ~

m=tand

sin(«—£) =sin@.cos 8—cosa.sinf

cos(a—f) =cosa@.cos §+sina.sinf

sin 2a = 2sina.cosa

Yi,

n

2
o

P(A of B) = P(A) + P(B) — P(A cn B)

p= FYI)
De-x)

### Page 5

Mathematics                                          12                                               DBE/2021
                                            Examination Guidelines

4.2     ACCEPTABLE REASONS: EUCLIDEAN GEOMETRY (AFRIKAANS)
                             STELLING                                            AANVAARBARE REDE
                                                  LYNE
Aangrensende hoeke op 'n reguitlyn is supplementêr.                        e op reguit lyn
As aangrensende hoeke supplementêr is, lê die buitenste bene van die       aangr. e suppl.
hoeke in 'n reguitlyn.
Die som van die aangrensende hoeke om 'n punt is 360 .                     e om 'n punt OF e in 'n omw
Regoorstaande hoeke is gelyk.                                              regoorst. e
As AB || CD, dan is die verwissellende hoeke gelyk                         verw. e ; AB || CD
As AB || CD, dan is die ooreenkomstige hoeke gelyk.                        ooreenk. e ; AB || CD
As AB || CD, dan is die ko-binnehoeke supplementêr.                        ko-binne e ; AB || CD
As die verwissellende hoeke tussen twee lyne gelyk is, dan is die lyne     verw. e =
ewewydig.
As die ooreenkomstige hoeke tussen twee lyne gelyk is, dan is die lyne     ooreenk. e =
ewewydig.
As die ko-binnehoeke tussen twee lyne supplementêr is, dan is die lyne     ko-binne e suppl.
ewewydig.
                                             DRIEHOEKE
Die binnehoeke van 'n driehoek is supplementêr.                          som van ' OF som van e in '
                                                                        OF binne e
Die buitehoek van 'n driehoek is gelyk aan die som van die twee buite  van
teenoorstaande binnehoeke.
Die hoeke teenoor die gelyke sye van 'n gelykbenige driehoek, is e teenoor gelyke sye
gelyk.
Die sye teenoor die gelyke sye van 'n gelykbenige driehoek, is gelyk.   sye teenoor gelyke e
In 'n reghoekige driehoek is die vierkant op die skuinssy gelyk aan die Pythagoras OF Stelling van
som van die vierkante op die ander twee sye.                            Pythagoras
As die vierkant op een sy van 'n driehoek gelyk is aan die som van die Omgekeerde Pythagoras
vierkante op die ander twee sye, dan is die driehoek reghoekig.        OF
                                                                           Omgekeerde stelling: Pythagoras
As drie sye van een driehoek onderskeidelik gelyk is aan drie sye van      SSS
'n ander driehoek, dan is die driehoeke kongruent.
As twee sye en 'n ingeslote hoek van een driehoek onderskeidelik           SHS OF SS
gelyk is aan twee sye en 'n ingeslote hoek van 'n ander driehoek, dan is
die twee driehoeke kongruent.
As twee hoeke en 'n sy van een driehoek onderskeidelik gelyk is aan        HHS OF S
twee hoeke en 'n ooreenstemmende sy van 'n ander driehoek, dan is die
twee driehoeke kongruent.
As die skuinssy en 'n reghoeksy van 'n reghoekige driehoek                 RHS OF 90°HS
onderskeidelik gelyk is aan die skuinssy en 'n reghoeksy van 'n ander
reghoekige driehoek, dan is die twee driehoeke kongruent.
Die lynstuk wat die middelpunte van twee sye van 'n driehoek verbind,      Midpt.-stelling
is ewewydig aan en gelyk aan die helfte van die derde sy.
Die lynstuk wat van die middelpunt van een sy van 'n driehoek              lyn deur midpt || 2de sy
ewewydig aan die tweede sy getrek word, halveer die derde sy.
Die lyn ewewydig aan een sy van 'n driehoek verdeel die ander twee         lyn || een sy van    OF
sye in eweredige dele.                                                     eweredige stelling; noem || lyne
Copyright reserved                                                                               Please turn over

