# Business Studies Grade 12 P2 Gauteng Mock 2018 Memo (Afr)

> Grade 12 Business Studies Paper 2 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2018 (Afrikaans), 53 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-afrikaans-2018-prepartory-possible-answer/39290679-cd48-4295-b23b-0cf3da345556
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: Gauteng Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 53

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 P2 Gauteng Mock 2018 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-afrikaans-2018-prepartory-possible-answer/39290679-cd48-4295-b23b-0cf3da345556)

## About this document

Business Studies · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 53 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

     VOORBEREIDENDE EKSAMEN
                           2018
                   NASIENRIGLYNE

             BESIGHEIDSTUDIES VRAESTEL 2 (10720)

53 bladsye

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10720/18

                          GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
                                   VOORBEREIDENDE EKSAMEN

                                                                     BESIGHEIDSTUDIES
                                                                     Vraestel 2

                                                                     NASIENRIGLYNE

NOTAS AAN NASIENERS

    INLEIDING

    Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die
    volgende te verseker:

    (a)       Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die standaard van
              nasien
    (b)       Fasilitering van die moderering van kandidate se skrifte op verskillende
              vlakke
    (c)       Vereenvoudiging van die nasienproses met inagneming van die breë
              spektrum nasieners oor die hele provinsie
    (d)       Implementering van toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en
              assessering van die vak by skole / onderwysinstellings

1         Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal
          egter van die aard van die vraag afhang.

2         Omvattende nasienriglyne word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
          Behoorlike oorweging moet gegee word aan 'n antwoord wat korrek is, maar:

               'n ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyne gegee word.
               uit 'n ander bron kom.
               oorspronklik is.
               'n ander benadering gebruik.

          LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

3         Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate verskaf word
          en ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord
          onduidelik is of 'n mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word,
          byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.)

4         Die woord 'subtotaal' word gebruik om die toekenning van punte binne 'n vraag
          of subvraag te vergemaklik.

5         Die doel daarvan om punte (gelei deur 'maks' in die uiteensetting van die punte)
          aan die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te
          verseker met die nasien van die skrifte asook met berekeninge / moderering.

                                                2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10720/18

6    Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die
     subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte wat aan die einde van
     elke vraag verskyn. Dit moet deur 'maks' in die nasienriglyne / uiteensetting van
     punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet in die linkerkantlyn
     langs die toepaslike vraagnommer verskyn.

7    In 'n indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord tersaaklik wees en
     verband hou met die vraag.

8    Foutiewe nommering van antwoorde in Afdeling A en B sal streng gepenaliseer
     word, daarom word korrekte nommering in alle afdelings sterk aanbeveel.

9    Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui
     aan met 'n 'H' of 'R'.

10   Neem kennis dat geen punte toegeken sal word vir die aanduiding Ja / Nee in
     die evalueringstipe vrae wat motivering of bevestiging vereis nie. (Van
     toepassing op AFDELING B en C.)

11   Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik
     word:

     11.1      Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om
               te antwoord op óf 'n positiewe / negatiewe manier óf om 'n neutrale
               (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA
               verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele
               hofgedinge.'√

     11.2      Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
               verwag om te antwoord op óf 'n positiewe / negatiewe manier óf om
               'n neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie
               geval word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te
               ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA verminder tyd en koste wat
               spandeer word√ op lang siviele hofgedinge√, want die werkgewer sal
               nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te
               betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat
               die besigheid kan bewys dat dit nie agterlosig was nie.'√

     LET WEL:      1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'ontleed'.
                   2. Let op die plasing van die regmerkie(√) in die toekenning van
                      punte.

                                          3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10720/18

12   Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag,
     kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyne en
     die konteks van elke vraag.

     Kognitiewe werkwoorde, soos:

     12.1     Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel
              voor, (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in
              kandidate se antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke
              stelling / antwoord sal dus aan die einde daarvan verskyn.

     12.2     Beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, vergelyk, onderskei / toon
              verskille / differensieer, regverdig, ontwerp, ontwikkel, ontleed,
              evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer
              diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus
              meer objektief toegeken word om te verseker dat assessering
              volgens die vasgestelde norme geskied, sodat eenvormigheid,
              konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word.

13   Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord
     aangebied het in AFDELING B en C-vrae wat een antwoord vereis.

14   AFDELING B

     14.1     Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se
              EERSTE VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde.
              Dui dit aan deur 'n lyn deur die onnagesiende gedeelte te trek en
              gebruik die woord 'MAKS'.

              LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite
              gespesifiseer word.

     14.2     Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die
              kandidaat. Punt 14.1 geld steeds.

     14.3     Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde /
              menings te gee, beredeneer dit by die nasiensentrum ten einde die
              alternatiewe antwoorde te finaliseer.

     14.4     Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

              14.4.1   Waar die getal feite wat vereis dat kandidate moet
                       'verduidelik / bespreek / beskryf', gespesifiseer is, sal dit
                       soos volg nagesien word:

                          Feit 2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyne)
                          Verduideliking 1 punt

                       Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyne
                       gegee om die toekenning van punte te vergemaklik.

                                         4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10720/18

        14.4.2    Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet
                  puntetoekenning gelei word deur die aard van die vraag en die
                  maksimum punte in die nasienriglyne toegeken.
14.5    EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep,
        wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit 'n
        scenario / gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B
        EN C (waar van toepassing).
15      AFDELING C

15.1    Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:

        Inleiding
        Inhoud                       Maksimum:
        Gevolgtrekking                   32
        Insig                             8
        TOTAAL                           40

