# Accounting Grade 12 Gauteng Mock 2018 Question Paper (Afr)

> Grade 12 Accounting question paper from the Gauteng Mock Exam 2018 (Afrikaans), 25 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-afrikaans-x10-preparatory-2018-question-paper/5758fc2c-104d-42ac-a3e6-e1fe92f6c676
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Accounting
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Question paper
- Year: 2018
- Exam period: Gauteng Mock Exam
- Curriculum: CAPS
- Pages: 25

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/accounting) › [Accounting Grade 12 Gauteng Mock 2018 Question Paper (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-afrikaans-x10-preparatory-2018-question-paper/5758fc2c-104d-42ac-a3e6-e1fe92f6c676)

## About this document

Accounting · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2018 · Afrikaans. Question paper, 25 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

             GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
                   VOORBEREIDENDE EKSAMEN
                            2018
                            10710
                        REKENINGKUNDE

TYD:     3 uur

PUNTE: 300

25 bladsye

                                                  b.o.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
                                                    REKENINGKUNDE                         2
                                                                             10710 / 18

                       GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
                            VOORBEREIDENDE EKSAMEN – 2018

                                                                REKENINGKUNDE

                                                                TYD: 3 uur

                                                                PUNTE: 300

INSTRUKSIES EN INLIGTING

Lees die volgende instruksies sorgvuldig deur en volg dit noukeurig.

1.     Beantwoord AL die vrae.

2.     ŉ Spesiale ANTWOORDBOEK word verskaf waarin jy AL die vrae moet beantwoord.

3.     Toon ALLE bewerkings om deelpunte te verdien.

4.     Jy mag ŉ nie-programmeerbare sakrekenaar gebruik.

5.     Jy mag ŉ donker potlood of blou / swart ink gebruik om die vrae te beantwoord.

6.     Waar van toepassing, moet berekeninge tot EEN desimale punt getoon word.

7.     Skryf netjies en leesbaar .

                                                                                          b.o.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
                                                      REKENINGKUNDE                             3
                                                                                   10710 / 18

8.     Gebruik die inligting in die tabel hieronder as ŉ gids wanneer jy die vraestel
       beantwoord. Probeer om NIE hiervan af te wyk NIE.

VRAAG 1: 35 punte; 20 minute
Onderwerp van die vraag:   Hierdie vraag integreer:
                           Finansiële Rekeningkunde
                           Bank en Krediteure Rekonsiliasie
Versoening                 Bestuurshulpbronne
                           Interne kontrole prosesse
                           Etiek

VRAAG 2: 40 punte; 25 minute
Onderwerp van die vraag:    Hierdie vraag integreer:
                            Bestuursrekeningkunde
Vervaardiging               Konsepte
                            Produksiekostestaat
                            Gelykbreekpunt

VRAAG 3: 80 punte; 40 minute
Onderwerp van die vraag:    Hierdie vraag integreer:
                            Finansiële Rekeningkunde
                            Konsepte
                            Inkomstestaat
Maatskappy Finansiële State
                            Bestuur van hulpbronne
en Ouditverslag
                            Tasbare bates
                            Bestuur van hulpbronne
                            Ouditverslae

VRAAG 4: 65 punte; 45 minute
Onderwerp van die vraag:    Hierdie vraag integreer:
                            Finansiële Rekeningkunde
                            Konsepte
Kontantvloeistaat en
                            Kontantvloeistaat
Vertolking van inligting
                            Ontleding en vertolking van finansieringsaktiwiteite
                            Bestuur van hulpbronne
                            Interne Kontrole

VRAAG 5: 40 punte; 25 minute
Onderwerp van die vraag:    Hierdie vraag integreer:
                            Bestuur van Hulpbronne
Voorraadwaardasie
                            Voorraadwaardasie
                            Interne Kontrole

VRAAG 6: 40 punte; 25 minute
Onderwerp van die vraag:    Hierdie vraag integreer:
                            Finansiële Rekeningkunde
                            BTW
                            Bestuursrekeningkunde
BTW en Begrotings
                            Kontantbegroting
                            Berekeninge
                            Bestuur van Hulpbronne
                            Internebeheer-prosesse en Etiek

                                                                                                b.o.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
                                                    REKENINGKUNDE                             4
                                                                               10710 / 18

VRAAG 1
VERSOENING                                                                  (35 punte; 20 minute)

1.1     Die volgende inligting het betrekking op SA- Handelaars.

        OPDRAG:

        1.1.1     Bereken:

                  • Die korrekte totale van die Kontantontvangste- (KOJ) en die
                    Kontantbetalingsjoernale (KBJ) vir Julie 2018

                  • Die saldo van die bankrekening in die Algemene Grootboek op
                    31 Julie 2018                                                            (15)
        1.1.2     Voltooi die bankversoeningstaat op 31 Julie 2018.                           (6)
        1.1.3     Interne kontrole van kontant in SA-Handelaars is nie na wense nie.
                  Identifiseer TWEE probleme en gee toepaslike advies om interne
                  kontrole te verbeter.                                                       (4)

        INLIGTING:

  A. Die volgende inligting verskyn op die Bankversoeningstaat op 30 Junie 2018:

      Ongunstige saldo op bankstaat                                           17 828
                                                                              93 140
      Uitstaande deposito (1 Maart 2018)                                      70 000
      Uitstaande deposito (25 Junie 2018)                                     23 140
      Uitstaande tjeks en EFO:
                                                                              13 350
                  Nr. 215 (12 Januarie 2018)                                  1 210
                  Nr. 670 (25 Junie 2018)                                     5 200
                  Nr. 671 (2 September 2018)                                  1 760
      EFO betaling aan Zimbali Verskaffers                                     5 180
      Saldo volgens Bankrekening in die Algemene Grootboek                       ?

