# Business Studies Grade 12 P2 Gauteng Mock 2020 Memo (Afr)

> Grade 12 Business Studies Paper 2 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2020 (Afrikaans), 32 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p2-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/657f2d9c-0013-4a45-ad85-cf814547c973
- Updated: 2026-09-27
- Subject: Business Studies
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: Gauteng Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 32

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Business Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/business-studies) › [Business Studies Grade 12 P2 Gauteng Mock 2020 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p2-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/657f2d9c-0013-4a45-ad85-cf814547c973)

## About this document

Business Studies · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 32 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Grade 12 NSC Business Studies P2 (Afrikaans) 2020 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p2-afrikaans-2020-preparatory-question-paper/f8c01536-6bfb-46a9-a239-5be24871bd21) — QP · 2020 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

           VOORBEREIDENDE EKSAMEN
                          2020
                 NASIENRIGLYNE

            BESIGHEIDSTUDIES VRAESTEL 2 (10722)

32 pages

                             1

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10722/20

NOTAS AAN NASIENERS

INLEIDING
Die notas aan nasieners word voorsien vir gehalteversekeringsdoeleindes om die volgende te
verseker:
(a) Regverdigheid, konsekwentheid en betroubaarheid in die standaard van nasien
(b) Fasiliteer die moderering van kandidate se skrifte op verskillende vlakke
(c) Vereenvoudig die nasienproses met inagneming van die breë spektrum nasieners oor die
     hele provinsie
(d) Implementeer toepaslike maatreëls in die onderrig, leer en assessering van die vak by
     skole/onderwysinstellings

1.      Kandidate se antwoorde vir AFDELING B en C moet in volsinne wees. Dit sal
        egter van die aard van die vraag afhang.

2.      Omvattende nasienriglyne word voorsien, maar dit is geensins volledig nie.
        Behoorlike oorweging moet gegee word aan ŉ antwoord wat korrek is, maar:

        • ŉ Ander uitdrukking gebruik as wat in die nasienriglyne gegee word
        • Uit ŉ ander bron kom
        • Oorspronklik is
        • ŉ Ander benadering gebruik
        LET WEL: Daar is slegs EEN korrekte antwoord in AFDELING A.

3.      Neem kennis van ander verwante antwoorde wat deur kandidate verskaf word
        en ken punte dienooreenkomstig toe. (In die geval waar die antwoord
        onduidelik is of ŉ mate van begrip aandui, moet deelpunte toegeken word,
        byvoorbeeld een punt in plaas van die maksimum van twee punte.)

4.      Die woorde 'subtotaal' of 'submaks' word gebruik om die toekenning van punte
        binne ŉ vraag of subvraag te vergemaklik.

5.      Die doel daarvan om punte (gelei deur 'maks' in die uiteensetting van die punte)
        aan die regterkant te omkring is om konsekwentheid en akkuraatheid te
        verseker met die nasien van die skrifte asook met berekeninge/moderering.

6.      Subtotale van vrae moet in die regterkantlyn geskryf word. Omkring die
        subtotale, soos aangedui by die toekenning van punte wat aan die einde van
        elke vraag verskyn. Dit moet deur 'maks' in die nasienriglyne/uiteensetting van
        punte gelei word. Slegs die totaal vir elke antwoord moet BINNE die
        linkerkantlyn langs die toepaslike vraagnommer verskyn.

7.      In ŉ indirekte vraag moet die teorie sowel as die antwoord tersaaklik wees en
        verband hou met die vraag.

8.      Foutiewe nommering van antwoorde in Afdeling A en B sal streng gepenaliseer
        word, daarom word korrekte nommering in alle afdelings sterk aanbeveel.

9.      Geen addisionele krediet moet vir die herhaling van feite gegee word nie. Dui
        aan met ŉ 'H' of 'R'.

                                                2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                  10722/20
10.   Die verskil tussen 'evalueer' en 'kritiese evaluering' kan soos volg verduidelik
      word:

      10.1     Wanneer 'evalueer' gevra word, word daar van kandidate verwag om
               te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ neutrale
               (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem, bv. Positief: 'COIDA
               verminder tyd en koste wat spandeer word √ op lang siviele
               hofgedinge.'√

      10.2     Wanneer 'kritiese evaluering' gevra word, word daar van kandidate
               verwag om te antwoord op óf ŉ positiewe/negatiewe manier óf om ŉ
               neutrale (positiewe en negatiewe) standpunt in te neem. In hierdie
               geval word van kandidate ook verder verwag om hulle antwoorde te
               ondersteun met dieper insig, bv. 'COIDA verminder tyd en koste wat
               spandeer word√ op lang siviele hofgedinge√, want die werkgewer sal
               nie verantwoordelik wees om vergoeding aan die werknemer te
               betaal as beserings opgedoen is tydens werksure nie, solank as wat
               die besigheid kan bewys dat hy nie agterlosig was nie.'√

      LET WEL:     1. Bogenoemde kan ook van toepassing wees op 'ontleed'.
                   2. Let op die plasing van die merkie(√) in die toekenning van
                      punte.

11.   Die toekenning van punte moet gelei word deur die aard van die vraag,
      kognitiewe werkwoord wat gebruik is, puntetoekenning in die nasienriglyne en
      die konteks van elke vraag.

      Kognitiewe werkwoorde, soos:

      11.1     Adviseer, noem, beskryf in breë trekke, motiveer, aanbeveel, stel
               voor, (lys nie volledig nie) vereis gewoonlik nie veel diepte in
               kandidate se antwoorde nie. Die uiteensetting van punte vir elke
               stelling/antwoord sal dus aan die einde daarvan verskyn.

      11.2     Beskryf, verduidelik, bespreek, brei uit, vergelyk, onderskei/toon
               verskille/differensieer, regverdig, ontwerp, ontwikkel, ontleed,
               evalueer, evalueer krities (lys nie volledig nie) vereis meer
               diepgaande begrip, toepassing en beredenering. Die punte moet dus
               meer objektief toegeken word om te verseker dat assessering
               volgens die vasgestelde norme geskied, sodat eenvormigheid,
               konsekwentheid en regverdigheid behaal kan word.
12.   Sien slegs die EERSTE antwoord na waar kandidate meer as een antwoord
      aangebied het in AFDELING B en C vrae wat een antwoord vereis.

                                             3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10722/20
13.    AFDELING B

13.1   Indien, byvoorbeeld, VYF feite vereis word, sien die kandidaat se EERSTE
       VYF antwoorde na en ignoreer die res van die antwoorde. Dui dit aan deur ŉ
       lyn deur die onnagesiende gedeelte te trek en gebruik die woord 'MAKS'.

       LET WEL: Dit is slegs van toepassing waar die getal feite gespesifiseer word.

13.2   Indien twee feite in een sin geskryf word, gee VOLLE krediet aan die
       kandidaat. Punt 13.1 geld steeds.

13.3   Indien daar van kandidate verwag word om hulle eie voorbeelde/menings te
       gee, beredeneer dit by die nasiensentrum ten einde die alternatiewe antwoorde
       te finaliseer.