15.2    Insig bestaan uit die volgende komponente:

       Struktuur / Uitleg   Is daar 'n inleiding, inhoud en 'n gevolgtrekking?                2
       Ontleding en         Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte / sub-        2
       vertolking           opskrifte te ontleed / korrek te interpreteer sodat begrip van
                            wat gevra word, getoon word?
                            Punte toegeken volgens onderstaande gids:
                            Alle opskrifte aangespreek         1 (Een “A”)
                            Interpretasie (16 tot 32 punte) 1 (Een “A”)
       Sintese              Is daar relevante besluite / feite / antwoorde gemaak wat op      2
                            die vrae gebaseer is?
                            Punte toegeken volgens die onderstaande gids:
                            Geen relevante feite:              0 (Twee '-S')
                            'n Paar relevante feite:           1 (Een '-S')
                            Slegs relevante feite:             2 (Geen '-S')
                            Opsie 1: Waar 'n kandidaat 50% of meer van die vraag met
                                     slegs relevante feite beantwoord het, verskyn geen
                                     '-S' in die linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van
                                     TWEE (2) punte vir sintese toe.
                            Opsie 2: Waar 'n kandidaat minder as 50% van die vraag
                                     met slegs OF 'n paar relevante feite beantwoord
                                     het, verskyn een “-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n
                                     maksimum van EEN (1) punt vir sintese toe.
                            Opsie 3: Waar 'n kandidaat minder as 50% van die vraag
                                      met geen relevante feite beantwoord het nie,
                                      verskyn twee '-S' in die linkerkantlyn. Ken 'n
                                      NULPUNT toe vir sintese.
       Oorspronklikheid     Is daar bewyse van voorbeelde, aktuele inligting, huidige         2
                            neigings en ontwikkelings?
                                                                      TOTAAL VIR INSIG:        8
                                                                     TOTAAL VIR FEITE:        32
                                                TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32):             40

                                              5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                  10720/18

  LET WEL: 1       Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word
                   uit die inleiding en gevolgtrekking nie.

              2    Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                   INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.

              3    Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                   INLEIDING en GEVOLGTREKKING / SLOT nie deur 'n
                   verduideliking ondersteun word nie.

              4    Met ingang November 2017 sal 'n kandidaat 'n maksimum
                   van EEN (1) punt vir opskrifte / subopskrifte en EEN (1) punt
                   vir vertolking (16 of meer uit 32 punte) toegeken word. Dit
                   geld spesifiek vir die ontleding en vertolkingsdeel van insig.

15.3   Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met 'n simbool, bv. ('S, A, -S en/of O').

15.4   Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde antwoord /
       nasienriglyne vir elke vraag aangedui.

15.5   Sien alle relevante feite na totdat die SUBMAKS / MAKS punte vir elke onder-
       afdeling behaal is. Skryf 'SUBMAKS' / 'MAKS' nadat maksimum punte behaal
       is.

15.6   Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
       vir insig soos volg aan: S – Struktuur, A – Ontleding, S – Sintese,
       O – Oorspronklikheid) soos in die tabel hieronder aangedui.

                     INHOUD                        PUNTE
                       Feite                       32 (maks.)
                        S                           2
                        A                           2
                        S                           2
                        O                           2
                     TOTAAL                         40

15.7   Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
       wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
       Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
       (struktuur / logiese vloei / volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
       (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

15.8   Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer / vertolk, kry hy / sy
       steeds punte vir uitleg / struktuur.

                                            6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10720/18

15.9    Indien 'n ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
        antwoorde geassesseer word in ooreenstemming met die puntetoekenning /
        subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

15.10   15.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                frases / sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

        15.10.2 Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig
                aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                'Produkontwikkeling is 'n groeistrategie / waar ondernemings poog
                om nuwe produkte√ in bestaande markte bekend te stel.' √
                Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

15.11   Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite
        in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld
        nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

                                           7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
                                                               10720/18

VRAAG 1

1.1   1.1.1 C√√

      1.1.2 D√√

      1.1.3 B√√

      1.1.4 C√√

      1.1.5 A√√

      1.1.6 C√√

      1.1.7 D√√

      1.1.8 B√√

      1.1.9 A√√

      1.1.10 D√√                                             (10x2) (20)

1.2   1.2.1 Staatsbeheerde maatskappy√√

      1.2.2 STRATE√√

      1.2.3 Besluitneming√√

      1.2.4 Nasionale Vaardigheidsontwikkeling strategie√√

      1.2.5 tien√√                                            (5x2) (10)

                                         8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
                                                      10720/18

1.3   1.3.1 I√√

      1.3.2 E√√

      1.3.3 B√√

      1.3.4 G√√

      1.3.5 C√√
                                                     (5x2) (10)

                                       TOTAAL AFDELING A:   40

Uiteensetting van punte:

      VRAAG 1              PUNTE
        1.1                  20
        1.2                  10
        1.3                  10
      TOTAAL                 40

                                   9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10720/18

AFDELING B

Merk SLEGS die EERSTE DRIE antwoorde.

VRAAG 2: BESIGHEIDSOMGEWINGS

2.1   PESTWO analise

      -   Polities√
      -   Ekonomies√
      -   Sosiaal√
      -   Tegnologies√
      -   Wetlik√
      -   Omgewing√
      NOTA: Merk slegs die eerste VYF (5).                                      (5x1) (5)

2.2   2.2.1 Bestuur / Bestuursbeheer. √√

      2.2.2 Voorkeurverskaffers / Verskaffersontwikkeling / Ondernemings- en
            verkaffersontwikkeling √√

      2.2.3 Eienaarskap. √√

      2.2.4 Gelyke Indiensneming. √√

      2.2.5 Vaardigheidsontwikkeling. √√                                       (5x2) (10)

2.3   Strategiese bestuursproses

      OPSIE 1

           Hulle moet n duidelike visie en missie hê√ asook duidelike / meetbare
            doelwitte.√
           Identifiseer sterkpunte / swakpunte / geleenthede en bedreigings√ deur
            middel van die uitoefening van n omgewingsanalise.√
           Instrumente wat o.a. gebruik kan word vir die analise sluit in√ SSGB,
            Porter se model en PESTWO.√
           Formuleer alternatiewe strategieë√ om te reageer op die uitdagings.√
           Ontwikkel aksieplanne√, sodat take betyds uitgevoer kan word.√
           Implementeer die gekose strategieë√ deur dit te kommunikeer aan alle
            aandeelhouers asook om die hulpbronne en personeel wat nodig is om
            te mobiliseer.√
           Evalueer deurlopend, moniteer, meet die strategieë√ en neem
            korrektiewe stappe.√
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met strategiese bestuur