  B. Die volgende voorlopige totale het in die Kontantjoernale vir 31 Julie 2018 verskyn, voordat
     die Bankstaat vir Julie 2018 ontvang is:

         •   KOJ, R42 620
         •   KBJ, R20 921

                                                                                              b.o.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
                                                  REKENINGKUNDE                              5
                                                                             10710 / 18

C.   Die Bankstaat vir Julie 2018 toon die volgende inskrywings wat nie in die Kontantjoernale
     vir Julie 2018 voorkom nie:

                                    BESONDERHEDE                                    BEDRAG
      Deposito                                                                         23 140
      Tjek Nr. 670                                                                      2 500
      Debietorder Verseker (Bpk.) vir versekering                                       1 080
      Debietorder Verseker (Bpk.) vir versekering                                       1 080
      EFO (Zimbali Verskaffers)                                                         5 180
      Rente op oortrekking                                                                172
      Bankkoste                                                                           273
      V/T tjek – N.Trollip ter vereffening van sy rekening van R 1 400                  1 316
      V/T tjek – G.Smith (vooruitgedateerde tjek) – sien D                              4 200
      Direkte deposito deur huurder, D.Mahlangu                                         8 000

     Let wel:
        • Tjek nr. 670 – Die bedrag volgens die Bankstaat is korrek.
        • Die debietorder t.o.v. versekering is twee keer deur die bank verreken aangesien
           daar laas maand onvoldoende fondse beskikbaar was. Die oortrokke fasiliteit was
           oorskry.
        • ŉ Ondersoek toon dat die deposito van R70 000, gedateer 1 Maart 2018, nooit
           gedeponeer is nie. Die vorige boekhouer Malcolm, kan nie opgespoor word nie en
           daar word besluit om die bedrag af te skryf.
D.   Die volgende item het in Julie 2018 se Kontantontvangstejoernaal voorgekom:

            ŉ Vooruitgedateerde tjek ontvang van G. Smith (ŉ debiteur) vir R4 200, is foutiewelik
            in die bankrekening gedeponeer. (Sien C)

     Die volgende inskrywings het in Julie 2018 se Kontantjoernale voorgekom,
     maar verskyn nie in die Bankstaat op 31 Julie 2018 nie:

        •    EFO – R3 380 (deur SA-Handelaars verwerk, maar steeds uitstaande op die
             Bankstaat)
        •    Deposito – R11 800 (gedateer 31 Julie 2018)

                                                                                             b.o.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
                                                    REKENINGKUNDE                              6
                                                                                10710 / 18

1.2    KREDITEUREVERSOENING

       VENUS HANDELAARS

       Die Krediteurekontrolerekening en die krediteurelys vir Julie 2018 is deur ŉ
       onervare boekhouer opgestel.

      OPDRAG:

       Gebruik die antwoordblad voorsien om die regstellings en inskrywings in beide
       die krediteurekontrolerekening en die krediteurelys aan te teken.

       Verskaf syfers en dui ŉ plus (+) of ŉ minus (–) teken vir elke regstelling aan.       (10)

       INLIGTING:
       A.                      KREDITEUREKONTROLEREKENING           KREDITEURELYS
              Saldo / Totaal              R40 130                       R39 490

       B. Transaksies:
            (i)       ŉ Faktuur ontvang van Universal Verskaffers, ten bedrae van
                      R792, is per abuis as R972 aangeteken en so oorgeboek.
            (ii)      ŉ Tjek uitgereik ten gunste van Mars Winkels, R8 400, is korrek
                      aangeteken in die betrokke hulpjoernaal. Dit is egter na die
                      krediteuregrootboek oorgeboek as R8 800.
            (iii)     ŉ Kredietnota ontvang van Saturn Bpk. vir R120, is in die
                      Krediteurejoernaal aangeteken. Die transaksie is egter korrek in
                      die krediteuregrootboek van Saturn Bpk. aangeteken.

            (iv)      J.Jupitor se kredietsaldo van R2 100 in die Debiteuregrootboek
                      van Venus-Handelaars moet oorgedra word na sy rekening in die
                      Krediteuregrootboek.
                                                                                               35

                                                                                                b.o.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
                                                    REKENINGKUNDE                               7
                                                                              10710 / 18

VRAAG 2
VERVAARDIGING                                                    (40 punte; 25 minute)

2.1   Die volgende inligting A – C het betrekking op ABC Vervaardigers, ŉ tekstielfabriek wat
      skooluniforms vervaardig.

OPDRAG:

Voltooi die volgende vir die jaar geëindig 30 Junie 2018:

      2.1.1   Fabrieksbokoste nota                                                  (12)

      2.1.2   Produksiekostestaat (toon berekeninge in hakies)                      (18)

INLIGTING:

A.    Voorraad saldo’s
                                            30 Junie 2018             1 Julie 2017
                                            (eindsaldo’s)            (beginsaldo’s)
      Grondstofvoorraad                              R 55 200                  R 63 660
      Werk-in-prosesvoorraad                          200 000                    ?
      Klaarproduktevoorraad                           119 500                   219 500

B.    Uittreksel van transaksies vir die finansiële jaar geeïndig 30 Junie 2018, voordat die
      aansuiwerings in inligting C in ag geneem is.

