# Geography Grade 12 P1 Gauteng Mock 2020 Memo (Afrikaans) > Grade 12 Geography Paper 1 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2020 (Afrikaans), 30 pages. Read online or download the free PDF. - Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-geography-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/04ca4f4c-a8eb-436d-b619-d8360c6d8e40 - Updated: 2026-09-27 - Subject: Geography - Grade: Grade 12 - Language: Afrikaans - Document type: Memorandum - Year: 2020 - Exam period: Gauteng Mock Exam - Paper: 1 - Curriculum: CAPS - Pages: 30 Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Geography](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/geography) › [Geography Grade 12 P1 Gauteng Mock 2020 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-geography-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/04ca4f4c-a8eb-436d-b619-d8360c6d8e40) ## About this document Geography · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 30 pages. Read online or download the PDF. Read it free online on the page above; download the PDF from there. ## Document text Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction. ### Page 1 Downloaded from hlayiso.com GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS VOORBEREIDENDE EKSAMEN 2020 NASIENRIGLYN 10781 GEOGRAFIE VRAESTEL 1 30 bladsye 1 ### Page 2 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 INSTRUKSIES EN INLIGTING VOOR DIE AANVANG VAN NASIEN VIR INTERNE EN EKSTERNE MODERERINGSDOELEINDES 1. Gebruik een regmerkie vir die toekenning van EEN (1) punt. ✓ 2. Gebruik TWEE regmerkies vir die toekenning van TWEE (2) punte. ✓✓ 3. Regmerkies MOET bo/bo-aan of aan die einde van die korrekte antwoord in die sin geplaas word. 4. ʼn Kruisie (✗) MOET aan die einde van elke verkeerde/ongeldige antwoord gemaak word. 5. Alle paragraafvrae moet die volgende simbool: M … insluit sodra die kandidaat 8 punte verdien het. (MOET NIE punte aan die kandidaat toeken in die geval waar die paragraaf nie in volsinne beantwoord is nie.) (MOET NIE punte toeken waar die antwoord in die paragraaf vaag is of nie ʼn toepaslike skakel met die antwoord op die nasienriglyne toon nie.) 6. Elke subafdeling MOET ʼn totaal in die regterkantste kantlyn toon bv. 1.1 moet ʼn totaal uit (7) toon en 1.2 moet ʼn totaal uit (8) toon en 1.3 moet ʼn totaal uit (14/16) toon ... 7. Die subtotaal vir elke subafdeling moet KORREK opgetel word en ʼn TOTAAL moet vir die vraag gegee word, in die middel van die bladsy, aan die begin van die antwoord, geskryf word. 8. Die totaal van elke voltooide vraag MOET op die VOORSTE blad geskryf word met die TOTAAL uit 225. 9. Nasien MOET in ROOI ink gedoen word. 10. Eerste vlak moderering (HOD/Senior Onderwyser) MOET in SWART ink voltooi word. 11. Tweede vlak moderering (‘Cluster’/Distrik) MOET in GROEN ink voltooi word. 12. U word aangemoedig om betrokke te raak by die Nasienriglyn en toepaslike (geldige) antwoorde BY TE VOEG wat tydens die samestelling van die nasienriglyn weggelaat is. Vir modereringsdoeleindes moet u die byvoegings in ROOI op u nasienriglyn voeg en die gewysigde riglyne as deel van die onderwysersportefeulje vir eksterne modereringsdoeleindes, insluit. 