                                           OF

                                           10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10720/18

      OPSIE 2

           Hersien√ die missieverklaring.√
           Analiseer / ondersoek√ die missieverklaring.√
           Voer n analise uit√ deur gebruikmaking van modelle soos SSGB, Porter
            en PESTWO.√
           Formuleer n strategie√, soos bv. n defensiewe strategie soos
            afleggings.√
           Implementeer die strategie√, deur gebruikmaking van byvoorbeeld ‟n
            aksieplan.√
           Kontroleer / evalueer / moniteer die ingestelde strategie√ om gapings in die
            geïmplementeerde plan te identifiseer.√
           Neem korrektiewe stappe√ om te verseker dat die doelwitte bereik sal
            word.√
      Enige ander relevante feit rakende die strategiese bestuursproses
      NOTA: Stappe mag in enige volgorde wees.                                Maks (6)

2.4   Besigheidsektor

      2.4.1 Sekondêre sektor√√                                                       (2)

              “Tembi klerevervaardigers spesialiseer in die vervaardiging van
              winterbaadjies.”√                                                      (1)
                                                                                Maks (3)

      2.4.2
                      UITDAGING 2.4.2                 SAKE-           MATE VAN
                                                   OMGEWING           BEHEER
                                                       2.4.3             2.4.4
              Personeel van TKV is dikwels       Mikro√             Volle beheer√
              afwesig van die werk√
              Koop voorraad by Piet tekstiele Mark√                 Gedeeltelike
              wat gereeld nie voorraad het                          beheer√ /
              nie.√                                                 beperk maar
                                                                    kan beïnvloed
                                                                    word. √
           TKV het ŉ lening bekom teen ŉ Makro √                    Geen beheer√
           hoë rentekoers” √
                                 Maks 3           Maks 3           Maks 3
      NOTA: Geen punte word toegeken vir sakeomgewing en mate van
            beheer as dit nie gekoppel word aan die uitdaging nie.    Maks (9)

                                            11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                 10720/18

2.5   Defensiewe strategieë:

      Ontbondeling / Vervreemding √√

           Die besigheid raak ontslae / verkoop sommige bates√ wat nie meer
            winsgewend is nie. √
           Besighede verkoop afdelings / produklyne √ met ŉ klein groeipotensiaal. √
           Die besigheid verkoop eienaarskap√ deur die aantal aandeelhouers te
            verminder. √
           Verkoop onproduktiewe bates√ om skulde te betaal. √
           Die proses word gebruik om beleggings te onttrek√ in ander besighede
            (disinvestering)√
      Enige ander relevante antwoord rakende disinvestering as defensiewe strategie
                                                           Strategie:     (2)
                                                           Beskrywing:    (1)
                                                           Sub Maks       (3)

      Likwidasie√√

           Alle bates word verkoop om krediteure te betaal√ weens ŉ gebrek aan
            kontantvloei / kapitaal. √
           Verkoop die hele besigheid √ om sodoende aandeelhouers ŉ billike prys
            vir hul aandele te betaal. √
           Krediteure mag vir gedwonge likwidasie aansoek doen√ om sodoende
            hulle eise vereffen / afbetaal te kry. √
           Maatskappye wat onder finansiële druk is √ kan aansoek doen vir
            besigheidsredding om likwidasie te vermy. √
      Enige ander relevante antwoord rakende likwidasie

                                                           Strategie:      (2)
                                                           Beskrywing:     (1)
                                                           Sub Maks        (3)

      Aflegging √√

           Beïndiging van indiensnemingskontrakte van werknemers vir bedryfs- /
            √ operasionele redes √
           Verminder die aantal produklyne / sluiting van afdelings√ mag daartoe
            lei dat sekere werkers oortollig / oorbodig raak.√
      Enige ander relevante antwoord rakende afleggings

                                                            Strategie:     (2)
                                                            Bespreking:    (1)
                                                            Sub Maks       (3)
      NOTA:          Merk slegs die eerste DRIE (3) strategieë.
                                                                                 Maks (9)

                                          12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10720/18

2.6   Porter se vyf magte model

      2.6.1 Mag van Verskaffers

               ŉ Besigheid moet die mag van die verskaffer bepaal√ om pryse te
                kan beïnvloed. √
               Hoe sterker die verskaffer√, hoe kleiner die invloed oor hulle. √
               Hoe kleiner die aantal verskaffers√ hoe groter hulle mag
                aangesien jou keuse beperk is. √
               Die besigheid moet die mag van die verskaffers identifiseer√ in
                terme van kwaliteit / dienslewering / beskikbaarheid van voorraad /
                aflewering, ens. √
            Enige ander relevante antwoord rakende die mag van verskaffers
                                                                                 Maks (4)

      2.6.2 Kopersmag

                 Kopers wat in grootmaat koop√ kan beding vir beter pryse. √
                 Die besigheid moet assesseer√ hoe maklik kopers pryse kan
                  beïnvloed.√
                 Dit sal bepaal word deur die aantal verbruikers / hulle
                  belangrikheid√ asook die koste om oor te skakel na ŉ ander
                  produk. √
                 As die besigheid te doen het met sterk kopers√, kan hulle dikwels
                  voorwaardes dikteer.√
                 Indien koper nie afhanklik is van die produk nie,√ is dit meer
                  waarskynlik dat hulle pryse kan beïnvloed. √
                 Besighede moet marknavorsing doen oor hulle klante√ sodat
                  hulle inligting het oor hulle magte. √
            Enige ander relevante feit rakende die mag van kopers
                                                                                 Maks (4)