      Grondstofvoorraad aangekoop                                        R    1 720 000
      Afleweringskoste vir grondstofvoorraad                                     42 300
      Indirekte materiaalkoste (fabriek)                                         74 450
      Fabrieks diverse uitgawes                                                  67 000
      Huuruitgawe                                                               225 000
      Water en Elektrisiteit ( Verkoopsafdeling )                                38 800
      Versekering (Verkoopsafdeling)                                             24 000
      Direkte arbeid (Inligting C(v))                                                 ?
      Fabrieksvoorman se salaris ( Bydraes ingesluit)                           171 900
      Indirekte arbeid ( Bydraes ingesluit)                                      29 250

                                                                                                b.o.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
                                                       REKENINGKUNDE                          8
                                                                                 10710 / 18

C.   Aansuiwerings en addisionele inligting

        (i)     Alle indirekte materiaal is in die fabriek gebruik.
        (ii)    Huuruitgawe word volgens vloeroppervlakte tussen die onderskeie
                departemente, soos volg verdeel:

                     Fabriek:                               600 vierkante meter
                     Administratiewe kantoor:               250 vierkante meter
                     Verkoops- en verspreidingsdepartement: 150 vierkante meter

        (iii)   40% van water en elektrisiteit moet gelykop tussen die
                administratiewe kantoor en die verkoopsafdeling verdeel word. Die
                oorblywende gedeelte moet aan die fabriek toegedeel word.
        (iv)    Versekering moet onderskeidelik in die verhouding 5:2:1 tussen die
                fabriek, verkoopsafdeling en die kantoor verdeel word. Die verdeling
                is foutiewelik in die verhouding 5:3:1 gedoen.

        (v)     Produksie Lone

                                        Gewone Tyd                    Oortyd vir die jaar
        Werknemers                                                         betaal
                                   Ure Gewerk               Tarief
                                2 000 uur per jaar
                 6                                           R60           R67 500
                                 per werknemer

        •        Werkgewersbydrae word bereken op lone vir gewone tyd, vir pensioenfonds teen
                 9% en teen 1% vir die werkloosheidsverskeringsfonds.

        (vi) Koste van Verkope vir die jaar beloop R3 400 000.

                                                                                              b.o.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
                                                      REKENINGKUNDE                           9
                                                                               10710 / 18

2.2   Die volgende inligting is verkry uit die boeke van Marizburg Drukkers. Die onderneming
      spesialiseer in die druk van lessenaarkalenders op bestelling. Die volgende syfers is deur
      die boekhouer bereken:

      OPDRAG:

       2.2.1 Toon ŉ berekening om die gelykbreekpunt vir Julie 2018 te bevestig.             (3)

       2.2.2 Behoort Maritzburg Drukkers tevrede te wees met die gelykbreekpunt vir
             2018? Gee EEN rede met syfers om u antwoord te staaf.                           (3)

       2.2.3 Die eienaar is onseker waarom die gelykbreekpunt laer is as laas jaar
             terwyl daar geen noemenswaardige verandering in die totale koste van
             produksie was nie. Hy verlang ŉ verduideliking. Verduidelik TWEE punte.
             Haal syfers aan om jou antwoord te staaf.                                       (4)

       INLIGTING:

                                                        2018                      2017
                                                 Totaal    Per Eenheid        Per Eenheid
       Direkte Materiaal                        801 908           12.40           10.50
       Direkte Arbeid                           546 462           8.45             8.95
       Fabrieksbokoste                          500 545           7.74             9.12
       Totale produksiekoste                    1 848 916         28.59           28.57
       Administratiewe koste                    312 355           4.83             4.72
       Verkoops- en verspreidingskoste          175 902           2.72             4.92
       Vastekoste                               812 900           12.57           13.84
       Veranderlikekoste                        1 524 272         23.57           24.37
       Verkope                                  3 272 302         50.60           46.55
                                                                                 33 633
       Gelykbreekpunt                                 30 074 eenhede
                                                                                eenhede
       Aantal eenhede vervaardig en                                              53 900
                                                      64 670 eenhede
       verkoop                                                                  eenhede

                                                 40

                                                                                               b.o.

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
                                                        REKENINGKUNDE                         10
                                                                                 10710 / 18

VRAAG 3
STAAT VAN OMVATTENDE INKOMSTE EN OUDITVERSLAG                             (70 punte; 40 minute)

3.1   KONSEPTE

      Kies die korrekte term om die volgende stellings te voltooi. Skryf slegs die
      antwoord teenoor die vraagnommer (3.1.1 – 3.1.4) in die ANTWOORDBOEK.

              Inkomstestaat; Bedryfsbate; Nie-bedryfsbate; Likiditeit; Balansstaat;
              Solvabiliteit; Kontantvloeistaat

      3.1.1      ŉ Staat wat die finansiële posisie van die maatskappy toon, is die …

      3.1.2      Verbruiksgoedere voorhande is ŉ …

      3.1.3      ŉ Berekening om die vermoë van die besigheid om totale laste /
                 verpligtinge na te kom te bepaal, staan bekend as …

      3.1.4.     ŉ Staat wat die finansiële resultaat van die maatskappy toon, is die …       (4)

3.2   RAND WERKE BEPERK

      Die volgende inligting is verkry uit die boeke van Rand Werke Beperk. Die
      maatskappy is geregistreer met ŉ gemagtigde aandelekapitaal van 1 500 000
      gewone aandele. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2018.

OPDRAG:

      3.2.1      Verwys na inligting I:
                 Bereken die uitstaande bedrae (aangedui deur a tot e) in die Tasbare
                 Bate / Vaste Bate nota vir die jaar geëindig 28 Februarie 2018.              (12)

      3.2.2      Voltooi die Staat van Omvattende Inkomste (Inkomstestaat) vir die jaar
                 geeïndig 28 Februarie 2018.                                                  (44)

      3.2.3      Voltooi die volgende nota’s tot die finansiële state:
                    • Gewone Aandelekapitaal                                                  (7)

                    •   Behoue Inkomste (Verwys na inligting K en L.)                         (7)

                                                                                                  b.o.