13.4   Gebruik van kognitiewe werkwoorde en toekenning van punte:

       13.4.1    Waar die getal feite wat vereis dat kandidate moet
                 'verduidelik/bespreek/beskryf', gespesifiseer is, sal dit soos volg
                 nagesien word:
                  - Feit 2 punte (of soos aangedui in die nasienriglyne)
                  - Verduideliking 1 punt
                 Die 'feit' en 'verduideliking' word apart in die nasienriglyne gegee om
                 die toekenning van punte te vergemaklik.

       13.4.2    Indien die getal feite nie gespesifiseer word nie, moet
                 puntetoekenning gelei word deur die aard van die vraag en die
                 maksimum punte in die nasienriglyne toegeken.

13.5   EEN punt kan toegeken word vir antwoorde wat maklik is om te herroep,
       wat een woord as antwoord vereis of wat direk aangehaal word uit ŉ
       scenario/gevallestudie. Dit is spesifiek van toepassing op AFDELING B en
       C (waar van toepassing).

14.    AFDELING C

14.1   Die punte-uiteensetting vir die opsteltipe vrae is soos volg:
          Inleiding
                                      Maksimum:
          Inhoud
                                         32
          Slot
          Insig                             8
          TOTAAL                            40

                                                 4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                        10722/20

  14.2      Insig bestaan uit die volgende komponente:

           Struktuur/Uitleg   Is daar ŉ inleiding, inhoud en ŉ gevolgtrekking?                     2
           Ontleding en       Is die kandidaat in staat om die vraag in opskrifte/sub-             2
           vertolking         opskrifte te ontleed/korrek te interpreteer sodat begrip van
                              wat gevra word, getoon word?
           Sintese            Is daar relevante besluite/feite/antwoorde gemaak wat op die         2
                              vrae gebaseer is?
                              Punte toegeken volgens die onderstaande gids:
                              Geen relevante feite: 0 (Twee '-S')
                              ŉ Paar relevante feite: 1 (Een '-S')
                              Slegs relevante feite: 2 (Geen '-S')
                              Opsie 1: Waar ŉ kandidaat 50% of meer van die vraag met
                                       slegs relevante feite beantwoord het, verskyn geen
                                       '-S' in die linkerkantlyn nie. Ken die maksimum van
                                       TWEE (2) punte vir sintese toe.
                              Opsie 2:   Waar ŉ kandidaat minder as 50% van die vraag
                                         met slegs OF ŉ paar relevante feite beantwoord
                                         het, verskyn een “-S' in die linkerkantlyn. Ken ŉ
                                         maksimum van EEN (1) punt vir sintese toe.
                              Opsie 3:Waar ŉ kandidaat minder as 50% van die vraag
                                      met geen relevante feite beantwoord het, verskyn
                                      twee '-S' in die linkerkantlyn. Ken ŉ NULPUNT toe
                                      vir sintese.
           Oorspronklikheid Is daar bewyse van voorbeelde, aktuele inligting, huidige              2
                            neigings en ontwikkelings?
                                                                      TOTAAL VIR INSIG:            8
                                                                        TOTAAL VIR FEITE:          32
                                                     TOTALE PUNTE VIR OPSTEL (8 + 32):
                                                                                                   40

       LET WEL: 1. Geen punte sal toegeken word vir inhoud wat herhaal word
                   uit die inleiding en gevolgtrekking nie.

                     2. Die kandidaat verbeur punte vir uitleg indien die woorde
                        INLEIDING en GEVOLGTREKKING nie voorkom nie.

                     3. Geen punte sal toegeken word vir uitleg as die opskrifte
                        INLEIDING en GEVOLGTREKKING/SLOT nie deur ŉ
                        verduideliking ondersteun word nie.

14.3     Dui insig in die linkerkantse kantlyn aan met ŉ simbool, bv. ('S, A, -S en/of O').

                                                 5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10722/20

14.4    Die komponente van insig word aan die einde van die voorgestelde
        antwoord/nasienriglyne vir elke vraag aangedui.

14.5    Sien alle relevante feite na totdat die SUB-MAKS/MAKS punte vir elke onder-
        afdeling behaal is. Skryf 'SUB-MAKS'/'MAKS' nadat maksimum punte behaal
        is.

14.6    Aan die einde van elke opstel, dui die toekenning van punte vir feite en punte
        vir insig soos volg aan: S – Struktuur, A – Analise, S – Sintese, O –
        Oorspronklikheid.
        Soos in die tabel hieronder aangedui.

                        INHOUD                      PUNTE
                          Feite                     32 (maks.)
                           S                         2
                           A                         2
                           S                         2
                           O                         2
                        TOTAAL                       40

14.7    Wanneer punte vir feite toegeken word, neem kennis van die submaksimum
        wat aangedui word, veral as kandidate nie dieselfde subopskrifte gebruik nie.
        Onthou opskrifte en subopskrifte word aangemoedig en dra by tot insig
        (struktuur/logiese vloei/volgorde) en dui duidelikheid van denke aan.
        (Sien PUNTE-UITEENSETTING aan die einde van elke vraag.)

14.8    Indien die kandidaat die vraag VERKEERD identifiseer/vertolk, kry hy/sy
        steeds punte vir uitleg/struktuur.

14.9    Indien ŉ ander benadering deur kandidate gebruik word, maak seker dat
        antwoorde    geassesseer      word    in    ooreenstemming       met die
        puntetoekenning/subopskrifte soos aangedui in die nasienriglyne.

14.10   14.10.1 Ken TWEE punte toe vir volledige sinne. Ken EEN punt toe vir
                frases/sinsdele, onvoltooide sinne en vae antwoorde.

        14.10.2 Met ingang November 2015, sal die TWEE punte nie noodwendig
                aan die einde van elke voltooide sin getoon word nie. Punte (√) sal
                geskei wees en langs elke feit aangedui word, bv.
                'Produkontwikkeling is ŉ groeistrategie/waar ondernemings poog
                om nuwe produkte√ in bestaande markte bekend te stel.' √
                 Dit sal deur die aard en konteks van die vraag, sowel as die
                 kognitiewe werkwoord wat gebruik is, gelei word.

14.11   Met ingang November 2017, sal die maksimum van TWEE (2) punte vir feite
        in die nasienriglyne as opskrifte getoon, nie noodwendig vir elke vraag geld
        nie. Dit sal deur die aard van die vraag bepaal word.