      2.6.3 Bedreigings / hindernisse vir nuwe toetredes tot die mark

                 Die mag sal bepaal word oor hoe maklik dit √ vir ŉ nuwe
                  besigheid is om toe te tree tot die mark. √
                 Indien die besigheid baie suksesvol is√, sal dit nuwe toetreders
                  motiveer om ook te deel in die goeie proposisie. √
                 As daar min hindernisse is,√ sal dit maklik wees vir nuwe
                  toetreders tot die mark. √
                 Nuwe toetreders kan maklik toetree tot die mark√, as dit min geld
                  en moeite verg.√
                 As daar slegs ŉ paar verskaffers in die mark is√ mag dit dalk
                  makliker wees om toe te tree tot die mark.√
            Enige ander relevante feit rakende toetrede tot die mark
                                                                                Maks (4)

                                          13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
                                                                           10720/18

2.7   Wetgewing

      2.7.1 Wet op Vergoeding vir Beroepsbeserings en -Siektes /COIDA√√           (2)

      2.7.2 Aanbevelings van maniere om aan COIDA te voldoen

                 TBK moet ŉ veilige gesonde omgewing skep.√√
                 Registreer by die Vergoedingskommisaris en besonderhede van
                  die besigheid verskaf. √√
                 Rekord hou van werknemers se inkomste en besonderhede van
                  werk vir 4 jaar.√√
                 Alle ongevalle aanmeld aangaande dood / beserings / siektes. √√
                 TBK moet bewyse van verdienstes jaarliks voor 1 Maart
                  indien. √√
                 Moet heffings betaal aan die Vergoedingsfonds. √√
                 Sorg dat die omgewing / toerusting en werkplek in ŉ goeie
                  toestand is. √√
                 Toelaat dat inspekteurs gereeld inspeksies uitoefen. √√
                 Mag nie heffings vir COIDA vanaf werknemers aftrek nie. √√
                 TBK moet sorg dra dat eise vir ongelukke binne 12 maande
                  vanaf die ongeluk geskied. √√
            Enige ander relevante feit rakende die toepassing van COIDA
                                                                             Maks (4)

                                                                                 [60]

      Uiteensetting van punte:

           VRAAG 2           PUNTE
              2.1              5
              2.2              10
              2.3              6
             2.4.1             3
             2.4.2             3
             2.4.3             3
             2.4.4             3
              2.5              9
              2.6              12
             2.7.1             2
             2.7.2             4
           TOTAAL              60

                                        14

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
                                                                           10720/18

VRAAG 3: BESIGHEIDSGELEENTHEDE

3.1   Identifiseer die vorm van belegging:

      3.1.1 Aandele √√

      3.1.2 Vaste deposito √√

      3.1.3 Skuldbriewe √√

      3.1.4 Effektetrusts √√
                                                                            (4x2) (8)

3.2   Onderskei tussen saamgestelde en enkelvoudige rente:

            SAAMGESTELDE RENTE                    ENKELVOUDIGE RENTE

      - Rente word bereken op die              - Rente verdien op die
        oorspronklike bedrag belê √ sowel as     oorspronklike bedrag √ en nie
        rente verdien in vorige periode(s).√     op die vorige periodes se
                                                 aangewaste rente nie √
      - Hoofsom groei √ met die toevoeging     - Hoofsom bly onveranderd √ oor
        van rente. √                             die volle periode van die
                                                 belegging √
      - Rente word bereken op ŉ hoër           - Rente word apart gehou √ tensy
        hoofsom √ en dan weer daarby getel.      dit herbelê word. √
        √
      - Lewer ŉ hoër √ opbrengs op            - Lewer ŉ laer √ opbrengs op
        belegging √                              belegging √
      - Totale rentebedrag verdien op         - Totale rentebedrag verdien op
        belegging √ is hoog. √                   belegging is laer. √
      Enige ander relevante antwoord wat      Enige ander relevante antwoord
      met saamgestelde rente verband hou      wat met enkelvoudige rente
                                              verband hou
                                 Sub maks 4                           Sub maks 4
LET WEL:    1. Die antwoord behoort in tabelformaat te wees / Onderskeid mag op
               ŉ georganiseerde manier gelys word.
            2. Ondeskeid duidelik wees.
            3. Ken ŉ maksimum van VIER (4) punte toe indien verskille nie
               duidelik is nie / Sien slegs saamgestelde of enkelvoudige rente na.
                                                                            Maks (8)

                                         15

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
                                                                      10720/18

3.3   Vrae uit die scenario

      3.3.1 Awery klousule. √ √                                             (2)

      3.3.2 Bedrag wat uitbetaal sal word:

            Versekerde bedrag     x skade         √
            Werklike waarde            1
            = 4 000 000     x     100 000         √
                5 000 000           1
            = R 80 000                            √√                       (4)

NOTA: 1     Gee volpunte (4) as die antwoord korrek is, maar geen berekeninge
            getoon is nie.
       2    As die berekeninge begrip toon, maar antwoord is verkeerd, ken (2)
            punte toe.
       3    As die antwoord verkeerd is ken ŉ maksimum van EEN (1) punt toe as
            daar begrip getoon word van die konsep en metode.
       4    As daar geen berekeninge is nie en die antwoord is verkeerd, gee
            (NUL) punte.

                                             16

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10720/18

3.4   Visuele hulpmiddels

      3.4.1 - Uitdeelstukke / Notas / Gedrukte afskrifte √
            - Power Point / Elektroniese skryfies √
      NOTA: Merk slegs die eerste TWEE (2)                                   (2x1) (2)

      3.4.2   Doeltreffenheid / voordele / positiewe impak van EEN visuele
              hulpmiddel

              OPSIE 1

              Elektroniese skyfies / ‘Power Point’ aanbieding

              Voordele / Positief

              -   Grafiese voorstellings het die vermoë om idees oor te dra √ en te
                  ondersteun wat gesê word. √
              -   Maklik om te kombineer √ met klank / video insetsels √
              -   Eenvoudige / nie oorvol skyfies √ hou gehoor se belangstelling √
              -   Video insetsels gee verskeidenheid √, hou aandag van gehoor √
              -   Afwisseling van kleur / klank √ hou gehoor se aandag √
              -   Dit is koste-effektief, √ want drukkoste is minder.
                  Enige ander relevante antwoord in verband met voordele van skyfies /
                  Power Point.