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                                REKENINGKUNDE                              11
                                                                        10710 / 18

INLIGTING:

          VOOR-AANSUIWERINGSPROEFBALANS VAN RAND WERKE BEPERK
                           OP 28 FEBRUARIE 2018

  Balansstaat rekeninge-afdeling                            Debiet         Krediet
  Gewone Aandelekapitaal                                                   3 760 000
  Behoue Inkomste                                                            468 000
  Lening: WP Bank                                                            124 800
  Grond en geboue                                           3 300 000
  Voertuie                                                    513 000
  Toerusting (1 Maart 2017)                                   235 600
  Opgelope waardevermindering: voertuie (1 Maart 2017)                       178 600
  Opgelope waardevermindering: toerusting (1 Maart 2017)                      73 940
  Handelsvoorraad                                            962 600
  Debiteurekontrole                                          161 000
  Voorsiening vir oninbare skulde                                               2 140
  Bank                                                       259 600
  Kleinkas                                                     2 400
  Vaste deposito: XYZ Bank                                   850 000
  SAID (inkomstebelasting)                                   413 500
  Krediteurekontrole                                                         650 000
  Krediteure vir salarisse                                                    13 500

  Nominale rekeninge-afdeling
  Verkope                                                                 1 1791 200
  Koste van verkope                                         8 310 660
  Debiteureafslag                                             130 940
  Oninbare skulde                                               8 640
  Rente op vaste deposito                                                              ?
  Oninbare skulde ingevorder                                                         870
  Verpakkingsmateriaal                                        24 000
  Advertensies                                               345 800
  Huurinkomste                                                               176 880
  Diverse uitgawes                                            47 430
  Bateverkope                                                                   3 100
  Rente op lopende inkomste                                                         ?
  Lone en salarisse                                           950 000
  Direkteursfooie                                             432 000
  Ouditeursfooie                                               81 000
  Gewone aandeledividende                                     240 000
                                                           17 268 170     17 268 170

                                                                                           b.o.

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
                                                     REKENINGKUNDE                               12
                                                                                    10710 / 18

Aansuiwerings en addisionele inligting:

  A Die volgende kredietnota is uitgereik aan ŉ kliënt.
    Dit is per abuis uit die hulpjoernaal weggelaat. Die winspersentasie is 50% op kosprys.

                                     Rand Werke Bpk.                    No. 84
                                          KREDIETNOTA
                 Aan:                                           24 Februarie 2018
                  AB Soloman
                  Posbus 3367
                  Johannesburg
                 Hoeveel-         Besonderhede       Prys per          Totaal
                   heid                              eenheid
                    1        Gietyster kandelaar        1 260       1 260, 00
                                 Verkeerde grootte

                  E & O.E.                           TOTAAL         R1 260,00

  B ŉ Fisiese voorraadopname op 28 Februarie 2018 toon die volgende:

        •   Handelsvoorraad voorhande, R962 800
        •   Verpakkingsmateriaal verbruik gedurende die finansiële jaar beloop R23 070.

  C ŉ Debiteur, M Spark word insolvent verklaar. Sy boedel betaal 40c in die rand. R450 is
    reeds ontvang en is behoorlik geboekstaaf. Skryf die balans van sy skuld af as oninbaar.

  D Op 24 Februarie 2018 is R2 400 ontvang van C.Quinn wie se rekening voorheen as
    oninbaar afgeskryf is. Die bedrag is in die Debiteurekontrolekolom van die KOJ
    aangeteken.

  E Verminder die voorsiening vir oninbare skulde met R230.

  F Die huurder het huur tot 31 Maart 2018 betaal. Die huur is vanaf 1 Desember 2018 met
    10% per jaar verhoog.

  G   Die volgende leningstaat is van WP Bank ontvang:

                  WP BANK LENINGSTAAT OP 28 FEBRUARIE 2018
         Saldo aan die begin van die finansiële jaar         R210 000
         Terugbetalings gedurende die jaar, insluitend rente   85 200
         Rente gehef (gekapitaliseer)                            ?
         Saldo aan die einde van die jaar                     150 000

                                                                                                 b.o.

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
                                                      REKENINGKUNDE                      13
                                                                          10710 / 18

H   ŉ Werknemer, H.Abbot het op 1 Februarie 2018 diens aanvaar. Sy bruto salaris van
    R13 500 is verwerk sonder om die aftrekkings en werkgewersbydraes in ag te neem.

        •    Aftrekkings R3 405
        •    Werkgewersbydraes R1 755

    NOTA: Alle bydraes word as deel van lone en salarisse aangeteken.

I   Vaste / Tasbare Bate Nota

                                                             VOERTUIE     TOERUSTING
    Drawaarde aan die begin van die finansiële jaar             (b)           161 660
    Kosprys                                                      (a)          235 600
    Opgelope waardevermindering                               (178 600)       (73 940)
    Bewegings
    Byvoegings                                                 133 000          -
    Bateverkope teen drawaarde                                   -             (d)
    Waardevermindering                                          (c)          (35 040)
    Drawaarde aan die einde van die finansiële jaar                          123 920
    Kosprys                                                    513 000         (e)
    Opgelope waardevermindering

    ADDISIONELE INLIGTING:

    •       Waardevermindering op voertuie word bereken teen 30% per jaar op die
            verminderdesaldo-metode. Neem in ag dat ŉ nuwe voertuig op 1 November 2017
            aangekoop is.

    •       Die Vooraansuiweringsproefbalans toon ŉ syfer van R3 100 “Bateverkope”. Dit
            verwys na ŉ rekenaar wat verkoop is op 31 Oktober 2017 vir R3 100 kontant. Die
            kosprys van die rekenaar was R6 000 en die opgelope waardevermindering tot op
            datum van verkope was R3 300.

                                                                                         b.o.