                                              6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
                                                                      10722/20

AFDELING A (VERPLIGTEND)

VRAAG 1

1.1   1.1.1   A√√
      1.1.2   B√√
      1.1.3   A√√
      1.1.4   C√√
      1.1.5   D√√
                                                                   (5 x 2) (10)

1.2   1.2.1   Johannesburgse aandelebeurs/-effekte beurs√√
      1.2.2   Skuldbrief√√
      1.2.3   Aftree annuïteite√√
      1.2.4   Belasting ontduikung√√
      1.2.5   Besluitneming√√
                                                                   (5 x 2) (10)

1.3   1.3.1   F√√
      1.3.2   G√√
      1.3.3   E√√
      1.3.4   H√√
      1.3.5   I√√
                                                                   (5 x 2) (10)

                                                                           [30]
                                                      TOTAAL AFDELING A:     30

                                                  UITEENSETTING VAN PUNTE

                                                     VRAAG          PUNTE
                                                       1.1            10
                                                       1.2            10
                                                       1.3            10
                                                     TOTAAL           30

                                         7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10722/20
VRAAG 2: BESIGHEIDSGELEENTHEDE

2.1   Definisie van versekering
      - Versekering verwys na dekking vir ŉ moontlike gebeurtenis√ wat ŉ
         gespesifiseerde verlies/skade kan veroorsaak.√
      - ŉ Ooreenkoms waarin die versekeraar onderneem om die versekerde
         skadeloos te stel√ in die geval van ŉ gespesifiseerde verlies/skade.√
      - Die versekerde moet ŉ premie betaal√ om beskerm te wees teen
         gespesifiseerde verliese/skade.√
      - ŉ Kontrak tussen ŉ persoon/besigheid/versekerde wat dekking wil hê√
         en die versekeringsmaatskappy/versekeraar wat die finansiële risiko sal
         dra.√
      Enige ander relevante antwoord wat met die definisie van versekering
      verband hou
                                                                            Maks (4)

2.2   Leierskapstyle geïdentifiseer uitstellings
      2.2.1   Laissez-Fair/Vrye teuels√√
      2.2.2   Transaksionele leierksap√√                                         (4)

2.3   Situasionele leierskapsteorie.
      - Verskillende leierskapseienskappe√ word benodig vir verskillende
         situasies.√
      - Die taak/situasie dikteer/bepaal die leierskapstyl wat toegepas moet
         word√, daarom moet leiers aanpasbaar/buigsaam/selfversekerd wees.√
      - Verhoudinge tussen leiers en werknemers√ is gebaseer op wedersydse
         vertroue/respek/lojaliteit/integriteit/eerlikheid.√
      - Leiers het die vermoë om ŉ situasie te ontleed√ en die gepaste persone
         in die regte posisies te plaas om take suksesvol af te handel.√
      - Stel leiers in staat om verskillende leierskapstyle te gebruik√om hul
         doelwitte te bereik.√
      - Leiers analiseer groepslede/doelwitte/tydsbeperkinge√, en gebruik dan
         ŉ gepaste/relevante leierskapstyl.√
      - Mag lei tot konflik wanneer leiers verskillende leierskapstyle toepas√ om
         werkers in verskillende situasies te lei/bestuur.√
      - Die sukses hang af van die soort verhouding√ wat tussen die leier en sy
         volgelinge/ondergeskiktes/werknemers bestaan.√
      Enige ander relevante antwoord wat met die situasionele leierskapsteorie
      verband hou
                                                                            Maks (4)

                                           8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10722/20
2.4     Tipe belegging uit die scenario
2.4.1   Regering/RSA Kleinhandelspaareffekte√√                                     (2)
2.4.2   Impak van RSA-Kleinhandelspaareffekte/Regeringskleinhandeleffekte
        op beleggers
        Positiewe impak/voordele
        - Gewaarborgde opbrengs√, omdat rentekoers vasgestel is vir die hele
            beleggingstydperk.√
        - Rentekoerse is markverwant√ en lok meer beleggers.√
        - Rente kan twee keer per jaar√ ontvang word. √
        - Rente is gewoonlik hoër√ as op vaste deposito's.√
        - Kleinhandeleffekte is genoteer√ op die kapitaalvoorskotmarkte/op die
            JSE.√
        - Lae risiko/Veilige belegging,√ omdat daar in die Suid-Afrikaanse
            regering belê word wat nie gelikwideer kan word nie.
        - Geen heffings/koste/kommissies is betaalbaar√ op hierdie soort
            belegging nie.√
        - Maklike toegang tot die belegging is moontlik√, omdat kontant na die
            eerste twaalf maande onttrek mag word.√
        - Dit is ŉ bekostigbare soort belegging√ vir alle vlakke van
            inkomsteverdieners, insluitend pensionarisse.√
        - Kleinhandeleffekte is maklik/gerieflik elektronies verkrygbaar√ by enige
            Poskantoor of direk van Nasionale Tesourie.√
        - Beleggers jonger as 18 jaar/minderjariges kan belê√ met die bystand
            van ŉ wettige voog, wat spaar van ŉ jong ouderdom af aanmoedig.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met ŉ positiewe impak
        van RSA-Kleinhandelspaareffekte/Regeringskleinhandeleffekte op
        beleggers
                                           EN/OF
        Negatiewe impak/nadele
        - Kleinhandeleffekte kan nie aan banke sedeer word√ vir sekuriteit op
            lenings nie.√
        - ŉ Minimum van R1 000 moet belê word,√ wat klein beleggers dalk
            moeilik bymekaar kan maak.√
        - Kleinhandeleffekte is nie vrylik verhandelbaar√ tussen beleggers nie.√
        - Beleggers moet geldige SA identifikasie hê/ouer wees as 18 jaar√ wat
            buitelanders/jong mense kan ontmoedig om te belê.√
        - Boetes word gehef op vroeë onttrekkings√, as die belegging minder as
            12 maande oud is.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe impak
        van RSA-Kleinhandelspaareffekte/Regeringskleinhandeleffekte op
        beleggers
        NOTA:
        1. Geen punte word toegeken vir ŉ antwoorde aangehaal uit die
           gevalstudie.
        2. Ken punte toe waar die antwoord relevant is al is die tipe belegging
           in VRAAG 2.4.1 verkeerd geïdentifiseer.
                                                                              Maks (6)

                                           9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                  10722/20

2.5   Verskille tussen ŉ Privaat maatskappy en ŉ Publieke maatskappy

           PRIVAAT MAATSKAPPY                    PUBLIEKE MAATSKAPPY
      -   Mag nie aandele√ aan die          -   Verkoop aandele aan die publiek√
          algemene publiek aanbied nie√         op die Johannesburgse
                                                Sekuriteitebeurs/JSE√
      -   Aandele is nie vrylik√            -   Aandele is vrylik√
          verhandelbaar nie.√                   verhandelbaar.√
      -   Minium van een√ direketur√        -   Minimum van drie√ direkteure√
      -  Naam moet eindig met               -   Naam moet eindig met
         Eiendoms Beperk/(Edms) Bpk.√           Beperk/Bpk.√
      - Jaarlikse finansiële state hoef     -   Jaarlikse finansiële state moet
         nie geoudit√ en gepubliseer te         geoudit√ en gepubliseer word.√
         word nie.√
      - Hoef nie ŉ prospektus te            -  Moet ŉ prospektus registreer en
         publiseer nie,√ aangesien dit         publiseer√ by die Kommissie vir
         nie aandele aan die publiek kan       Maatskappye en Intellektuele
         verhandel nie.√                       Eiendom/KMIE√
      - Die maatskappy hoef nie die         - Moet eers die
         minimum subskripsie te                minimumsubskripsie uitreik,√
         behaal√/minimum aandele uit te        voordat die maatskappy met sake
         reik nie.√                            kan begin√
      Enige ander relevante antwoord        Enige ander relevante antwoord wat
      wat verband hou met ŉ privaat         verband hou met ŉ publieke
      maatskappy                            maatskappy
                            Sub maks (4)                           Sub maks (4)