2 ### Page 3 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 AFDELING A: KLIMAAT, WEER EN GEOMORFOLOGIE VRAAG 1 1.1 Verwys na FIGUUR 1.1, wat ʼn dwarssnit van ʼn tropiese sikloon toon. Kies die korrekte woord(e) uit dié wat tussen hakies gegee word om die stellings WAAR te maak. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommers (1.1.1 tot 1.1.7) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 1.1.8 Stygende lug. 1.1.1 Lae druk (1) 1.1.2 bo (1) 1.1.3 noordelik (1) 1.1.4 oos na wes (1) 1.1.5 cumulonimbus (1) 1.1.6 daling (1) 1.1.7 volwasse (1) (7 x 1) (7) 1.2 Die volgende beskrywings dui faktore aan wat die ontwikkeling van spesifieke dreineringspatrone beïnvloed. Toon aan watter dreineringspatroon na elk van die volgende beskrywings verwys. Skryf slegs die vraagnommers (1.2.1 to 1.2.8) en die antwoord in u ANTWOORDBOEK neer. 1.2.1 Traliepatroon (1) 1.2.2 Sentripetale patroon (1) 1.2.3 Traliepatroon (1) 1.2.4 Dendritiese patroon (1) 1.2.5 Radiale/sentrifugale patroon (1) 1.2.6 Parallelle patroon (1) 1.2.7 Reghoekige patroon (1) 1.2.8 Ontwrigte patroon (1) (8 x 1) (8) 3 ### Page 4 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 1.3 FIGUUR 1.3 toon die ligging van anti-siklone oor Suid-Afrika aan. 1.3.1 Identifiseer die anti-siklonestelsels wat as A en B op FIGUUR 1.3 aangedui is. A – Suid-Atlantiese/Antisikloon (1) B – Suid-Indiese/Antisikloon (1) (2 x 1) (2) 1.3.2 Beskryf die verandering in die ligging van hierdie anti-siklonestelsels van die somer na die winter oor Suid-Afrika. Hulle beweeg noordwaarts in die winter (2) Noordwaarts in die winter (2) (ENIGE EEN) (1 x 2) (2) 1.3.3 Verduidelik die invloed wat die posisie van die anti-siklonestelsel A op die reënval oor die Suidwes-Kaap in die winter sal hê. Die noordelike ligging van stelsel A sal koue fronte oor Suid- Afrika laat beweeg (2) Die koue front sal die opheffing van warm vogtige lug veroorsaak (2) Opheffing lei tot afkoeling van lug, kondensasie en toename in wolkbedekking (2) Toename in wolkbedekking lei tot 'n toename in reënval (2) Toename in reënval namate middelbreedte siklone oor die land beweeg (2) (ENIGE TWEE) (2 x 2) (4) 1.3.4 Evalueer die positiewe en negatiewe impak wat reënvaltoestande gedurende die winter op eko-toerisme in die Wes-Kaapstreek sal hê. POSITIEF Verhoogde watervoorraad vir buitelug hidro-aktiwiteite (2) Verhoogde water onderhou verskillende unieke flora en fauna stelsels gedurende die winter (2) Gereelde winterreënval dra by tot die estetiese skoonheid van die streek (2) Verhoogde watervoorsiening lei tot – meer boerdery en laer voedselpryse (Kan voorbeelde verduidelik) NEGATIEF Winterreënval kan oorstromings veroorsaak wat ekotoerisme sal beperk (2) Winterreënval kan bydra tot gesondheidsprobleme (2) soos waterdraende siektes en virusse (2) Ongunstige weerstoestande (temperatuur, wind) sal hidro- aktiwiteite buite verminder (2) Dit sal onaangename weerstoestande veroorsaak wat buitelugaktiwiteite sal beperk (2) (Kan voorbeelde verduidelik) (ENIGE DRIE. Moet verwys na POSITIEWE en NEGATIEWE impak.) (3 x 2) (6) 4 ### Page 5 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 1.4 Verwys na FIGUUR 1.4 wat temperatuurverskille tussen ʼn landelike en stedelike gebied toon. 1.4.1 Definieer die term/konsep stedelike hitte-eiland. ʼn Stedelike gebied wat aansienlik warmer as die omliggende landelike omgewing is (KONSEP) (1) (1 x 1) (1) 1.4.2 Identifiseer