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
                                               REKENINGKUNDE                              14
                                                                          10710 / 18

J   Finansiële Aanwyser
       • Die bedryfswins op omset: 13%

K   Inkomstebelasting

    Inkomstebelasting word bereken teen 30% van die netto inkomste vir die jaar. Netto wins
    na belasting is korrek bereken op R1 060 927.

L   Aandelekapitaal en dividende

         200 000 Uitgereikte aandele aan die begin van die huidige finansiële jaar.
         800 000 Addisionele aandele is uitgereik op 31 Oktober 2017 teen R4,20 per
                 aandeel.
          50 000 Op 28 Februarie 2018, is aandele teruggekoop van ŉ oorlede
                 aandeelhouer vir R238 000. Hierdie transaksie is nog nie aangeteken
                 nie.

     •    ŉ Interim dividend van R60 000 is op 31 Augustus 2017 betaal.
     •    ŉ Finale dividend van 22 sent per aandeel is op 28 Februarie 2018 verklaar en
          moet nog in berekening gebring word. Die boedel van die oorlede
          aandeelhouer kwalifiseer vir finale dividende op 28 Februarie 2018.

                                                                                          b.o.

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
                                                     REKENINGKUNDE                             15
                                                                                 10710 / 18

3.3   OUDITVERSLAG

      Die volgende uittreksel hieronder het betrekking op Parfum Bpk. vir die jaar
      geëindig 31 Desember 2017.

      Lees beide uittreksels voordat u die vrae beantwoord.

      OPDRAG:

      3.3.1    Parfum Bpk. het ŉ ongekwalifiseerde ouditverslag ontvang. Dui aan of
               dit geregverdig kan word.                                                      (2)
      3.3.2    Lewer kommentaar op die optrede van die direkteure.                            (2)
      3.3.3    Lewer kommentaar op die verklaring wat die voorsitter by die media
               vrystelling gemaak het.                                                        (2)

INLIGTING

A     UITTREKSEL VAN ONAFHANKLIKE OUDITEURSVERSLAG

      MENING

      Volgens ons mening is die jaarlikse finansiële state ŉ redelike weergawe, in
      alle wesenlike aspekte van die finansiële posisie van Parfum Bpk.
      op 31 Desember 2017 en die kontantvloei vir die jaar geëindig, in
      ooreenstemming met die Internasionale Finansiële Verslagdoeningstandaarde
      (IFRS) en soos vereis deur die Maatskappywet van Suid- Afrika.

      Arnst & Doung Geïnk.
      Geregistreerde Rekenmeesters en Ouditeure
      Geoktrooieerde Rekenmeesters (GR - SA)
      15 Januarie 2018

B     UITTREKSEL UIT ’N INTERNETARTIKEL

      21 Augustus 2018

      “R7.2 miljoen in direkteursfooie is aan die direkteure van Parfum Bpk.
      uitbetaal sonder die nodige goedkeuring van die aandeelhouers in die 2017
      finansiële jaar en dieselfde bedrag is betaalbaar vir die huidige finansiële jaar.
      Die nuwe voorsitter van Parfum Bpk. wat verlede maand aangestel is, Brat
      Zucker, het tydens ŉ persverklaring beweer dat alhoewel so iets nie behoort
      te gebeur nie, dit tog somtyds voorkom. Volgens sy mening is dit nie ŉ
      aanduiding van swak korporatiewe bestuur aan die kant van Parfum Bpk. nie.”

                                                80
                                                                                                b.o.

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
                                                     REKENINGKUNDE                             16
                                                                                 10710 / 18

VRAAG 4

KONSEPTE , KONTANTVLOEISTAAT EN ONTLEDING EN VERTOLKING
                                                 (65 punte; 45 minute)

4.1   KONSEPTE
      Kies ŉ beskrywing uit KOLOM B wat pas by die konsep in KOLOM A. Skryf slegs die
      letter (A – E) langs die vraagnommer (4.1.1 – 4.1.3) in die ANTWOORDBOEK.

                  Kolom A                                   Kolom B
      4.1.1 Winsgewendheid             A   Mening oor die maatskappy se finansiële state
                                           uitspreek.
      4.1.2 Bedryfsverhouding          B   Bedryfseffektiwiteit van die besigheid.
      4.1.3 Onafhanklike ouditeur      C   Bedryfsbates minus Bedryfslaste
                                       D   Die betroubaarheid van die daaglikse
                                           rekeningkundige stelsels kontroleer.                (3)

4.2   ZUKA BEPERK
      Jy word voorsien van die finansiële state van Zuka Bpk. vir die finansiële jaar
      geëindig 28 Februarie 2018.
      OPDRAG:
      4.2.1   Voltooi die Kontantvloeistaat vir die jaar geeïndig 28 Februarie 2018.          (18)
      4.2.2   Bereken die volgende finansiële aanwysers:
              •   Netto batewaarde per aandeel                                                 (3)
              •   Vuurproefverhouding                                                          (4)
              •   Skuld / Aandeelhouersbelang-verhouding                                       (3)
              •   Opbrengs op (gemiddelde) totale kapitaal aangewend                           (5)
      4.2.3   Verduidelik of die terugkoopprys van R9,00 per aandeel op 31 Maart 2017
              billik was. Haal TWEE finansiële aanwysers (met syfers) aan.                     (4)
      4.2.4   Beantwoord die volgende twee vrae en haal finansiële aanwysers aan in jou
              antwoord:

              •   Is daar ŉ verbetering in die maatskappy se vermoë om sy korttermyn
                  verpligtinge (skuld) te betaal? Verduidelik.                                (3)
              •   Stel TWEE strategieë voor wat die maatskappy kan gebruik om die
                  kontantvloei te verbeter, behalwe om kapitaal of lenings te verhoog.        (4)

                                                                                                b.o.