      LET WEL:
      1.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
      2.   Verskille moet duidelik wees maar hoef nie gekoppel te wees
           nie.
      3.   Ken ŉ maksimum van VIER (4) punte toe indien verskille nie
           duidelik is nie/Sien privaat maatskappy of publieke maatskappy
           na.                                                       Maks (8)

                                           10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10722/20

2.6     Scenario oor saamgestelde rente
2.6.1   Berekening van saamgestelde rente
        Opsie 1
        Jaar 1: R7 000√ x 9% = R630 √
        Jaar 2: R7 630√ x 9% = R686,70√
        Totale rente = R1 316,70 √
                                            OF
        Opsie 2
        FORMULE: P x (1 + r)n√
        R7 000√ x (1+9/100)² √
        R7 000 x (1+0.9)² = R8 316,70√
        Totale rente = R8 316,70 – R7 000
        = R1 316,70√

        LET WEL:
          1. Ken volpunte toe (4) as die antwoord korrek is en geen
             bewerkinge word gewys nie.
          2. Indien bewerkinge korrek getoon is, maar die finale antwoord
             is verkeerd, ken ŉ maksimum van DRIE punte toe.
          3. Indien die antwoord verkeerd is, ken ŉ maksimum van EEN
             punt toe vir die verstaan van konsep en metode.
                                                                     Maks (4)

2.7     Faktore om te oorweeg by beleggingsbesluite
2.7.1   Opbrengs op belegging (OOB)
        - Dit verwys na inkomste uit die belegging, nl. rente/dividende/versnelde
            kapitaalgroei√ op die oorspronklike bedrag belê.√
        - Hoë risiko beleggings√ lewer hoër opbregste.√
        - Daar is gewoonlik ŉ direkte verband√ tussen risiko en opbrengs.√
        - Die opbrengs behoort uitgedruk te word as nettowins na belasting √ op
            die belegging.√
        - Opbrengs kan in die vorm van kapitaalwins wees√ waar die bate se
            waarde toeneem oor tyd.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met OOB as ŉ faktor om
        te oorweeg by beleggingsbesluite
                                                                             Maks (4)

                                            11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10722/20

2.7.2   Inflasiekoers
        - Mense word beïnvloed deur ŉ hoë inflasiekoers√, omdat hulle geld se
            waarde/koopkrag afneem.√
        - Die opbrengs op belegging moet hoër√ as die inflasiekoers wees.√
        - Inflasie het ŉ positiewe effek op sommige beleggings soos
            eiendom/aandele√ waar inkomste sal verhoog indien inflasie toeneem.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die inflasiekoers as
        ŉ faktor wat oorweeg moet word wanneer beleggingsbesluite geneem word
                                                                            Maks (4)

                                                                                 [40]

                                                 UITEENSETTING VAN PUNTE
                                                VRAAG 3          PUNTE
                                                2.1              4
                                                2.2              4
                                                2.3              4
                                                2.4.1            2
                                                2.4.2            6
                                                2.5.             8
                                                2.6              4
                                                2.7.1            4
                                                2.7.2            4
                                                TOTAAL           40

                                          12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10722/20
VRAAG 3: BESIGHEIDSROLLE
3.1   Menseregte in die werkplek
      - Privaatheid√
      - Respek/Waardigheid√
      - Gelykheid√
      - Vryheid van spraak en uitdrukking√
      - Inligting√
      - Veiligheid, sekuriteit en beskermig van lewe√
      NOTA: Merk slegs die eerste TWEE menseregte                        (2 x 1) (2)

3.2   Stadiums van spanontwikkeling.
      3.2.1 Vorming √√
      3.2.2 Stel van norme /Normering√√
      3.2.3 Ontbinding/Treurtydperk√√
                                                                                  (6)
3.3   Oorsake van konflik in die werkplek
      - Gebrek aan behoorlike kommunikasie√ tussen bestuur en werkers√
      - Ignorering van reëls/prosedures√ kan lei tot meningsverskille en
          konflik.√
      - Bestuur en/of werkers√ kan verskillende persoonlikhede/agtergronde
          hê.√
      - Verskillende waardes/kennisvlakke/vaardighede/ondervinding√ van
          bestuur/werkers√
      - Min/geen samewerking√ tussen interne en/of eksterne
          partye/rolspelers√
      - Gebrek aan erkenning vir goeie werk√, bv. ŉ bestuurder wat nie
          waardering toon vir ekstra ure gewerk om spertye te haal nie.√
      - Gebrek aan werknemerontwikkeling kan frustrasievlakke verhoog,√
          omdat werkers foute kan herhaal weens ŉ gebrek aan kennis/
          vaardighede.√
      - Onbillike dissiplinêre prosedures√, bv. begunstiging/nepotisme√
      - Min/geen ondersteuning van bestuur√ ten opsigte van die verskaffing
          van noodsaaklike hulpbronne en riglyne√
      - Leierskapstyle toegepas√, bv. outokratiese bestuurders kan dalk nie
          werkers se insette in ag neem nie.√
      - Onrealisitese spertye/druk werksladings√ lei tot stres wat konflik tot
          gevolg het.√
      - Nie eenstemmigheid oor gemeenskaplike sake,√ bv. vergoeding/
          werksure√
      - Ongesonde mededinging/interne spanwedywering√ kan veroorsaak dat
          werkers hul fokus op spandoelwitte verloor.√
      - Gebrek aan toewyding/afleiding a.g.v. persoonlike doelwitte√ wat kan lei
          tot ŉ onvermoë om voorafbepaalde teikens te bereik.√
      - Gedurige veranderinge√ mag onstabiliteit veroorsaak. √
      - Gebrek aan duidelike√ rolle/verantwwordelikhede van werknemers √
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met oorsake van konflik
      in die werkplek
                                                                             Maks (6)

                                         13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10722/20

3.4     Probleemoplossings tegniek uit die scenario
3.4.1   Delphi tegniek√√                                                          (2)

3.4.2   Voordele van die Delphi – tegniek vir besighede
        - Besigheid kan ŉ groep spesialiste gebruik√ sonder om hulle bymekaar
           te bring.√
        - Die spesialiste sal duidelike idees/oplossing aan die besigheid gee√ oor
           hoe om produktiwiteit/winsgewendheid te verbeter.√
        - Inligting ontvang van spesialiste√ kan gebruik word om komplekse
           besigheidsprobleme op te los.√
        - Spesialiste kan eerlike/geloofwaardige opinies gee√ aangesien hulle nie
           ŉ direkte/persoonlike belang in die besigheid het nie.√
        - Konflik kan voorkom word√ veral indien alle werknemers kundig is en
           goed gekwalifiseerd is.√
        - Dominerende werknemers kan nie die proses oorneem nie√ aangesien
           hulle nie deel van die probleemoplossingsproses vorm nie.√
        - Dit verminder geraasvlakke in die kantooromgewing√ aangesien daar
           geen groepbespreking is nie.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die
        positiewe/voordele van die Delphi-tegniek
                                                                             Maks (4)

                                          14

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                        10722/20