              OPSIE 2

              Gedrukte afskrifte / Uitdeelstukke / Notas

              Voordele / Positief

              -   Dit kan aan die einde uitgedeel word √ om mense te herinner aan die
                  kernfeite √
              - Betekenisvolle uitdeelstukke kan uitgedeel word √ aan die begin om
                  aandag te trek √
              - Bykomende inligting kan uitgedeel word √ bv. kontakbesonderhede /
                  vraelyste, ens. √
              - Notas kan vergelyk word met elektroniese skyfies om akkuraatheid te
                  verifieer. √
              - Gedetailleerde feite kan ingesluit word √ vir ekstra inligting √
              Enige ander relevante feite wat verband hou met uitdeelstukke.

              LET WEL: Sien slegs EERSTE opsie na

                                                                             Maks (8)

                                          17

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10720/18

3.5   Leierskapstyle

      3.5.1 Richard: Outokraties√√
            Paul: Laissez faire / Vrye teuels√√
            Themba: Transaksioneel √√                                           (3x2) (6)

      3.5.2 Situasies waar die Outokratiese bestuurstyl gebruik kan word:

              - In krisissituasie, bv. in geval van onvoorsiene uitdagings /
                ongelukke. √√
           - Wanneer alle inligting beskikbaar is om probleme op te los. √√
           - In noodgevalle, waar daar min tyd beskikbaar is. √√
           - Wanneer werknemers gemotiveerd is en die leier alreeds sy volgelinge
                se vertroue gewen het. √√
           - Wanneer werknemers wat nie saamwerk nie, hanteer moet word. √√
           - Wanneer werkers nuut is / nie ten volle opgelei is nie. √√
           Enige ander relevante voorstel vir situasies waarin die outokratiese
           leierskapstyl toegepas kan word.
                                                                         Enige (3x2) (6)
      NOTA: Merk slegs die eetste (DRIE) (3)

3.6   Situasionele en Transaksionele bestuurstyle

      Situasionele leierskapteorie:

      -    Verskillende leierskappe √ word benodig vir verskillende situasies. √
      -    Die taak / situasie √ bepaal die leierskapstyl wat toegepas moet word. √
      -    Doeltreffende toepassing van hierdie teorie stel leiers in staat √ om hul
           doelwitte te bereik. √
      - Verhouding tussen leiers en werknemers √ is gebasseer op wedersydse
           vertroue / respek / lojaliteit / eerlikheid. √
      - Leiers het die vermoë om die situasie te ontleed √ en persone in die regte
           posisie te plaas om die taak af te handel. √
      - Leiers ontleed die lede / taak / tyd √ en gebruik dan die relevante
           leierskapstyl. √
      - Die sukses hang af van die soort verhouding wat bestaan √ tussen die
           leier en die lede. √
      - Die volwassenheidsvlak van die lede √ bepaal die soort leierskapstyl. √
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die situasionele
      leierskap
                                                                                  Maks (4)

                                           18

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10720/18

      Transformerende leierskapteorie:

      -   Geskik vir ŉ dinamiese omgewing √ waar verandering drasties kan wees. √
      -   Die passie / visie / persoonlikheid van leiers inspireer volgelinge √ om hul
          gemeenskaplike doel te bereik. √
      - Strategiese denkers ontwikkel ŉ langtermynvisie √ en verkoop dit aan
          volgelinge / werknemers. √
      - Leiers het vertroue / respek / bewondering √ van ondergeskiktes.
      - Bevorder kreatiewe denke / probleemoplossing √ wat lei tot sukses van
          besigheid. √
      - Volgelinge word gelei / ondersteun deur transformasie / verandering √ sodat
          hulle hul idees vryelik kan deel. √
      - Moedig volgelinge aan √ om nuwe dinge te probeer / geleenthede te
          soek. √
      - Leiers lei deur voorbeeld √ en laat werkers belangstel in hul werk. √
      - Leiers het sterk charismatiese persoonlikhede √ en is goed om personeel te
          motiveer. √
      - Stel werkers in staat om groter eienaarskap van hul werk te neem √ en eie
          swak- en sterkpunte te ken. √
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met transformerende leierskap
                                                                                 Maks (4)

3.7   Faktore om in ag te neem tydens ŉ aanbieding

      -   Skep geloofwaardigheid deur jouself aan die begin voor te stel. √√
      -   Noem die belangrikste inligting eerste. √√
      -   Maak die doel van die aanbieding aan die begin bekend. √√
      -   Gebruik opskrifte / sub-opskrifte / „bullets‟. √√
      -   Som hoofpunte aan einde op ter afsluiting. √√
      -   Staan op ŉ goeie plek waar almal jou kan sien. √√
      -   Vermy dit om agter toerusting weg te kruip. √√
      -   Moenie begin rammel of mompel nie. √√
      -   Behou belangstelling deur ŉ verskeidenheid metodes te gebruik bv. video-
          grepe. √√
      - Behou oogkontak met gehoor. √√
      - Wees hoorbaar vir almal in gehoor. √√
      - Pas stemtoon / tempo aan om eentonigheid te vermy. √√
      - Gebruik toepaslike gebare om sterk punte te belemtoon. √√
      - Praat met energie en entoesiasme. √√
      - Hou aanbieding kort en eenvoudig. √√
      - Sluit af met ŉ sterk / treffende slot. √√
      - Bestuur tyd doeltreffend deur tyd vir vrae toe te laat.
      Enige ander relevante faktore wat verband hou met optrede tydens die aanbieding
                                                                             Maks (8)
                                                                                   [60]

                                           19

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10720/18

      Uiteensetting van punte:

         VRAAG         PUNTE
           3.1            8
           3.2            8
          3.3.1           2
          3.3.2           4
          3.4.1           2
          3.4.2           8
          3.5.1           6
          3.5.2           6
           3.6            8
           3.7            8
         Totaal          60