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
                                                   REKENINGKUNDE                             17
                                                                               10710 / 18

     4.2.5   Verduidelik hoe die uitreik van die nuwe aandele die finansiële verhouding
             en risiko van die maatskappy beïnvloed het. Haal TWEE finansiële
             aanwysers aan.                                                                 (5)
     4.2.6   Sekere aandeelhouers is nie tevrede met die dividende wat hulle ontvang
             nie:

             •   Bereken die persentasie dividende wat jaarliks aan hulle uitbetaal is.      (4)
             •   Gee TWEE redes (met syfers) om die direkteure se besluit hierbo te
                 regverdig.                                                                  (4)
     4.2.7   D. Pont, ŉ aandeelhouer het 330 000 aandele besit voor die uitreiking van
             nuwe aandele. Hy het besluit om eerder in ŉ ander maatskappy te belê.

             Verduidelik hoe dit sy aandeelhouding in Zuka Bpk beïnvloed het.
             Gebruik berekeninge in u antwoord.                                             (5)

INLIGTING:
A    Uittreksel van die Inkomstestaat op 28 Februarie 2018.

      Waardevermindering                                               R 701 760
      Rente-uitgawe                                                       272 000
      Netto wins voor belasting                                         2 500 000
      Inkomstebelasting                                                   750 000

                                                                                              b.o.

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
                                                  REKENINGKUNDE                         18
                                                                           10710 / 18

B   Uittreksel uit die Balansstaat:

                                               28 Feb 2018         28 Feb 2017
        Vaste / Tasbare bates                       8 798 080           6 580 000

        Finansiële Bates                              800 000            1 100 000

        Voorraad                                      340 920            1 140 000

        Handels- en ander debiteure                   452 000              680 000
        Handelsdebiteure                              406 000              680 000
        SAID: Inkomstebelasting                        46 000                    -

        Kontant en kontantekwivalente                    9 000               8 520

        Aandeelhouersbelang                          7 019 320           5 216 320
        Gewone Aandeelhouersbelang                   5 240 000           4 200 000
        Behoue-Inkomste                              1 779 320           1 016 320

        Nie-Bedryfslaste                             2 000 000           3 000 000
        Bedryfslaste                                 1 380 680           1 292 200
        Handelskrediteure                              841 680             340 000
        SAID: Inkomstebelasting                              -             120 000
        Aandeelhouers vir dividende                    539 000             268 000
        Oortrokke bank                                       0             564 200

C   AANDELEKAPITAAL

    •     700 000 aandele is uitgereik op 1 Maart 2017.
    •     Op 31 Maart 2017, word 60 000 aandele teruggekoop van ŉ boedel van ŉ
          oorlede aandeelhouer teen R9,00 elk.
    •     Op 1 Augustus 2017, is 200 000 aandele uitgereik teen R7,00 elk.

D   VASTE BATES

    •     ŉ Voertuig is verkoop teen drawaarde van R110 160, aan die einde van die
          jaar.
    •     Die onderneming het gedurende die jaar nuwe ŉ gebou aangekoop.

                                                                                        b.o.

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
                                              REKENINGKUNDE                      19
                                                                    10710 / 18

E   FINANSIËLE AANWYSERS

                                                28 Feb 2018    28 Feb 2017
    Bruto wins % op verkope                           79,6%          58.3%
    Netto wins % na belasting                         24,9%          23,8%
    Bedryfskapitaalverhouding                          0,6:1          1,4:1
    Vuurproefverhouding                                   ?           0,5:1
    Getal dae se voorraad voorhande                  73 dae         91 dae
    Voorraadomsetsnelheid                             5 keer         4 keer
    Debiteure invorderingstermyn                   47,2 dae       30,8 dae
    Verdienste per aandeel (VPA)                    208 sent       214 sent
    Dividend per aandeel (DPA)                       96 sent        52 sent
    Opbrengs op aandeelhouersbelang                       ?           21%
    Opbrengs op Totale Kapitaal Aangewend                 ?          24,3%
    Skuld / Ekwiteitsverhouding                           ?           0,6:1
    Netto Batewaarde per aandeel (NBA)                    ?        745 sent
    Markprys van aandele op die JEB                 950 sent       850 sent
    Rente op lening (koers)                            15%            15%

                                         65

                                                                                 b.o.

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
                                                        REKENINGKUNDE                              20
                                                                                      10710 / 18

VRAAG 5
VOORRAADSTELSELS EN WAARDASIE                                                (40 punte; 25 minute)

Die inligting verskaf is verkry uit die rekeningkundige rekords van Camp Out Bpk.
Die maatskappy verkoop koelhouers en tente. Die finansiële jaar eindig op 28 Februarie 2018.
Die onderneming gebruik die volgende voorraadopname stelsels:

      •   Die periodieke- en geweegde gemiddelde voorraadopname stelsels vir die koelhouers
                                                EN
      •   Die spesifieke identifikasie voorraadopnamestelsel vir tente
OPDRAG:
5.1       Verduidelik die verskil tussen die spesifieke identifikasiestelsel en die
          geweegde gemiddelde voorraadstelsel.                                                     (4)

KOELHOUERS:

5.2       Verskaf ŉ berekening om die aantal koelhouers wat vermis word te bepaal.                 (4)

5.3       Bereken die volgende ten opsigte van koelhouers op 28 Februarie 2018:

          •   Die waarde van die slotvoorraad                                                      (4)
          •   Koste van verkope van koelhouers                                                     (5)
          •   Bruto wins van koelhouers                                                            (3)

5.4       Die bestuurder voel dat die besigheid voorraad meer effektief bestuur.

          5.4.1   Bereken die getal dae se voorraad voorhande vir koelhouers vir 2018.
                  Gebruik slotvoorraad in jou berekening.                                          (4)

          5.4.2   Lewer kommentaar op die bestuurder se mening op grond van jou
                  bevindinge.                                                                      (3)

TENTE:

5.5       Bereken die waarde van die slotvoorraad van tente.                                       (7)

5.6       Indien die winspersentasie 25% op kosprys is, bereken die totale verkope van
          tente vir die finansiële tydperk.                                                        (6)

                                                                                                    b.o.