3.5   Onderskeid tussen KMV/KSV en KMB/KMI

       KORPORATIEWE MAATSKAPLIKE                  KORPORATIEWE MAATSKAPLIKE
       VERANTWOORDELIKHEID                        INVESTERING/BELEGGING
       (KMV/KSV)                                  (KMI/KMB)
       -   Die doel is om                         -   Daadwerklike toewysing van
           besigheidspraktyke√ te                     fondse en hulpbronne√ om
           verander.√                                 gemeenskap op te hef/te
                                                      bemagtig.√
       -   Fokus is op die verbetering van        -   Fokus is op die opheffing van
           beeld√ en winste.√                         die gemeenskap√ sonder
                                                      opbrengs op belegging.√
       -   Verseker dat alle interne KMV          -   Verseker dat KMB-projekte
           beleide/praktyke√ rolspelers se            relevant√ tot gemeenskappe se
           belange/omgewingskwessies                  behoeftes bly.√
           insluit.√
       -   Dikwels bedoel√ as ŉ                   -   Bedoel om gemeenskappe te
           bemarkingsinisiatief.√                     bevoordeel/op te hef√ deur
                                                      maatskaplike ontwikkeling.√
       -  Projekte gewoonlik gekoppel             -   Projekte is onafhanklik van die
          aan die besigheid√, bv. ŉ                   besigheid√ en het ŉ sterk
          fabriek kan aanbied om                      ontwikkelingsaanslag.√
          werkloses op te lei.√
       Enige ander relevante antwoord             Enige ander relevante antwoord wat
       wat met KMV/KSV verband hou.               met KMI/KMB verband hou.

                             Sub maks (4)                                Sub maks (4)
      LET WEL:
      1.   Die antwoord hoef nie in tabelformaat te wees nie.
      2.   Die onderskeid hoef nie verband te hou nie maar moet duidelik
           wees.
      3.   Ken ŉ maksimum van VIER (4) punte toe indien die onderskeid
           nie duidelik is nie/Sien slegs KMV of KMI na.
                                                                    Maks (8)

                                             15

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10722/20

3.6   Tipes moeilike persoonlikhede

       WERKNEMERS          TIPE MOEILIKE               MOTIVERING
                         PERSOONLIKHEID
       Edith             Kundige √√           Edith weier om instruksies
                                              deur bestuur te aanvaar
                                              aangesien sy voel dat sy
                                              genoeg ervaring het en weet
                                              wat van haar verwag word.√
       Zama              Oor- instemmend √√ Zama maak altyd beloftes
                           (-inskiklik)       wat sy nie kan nakom nie. √
                                 Sub maks (4)                  Sub maks (2)

      LET WEL: Ken geen punte toe vir die motivering indien die soort
      moeilike persoonlikheid verkeerd geïdentifiseer is.
                                                                         Maks (6)

3.7   Maniere waarop besighede kan bydra tot die welstand van hul
      werknemers
      - Betaal regverdige lone/salarisse aan werknemers gebaseer op die aard
        van hulle werk/die huidige ekonomiese omstandighede in die mark.√√
      - Werksomstandighede moet veiligheids-/mediese-/kafeteria fasiliteite en
        voordele soos behuising/verlof/aftrede, ens. insluit.√√
      - Betaal regverdige bonusse gebaseer op die besigheid se verdienste, as
        erkenning vir harde werk en toewyding.√√
      - Voorsien vir deelname van werknemers in besluitneming wat hulle
        affekteer.√√
      - Verskaf rekreasiefasiliteite vir werknemers.√√
      - Bied jaarlikse fisiese/mediese assesserings aan werknemers.√√
      - Maak traumaberading/-bystand beskikbaar aan enige werknemer wat
        hierdie dienste benodig.√√
      - Verskaf finansiële hulp in die geval van enige probleme veroorsaak deur
        onverwagte mediese uitgawes.√√
      - Laat fleksietyd toe om produktiwiteit te verbeter.√√
      - Bied ondersteuningsprogramme vir werknemers geïnfekteer en
        geaffekteer deur HIV/Vigs.√√
      - Stel kindersorgfasiliteite op die perseel vir werkende moeders in die
        besigheid beskikbaar.√√
      - Begin voedingsprogramme sodat werknemers een goeie maaltyd per
        dag kan geniet om sodoende in ŉ gesonde toestand te bly.√√
      - Gee personeel tyd om in projekte van hulle keuse betrokke te raak./Laat
        personeel toe om van hulle werksure te gebruik om deel te neem in
        projekte van hul keuse.√√

                                         16

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
                                                                     10722/20

-  Moedig werknemers aan om fiks en gesond te bly deur hulle by
   gesondheidsaktiwiteite betrokke te kry om
   stres/substansiemisbruik/vetsug te verminder.√√
- Verskaf vervoer aan werknemers wat ongewone lang ure werk.√√
- Vestig afrigtings- en mentorskapprogramme vir junior werknemers.√√
- Hou spanbou-sessies om die werknemers se moraal te verbeter.√√
- Moedig werknemers aan om
   kapasiteitsverbeteringswerkswinkels/opleiding-
   programme/personeelontwikkelingsprogramme/spanontwikkelings-
   programme by te woon.√√
Enige ander relevante antwoord wat verband hou met maniere waarop
besighede kan bydra tot die welstand van hul werknemers.
NOTA: Merk slegs die eerdste DRIE (3) antwoorde.                 (3 x 2) (6)
                                                                         [40]

                                         UITEENSETTING VAN PUNTE

                                         VRAAG 3               PUNTE
                                         3.1                   2
                                         3.2.                  6
                                         3.3.                  6
                                         3.4.1                 2
                                         3.4.2                 4
                                         3.5.                  8
                                         3.6                   6
                                         3.7                   6
                                         TOTAAL                40

                                  17

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10722/20

VRAAG 4: DIVERSE/ALLERLEI ONDERWERPE
BESIGHEIDSGELEENTHEDE

4.1   - Werkloosheidsvoordele√
      - Siektevoordele/ongeskiktheidsvoordele√
      - Kraamvoordele√
      - Aanneemvoordele√
      - Voordele vir afhanklikes√
      NOTA: Merk slegs die eerste DRIE (3) antwoorde.
                                                                           (3 x 1) (3)
4.2   Faktore wat oorweeg moet word vir die volgende aanbieding
      - Die aanbieder behoort doelwitte wat nie bereik is nie, te hersien.√√
      - Gebruik humor waar van toepassing.√√
      - Wees altyd bereid om op te dateer/inligting relevant te hou.√√
      - Besin oor enige probleme/kritiek en vermy dit in toekomstige
         aanbiedings.√√
      - Enige inligting wat die aanbieder as terugvoer ontvang na ŉ aanbieding,
         behoort geanaliseer te word en waar toepaslik, geïnkorporeer/gebruik te
         word om die nuwe aanbieding op te dateer/te verander.√√
      - Besin oor die tyd/lengte van die aanbieding om inhoud by te voeg/weg
         te laat.√√
      - Vermeerder/verminder die gebruik van visuele hulpmiddele of
         vervang/verwyder hulpmiddele wat nie goed gewerk het nie.√√
      - Hersien die logiese vloei van die formaat/skyfies/gebruik van visuele
         hulpmiddele.√√
      Enige ander aanbeveling wat met verband hou met hoe die aanbieder op
      sy volgende aanbieding kan verbeter
      NOTA: merk slegs die eerste TWEE (2) antwoorde.                      (2 x 2) (4)

