# Economics Grade 12 P2 Gauteng Mock 2017 Memo (Afrikaans) > Grade 12 Economics Paper 2 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2017 (Afrikaans), 17 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/bda96458-ebe4-44b9-92e5-333e776e1614 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Economics - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2017 - Exam period: Gauteng Mock Exam - Paper: 2 - Curriculum: CAPS - Pages: 17 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Economics](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/economics) › [Economics Grade 12 P2 Gauteng Mock 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/bda96458-ebe4-44b9-92e5-333e776e1614) ## About this document Economics · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 17 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Matching paper and memo - [Grade 12 NSC Economics P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-afrikaans-preparatory-2017-question-paper/498eaf17-b8bb-4092-a221-96afe7bd7aa2) — QP · 2017 · Afr ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2017 NASIEN RIGLYNE EKONOMIE (TWEEDE VRAESTEL) (10732) 17 bladsye ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN EKONOMIE (Tweede Vraestel) MEMORANDUM AFDELING A (VERPLIGTEND) VRAAG 1 1.1 MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE 1.1.1 Bhomogene 1.1.2 Celasties 1.1.3 Anormale 1.1.4 C staatsprojekte 1.1.5 Adienste 1.1.6 D volhoubare ontwikkeling 1.1.7 B COP17 1.1.8 D besoedeling (8 x 2) (16) 1.2 PASITEMS 1.2.1 H Die punt waar die firma nie abnormale winste maak nie maar slegs normale winste 1.2.2 G Besighede wat dieselfde tipe produk produseer 1.2.3 E ʼn Situation waar een firma die prys vasstel en die ander aanvaar dit as die markprys 1.2.4 B Individue kan hulle nie weerhou van verbruik nie 1.2.5 D Die algemene prysvlak toon ʼn volgehoue afname 2 ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 1.2.6 A Besoek aan ʼn land deur ʼn nie-inwoner van die land 1.2.7 F Enige sigbare en volgehoue verandering in die normale weerpatroon 1.2.8 I Heffings vir die negatiewe effek op die omgewing (8 x 1) (8) 1.3 IDENTIFISEER DIE KONSEP 1.3.1 Volmaakte mark 1.3.2 Oligopolie 1.3.3 Pareto-effektiwiteit 1.3.4 VPI  1.3.5 Bio-brandstof  1.3.6 Wêreld Erfenis Gebied (6 x 1) (6) TOTAAL AFDELING A: 30 3 ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 AFDELING B VRAAG 2: MIKRO-EKONOMIE 2.1 2.1.1 Noem die TWEE markstrukture waar volledige markinligting moontlik is. • Volmaakte mededinging • Monopolistiese kompetisie (2 x 1) (2) 2.1.2 Hoe kan die owerheid die prys van goedere in ʼn volmaakte markstruktuur beïnvloed? Die regering meng nie in met die ekonomie onder volmaakte kondisies nie. (1 x 2) (2) 2.2 Data Respons 2.2.1 Identifiseer TWEE hindernisse tot toegang soos deur die spotprent uitgebeeld. • Patente regte • Eksklusiewe hulpbronne (2 x 1) (2) 2.2.2 Watter tipe monopolie word voorgestel in die spotprent? Nagemaakte monopolie. ʼn Monopolie met patente regte (2) 2.2.3 Beskryf kortliks die term monopolie. In ʼn monopolie is daar slegs een produsent of verkoper van ʼn produk.  (2) 2.2.4 Waarom kan ʼn monopolis nie die pryse van sy produk uitermatig hoog maak nie? • ʼn Monopolis word aan markkragte blootgestel.  • Verbruikers het ʼn beperkte begroting en sal vir alternatiewe soek as die prys te hoog word.  (2 x 2) (4) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 4 ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 2.3 Data Respons 2.3.1 Wat is FreeMe tariefplanne van Telkom? Verbruikers koop databondels met groot hoeveelhede, gratis minute, gratis SMSe, gratis sosiale media en ander voordele (1) 2.3.2 Watter tipe kompetisie word uitgebeeld in die uittreksel hierbo? Nie-prys kompetisie (1) 2.3.3 Waarom het Vodacom besluit om ʼn soortgelyke bemarkingstrategie as Telkom bekend te stel? • Hulle mag kliënte aan Telkom verloor. • Daar is intense kompetisie omdat daar net ʼn paar verskaffers is van mobiele data. Hierdie verskaffers is interafhanklik van mekaar.  (2 x 2) (4) 2.3.4 Wat anders kan Vodacom doen om hulle kliëntebasis te vergroot? • Hulle kan aggressiewer advertensieveldtogte toepas.  • Hulle kan hulle na-verkoopdienste verbeter.  • Bied kompeterende pakkette: Selfoonkontrakte.  (2 x 2) (4) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 2.4 Verduidelik kortliks die aard van produkte onder monopolistiese mededinging. • Produkte is nie identies nie.  • Gedifferensieerde produkte is dieselfde, maar nie identies nie.  • Die ooreenkomste tussen die produkte lê in die feit dat hulle dieselfde verbruikers behoeftes bevredig.  • Voorbeelde is die groot verskeidenheid van mans- en vroueklere, skoene ens.  • Verskille kan denkbeeldig wees.  • Verskillende handelsmerke vir produkte maar die inhoud en bestanddele mag presies dieselfde wees.  • Bv. sommige medisyne, tandepasta ens.  (4 x 2) (8) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 4 punte as feite slegs gelys is of vir voorbeelde.) 5 ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 2.5 Hoe sal nuwe toetreders in die volmaakte mark die winsvlakke van bestaande besighede beïnvloed? Nuwe toetreders in die volmaakte mark sal die winsvlakke van bestaande besighede beïnvloed deur ... • toe te tree tot die mark wanneer bestaande besighede ekonomiese winste maak.  • die markaanbod te verhoog.  • ʼn afname in die prys van die goedere en dienste te bring.  • kleiner / minder winste maak as voorheen te veroorsaak.  • nie meer algemene veranderlike koste kan dek nie.  • ophou bestaan en die mark verlaat.  • slegs normale winste maak op die langtermyn te maak.  (4 x 2) (8) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 2 punte as feite slegs genoem is of vir voorbeelde.) [40] 6 ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 VRAAG 3: KONTEMPORêRE EKONOMIESE KWESSIES 3.1 3.1.1 Noem enige TWEE voorbeelde van items wat herwin kan word. • Plastiek  • Glas  • Papier  • Blikkies  (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) Enige (2 x 1) (2) 3.1.2 Hoe kan toerisme die omgewing negatief beïnvloed? • Dit kan permanente omgewingsverandering veroorsaak • Toerisme genereer afvalprodukte • Dit kan omgewingstres veroorsaak  Enige (1 x 2) (2) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 3.2 Data respons 3.2.1 Hoeveel KMMO’s was gekies om Suid-Afrika se unieke en oorspronklike Suid-Afrikaanse toerismeprofiel uit te stal? 70 KMMO’s (1) 3.2.2 Noem EEN voordeel wat KMMO’s geniet het tydens die Indaba. • Het besigheidsnetwerkgeleenthede gehad met kopers uit die uithoeke van die wêreld.  • Werkswinkels was aangebied wat hulle die nodige kennis en gereedskap verskaf het hoe om die mark te betree.  • Hulle kon ook hul stories met die globale media deel.  Enige 1 x 1 (1) 3.2.3 Watter uitdagings ondervind KMMO’s normaalweg in die toerismebedryf? • Sommige KMMO’s stagneer as gevolg van onvoldoende toetrede tot fondse.  • Sommige besighede kan nie hul besighede blootstel nie.  (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (2 x 2) (4) 7 ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 3.2.4 Hoe kan KMMO’s in die toerisme bedryf die Suid-Afrikaanse ekonomie ontwikkel? • Hulle kan ʼn groot verskeidenheid goedere en dienste aanbied in die toerismebedryf en Suid-Afrika se profiel as toeriste bestemming verbeter.  • Meer toeriste sal aangetrek word na Suid-Afrika en dit kan lei na ʼn invloei van buitelandse valuta.  • KMMOs kan ook werksgeleenthede verskaf en dit kan die armoedevlak verminder.  • Hierdie toeris betaal ook ʼn verskeidenheid van belasting wat vir ekonomiese ontwikkeling gebruik word.  (2 x 2) (4) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 3.3 Data respons 3.3.1 Noem EEN voorbeeld van ʼn hernubare bron Bome  (1) 3.3.2 Wat, volgens die informasie hierbo, is nodig om ekonomiese gebruik van hulpbronne te verseker Bewaring  (1) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (Enige 1x1) 3.3.3 Beskryf kortliks die konsep van bewaring. • Bewaring is enige strategie wat gemik is op die behaling van volhoubare gebruik en bestuur van natuurlike hulpbronne. (2) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 3.3.4 Hoe sal die uitwissing van hulpbronne ʼn negatiewe impak op die omgewing hê? Die uitwissing van hulpbronne sal op die omgewing ʼn negatiewe effek hê, want ... • biodiversiteit sal geaffekteer word.  • dit kan lei tot afvalprodukte ook bekend as besoedeling • lei tot klimaatsverandering (2) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 3.3.5 Wat kan gedoen word om die afkap van bome te verminder? • Bemarkingsinisiatiewe teen ontbossing / openbare mening • Die gebruik van tegnologie om houtprodukte te vervang om so die vraag daarna te verminder. • Wetgewing om natuurlike woude te beskerm / uitbreiding van plantasies om die aanbod te verhoog. (Aanvaar enige korrekte relevante antwoord.) (2 x 2) (4) 8 ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 3.4 Verduidelik kortliks die heffing vir die gebruik van die omgewing en die heffing van omgewingsbelasting as maatreëls om die omgewing te beskerm. Heffing vir die gebruik van die omgewing • Die heffing vir die gebruik van die omgewing is een manier wat die regering gebruik om vergoed te word vir die natuurlike bronne.  • Die regering hef ʼn fooi op verbruikers en produsente vir die gemors (solied, vloeibaar en gas) wat hulle produseer of stort in die omgewing. • Byvoorbeeld, plaaslike regering vra geld vir die verwydering van vullis en sanitasieverwydering van die huishouding, besighede en ander.  (maks. 4) Heffing van omgewingsbelasting • ʼn Belasting wat gehef word op die uitsette (verbruik) van goedere waar uitermatige omgewingskoole veroorsaak word • Dit word groenbelasting genoem  • Byvoorbeeld, ʼn belasting op bande.  • In hierdie geval, het die goedere alreeds ʼn prys en die belasting wat gehef word verhoog die prys.  • Om die sosiaal effektiewe uitset te behaal, moet die belastingkoers gelyk wees aan die marginale eksterne koste.  (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 4 punte vir die noem van feite of voorbeelde.) (maks. 4) (2 x 4) (8) 3.5 Hoe baat die regering by toerisme in Suid-Afrika? Die regering trek voordeel uit toerisme deur ... • die heffing van belasting.  • die eksterne koste terug te kry deur die heffing van toerisme- belasting.  • Die bedrag wat gehef word op toeriste en verkoopspryse. Hierdie bedrag dien as vergoeding vir die verskaffing van infrastruktuur, basiese dienste en publieke geriewe (soos storte en toilette op die strand) vir toeriste.  • inkomste te kry.  • lughawebelasting, lugkaartjiebelasting, belasting op hotelkamers. • Dobbelplekke wat baie winsgewende instansies is.  • normale uitgawes en belastings, soos BTW, invoerbelastings, aksynsbelastings.  (4 x 2) (8) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 2 punte vir die noem van feite of voorbeelde.) [40] 9 ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 VRAAG 4: MIKRO-EKONOMIE & KONTEMPORêRE EKONOMIESE KWESSIES 4.1 Beantwoord die volgende vrae. 4.1.1 Lys enige TWEE omgewings Wêrelderfenisgebiede in Suid- Afrika. • iSimangiliso Water Park • Kaapse Fynbosgebied, insluitend Tafelberg en Agulhas Nasionale Park • uKhahlamba Drakensberg Park (Enige 2 x 1) (2) 4.1.2 Hoe kan ʼn produsent in ʼn volmaakte mark sy / haar winsvlakke handhaaf as die markprys daal? Die vervaardigers moet hulle produksiekoste verminder en poog om goedkoper alternatiewe produksiemetodes te kry. (1 x 2) (2) 4.2 Data respons 4.2.1 Benoem punt A op die grafiek hierbo. Winsmaksimeringspunt/MI=MK (1) 4.2.2 Identifiseer die vraagkurwe in die grafiek hierbo. MI/GI (1) 4.2.3 Bereken die wins / verlies in die mark hierbo. Koste =P x Q =10 x 100 =1000 Inkomste =P x Q =12 x 100 =1200 Dus sal die wins 1200 – 1000 = 200 wees (4) 10 ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 4.2.4 Teken ʼn volledig benoemde grafiek om die lang-termyn ewewigsposisie van ʼn volmaakte mededinger te illustreer. Koste/Inkomste LMK LGK   e MI=GI=V  0 Q Hoeveelheid  Punte-allokasie Benoeming van asse 1 punt Korrekte posisie van LMK-kurwe: 1 punt LGK-kurwe: 1 punt Gemeenskaplike punt van alle kurwes: 1 punt (Maks 4 punte) (4) 4.3 Data respons 4.3.1 Watter tipe toerisme word verteenwoordig in die prent? Eko-Toerisme (1) 4.3.2 Noem EEN rede waarom Suid-Afrika so aanloklik is vir toeriste? • Uitsig (fauna en flora)  • Nasionale parke / wild • Vreedsame politieke oorname • Konvensies • Wieg van die Mensdom (1) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 4.3.3 Omskryf kortliks die term toeris. Mense wat reis en bly op plekke buite hulle normale lewensomgewing.  (2) 4.3.4 Verduidelik toerisme is goed vir ons besigheid. • Toerisme voorsien entrepreneursgeleenthede vir informele besighede.  • Toerisme voorsien ʼn goeie en volhoubare bron van inkomste vir klein besighede.  • Dit verskaf ook stabiele inkomste en handhawing van ʼn lewenstandaard vir individue.  (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) (2) 11 ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 4.3.5 Hoe bevorder inheemse kennis toerisme? • Toeriste soek oorspronklike en unieke plekke om te besoek.  • Hulle wil die inheemse kultuur, geskiedenis en omgewing verstaan, en hoe die plaaslike mense lewe en werk.  (2x2) (4) (Aanvaar enige ander korrekte relevante antwoord.) 4.4 Verduidelik kortliks die doelwitte van die kompetisiebeleid in Suid- Afrika. • Die doel van die kompetisiebeleid is om die misbruik van ekonomiese magte te voorkom. • Reguleer die groei van markkragte deur oornames en sames- meltings.  • Voorkom beperkende praktyke, veral oligopoliëe, prysvastellings, samespannings met betrekking tot tenders en prysdiskriminasie • Om alle Suid-Afrikaners ʼn gelyke geleentheid te gee om deel te neem.  • Om markte te voorsien waar verbruikers toegang het en vrylik kan kies van ʼn verskeidenheid van goedere en dienste wat hulle begeer.  • Om groter kapasiteit en omgewing vir Suid-Afrika te skep om effektief internasionaal mee te ding • Om sekere praktyke te beperk wat ʼn kompeterende ekonomie ondermyn.  • Om onafhanklike instansies te skep wat kompetisie dop hou.  • (Allokeer ʼn maksimum van 4 punte vir die noem van feite of voorbeelde.) (2 x 4) (8) 4.5 Hoekom moet besighede die omgewing bewaar? Besighede moet die omgewing bewaar deur ... • die omgewing as primêre / natuurlike bron gebruik om goedere en dienste te produseer.  • die omgewing in ʼn volhoubare manier te gebruik en nie bronne op te gebruik nie.  • seker te maak dat die omgewing op ʼn volhoubare manier versorg word, en so langtermyn winste te waarborg. • gemeenskappe gesond is wat weer groter markte skep vir die besighede en die gemeenskappe verder te ontwikkel.  (Aanvaar enige korrekte relevante antwoord) (Allokeer ʼn maksimum van 2 punte vir die noem van feite of voorbeelde.) (4 x 2) (8) TOTAAL AFDELING B: 80 12 ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 AFDELING C VRAAG 5 MIKRO-EKONOMIE 40 PUNTE – 40 MINUTE “Adam Smith het verklaar dat die denkbeeldige hand die ekonomie sal beheer. Maar in realiteit is dit nodig dat die regering inmeng.” • Bespreek volledig die implementering van die volgende aspekte as deel van die owerheid se inmenging as ʼn gevolg van markmislukking. Gebruik volledig benoemde grafieke in jou bespreking: Belasting (13 punte) Maksimum pryse (13 punte) (26 punte) • Hoekom is dit nodig om ʼn nasionale minimum loon in Suid-Afrika in te stel? (10 punte) INLEIDING Markmislukking beteken dat die beste alternatief of optimale produksie-uitkoms nie bereik is nie. (Maks. 2) (Aanvaar enige ander gepaste inleiding.) LIGGAAM: HOOFDEEL Belasting - Die mees gewenste manier vir die regering om in te meng in die mark is deur belastings te hef om eksterne kostes te dek.  Koste/Prys V A1  A Puntetoekenning P1 e1 Oorspronkline ewewigspunt 1 punt  Afname in prys 1 punt Aanduiding van tekorte 1 punt P e  Benoeming van asse 1 punt Maks. 4 punte A1  V A 0 Q1 Q Quantity Hoeveelheid 13 ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 • Wanneer mense goedere gebruik wat skadelik is vir hulleself en die gemeenskap in die algemeen, word dit as nie-meriete goedere geklassifiseer.  • Voorbeelde van nie-meriete goedere is dwelms, drank, sigarette ens.  • As individue sukkel om die negatiewe koste van die gebruik van die goedere te bepaal, is dit die taak van die staat om ʼn belasting te hef om die verbruik te verminder.  • In die grafiek hierbo is die hoeveelheid (Q) verminder tot Q1 na die heffing van die belasting.  • Die heffing van die belasting veroorsaak ʼn skuif in die prys van P tot P1.  • Die produsent sal die belasting aan die verbruiker oordra deur hoër pryse P1.  (maks. 13: bespreking:9, grafiek: 4) Maksimum Pryse • Soms sal die owerheid ʼn prys stel vir goedere en dienste teen ʼn maksimum prys wat onder die markprys is.  • Die owerheid meng in en maak wette wat verskaffers verbied om meer as die maksimum prys te vra.  • Maksimum pryse is gewoonlik op basiese goedere soos kos en vervoer sodat landsburgers ʼn sekere minimum standaard kan handhaaf.  Prys V A Puntetoekenning Oorspronklike ewewigspunt 1 mark Daling van prys 1 mark P e  Aanduiding van tekorte 1 mark Benoeming op asse 1 mark  Maks. 4 punte  P1 Tekort A  V 0 Q1 Q Q2 Hoeveel Hoeveelheid • In die grafiek hierbo, is die minimum prys gestel op P1, terwyl die markprys P is.  • Die onmiddellike effek op die hoeveelheid voorsien is, ʼn afname van Q tot Q1.  • Hierdie tekort veroorsaak deur die prysplafon, veroorsaak probleme oor hoe om die goedere toe te ken omdat die vraag hoër as die aanbod is.  (Maks. 13: bespreking:9, grafiek: 4) (maks. 26) 14 ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 Addisionele deel Dit is nodig om die nasionale minimum loon in Suid-Afrika te implementeer • ʼn meer regverdige herverdeling van inkomste plaasvind.  • dit voorkom uitbuiting / diskriminasie van werkers, spesifiek in die onderhandelinge oor werksomstandighede.  • werkers kan dan vir verhoging in reële lone onderhandel, want tans is hulle lone relatief laag.  • dit sal verseker dat mense se lewenstandaard verhoog.  • die nasionale lone is vasgestel op R3 500 per maand (onderhandel nog).  • Sekere besighede wat dit nie kan bekostig om die minimum bedrag te betaal nie, kan aansoek doen tot kwytskelding.  • Dit sal die aanbod van werkers verhoog.  • Bv. Meer mense sal belangstel om verder te studeer om deel te word van Suid-Afrika se arbeidsmag.  (Aanvaar enige korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 2 punte vir die noem van feite of voorbeelde.) (Maks. 10) Slot Markte word gesien as effektief as die allokasie van hulpbronne regverdig is en dit onmoontlik is vir een deelnemer om verder bevoordeel te word sonder om ʼn ander deelnemer te benadeel. (Aanvaar enige ander relevante slot.) (Maks. 2) [40] 15 ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 VRAAG 6 KONTEMPORÊRE EKONOMIESE KWESSIES 40 PUNTE – 40 MINUTE “Inflasie is die enigste ekonomiese mag wat alleenlik die mens se skuld is”. • Bespreek volledig die oorsake van vraag-trek-inflasie. (26 punte) • Hoe suksesvol is die fiskale beleid as maatstaf om inflasie te beveg? (10 punte) INLEIDING Inflasie is die algemene toename in pryse oor ʼn spesifieke tydsperiode.  Inflasie verminder die koopswaarde van die geldeenheid.  Vraag-trek-inflasie veroorsaak dat verbruikers wat meer vra, terwyl aanbod van die produk dieselfde bly of verminder.  (Aanvaar enige ander relevante inleiding.) (Maks. 2) LIGGAAM:HOOFDEEL Verhoging in huishoudelike verbruik  - Wanneer verbruikers geld spandeer, verhoog hulle die hoeveelheid geld in sirkulasie, wat lei tot inflasiedruk.  • Vermindering van spaarkoerse  - As verbruikers / besighede hulle spaarverantwoordelikhede verminder word ʼn toename in geldaanbod geskep deur herinvestering / spandering van geld • Vermindering in algemene belasting  - Dit is meestal van toepassing op inkomstebelasting, omdat hierdie belasting direk besteebare inkomste beïnvloed bv. geldaanbod. • Toegang tot krediet  - As verbruikers / produsente makliker toegang tot krediet het, sal hulle dit gebruik en die geld sal toeneem en geldaanbod verhoog Beleggingsuitgawes verhoog  - Meestal te doen met besighede maar ook van toepassing op huishoudings omdat hulle indirek die groter kredietbasis vir die uitleen van geld veroorsaak om wins te maak. Verhoging in owerheidsbesteding - Verhoging in owerheidsbesteding sonder ʼn toename in vraag lei tot prysverhogings.  - Veral as die toename in uitgawes deur die banksektor gefinansier is.  - Owerhede kan drie kanale van uitgawes gebruik: • Spandering op infrastruktuur  • Beskermingsdienste  • Sosiale beskerming  16 ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com 10732/17 • Uitvoerdienste: - Buitelandsesektor-groei dra by tot die groter vraag na plaaslik geproduseerde produkte.  - Vraag na kommoditeite is baie wisselvallig, maar die vraag na kommoditeite is hoog en pryse neem toe.  (Aanvaar enige korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 8 punte vir die noem van feite of voorbeelde.) (Maks. 26) ADDISIONELE DEEL Fiskale beleid as maatstaf om inflasie te bekamp is suksesvol, want dit ... • verhoog direkte belasting.  • lei tot ʼn afname in besteebare inkomste wat beteken mense het minder geld om te spandeer. Dit sal lei tot ʼn afname in die vraag • verhoog indirekte belasting.  byvoorbeeld BTW, aksynsbelasting. ʼn Toename in hierdie belasting sal die prys van goedere en dienste verhoog wat sal lei tot ʼn afname in die vraag • laat owerheidsbesteding daal.  • geld in die besigheidsiklus sal inspuit sodat die vraag sal daal.  • finansier die begrotingstekort.  • verkry lenings by die nie-bank sektor wat nie-inflasionêr is.  (Aanvaar enige korrekte relevante antwoord.) (Allokeer ʼn maksimum van 2 punte vir die noem van slegs feite / voorbeelde) (Maks. 10) SLOT Inflasie moet versigtig dopgehou word en beheer word sodat dit ʼn minimum effek op die ekonomie het. (Aanvaar enige ander relevante slot.) (Maks. 2) [40] TOTAAL AFDELING C: 40 TOTAAL: 150 17 ## Related documents - [Grade 12 NSC Economics P2 (Afrikaans) 2020 Preparatory Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/ba246fa2-7d32-4ab7-981e-10d6b2dd4a91) — Economics · Memo · 2020 · Afr - [Grade 12 NSC Economics P2 Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-preparatory-2017-possible-answers/779e706d-0501-401b-86fa-ad09b22489ec) — Economics · Memo · 2017 - [Gr12 Economics P2 (Afrikaans) SEP 2022 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-economics-p2-afrikaans-sep-2022-question-paper/82e9d47a-c817-4545-9700-e9e2b9b7de9b) — Economics · QP · 2022 · Afr - [Grade 12 NSC Economics P2 (Afrikaans) 2020 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-afrikaans-2020-preparatory-question-paper/d34a6a9d-f432-46f7-873d-1a849eb9a1cc) — Economics · QP · 2020 · Afr - [Grade 12 NSC Economics P2 (Afrikaans) 2015 Preparatory Examination Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-economics-p2-afrikaans-2015-preparatory-examination-paper/14747984-6602-4d68-a89a-339c7ef58679) — Economics · QP · 2015 · Afr - [ECONOMICS P2 MEMO GR12 SEPT2014 AFRIKAANS](https://www.hlayiso.com/library/economics-p2-memo-gr12-sept2014-afrikaans/f49aa136-8785-408e-90f0-b03837af7a8f) — Economics · Memo · 2014 · Afr ## More from Grade 12 Economics - [MTG Economics Afr](https://www.hlayiso.com/library/mtg-economics-afr/9848e5ba-3f16-47f5-8714-26d23f3a8bf5) — Guide · Afr - [ECONOMICS P2 GR12 QP JCT 2025 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/economics-p2-gr12-qp-jct-2025-afr-d-watermark/3dba3588-624d-493b-bc60-00d7e2783cae) — QP · 2025 · Afr - [Economics Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Free State](https://www.hlayiso.com/library/economics-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-free-state/4def59dd-ebf4-4191-89e7-2b6d4609d6cc) — QP · 2025 - [Economics Grade 12 NSC P1 QP September 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/economics-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-mpumalanga/5449d7a4-548e-416d-91b4-1da462710798) — QP · 2025 - [Economics Grade 12 NSC P2 QP September 2025 Mpumalanga](https://www.hlayiso.com/library/economics-grade-12-nsc-p2-qp-september-2025-mpumalanga/efbb0e99-1236-496b-bc64-5b31b3784493) — QP · 2025 - [Economics P1 May-June 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/economics-p1-may-june-2025-afr/e9c77643-7f83-42e3-b28d-cf84e96050ca) — QP · 2025 · Afr ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.