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
                                                 REKENINGKUNDE                             21
                                                                              10710 / 18

INLIGTING: KOELHOUERS

A     Waarde van voorraad voorhande

     Datum             Hoeveelheid       Prys per eenheid           Totaal (R)
01 Maart 2017             520                  R60                   31 200
28 Februarie 2018         850                   ?                       ?

B     Aankope van koelhouers

                                       AANKOPE
     Datum           Hoeveelheid       Prys per          Totaal (R)
                                       eenheid
Augustus 2017           1 600            R64              102 400
Februarie 2018          2 700            R70              189 000
TOTAAL                  4 300                             291 400

C     VERKOPE VAN KOELHOUERS: 3 900 eenhede is verkoop vir R387 000.

D     TERUGSENDINGS:

    20 Beskadigde koelhouers met ŉ kosprys van R60 elk is aan die verskaffer
    teruggestuur. Die verskaffer het egter ooreengekom om slegs R1 000 afslag toe te
    staan, as gevolg van laat kennisgewing.

E                Finansiële Aanwysers                  2018             2017
     Getal dae se voorraad voorhande                     ?             125 dae
     Omsetsnelheid van voorraad                       5.7 keer         2.9 keer

INLIGTING: TENTE

                    VOORRAAD                                          AANTAL TENTE
                              AANKOPE   PRYS PER
                    VOORHANDE                                         VERKOOP
TENTE REEKS                   GEDURENDE TENT
                    1 MAART                                           GEDURENDE
                              DIE JAAR
                    2017                                              DIE JAAR
1. Nag apie              14         -      R1 260                           14
2. Luiperd               10        32      R1 400                           28
3. Goggatjie              7        28      R1 680                           28
4. Buffel                 8        34      R1 540                           35

                                         40

                                                                                           b.o.

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
                                                  REKENINGKUNDE                           22
                                                                             10710 / 18

VRAAG 6
KONTANTBEGROTING, OUDERDOMSONTLEDING EN BTW                              (40 punte; 25 minute)

6.1   KONTANTBEGROTING

      Jy word voorsien van ŉ onvolledige kontantbegroting en addisionele inligting van
      Fashion Expression Bpk. Die finansiële jaar eindig jaarliks op 28 Februarie.

OPDRAG:
      6.1.1     Bereken die Debiteure-invordering vir Junie 2018.                         (4)

      6.1.2     Bereken die syfer soos wat dit in die kontantbegroting ten opsigte van
                Lone en Salarisse, vir Mei 2018 sal voorkom.                              (5)

      6.1.3     Die aankoop betalingsbeleid behoort aangepas te word.

                •   Verduidelik waarom die beleid sal moet verander.                      (3)
                •   Verskaf TWEE veranderinge wat die onderneming sal bevoordeel.         (2)

      6.1.4     Die direkteure is bekommerd oor die kontantsaldo’s in die
                Kontantbegroting. Noem TWEE strategieë wat gebruik is om die
                kontantsaldo’s te verbeter. Verduidelik waarom jy saamstem of nie
                saamstem met hierdie strategieë nie.                                      (6)
INLIGTING:

                                FASHION EXPRESSION LTD
                    Uittreksel van die Kontantbegroting vir die tydperk
                               1 April 2018 tot 30 Junie 2018
      ONTVANGSTES                                  April          Mei          Junie
      Kommissie-inkomste                             60 000         65 000       *
      Verkope van Grond en Geboue                    0           380 000         0
      Opbrengs met uitreiking van 50 000
                                                   239 000          0            0
      aandele
      TOTALE ONTVANGSTES                           443 000          *           195 000
      BETALINGS – uittreksel
      Lone en salarisse                              48 000         *            *
      TOTALE BETALINGS                             204 500          *           340 700
      Surplus (Oorskot)                            238 500       110 000      (145 700)
      Banksaldo aan die begin van die
                                                   (60 000)      178 500        288 500
      maand
      Banksaldo aan die einde van die
                                                   178 500       288 500        142 800
      maand

                                                                                           b.o.

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
                                                   REKENINGKUNDE                               23
                                                                              10710 / 18

6.2     OUDERDOMSONTLEDING
        Die Ouderdomsontleding van Multiplex Bpk is voorberei op 30 Junie 2018:

OPDRAG:
        6.2.1    Die interne ouditeur is bekommerd dat die kredietkontroleur nie die
                 debiteure effektief bestuur nie.

                 •     Voorsien twee voorbeelde uit die Ouderdomsontleding en haal
                       syfers aan om jou antwoord te bewys.                                  (4)

                 •     Gee TWEE voorstelle om die probleme wat geïdentifiseer is op te
                       los.                                                                  (4)

        6.2.2    Indien H. Jacob R1 310 gedurende Julie 2018 betaal, wat sal sy
                 uitstaande saldo op 31 Julie 2018 wees?                                     (2)

INLIGTING:

A.     DEBITEURE OUDERDOMSONTLEDING

                                Totaal       Agter-
     Debiteur     Limiet                                 60 dae +     30 dae +     Huidig
                              verskuldig     stallig
 H. Jacob        R 10 000      R 15 310     R 9 800      R 1 200      R 1 000      R 3 310
 W. Grey         R 15 000      R 15 000     R 12 000     R 3 000
 L. Conrad       R 8 000       R 4 254                                R 3 000      R 1 254
 Totaal                          R 34 564    R 21 800      R 4 200      R 4 000    R 4 564
                                100%         63%         12%        12%                13%
                     Kredietterme: Streng 30 dae vanaf datum op staat

                                                                                                   b.o.