4.3   Die betekenis van sekerheid/sekuriteit as beginsel van versekering
      - Van toepassing op langtermynversekering√ waar die versekeraar
         onderneem om ŉ ooreengekome bedrag uit te betaal in die geval van
         lewensverlies.√
      - ŉ Voorafbepaalde bedrag sal uitbetaal word√ wanneer die versekerde ŉ
         voorafbepaalde ouderdom bereik/beseer raak weens ŉ voorafbepaalde
         gebeurtenis.√
      - Doel is om finansiële sekerheid te voorsien aan die versekerde√ by
         aftrede/of aan die afhanklikes van die oorledene.√
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met sekerheid/sekuriteit
      as beginsel van versekering
                                                                          Maks (4)

                                          18

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                 10722/20

4.4     Voordele van ŉ maatskappy in staatsbesit (MSB)
        - Winste kan gebruik word om ander staatsdepartemente te
           finansier√/belasting te verminder.√
        - Bied noodsaaklike dienste√ aan wat nie deur die privaat sektor gelewer
           kan word nie.√
        - Billike pryse word gehandhaaf/Skep gesonde mededinging met die
           privaat sektor√ om dienste bekostigbaar aan meer landsburgers te
           voorsien.√
        - Onnodige duplisering van dienste√ word uitgeskakel.√
        - Beplanning kan deur sentrale beheer√ gekoördineer word.√
        - Genereer/verkry inkomste√ om maatskaplike programme te finansier.√
        - Poste √ word vir alle vaardigheidsvlakke geskep.√
        Enige ander relevante antwoord wat met die belangrikheid van ŉ
        maatskappy in staatsbesit (MSB) verband hou
                                                                            Maks (4)
4.5     Die rol van persoonlike houding in suksesvolle leierskap uit die
        scenario
4.5.1   - Musa, die eienaar van Manana gastehuis het ŉ positiewe gesindheid.√
        - Hy weet dat daar altyd nog iets is om te leer.√
        Nota: merk slegs EEN (1) antwoord.                                            (1)

4.5.2   Ander rolle van persoonlike houding in suksesvolle leierskap
        - ŉ Leier se goeie/swak ingesteldheid kan die onderneming se
           sukses/mislukking beïnvloed.√√
        - Leiers moet hul sterkpunte en swakhede ken om hul leierskapstyle
           effektief toe te pas.√√
        - Goeie leiers verstaan dat die regte houding die regte atmosfeer sal
           skep.√√
        - Leiers se houding kan ŉ invloed hê op werknemers/spanne se
           gedagtes/gedrag.√√
        - Leiers se gedrag behoort die voorbeeld te wees vir wat hulle in hul
           spanlede wil sien.√√
        - Suksesvolle leiers neem die vermoëns/vaardighede van die spanlede in
           ag om take/rolle effektief toe te ken.√√
        - Entoesiasme wek vertroue in ŉ leier..√√
        - Suksesvolle werknemers en leiers het ŉ konstante werksywer en bereik
           meestal persoonlike/professionele sukses.√√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die rol van
        persoonlike ingesteldheid in suksesvolle leierskap.
        LET WEL:
        1. Ken geen punte toe vir antwoorde wat uit die scenario aangehaal
            is nie.
        2. Merk slegs die eerste TWEE (2) antwoorde.                        (2 x 2)   (4)

                                            19

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10722/20

BESIGHEIDSROLLE
4.6   Tipes onprofessionele en onetiese gesdrag uit die scenario
      4.6.1 Ongemagtigde gebruik van werksplekfondse en hulpbronne√√
      4.6.2 Seksuele teistering√√
      4.6.3 Onbillike/oneerlike reklame/advertensies√√
                                                                          Maks (6)

4.7   Toepassing van Verantwoordbaarheid/Aanspreeklikheid as ŉ King
      kode beginsel van goeie korporatiewe bestuur.
      - Daar moet gereelde kommunikasie√ tussen bestuur en
         belanghebbendes, bv. aandeelhouers wees.√
      - Besighede moet verantwoordbaar/aanspreeklik√ wees vir al hulle
         besluite/aksies.√
      - Maatskappy moet interne en eksterne ouditeure aanstel√ om finansiële
         state te oudit.√
      - Die raad moet verseker dat besigheid se etiek√ effektief geïmplementeer
         word.√
      - Besighede moet akkurate jaarverslae√ aan aandeelhouers by die
         Algemene Jaarvergadering (AJV) voorlê.√
      - Topbestuur moet verseker dat ander vlakke van bestuur duidelik is oor
         hul rolle en verantwoordelikhede√ om aanspreeklikheid te verbeter.√
      Enige ander relevante toepassing van
      verantwoordbaarheid/aanspreeklikheid as ŉ King-Kode-beginsel.
                                                                            Maks (4)

                                         20

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
                                                                             10722/20

4.8   Voordele van kreatiewe denke in die werkplek

      -  Beter/Unieke/Ongewone idees/oplossings√ word verkry.√
      -  Kan besighede ŉ mededingende voordeel gee√ indien
         buitengewone/unieke oplossings/idees/strategieë geïmplementeer word.√
      - Komplekse besigheidsprobleme√ kan dalk opgelos word.√
      - Produktiwiteit verhoog√ omdat bestuur/werknemers vinniger ŉ
         verskeidenheid van idees kan verkry sodat tyd en geld meer effektief
         benut word.√
      - Bestuurders/Werknemers het meer selfvertroue√ omdat hulle hul volle
         potensiaal kan bereik.√
      - Bestuurders sal beter leiers wees√ omdat hulle in staat sal wees om
         veranderinge positief en kreatief te kan hanteer/bestuur.√
      - Bestuurders/Werknemers kan ŉ heel nuwe uitkyk ontwikkel√ wat
         toegepas kan word op enige taak(e) wat hul moet uitvoer.√
      - Lei tot meer positiewe gesindhede√ omdat bestuurders/werknemers voel
         dat hulle ŉ bydrae tot probleemoplossing gelewer het.√
      - Verbeter motivering√ onder personeellede.√
      - Bestuurders/Werknemers voel dat hul goed presteer √ en sal nie
         teenstand bied/in die pad staan van die proses sodra hulle probleme
         opgelos het/tot die sukses van die besigheid bygedra het nie.√
      - Bestuurders/Werknemers kan byhou√ met vinnige veranderende
         tegnologie.√
      - Stimuleer inisiatief van bestuurders/werknemers√, aangesien hulle
         gedurig uit hulle gemaksone gedwing word.√
      - Kreatiwiteit kan lei tot nuwe uitvindings√, wat die algemene
         lewensstandaard verbeter.√
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele van
      kreatiewe denke in die werkplek
                                                                            Maks (4)

                                         21

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
                                                                               10722/20