VRAAG 4: BESIGHEIDSROLLE

4.1   Korporatiewe Sosiale Verantwoordelikheid (KSV)

      4.1.1 Komponente van KSV

            - Omgewing / Omgewingsbewustheid √
            - Etiese korporatiewe maatskaplike belegging √
            - Gesondheid en veiligheid √
            - Korporatiewe bestuur √
            - Besigheidsetiek √
            - Indiensnemingsgelykheid √
            - Verskaffingsketting √
            - Klante / kliënte √
            - Gemeenskap √
            Enige ander relevante voorbeeld wat verband hou met
            komponente van KSV
                                                                      Enige (5x1) (5)

      4.1.2 Verband tussen KSV en drievoudige basislyn

            Wins / Ekonomie: √

                 Die drievoudige basislyn beteken dat besighede nie net moet
                  fokus of wins en hoë pryse vra nie√, maar ook moet bydra tot KSV
                  projekte.√
                 Besighede moet nie wins maak√ ten koste van die gemeenskap
                  nie√
            Enige ander relevant skakel tussen wins en KSV
                                                                      Sub Maks     (3)

                                         20

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10720/18

             Mense / Sosiaal:√

                  Besighede moet nie n negatiewe impak hê deur werkers /
                   verbruikers uit te buit nie.√
                  Besighede moet bydra tot volhoubare gemeenskapsprojekte√ wat
                   sal bydra tot die opheffing van die gemeenskap.√
             Enige ander relevante skakel rakende mense en KSV
                                                                    Sub Maks    (3)

             Planeet / Omgewing:√

                  Besighede moet nie die hulpbronne uitput√ vir hulle eie
                   produksiedoeleindes nie.√
                  Besighede moet hul ondersteuning bied√ aan energiebesparende
                   skemas of groenbewustheid veldtogte.√
             Enige ander relevante skakel tussen omgewing en KSV
                                                                     Sub maks    (3)
                                       Aspek van drievoudige basislyn: (3 x 1) (3)
                                                 Bespreking van skakel: (3 x 2) (6)
                                                                           Maks: (9)

4.2   Kriteria vir die beoordeling van suksesvolle spanprestasie:

      Interpersoonlike gesindhede en gedrag√√

      -     Lede moet mekaar se vaardighede en kennis respekteer.
      -     Lede het ŉ positiewe houding van ondersteuning teenoor mekaar.√
      -     Goeie interpersoonlike verhoudings sal werksbevrediging verseker / span
            se produktiwiteit verhoog.√
      -     Lede is toegewyd / passievol om ŉ gemeenskaplike doelwit / doelstelling
            te bereik.√
      -     Spanleier moet erkenning / krediet gee aan lede√ vir positiewe bydraes.√
      Enige ander relevante antwoord wat met interpersoonlike gesindhede en
      gedrag as kriteria vir evaluering van suksesvolle spanprestasie verband hou.
                                                                         Kriteria  (2)
                                                                      Beskrywing (1)
                                                                      Sub Maks     (3)

      Gedeelde waardes / Onderlinge vertroue en ondersteuning√√

      -      Toon lojaliteit / respek / vertroue teenoor spanlede ten spyte van verskille.√
      -      Toon respek vir die kennis / vaardighede van ander lede.√
      -      Voer spantake met integriteit uit / streef na verantwoordbaarheid / bereik
             die span se sperdatums met die nodige toewyding tot spandoelwitte.√
      Enige ander relevante antwoord wat met gedeelde waardes / onderlinge
      vertroue en ondersteuning van lede as kriteria vir evaluering van suksesvolle
      spanprestasie verband hou
                                                                              Kriteria (2)
                                                                          Beskrywing (1)
                                                                           Sub Maks (3)

                                            21

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10720/18

Kommunikasie√√

-      ŉ Duidelike stel prosesse / prosedures vir spanwerk verseker dat elke
       spanlid sy / haar rol verstaan.√
-      Doeltreffendheid / Goeie kommunikasie tussen spanlede kan lei tot
       vinnige besluite.√
-      Gehalte-terugvoering verbeter die moraal van die span.√
-      Oop / Eerlike besprekings gee aanleiding tot effektiewe oplossings van
       probleme.√
-      Voortdurende hersiening van span se vordering verseker dat spanlede
       foute kan regstel / pro-aktief optree om te verseker dat doelwitte bereik
       word.√
Enige ander relevante antwoord wat met kommunikasie as kriteria vir
evaluering van suksesvolle spanprestasie verband hou
                                                                     Kriteria (2)
                                                                 Beskrywing (1)
                                                                    Sub Maks (3)

Samewerking√√

-     Duidelik gedefinieerde realistiese doelwitte is gestel, sodat alle lede
      presies weet wat bereik moet word.√
-     Bereidwilligheid om as ŉ eenheid saam te werk om die span se doelwitte
      te bereik.√
-     Werk saam met bestuur om span / besigheidsdoelwitte te bereik.√
-     Stem saam oor metodes / maniere om die werk doeltreffend af te handel
      sonder om tyd op konflikoplossing te mors.√
-     Alle lede neem deel aan besluitneming.√
-     ŉ Gebalanseerde samestelling van vaardighede / kennis / ervaring /
      kundigheid, verseker dat spanne hul doelwitte bereik.√
Enige ander relevante antwoord wat met samewerking as kriteria vir evaluering
van suksesvolle spanprestasie verband hou
                                                                         Kriteria (2)
                                                                  Beskrywing (1)
                                                                     Sub Maks (3)

LET WEL: Sien slegs die eerste DRIE (3) na.                                  (3x3) (9)