### Page 6

Mathematics                                          13                                                  DBE/2021
                                            Examination Guidelines
                              STELLING                                         AANVAARBARE REDE
As 'n lyn twee sye van 'n driehoek in eweredige dele verdeel, is die lyn   lyn verdeel twee sye van
ewewydig aan die derde sy.                                                 eweredig
As twee driehoeke gelykhoekig is, is hulle ooreenstemmende sye             ||| 'e OF gelykhoekige 'e
eweredig (en is driehoeke dus gelykvormig).
                                                                                     e
As die ooreenstemmende sye van twee driehoeke eweredig is, is die          Sye van       eweredig
driehoeke gelykhoekig (en is driehoeke dus gelykvormig).
Driehoeke (of parallelogramme) op dieselfde basis en tussen dieselfde      dieselfde basis ; dieselfde hoogte
ewewydige lyne is gelyk in oppervlakte.                                     OF
                                                                           gelyke basis ; gelyke hoogte
                                                SIRKELS
'n Raaklyn aan 'n sirkel is loodreg op die radius/middellyn van die raaklyn A radius
sirkel by die raakpunt.                                                 raaklyn A middellyn
As 'n lyn loodreg getrek word na die radius/middellyn by die punt Lyn A Radius OF
waar die radius/middellyn die sirkel ontmoet, dan is die lyn 'n raaklyn omgekeerde raaklyn A radius OF
aan die sirkel.                                                         omgekeerde raaklyn A middellyn
Die lynstuk wat die middelpunt van 'n sirkel met die middelpunt van 'n     lyn vanuit midpt na midpt van
koord verbind, is loodreg op die koord.                                    koord
Die loodlyn uit die middelpunt van 'n sirkel na 'n koord, halveer die      lyn vanuit midpt A op koord
koord.
Die middelloodlyn van 'n koord gaan deur die middelpunt van die            middelloodlyn van koord
sirkel.
Die hoek wat 'n koord by die middelpunt van 'n sirkel onderspan, is        Midpts = 2 x Omtreks
dubbel die hoek wat dit by enige punt op die omtrek onderspan (aan
dieselfde kant van die koord as die midpt).
Die omtrekshoek wat deur die middellyn onderspan word, is 90°.              in halwe sirkel OF
                                                                           middellyn onderspan regte hoek
                                                                           OF  in ~
As 'n koord van 'n sirkel 'n regte hoek by die omtrek onderspan, dan is Koord onderspan 90q OF
die koord 'n middellyn.                                                 omgekeerde  in halwe sirkel
Hoeke onderspan deur 'n koord van 'n sirkel, aan dieselfde kant van die    e in dieselfde segment
koord, is gelyk.
As 'n lynstuk wat twee punte verbind, gelyke hoeke by twee ander    Lynstuk onderspan gelyke e OF
punte aan dieselfde kant van die lynstuk onderspan, dan is die vier omgekeerde e in dieselfde
punte konsiklies (d.w.s. hulle lê op die omtrek van 'n sirkel).     segment
Gelyke koorde onderspan gelyke omtrekshoeke.                        gelyke koorde; gelyke e
Gelyke koorde onderspan gelyke middelpuntshoeke.                    gelyke koorde; gelyke e
Gelyke koorde in gelyke sirkels onderspan gelyke omtrekshoeke.      gelyke sirkels; gelyke koorde ;
                                                                    gelyke e
Gelyke koorde in gelyke sirkels onderspan gelyke middelpuntshoeke.  gelyke sirkels; gelyke koorde ;
                                                                    gelyke e
Die teenoorstaande hoeke van 'n koordvierhoek is supplementêr.      teenoorst. e van kvh
As die teenoorstaande hoeke van 'n vierhoek supplementêr is, dan is teenoorst. e van vierhoek is supp
die vierhoek 'n koordevierhoek.                                     OF omgekeerde teenoorst e
                                                                           koordevierhoek
Die buitehoek van 'n koordevierhoek is gelyk aan die teenoorstaande buite van kvh
binnehoek.