4.9   Korrekte prosedure om griewe in die werkplek te hanteer
      - ŉ Gegriefde werknemer moet die insident/grief mondelings aan sy/haar
         toesighouer/bestuurder rapporteer, wat die grief binne 3 tot 5 werksdae
         moet oplos.√√
      - Indien die werknemer en die toesighouer dit nie kan oplos nie, kan die
         werknemer dit na die volgende bestuursvlak neem.√√
      - Die werknemer kan oorgaan tot ŉ meer formele proses waar die grief
         skriftelik/op ŉ besigheid se griewe-vorm ingedien moet word.√√
      - Hy/sy moet ŉ skriftelike antwoord ontvang in reaksie op die geskrewe
         grief.√√
      - ŉ Grieweverhoor/-vergadering moet gehou word met alle betrokke partye
         teenwoordig.√√
      - Notule moet van die vergadering gehou word en enige formele
         resolusie/besluit moet op die formele griewe-vorm aangeteken word.√√
      - Indien die werknemer nie tevrede is nie, kan hy/sy die saak na die
         hoogste bestuursvlak verwys.√√.
      - Topbestuur behoort ŉ vergadering te belê met alle relevante partye
         betrokke.√√
      - Notule van hierdie vergadering moet opgeneem/op lêer geplaas word en
         die uitkoms/besluit moet op die formele griewe-vorm aangeteken word.√√
      - As die werknemer nog steeds nie tevrede is nie, kan hy/sy die saak na
         die KVBA verwys, wat ŉ finale besluit oor die saak sal neem.√√
      - Die saak kan na die Arbeidshof geappelleer word indien die werknemer
         nie tevrede is met die besluit van die KVBA nie.√√
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die korrekte prosedure
      om griewe in die werkplek te hanteer
                                                                              Maks (6)

                                                                                   [40]
                                               UITEENSETTING VAN PUNTE

                                                 VRAAG 4                PUNTE
                                                 4.1                    3
                                                 4.2                    4
                                                 4.3                    4
                                                 4.4                    4
                                                 4.5.1                  1
                                                 4.5.2                  4
                                                 4.6                    6
                                                 4.7                    4
                                                 4.8                    4
                                                 4.9                    6
                                                 TOTAAL                 40

                                                         TOTAAL AFDELING B: [80]

                                          22

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10722/20

AFDELNG C
Merk slegs die eerste vraag.

VRAAG 5: BESIGHEIDSGELEENTHEDE (Aanbieding en data respons)

5.1    Inleiding
       - ŉ Multimedia aanbieding sal die gehoor help om die onderwerp te
           verstaan/meer duidelikheid te kry oor die onderwerp.√
       - ŉ Goed ontwerpte multimedia aanbieding versterk/verbeter die gehalte
           van die aanbieding en maak dit meer onvergeetlik.√
       - PowerPoint skryfies en visuele hulpmiddels kan waardevol wees om
           inligting aan lede van die gehoor oor te dra wat beter visuele leerders
           is.√
       - ŉ Aanbieder moet in staat wees om op ŉ professionele en nie-
           aggresiewe manier vrae te beantwoord sodat duidelikheid aan die
           gehoor gegee word.√
       Enige ander relevante inleiding wat verband hou met ŉ multimedia
       aanbieding/faktore om in gedagte te hou tydens ŉ aanbieding/powepoint
       skryfies/uitdeelstukke/hanteer van vrae na die aanbieding.
                                                                                Maks (2)

5.2    Aspekte wat ingedagte gehou moet word vir die ontwerp van ŉ
       multimedia-aanbieding
       - Begin met die teks/opskrif.√√
       - Gebruik leesbare skrif en lettergrootte.√√
       - Kies ŉ relevante/toepaslike agtergrond.√√
       - Kies beelde/prente wat die boodskap van die aanbieding ondersteun.√√
       - Ontwerp duidelike/relevante grafika.√√
       - Voeg spesiale effekte by, bv. klank/beweging.√√
       - Skep koppelings/'hyperlinks' om toegang tot ander lêers/skyfies/video-
          insetsels te verkry.√√
       - Hou die skyfies/illustrasies/grafieke eenvoudig.√√
       - Maak seker daar is geen taal-/spelfoute nie.√√
       - Gebruik helder kleure om sigbaarheid te verhoog.√√
       - Struktureer inligting in logiese volgorde.√√
       - Beperk die inligting op elke skyfie.√√
       - Gebruik prente om dit vir die gehoor interessant te maak.√√
       Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die aspekte wat
       oorweeg moet word by die ontwerp van ŉ multimedia aanbieding
                                                                         Maks (10)

                                           23

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
                                                                              10722/20

5.3   Faktore wat oorweeg moet gedurende ŉ aanbieding
      - Sam moet geloofwaardig wees√ deur homself aan die begin as die
         aanbieder voor te stel.√
      - Plaas die belangrikste inligting√ eerste.√
      - Maak die doelwitte/hoofpunte van die aanbieding duidelik√ aan die
         begin van die aanbieding.√
      - Gebruik geskikte √ titels/subopskrifte/opskrifte/punte.√
      - Som die hoofpunte van die aanbieding op√ in die gevolgtrekking.√
      - Hy behoort so te staan/regop te staan√ dat die gehoor hom en die
         aanbieding duidelik kan sien.√
      - Moenie agter die toerusting√ probeer wegkruip nie.√
      - Moenie te vinnig aan die begin praat√ nie sodat die gehoor nie
         belangstelling verloor nie.√
      - Verkry die gehoor se aandag/betrek die gehoor d.m.v. ŉ verskeidenheid
         metodes√, bv. kort video uittreksels/klankeffekte/humor/ens.√
      - Behou oogkontak√ met almal in die gehoor.√
      - Wees hoorbaar√ vir alle luisteraars/gehoor.√
      - Wissel stemtoon/tempo by sekere afdelings√ om eentonigheid te
         vermy.√
      - Maak die aanbieding interessant√ deur gebruik te maak van visuele
         hulpmiddels/snaakse sêgoed/voorbeelde.√/Gebruik visuele
         hulpmiddels√ effektief.√
      - Gebruik geskikte gebare√, bv. handgebare om punte te beklemtoon.√
      - Praat met energie√ en entoesiasme.√
      - Behou die tempo/Moenie te vinnig vorder/praat nie√, maar ook nie te
         stadig nie.√
      - Hou dit kort√ en eenvoudig.√
      - Sluit af/eindig met ŉ sterk/treffende slot √wat onthou sal word.√
      - Maak seker dat die gehoor met spesifieke inligting/voordele√ gelaat
         word.√
      - Sluit ŉ stelling/aanhaling in√ wat ŉ professionele/sterk slot sal versker.√
      - Sam moet tyd effektief bestuur√ om geleentheid vir vrae te gee.√
      Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die faktore wat
      oorweeg moet word gedurende ŉ aanbieding
                                                                              Maks (12)