                                       22

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10720/18

4.3   Onetiese besigheidspraktyke

      4.3.1 Onetiese praktyke:

             4.3.1 Onetiese         4.3.2 Tipe            4.3.3 Aanbeveling
                 praktyk
           „Andrew wil ŉ          Seksuele       -   Skep ŉ werksomgewing
           intieme verhouding     teistering√√       waarbinne almal gerespekteer
           met Sue hê in ruil                        word. √√
           vir ŉ bevordering                     -   Lei werkers op oor seksuele
           vir haar‟√                                teistering kwessies. √√
                                                 -   Implementeer klagte- en
                                                     dissiplinêre prosedures.√√
                                                 -   Formuleer ŉ beleid oor
                                                     seksuele teistering.√√
                                                 -   Daar moet interne ondersoeke
                                                     gedoen word om die erns van
                                                     die klagte te ondersoek.√√
                                                 -   Verseker dat daar aan wet /
                                                     beleide voldoen word. √√
                                                 -   Ernstige gevalle moet by die
                                                     SAPS aangemeld word.√√
                                                 Enige ander relevante strategie om
                                                 seksuele teistering te hanteer
                                                                        Sub maks (2)
           „Andrew gebruik        Ongemagtigde   -   Voer gereelde oudits uit.
           die besigheid se       gebruik van    -   Kweek ŉ bewustheid vir die
           petrolkaart vir        fondse√√           impak van die ongemagtigde
           persoonlike ritte‟ √                      gebruik van fondse.
                                                 -    Identifiseer kwesbare areas
                                                     soos petrolkaarte.√√
                                                 -   Bekamp misbruik deur interne
                                                     ouditkontrole.√√
                                                 -   Formuleer ŉ strategie oor die
                                                     korrekte gebruik van bv.
                                                     petrolkaarte en kommunikeer
                                                     dit aan die werkers.√√
                                                 -   Beperk die aantal werknemers
                                                     wat toegang het tot bv.
                                                     pertolkaarte.√√
                                                 -   Daar kan ŉ skriftelike
                                                     waarskuwing aan Andrew
                                                     gegee word en verhaal die
                                                     geld van sy salaris aan die
                                                     einde van die maand.√√
                                                 -   Maak werkers bewus van impak
                                                     van misbruik van fondse. √√
                                                 -   Stel beleide / strategieë in plek
                                                     om misbruik te bekamp. √√
                                                 Enige ander relevante strategie om
                                                 misbruik van werksfondse te hanteer
                                                                            Sub maks (2)

                                           23

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10720/18

            Het opgemerk dat     Misbruik van    - Spreek werknemers wat tyd
            hy lank wegbly na    werkstyd√√        misbruik direk aan. √√
            etenstye√                          -   Reël tye sodanig dat werkers tyd
                                                   het vir persoonlike sake. √√
                                               -   Formuleer ŉ strategie oor die
                                                   korrekte gebruik van werkstyd.√√
                                               -   Skep ŉ kultuur van gesonde
                                                   werksetiek en spanwerk in die
                                                   werksplek.√√
                                               -   Begin ŉ logboek wat deur
                                                   besighede geteken moet word
                                                   sodra die werknemer vertrek.√√
                                               -   Plaas ŉ moniterende GPS in
                                                   die voertuig.√√
                                               Enige ander relevante strategie om
                                               die misbruik van werkstyd te hanteer
                                                                        Sub Maks (2)
                    Sub Maks 3      Sub Maks 6                            Sub Maks 6

            NOTA: 1   Aanbevelings moet gekoppel word aan die TIPE onetiese
                      besigheidspraktyk in VRAAG 4.3.2
                   2 Ken ŉ maksimum van TWEE (2) punte toe as
                      aanbevelings nie gekoppel is aan besigheidspraktyk in
                      VRAAG 4.3.1 nie.
                   3 Ken TWEE (2) punte toe vir die TIPE onetiese
                      besigheidspraktyk soos geïdentifiseer in VRAAG 4.3.2,
                      indien die onetiese praktyk in VRAAG 4.3.1 nie direk
                      gekwoteer is nie, maar gebasseer is op die scenarion.
                                                                        Maks (15)
4.4   Strategieë om met verskillende persoonlikhede te werk:

            Persooonlikheid                             Strategie
      4.4.1 Klaer                     - Luister, maar moenie daaraan aandag gee
                                        nie. √√
                                      - Onderbreek die situasie en gaan so gou as
                                        moontlik oor tot probleemoplossing√√
                                                                             Maks (2)
      4.4.2 Deskundige                - Wees ferm en laat hom weet jy is in
                                        beheer.√√
                                      - Sorg dat jy die nodige kennis het.√√
                                      - Moenie toelaat dat hy jou intrek in sy plan
                                        nie.√√                               Maks (2)
      4.4.3 Aggressiewe persoon       - Laat hom toe om te praat en af te blaas. √√
                                      - Bly ferm maar moet nie self aanval nie.√√
                                      - Moenie toelaat dat hy aggresief is met ander
                                        werkers nie. √√                      Maks (2)
                                        Oorweeg ook ander relevante strategieë
                                        t.o.v. persoonlikheidstipes

                                         24

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10720/18

4.5   Probleemoplossing

      4.5.1 Probleemoplossingstegnieke:

                Delphi tegniek√
                Gedwonge kragveldanalise√
                Dinkskrum√
                Breinkaarte√
                Nominale groeptegniek√
                Gedwonge kombinasies√
                Leëstoeltegniek√                                           (4x1)   (4)

      NOTA: 1 Geen punte word toegeken vir SCAMPER nie.
            2 Merk slegs die eerste VIER (4)

      4.5.2 Toepassing van SCAMPER

           S – Vervang√
               Verwyder sommige dele van die koutjie of verander die kleur.√
           C – Kombineer √
               Verkoop die koutjie met ŉ kanarie of verkoop dit 3 vir 2.
           A – Pas aan√
               Kyk wat is die nuwe neigings en pas aan daarby. √
           M – Verander√
               Plaas nuwighede by soos bv. klank in die hokkie wat kinders sal lok. √
           P – Gebruik vir iets anders√
               Pas die hokkie aan sodat dit vir ander diere ook gebruik kan word. √
           E – Elimineer√
               Neem sekere dele weg en verkoop dit as ŉ spesiale aanbieding op
               erfenisdag.√
           R – Omkeer√
               Probeer om die transaksie omgekeer te kry.√

                                                                  Opskrif: (5 x 1) (5)
                                                               Toepassing: (5 x 1) (5)
                                                                            Maks (6)