Copyright reserved                                                                                  Please turn over

### Page 7

Mathematics                                         14                                           DBE/2021
                                           Examination Guidelines

                             STELLING                                 AANVAARBARE REDE
As die buitehoek van 'n vierhoek gelyk is aan die teenoorstaande buite van vierhoek = teenoorst.
binnehoek, dan is die vierhoek 'n koordevierhoek.                binne  OF omgekeerde buite 
                                                                      koordevierhoek
Twee raaklyn wat vanaf dieselfde punt buite 'n sirkel na 'n sirkel Raaklyne vanuit gemeensk. Punt
getrek word, is ewe lank.                                          OF raaklyne vanaf dieselfde
                                                                      punt
Die hoek wat gevorm word tussen 'n raaklyn aan 'n sirkel en 'n koord raaklyn koord stelling
wat vanuit die raakpunt getrek word, is gelyk aan die hoek in die
oorstaande segment.
As 'n lyn deur die eindpunt van 'n koord 'n hoek met die koord vorm     tussen lyn en koord OF
wat gelyk is aan die hoek in die oorstaande segment, dan is die lyn 'n omgekeerde raaklyn koord stelling
raaklyn aan die sirkel.

                                              VIERHOEKE
Die som van die binnehoeke van 'n vierhoek is 360q.                   som van e in vierhoek
Die teenoorstaande sye van 'n parallelogram is ewewydig.              teenoorst. sye van ||m
As die teenoorstaande sye van 'n vierhoek ewewydig is, dan is die teenoorst sye van vierh is ||
vierhoek 'n parallelogram.
Die teenoorstaande sye van 'n parallelogram is gelyk in lengte.   teenoorst. sye van ||m
As die teenoorstaande sye van 'n vierhoek gelyk is, dan is die vierhoek teenoorst sye van vierh = OF
'n parallelogram.                                                       omgekeerde teenoorst sye van
                                                                      ||m
Die teenoorstaande hoeke van 'n parallelogram is gelyk.               teenoorst. e van ||m
As die teenoorstaande hoeke van 'n vierhoek gelyk is, dan is die teenoorst. e van vierh = OF
vierhoek 'n parallelogram.                                       omgekeerde teenoorst. e van ||m
Die hoeklyne van 'n parallelogram halveer mekaar.                     hoeklyne van ||m
As die hoeklyne van 'n vierhoek mekaar halveer, dan is die vierhoek 'n hoeklyne van vierh halveer mekaar
parallelogram.                                                         OF omgekeerde hoeklyne van ||m
As een paar teenoorstaande sye van 'n vierhoek gelyk en ewewydig is, teenoorst. sye = en ||
dan is die vierhoek 'n parallelogram.

Die hoeklyne van 'n parallelogram halveer die oppervlakte van die hoeklyn van ||m halveer opp
parallelogram.
Die hoeklyne van 'n ruit halveer mekaar reghoekig.                hoeklyne van ruit
Die hoeklyne van 'n ruit halveer die teenoorstaande binnehoeke.       hoeklyne van ruit
Al vier sye van 'n ruit is gelyk.                                     sye van ruit
Al vier sye van 'n vierkant is gelyk.                                 sye van vierkant
Die hoeklyne van 'n reghoek is ewe lank.                              hoeklyne van reghoek
Die hoeklyne van 'n vlieër sny mekaar reghoekig.                      hoeklyne van vlieër
Die een hoeklyn van 'n vlieër halveer die ander hoeklyn.              hoeklyne van vlieër
Een hoeklyn van 'n vlieër halveer die teenoorstaande binnehoeke       hoeklyne van vlieër

Copyright reserved                                                                          Please turn over

### Page 8

Vraestel 1

(fw). scienceclinic.co.za © 2022@)-

### Page 9

Graad 12 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                                             Aard van Wortels                                                                                                   SCIENCE CLINIC 2022 ©

GETALLE                                                                                              AARD: Verwys na die tipe getalle wat die wortels is.
                                  Nie-reëel (R’)
                                  (word somtyds na verwys as denkbeeldige getalle)                   WORTELS: Die x-afsnitte/oplossings/nulpunte van die kwadratiese vergelyking.
 Reëel (R)                                                                                                     Twee reële wortels                           Een reële wortel                          Geen reële wortels

   Rasionaal (Q)                                              Irrasionaal (Q’)                                    y                                           y                                             y
   Heelgetalle en breuke
                                                                 VOORBEELD:
     Heelgetalle (Z)
     Positiewe en negatiewe heelgetalle                          π
                                                                     2
        Heelgetalle (N0)                                                                                                             x
        0+N                                                      Alle desimale getalle                                                                                           x                                            x
                                                                 wat nie as ‘n breuk
          Natuurlike getalle (N)                                 geskryf kan word nie.
          1, 2, 3...
                                                                                                        OF                                         OF                                           OF
                                                                                                                  y                                           y                                             y