                                          24

### Page 25

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10722/20
5.4     Impak van PowerPoint-skyfies en uitdeelstukke
5.4.1   Impak van PowerPoint-skyfies:
        Positiewes/Voordele
        - Grafiese programme het die vermoë om idees oor te dra√ en te
           ondersteun wat die aanbieder sê.√
        - Maklik om te kombineer√ met klank/video-insetsels.√
        - Eenvoudige/Minder oorvol skyfies√ kan die gehoor se belangstelling
           behou.√
        - Video-insetsels kan verskeidenheid gee√ en die gehoor se aandag
           behou.√
        - Afwisseling van kleur/agtergrond/klank trek dadelik aandag√ en behou
           die gehoor se belangstelling deur die hele voorlegging.√
        - Skyfies behoort slegs gebruik te word√ waar dit die feite kan
           beklemtoon of die inligting kan opsom.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele/
        positiewe impak van Power Point-skyfies as ŉ visuele hulpmiddel
                                           EN/OF
        Negatiewes/Nadele
        - Onprofessionele hantering van die dataprojektor/‘PowerPoint’-
           aanbiedingsmateriaal√ kan lei tot irritasie/veroorsaak dat die gehoor
           belangstelling verloor.√
        - Minder doeltreffend vir mense wat visueel gestremd is.√
        - Om net van die skyfies af te lees √ sal die aanbieding
           vervelig/betekenloos maak.√
        - Kan nie aangewend word√ sonder elektrisiteit/dataprojektor nie.√
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die negatiewe
        impak/nadele van ŉ PowerPoint-aanbieding
                                                                           Sub maks (8)

                                           25

### Page 26

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                10722/20

5.4.2   Impak van uitdeelstukke:
        Voordele/positiewe impak:
        - Betekenisvolle uitdeelstukke kan aan die begin van die aanbieding
            uitgedeel word√ om aandag te trek/deelname aan te moedig.√
        - Nota’s/Hardekopieë van die voorlegging kan aan die einde van die
            voorlegging uitgedeel word√ as ŉ herinnering van die kernfeite van die
            voorlegging.√
        - Bykomende inligting, bv. kontakbesonderhede/pryslyste kan uitgedeel
            word√ om die besigheid se dienste bekend te stel.√
        - Bruikbare inligting vir die verbetering van die volgende aanbieding kan
            verkry word√ as die gehoor vraelyste as terugvoer invul na die
            aanbieding.√
        - Dit is maklik om uitdeelstukke op te dateer√ met nuutste inligting of
            verwikkelinge.√
        - Notas kan met elektroniese skyfies vergelyk word√ om die akkuraatheid
            te bekragtig. √
        Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die voordele/
        positiewe impak van uitdeelstukke
                                            EN/OF
        Nadele/negatiewe impak:
        - Uitdeelstukke kan nie met klank gekombineer word nie√ en fokus net op
            visuele aspekte van inligting.√
        - Die uitdeel van materiaal aan die begin van die aanbieding√ kan die
            gehoor se aandag aftrek.√
        - Aangesien dit slegs die kerninligting opsom√, kan sommige detail
            verlore raak/uitgelos word.√
        - Gedrukte materiaal is duur√ en dit is maklik om hardekopieë te verloor.√
        - Verhoog die risiko van ongemagtigde duplisering/gebruik√ van
            vertroulike inligting.√
        Enige ander relevante antwoord wat met die nadele/negatiewe impak van
        uitdeelstukke verband hou
                                                                           Sub maks (8)
                                                                            Maks (16)

                                           26

### Page 27

Downloaded from hlayiso.com
                                                                            10722/20

5.5   Reageer op vrae op ŉ professionele/nie-aggressiewe manier
      - Sam behoort te staan deur die hele terugvoersessie.√√
      - Wees beleefd/selfversekerd/vriendelik/professioneel wanneer vrae
         beantwoord word.√√
      - Maak seker dat elke vraag/opmerking reg verstaan word voordat daarop
         gereageer word/Herbewoord/herhaal vrae indien onseker.√√
      - Sam behoort eers goed te luister en dan te reageer.√√
      - Verskaf terugvoering so gou as moontlik nadat die vraag gestel is of na
         die sessie.√√
      - Wees reguit/eerlik/opreg wanneer vrae beantwoord word.√√
      - Gebruik eenvoudige taal om die voorbeelde in aanbieding te
          ondersteun. √√
      - Hou antwoorde kort en bly by die punt.√√
      - Moedig vrae vanuit die gehoor/belggers aan.√√
      - Spreek altyd die vraag/vrae aan, nooit die persoon nie.√√
      - Gee erkenning vir goeie vrae om die gehoor aan te moedig om meer
         vrae te vra.√√
      - Sam behoort nie self in ŉ debat betrokke te raak wanneer hy op vrae
         reageer nie.√√
       - Sam behoort nie vrae te ontduik/vermy as hy nie die antwoord ken nie,
          maar eerder terugvoer daaroor op ŉ later stadium beloof.√√
       - Spreek die volle gehoor/al die beleggers aan en nie net die persoon wat
          die vraag gevra het nie.√√
       Enige ander relevante antwoord wat verband hou met die aspekte om te
       oorweeg wanneer vrae professioneel/nie-aggressief beantwoord moet
       word
                                                                           Maks (8)

                                        27

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [Grade 12 NSC Business Studies P1 (Afrikaans) 2020 Preparatory Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/48729a29-53d6-4800-bf7a-8ddb1d000fc1) — Business Studies · Memo · 2020 · Afr
- [Grade 12 NSC Business Studies Afrikaans 2018 Prepartory Possible Answer](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-business-studies-afrikaans-2018-prepartory-possible-answer/39290679-cd48-4295-b23b-0cf3da345556) — Business Studies · Memo · 2018 · Afr
- [2020 KZN Prelim P2 Memo](https://www.hlayiso.com/library/2020-kzn-prelim-p2-memo/afc52c94-5780-4df4-95a1-6694e046efe9) — Business Studies · Memo · 2020
- [BUSINESS STUDIES P1 GR 12 QP SEPT2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p1-gr-12-qp-sept2020-afrikaans/50169ce2-9771-46af-b24f-b674c07df269) — Business Studies · QP · 2020 · Afr
- [Business Studies P2 (Afrikaans) June 2025 Possible Asnwers](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-afrikaans-june-2025-possible-asnwers/4ebc816c-e285-4ea9-908e-0168044732f4) — Business Studies · QP · 2025 · Afr
- [Gr 12 Business Studies P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-business-studies-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/11936e49-b2e2-4b0c-a897-9ba405666580) — Business Studies · QP · 2024 · Afr

## More from Grade 12 Business Studies

- [Business Studies Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/be417aa7-c023-4ad6-8033-44444fbd8660) — QP · 2025
- [Business Studies Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/b24d854d-efd9-4829-983f-9c7e9835c77c) — Memo · 2025
- [Business Studies P1 Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-business-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1/e6a157da-01c9-4da3-bd98-38371acfd429) — QP · 2025 · Afr
- [KZN Business Studies Grade 12 September 2024 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/kzn-business-studies-grade-12-september-2024-p2-and-memo/537bb816-a58a-49d5-99f5-3d09148dcd57) — Memo · 2024
- [Business Studies NSC P1 MEMO May June 2024 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-nsc-p1-memo-may-june-2024-limpopo/12cc16ee-3850-423c-ad6f-617854955f54) — Memo · 2024
- [Business Studies P2 MEMO May June 2024 Limpopo](https://www.hlayiso.com/library/business-studies-p2-memo-may-june-2024-limpopo/8416a833-2199-4449-a9ab-72f1d9ea7ad3) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