                                         25

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10720/18

4.6   Grieweprosedure

      -   ŉ Gegriefde werknemer / Mnr. Nel moet die insident / grief mondelings aan sy /
          haar toesighouer / bestuurder rapporteer √, wat die grief binne 3 – 5 werksdae
          moet oplos. √
      -   Indien die werknemer en die toesighouer dit nie kan oplos nie √, kan die
          werknemer dit na die volgende bestuursvlak neem. √
      -   Die werknemer kan oorgaan tot ŉ meer formele proses √, waar die grief
          skriftelik / op ŉ besigheid se griewe-vorm / ingedien moet word. √
      -   Mnr. Nel moet ŉ skriftelike antwoord ontvang √ in reaksie op die geskrewe
          grief. √
      -   ŉ Grieweverhoor / -vergadering moet gehou word met alle betrokke partye
          teenwoordig. √
      -   Notule moet van die vergadering gehou word √ en enige formele resolusie /
          besluit moet op die formele griewe-vorm aangeteken word. √
      -   Indien die werknemer nie tevrede is nie √, kan hy / sy die saak na die hoogste
          bestuursvlak verwys. √
      -   Topbestuur behoort ŉ vergadering te belê / met alle relevante partye
          betrokke. √
      -   Notule van hierdie vergadering moet opgeneem / op leêr geplaas word √ en die
          uitkoms / besluit moet op die formele griewe-vorm aangeteken word. √
      -   As die werknemer nog steeds nie tevrede is nie, kan hy / sy die saak na die
          KVBA verwys√, wat die finale besluit oor die saak sal neem. √
      -   Die saak kan na die Arbeidshof verwys word op appél √ as mnr. Nel nie
          tevrede is met die KVBA se besluit nie. √
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die korrekte prosedure om
      griewe in die werkplek te hanteer
      LET WEL: Die prosedure kan in enige volgorde wees.                        Maks (6)

                                                                                   [60]

      Uiteensetting van punte:

          VRAAG              PUNTE
           4.1.1               5
           4.1.2               9
            4.2                9
           4.3.1               3
           4.3.2               6
           4.3.3               6
            4.4                6
           4.5.1               4
           4.5.2               6
            4.6                6
          Totaal               60

                                          26

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10720/18

VRAAG 5: BESIGHEIDSBEDRYWIGHEDE

5.1   Doel van onderhoude:

           Om te bepaal of die kandidaat geskik is vir ŉ betrokke pos. √√
           Kyk of die inligting wat die kandidaat gegee het, pas by die vereistes van
            die pos. √√
           Om meer inligting te verkry vanaf die applikant. √√
           Evalueer die vaardighede en karaktereienskappe van die applikant. √√
           Bied aan die applikant die geleentheid om meer inligting te bekom oor
            die werk / salaris / werksomstandighede by die besigheid. √√
      Enige ander relevante inligting oor die doel van onderhoude
                                                                                Maks (6)

5.2   Betekenis van taakspesifikasie:

           Spesifiseer die minimum aanvaarbare kwaliteite / kwalifikasies en
            ervaring√ vir n spesifieke pos.√
           Geskrewe beskrywing van die spesifieke kwalifikasies / ervaring /
            vaardighede√ wat benodig word vir n spesifieke taak.√
           Beskryf die sleutelprestasie areas / indikators √ waaraan die persoon
            moet voldoen.√
      Enige ander relevante feit rakende die beskrywing van posspesifikasie
                                                                              Maks (4)

5.3   Menslike hulpbronaktiwiteite

      5.3.1 Induksie√√                                                               (2)

            “Het vir Maria aan die senior bestuur en haar kollegas voorgestel√
            “geleentheid gegee om opleidingsessies by te woon en meer te leer oor die
            prosesse en prosedures”. √                                              (1)
                                                                               Maks (3)

      5.3.2 Plasingsprosedure

                  LH met die spesifieke verantwoordelikhede / verwagtinge √ van die
                   spesifieke posisie bepaal. √
                  Bepaal die werknemers se sterk / swak punte √ deur verskeie
                   psigometriese toetse. √
                  Bepaal wat die verhouding is tussen die posvereistes √ en die werker
                   se sterk punte. √
             Enige ander relevante feit rakende plasingsprosedure
                                                                             Maks (6)

                                          27

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Grade 12 NSC Business Studies P2 (Afrikaans) 2020 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p2-afrikaans-2020-preparatory-question-paper/f8c01536-6bfb-46a9-a239-5be24871bd21) — Business Studies · QP · 2020 · Afr
- [BUSINESS STUDIES GR12 MEMO SEPT2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-gr12-memo-sept2018-afrikaans/46acac40-0106-4611-ada9-80a9818cd49a) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr
- [Grade 12 NSC Business Studies P1 (Afrikaans) 2020 Preparatory Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/48729a29-53d6-4800-bf7a-8ddb1d000fc1) — Business Studies · Memo · 2020 · Afr
- [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — Business Studies · QP · 2025 · Afr
- [Gr 12 Business Studies P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/11936e49-b2e2-4b0c-a897-9ba405666580) — Business Studies · QP · 2024 · Afr
- [BUSINESS STUDIES P1 GR12 MEMO JUNE2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr12-memo-june2023-afrikaans/b6fe3b04-1f8d-4bca-83d3-0fb4afae6b67) — Business Studies · Memo · 2023 · Afr

## More from Grade 12 Business Studies

- [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025
- [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025
- [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr
- [KZN Business Studies Grade 12 September 2024 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-12-september-2024-p2-and-memo/537bb816-a58a-49d5-99f5-3d09148dcd57) — Memo · 2024
- [Business Studies NSC P1 MEMO May June 2024 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nsc-p1-memo-may-june-2024-limpopo/12cc16ee-3850-423c-ad6f-617854955f54) — Memo · 2024
- [Business Studies P2 MEMO May June 2024 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-memo-may-june-2024-limpopo/8416a833-2199-4449-a9ab-72f1d9ea7ad3) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