                                                                                                                                                                                                                              x
                                                                                                                                     x                                           x

       KWADRATIESE FORMULE                                      DIE DISKRIMINANT

                   −b ±           b 2 − 4ac
        x=                                                               −b ±      b 2 − 4ac
                                 2a                           x=
                                                                                  2a
          a = die koëffisient van x2                                                                                                      BEPALING VAN DIE AARD VAN WORTELS
          b = die koëffisient van x                      aangedui deur Δ .
          c = die konstante term
                                                                                                     Die DISKRIMINANT word gebruik om die aard van wortels te bepaal.
                                                                                   2
                                                                     ∴ Δ = b − 4ac
Dit word gebruik om kwadratiese vergelykings                                                                                                                      Δ
op te los.
  VOORBEELD:                                                VOORBEELD:
                                                                                                                                      Δ<0                                            Δ≥0
                                                                                                                                     Nie-reële                                        Reële
                    3x 2 + 2x − 4 = 0                                    3x 2 + 2x − 4 = 0                                            wortels                                        wortels
                           a = 3
                                                                                a = 3
                           b = 2
                                                                                b = 2
                          c = −4                                               c = −4                                                                                Δ>0                              Δ=0
                                                                                                                                                                  2 ongelyke                        2 gelyke,
                                                                                                                                                                    wortels                       reële wortels
                          −b ±     b 2 − 4ac                         Δ = b 2 − 4a c
                   x =
                                  2a                              Δ = (2)2 − 4(3)(−4)
                    −(2) ±       (2) 2 − 4(3)(− 4)              Bepaal die waarde van Δ                                                    Δ = volkome vierkant             Δ ≠ volkome vierkant
             x =                                                                                                                             rasionale wortels               irrasionale wortels
                                  2(3)
                         Los op vir x

  Volg ons op Instagram: @science.clinic                    Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 2

### Page 10

Graad 12 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                            Aard van Wortels                                                                                                        SCIENCE CLINIC 2022 ©

                                           DISKRIMINANT                                                                                                                       b2 - 4 a c
        VOORBEELDE                                                         AARD VAN WORTELS                AANTAL REËLE WORTELS
                                            (∆ = b2 - 4ac)
                                                                                                                                                              a>0                                    a<0

                                                                                                                                                             y                                      y

       x2 + x + 1 = 0                 Δ = b2 – 4ac                                                                                                                                                                       x
                                        = (1)2 – 4(1)(1)
                                        =1–4                                       Nie-reëel                               0
                                        = –3
          a      b      c             Δ<0                                                                                                                                       x

                                                                                                                                                             y                                      y

      x2 – 6x + 9 = 0                 Δ = b2 – 4ac                                                                                                                                                                       x
                                                                              Reëel (Δ = +)
                                        = (–6)2 – 4(1)(9)
                                                                         Rasionaal (Δ = volkome
                                        = 36 – 36                                                               1 (2 van dieselfde)
                                                                                vierkant)
                                        =0
                                                                              Gelyk (Δ = 0)
          a      b      c             Δ=0                                                                                                                                       x

      x2 – 5x – 6 = 0                 Δ = b2 – 4ac
                                                                              Reëel (Δ = +)
                                        = (–5)2 – 4(1)(–6)
                                                                         Rasionaal (Δ = volkome                                                              y                                      y
                                        = 25 + 24                                                                          2
                                                                                vierkant)
                                        = 49
                                                                            Ongelyk (Δ ≠ 0)
          a      b      c             Δ > 0 (volkome vierkant)
                                                                                                                                                                                                                         x

                                                                                                                                                                                x
                                      Δ = b2 – 4ac
     2x2 + 3x – 7 = 0                   = (3)2 – 4(2)(–7)                      Reëel (Δ = +)
                                        = 9 + 56                              Irrasionaal (Δ ≠
                                                                                                                           2
                                        = 65                                 volkome vierkant)
                                      Δ > 0 (nie volkome                      Ongelyk (Δ ≠ 0)
         a       b      c
                                      vierkant)