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
                                                     REKENINGKUNDE                           24
                                                                                10710 / 18

B       ADDISIONELE INLIGTING:

(i)      Debiteure en verkope:

         •   Daar word verwag dat debiteure hulle rekeninge soos volg sal vereffen:

             -   25% van debiteure sal hul rekeninge in die maand waarin die transaksie
                 voorkom vereffen, ten einde ŉ 5% korting te ontvang.
             -   68% van alle debiteure sal hul rekeninge in die maand na die kredietverkope
                 vereffen.

(ii)     Aankope van voorraad en winspersentasie:
         •   Verkoopte voorraad word maandeliks vervang om sodoende ŉ vaste voorrraadvlak
             te handhaaf.
         •   Goedere word soos volg aangekoop: 25% vir kontant en 75% op krediet.
         •   Alle skuld ten opsigte van kredietaankope word in die daaropvolgende maand
             vereffen.

(iii)    Lone en Salarisse:
         •   Die bestuurder sal ŉ 30% verhoging op sy huidige salaris, van R6 000 per maand,
             vanaf 1 Mei 2018 ontvang.
         •   Die tien winkelassistente, wat elk dieselfde salaris verdien, sal vanaf 1 Mei 2018
             elkeen ŉ R300 verhoging in hul maandelikse salaris verdien.

                                                                                                  b.o.

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
                                                     REKENINGKUNDE                         25
                                                                              10710 / 18

6.3   BTW

      6.3.1   Kies die korrekte woord tussen hakies. Skryf slegs die woord langs die
              vraagnommer in jou ANTWOORDBOEK.

              (i)      BTW is ŉ (direkte / indirekte) belasting.

              (ii)     BTW op aankope van R35 400 sal die bedrag betaalbaar aan die
                       SAID (vermeerder / verminder).

              (iii)    BTW terugbetaalbaar deur die SAID is ŉ (bate / las).                (3)

      6.3.2   Die boekhouer van Cooper Bpk het die bedrag betaalbaar aan die SAID
              op R112 539 bereken. Die interne ouditeur het foute in die berekening
              gevind.

              OPDRAG:

              Bereken die korrekte bedrag betaalbaar aan die SAID. BTW word teen
              15% gehef.

              INLIGTING:

              (i)       BTW ten opsigte van huur betaal vir die perseel is nie in
                        berekening gebring nie. Die bedrag vir huur beloop R15 525,
                        BTW ingesluit.

              (ii)      ŉ Bedrag van R22 500 BTW is betaal op ŉ voertuig aangekoop
                        deur die maatskappy. Dit is per abuis as UITSET-BTW
                        aangeteken.

              (iii)     BTW ten bedrae van R7 500 is foutiewelik teen ŉ verkope van
                        R50 000 aangeteken. Die verkope van R50 000 was
                        onderhewig aan handelskorting van 8%.                              (7)

                                                40

                                             EINDE

## Related documents

- [Grade 12 NSC Accounting X10 Afrikaans 2018 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-x10-afrikaans-2018-answer-book/69e260ea-abfd-4631-a19b-66d4d2e224a7) — Accounting · Addendum · 2018 · Afr
- [ACCOUNTING GR12 AB SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/accounting-gr12-ab-sept2018-afrikaans/bb8fabf9-7043-4ec6-9cf8-5476cecd6602) — Accounting · QP · 2018 · Afr
- [Grade 12 NSC Accounting P2 (Afrikaans) 2020 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-p2-afrikaans-2020-preparatory-question-paper/813d0ccb-dfb0-4caa-917e-f4fad84da119) — Accounting · QP · 2020 · Afr
- [Gr12 Accounting P2 (Afrikaans) SEP 2022 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/gr12-accounting-p2-afrikaans-sep-2022-answer-book/d433311b-2ab8-4c86-90d3-42fe3c2ac6c3) — Accounting · Addendum · 2022 · Afr
- [Grade 12 NSC Accounting X5 Preparatory 2018 Answer Book](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-x5-preparatory-2018-answer-book/1421ebad-78d7-44c5-8bc8-32ed3600ed1b) — Accounting · Addendum · 2018
- [Grade 12 NSC Accounting Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-accounting-preparatory-2017-question-paper/135a4f47-f617-4ff6-a737-9714bac9f481) — Accounting · QP · 2017

## More from Grade 12 Accounting

- [Accounting](https://www.hlayiso.com/library/accounting/8f42a6a4-9593-4d36-86b1-d890dd1bb1bf) — Guide
- [Acc P2 Memo ENg watermark](https://www.hlayiso.com/library/acc-p2-memo-eng-watermark/5c899e95-f3c2-4bf6-b539-ed8b1bcec50d) — Memo · 2025 · Eng
- [Accounting P1 (Afrikaans) June 2025 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-afrikaans-june-2025-possible-answers/2f10559b-54d6-47f4-9fc2-b2efc62644c4) — Memo · 2025 · Afr
- [Accounting Grade 12 NSC ANSWER BOOK P2 May June 2025 KZN](https://www.hlayiso.com/library/accounting-grade-12-nsc-answer-book-p2-may-june-2025-kzn/b9529d65-7fc3-420f-8a91-05ec30b0d61b) — Addendum · 2025
- [Accounting Grade 12 NSC MEMO P1 May June 2025 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/accounting-grade-12-nsc-memo-p1-may-june-2025-limpopo/4bc5dfae-35c0-4acd-83c3-4b53266a3680) — Memo · 2025
- [Accounting P1 May-June 2025 Answer Book Afr](https://www.hlayiso.com/library/accounting-p1-may-june-2025-answer-book-afr/7207c401-3dce-40c5-bd09-39c9787e0729) — Addendum · 2025 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