 Volg ons op Instagram: @science.clinic         Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 3

### Page 11

Graad 12 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                                 Aard van Wortels                                                                                                        SCIENCE CLINIC 2022 ©

BEPALING VAN DIE AARD VAN                    VIR WATTER WAARDES VAN k SAL                                   BEWYS DIE AARD VAN DIE WORTELS
 DIE WORTELS SONDER OM                          DIE VERGELYKING GELYKE    Die aard van die wortels sal gegee word en die diskriminant kan gebruik word om die aard, met óf een óf geen
DIE VERGELYKING OP TE LOS                             WORTELS HÊ?         onbekende waardes te bewys,
Die aard van die wortels van ‘n              Die diskriminant (Δ) kan gebruik word om die
vergelyking kan bepaal word deur die         onbekende waarde van k te bepaal. (bv vra                           Stappe om die aard van die wortels                  Stappe om die aard van die wortels te bewys
waarde van die diskriminant (Δ) te           jouself, vir watter waardes van k sal die                              (GEEN onbekende) te bewys.                                   (EEN onbekende):
bereken.                                     diskriminant nul wees?)                               1. Skryf die vergelyking in standaardvorm                      1. Skryf die vergelyking in standard vorm
 Stappe om die aard van die wortels                                                                2. Vervang die korrekte waardes en bereken die waarde          2. Vervang die korekte waardes en bereken die waarde
                                              Stappe om die waardes van k te bepaal
  te bepaal deur die diskriminant te                                                               van die diskriminant                                           van die diskriminant
                                                 deur die diskriminant te gebruik:
              gebruik:                                                                             3. Bepaal die wortels en toets of dit is wat gegee is          3. Bepaal die wortels en toets of dit is wat gegee is
                                             1. Skryf die vergelyking in die standaardvorm
1. Skryf die vergelyking in die standaard-
                                             2. Vervang die korrekte waardes en bereken             VOORBEELD:                                                     VOORBEELD:
   vorm
                                                die diskriminant                                    Bewys dat die vergelyking twee ongelyke, irrasionale           Bewys dat die wortels van die vergelyking
2. Vervang die korrekte waardes en
                                             3. Stel die diskriminant gelyk aan 0 en los k op       wortels het: x2 = 2x + 9                                       x(6x – 7m) = 5m2, reëel, rasionaal en ongelyk is as
   bereken die diskriminant
                                                (kwadratiese vergelyking).                                                                                         m>0
3. Bepaal die aard van die wortels van
  die vergelyking                             VOORBEELD:                                            1. Standaardvorm                                               1. Standaardvorm
                                                                                                     2
                                                                                                    x – 2x – 9 = 0                                                 6x2 – 7mx – 5m2 = 0
VOORBEELD:                                    Vir watter waardes van k sal die vergelyking
                                              (x2 + 2kx = –4x – 9k) gelyke wortels hê?                   a       b   c                                                a     b       c
Bepaal die aard van die wortels vir
x2 = 2x + 1 sonder om die vergelyking            ONTHOU: Δ = 0 vir gelyke wortels                   2. Bereken die diskriminant                                    2. Bereken die diskriminant
op te los.
                                                                                                             2
                                                                                                    Δ = b – 4ac                                                    Δ = b2 – 4ac
                                              1. Standaardvorm                                      Δ = (–2)2 – 4(1)(–9)                                           Δ = (–7m)2 – 4(6)(– 5m2)
1. Standaardvorm
                                              x2 + 2kx = –4x – 9k                                   Δ = 4 + 36                                                     Δ = 49m2 + 120m2
x2 = 2x +1                                                                                          Δ = 40                                                         Δ = 169m2
                                              x2 + 2kx + 4x + 9k = 0
x2 – 2x – 1 = 0

  a    b    c                                    a      b          c                                3. Bepaal die aard van die wortels                             3. Bepaal die aard van die wortels
                                                                                                    Die wortels is:                                                Die wortels is:
                                              2. Bereken die diskriminant                                 Reëel (Δ > 0)                                                  Reëel (Δ > 0)
2. Bereken die diskriminant
                                              Δ = b2 – 4ac                                                Ongelyk (Δ ≠ 0)                                                Ongelyk (Δ ≠ 0)
Δ = b2 – 4ac                                                                                              Irrasionaal (Δ ≠ volkome vierkant)                             Rasionaal (Δ = volkome vierkant)
                                              Δ = (2k + 4)2 – 4(1)(9k)
Δ = (–2)2 – 4(1)(–1)
                                              Δ = 4k2 +16k +16 – 36k
Δ=4+4
                                              Δ = 4k2 – 20k + 16
Δ=8

                                              3. Stel gelyk aan nul (0) en los k op.
3. Bepaal die aard van die wortels
                                              0 = 4k2 – 20k + 16 (÷ 4)
Die wortels is:
                                              0 = k2 – 5k + 4
     Reëel (Δ > 0)
                                              0 = (k – 1)(k – 4)
     Ongelyk (Δ ≠ 0)
                                              dus k = 1 of k = 4
     Irrasionaal (Δ ≠ volkome vierkant)
                                              k moet 1 of 4 wees om te verseker dat die
                                              diskriminant van die vergelyking nul (0) sal
                                              wees (die diskriminant moet nul wees om
                                              gelyke wortels te verseker).

   Volg ons op Instagram: @science.clinic            Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                Bl. 4

### Page 12

Graad 12 Wiskunde Kernkonsepte
                                                                                              Kwadratiese Vergelykings                                                                                                                                     SCIENCE CLINIC 2022 ©

Kwadratiese vergelykings is vergelykings van die tweede graad (d.w.s. die hoogste eksponent van die veranderlike is 2). Die graad van die vergelyking bepaal die maksimum aantal reële wortels/oplossings/
nulpunte. Die standaardvorm van ‘n kwadratiese vergelyking is:

                                                                                                                     a x 2 + bx + c = 0                    wa ar a ≠ 0

                                                                                                           OPLOS VAN KWADRATIESE VERGELYKINGS
                                                                                      VERSKIL VAN VOLKOME
 FAKTORISERING              KWADRATIESE FORMULE                                                                           VOLTOOI DIE VIERKANT                           EEN WORTEL                 TWEE WORTELS                         BREUKE EN BEPERKINGE
                                                                                           VIERKANTE
                          Vervang in die kwadratiese
                                                                                                                                                                                                                              1. Bepaal KGV en die beperkings
 1. Skryf in              formule:                                                                                        1. Skryf in standaardvorm                  1. Vervang die
 standaardvorm                                                                                                            2. Skuif c na die oorkant                  onbekende wortel           1. Vervang die wortels in die 2. Los op vir x
                                            −b ±        b 2 − 4a c
 2. Pas die nul-produk             x =                                                                                    3. Deel beide kante deur a                 2. Los die veranderlike    vergelyking                   3. Toets jou antwoorde t.o.v. beperkings
 wet toe                                               2a                                                                 4. Plus (½ x b)2 aan beide                 op                         2. Gebruik “EBBL” vir die     ONTHOU:
 3. Lys die moontlike     waar a = koëffisiënt van x2,                                                                       kante                                   3. Vervang die waarde en   kwadratiese vergelyking          0              x
 oplossings               b = koëffisiënt van x,                                                                          5. Faktoriseer en los op                   los die wortel op                                             = 0 MAAR       = ongedefinieerd
                          c = konstante term                                                                                                                                                                                     x              0

Bv. x2 = –2x + 63        Bv. –3x2 = –12 + 7x                                          Enige metode kan gebruik word.     Bv. x2 + 2x = 1                             Bv. x2 + mx – 15 = 0,       Bv. –9 en 7 is die wortels       Bv.
                                                                                                                                                                                                                                             x
x2 + 2x – 63 = 0         –3x2 – 7x + 12 = 0                                              2
                                                                                    Bv. x = 25
                                                                                                                         (½ . 2)2
                                                                                                                         = (1)
                                                                                                                                                                     waar 5 ‘n wortel is.        van ‘n kwadratiese
                                                                                                                                                                                                 vergelyking                               x−2
                                                                                                                                                                                                                                                  = x −1 3 − 2 −2 x
                         a = –3; b = –7; c = 12                                     x2 – 25 = 0                                                                      (5)2 + (5)m – 15 = 0
                                                                                                           x2 = ±   25                                                                                                                       x
Bepaal faktore van 63
                                    −(−7) ±          (−7) 2 − 4(−3)(12)
                                                                                    (x – 5)(x + 5) = 0                                                               25 + 5m – 15 = 0            x = –9 of      x=7
                                                                                                                                                                                                                                           x−2
                                                                                                                                                                                                                                                  = x −1 3 + x −2 2
                                                                                                          x = ±5                                                     5m = –10                    x+9=0          x–7=0
sodat F1 x F2 = –63         x =                                                     x = 5 of x = –5                            x 2 + 2x + 1 = 1 + 1
                                                     2(−3)                                                                                                           m = –2                                                                KGV: (x − 2)(x − 3)
en F1 + F2 = 2
                                                7±        49 + 144                                                                 (x + 1)2 = ±        2                                                                             Beperkings: x − 2 ≠ 0; x − 3 ≠ 0
                                         x =                                        Dus x = ±5                                                                                                   (x + 9)(x – 7) = 0
                                                          −6
                                                                                                                                                                     x2 – 2x – 15 = 0                                             x(x − 2)(x − 3)       1(x − 2)(x − 3)       2(x − 2)(x − 3)
(x + 9)(x – 7) = 0                                                                                                                 x + 1= ±        2                 (x – 5)(x + 3) = 0
                                                                                                                                                                                                 x2 – 7x + 9x – 63 = 0                              =                     +
                                                  7±        193                                                                                                                                  x2 + 2x – 63 = 0                     (x − 2)               (x − 3)               (x − 2)
x + 9 = 0 of x – 7 = 0                      x =                                                                           x + 1= −       2   of   x + 1=     2       x=5        of    x = –3
                                                          −6                                                                                                         (gegee)                                                      x(x – 3) = 1(x – 2) + 2(x – 3)
x = –9         x=7                                                                                                       x = −1−     2            x = −1+        2
                                  7+      193                        7−    193                                                                                                                                                    x2 – 3x = x – 2 + 2x – 6
                          x =                        of        x =                                                                                                                                                                x2 – 3x – x – 2x + 2 + 6 = 0
                                       −6                                 −6
                                                                                                                                                                                                                                  x2 – 6x + 8 = 0
                                                                                                                                                                                                                                  (x – 4)(x – 2) = 0
                         Antwoord in wortelvorm of kan
                                                                                                                                                                                                                                  x–4=0          of    x–2=0
                         bereken word/afgerond tot 2                                                                                                                                                                              x=4                   x=2
                         desimale plekke                                                                                                                                                                                          Toets geldigheid: x ≠ 2, x ≠ 3
                         x = –3,48     OF     x = 1,15                                                                                                                                                                            Dus, x = 4 is die enigste oplossing.

 Onthou:                                                                                                                     ALGEMENE STAPPE OM KWADRATIESE VERGELYKINGS OP TE LOS:
 * LK = Linkerkant     * RK = Regterkant
                                                                                                                                                                                                                                                                         Kan nie
 * Breuke en hulle beperkinge                                                                                                                                                                                                        Som
                                                                                                                                                                                                                                                                      faktoriseer nie
 Kry faktore:                                                                                                                                                                                   2 volkome
                                                                                                                                                                                                vierkante
 * Faktor 1 + Faktor 2 = b         * Faktor 1 x Faktor 2 = c                                                                                                            Tweeterm
                                                                                                                              2. Faktoriseer die                                                                                    Verskil
Nul-produk wet:
                                                                                       1. Standaardvorm                      grootste algemene
As A x B = 0 dan is A, B of beide = 0
                                                                                                                                  faktore uit
  Voorbeeld:                                                                                                                                                             Drieterm                                                 Faktoriseer
  x.y=0                                                                                                                                                                                         Faktoriseer               Kwadratiese formule
  x = 0 of       y=0   of (x + 1)(x – 3) = 0
  x+1=0          of  x–3=0                                                                                                                                                                                                    Voltooi die vierkant

    Volg ons op Instagram: @science.clinic                                     Besoek www.scienceclinic.co.za om gratis SmartPrep opsommings af te laai, of om by interaktiewe aanlyn Wiskunde en Wetenskap klasse aan te sluit.                                               Bl. 5

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Collection

- [Past papers & memos](https://www.hlayiso.com/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