die hoof strukturele (geboude) eienskappe van ʼn stedelike gebied wat die ontwikkeling van ʼn stedelike hitte-eiland sal beïnvloed. Hoë gebou digtheid (1) Groot beboude gebied (1) Hoogte van geboue (1) Groot plat oppervlaktes van dakke en syoppervlaktes van geboue (1) Geboue bestaan uit meer kunsmatige materiale (1) (ENIGE EEN) (1 x 1) (1) 1.4.3 Onderskei tussen die absorbering van hitte in die stad en die landelike gebied. Die hitte-absorbsie en terughouding in die stedelike gebied as in die landelike gebied (2) Die hitte-opname en terughouding is minder in die landelike gebied as in die stedelike gebied (2) (Enige EEN) (1 x 2) (2) 1.4.4 Verduidelik hoe die strukturele eienskappe genoem in Vraag 1.4.2 die verskil in absorbering en terughouding van hitte tussen landelike en stedelike gebiede tot gevolg het. Stedelike gebiede wat van kunsmatige materiale gebou is, absorbeer meer hitte (2) Kunsmatige materiale hou hitte langer (2) Landelike gebiede het natuurlike materiale wat minder hitte absorbeer (2) Natuurlike materiale behou nie hitte vir lank nie (2) (ENIGE TWEE) (2 x 2) (4) 5 ### Page 6 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 1.4.5 Bespreek in ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls, hoe die hitte- absorbering en -terughouding in die stad die gesondheid van stedelike inwoners negatief beïnvloed en gee volhoubare oplossings vir hierdie negatiewe impak. VERHOOGDE HITTE KAN GESONDHEIDSKWESSIES VEROORSAAK SOOS: Inwoners ervaar ongemak/laer lewenskwaliteit as gevolg van voortdurend hoër temperature (2) Asemhalingsprobleme as gevolg van verhoogde temperatuur en besoedeling (2) Hitte-krampe veroorsaak deur dehidrasie (2) Hitte-uitputting as gevolg van dehidrasie (2) Sonsteek veroorsaak deur die blootgestelling aan buitensporige hoë temperature (2) Hittestres kan lei tot hartsiektes wat tot die dood kan lei (2) VERWARMING KAN VERLAAG WORD DEUR: Gebruik van eko-vriendelike/natuurlike (groen) materiale in konstruksie (2) (Kan voorbeelde gee) Aanplanting van bome en ander plantegroei om die hitte te absorbeer (2) Installeer groen dakke/daktuine om die hitte te absorbeer (2) Gebruik van energie-effektiewe beligting en toestelle (2) Alternatiewe/Groen energie-vervanging vir fossielbrandstowwe (2) (MOET VERWYS NA DIE IMPAK OP GESONDHEID EN VOLHOUBARE OPLOSSINGS) (4 x 2) (8) 1.5 FIGUUR 1.5 is ʼn illustrasie van ʼn fluviale kenmerk. 1.5.1 In watter stadium van ʼn rivier kom stroomversnellings meestal voor? Boloop stadium. (1) (1 x 1) (1) 1.5.2 Noem die dominante tipe erosie wat in die stadium van ʼn rivier soos geïdentifiseer in VRAAG 1.5.1, voorkom. Afwaartse/vertikale erosie (1) (1 x 1) (1) 1.5.3 Verduidelik die effek van die tipe erosie wat in VRAAG 1.5.2 geïdentifiseer is op die vorm van die riviervallei. Veroorsaak ʼn v-vormige vallei (2) Veroorsaak ʼn diep/steil vallei (2) (ENIGE EEN) (1 x 2) (2) 1.5.4 Waarom kan die stroomversnelling beskryf word as ʼn tydelike erosiebasis? Stroomversnellings verhoed die rivier tydelik om dieper te erodeer (2) Die rivier sal met tyd die stroomversnelling weg erodeer(2) (ENIGE EEN) (1 x 2) (2) 6 ### Page 7 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 1.5.5 Beskryf wat met die tydelike erosiebasis sou gebeur as die erosietempo voortduur. Die fluviale funksie/stroomversnelling sou verdwyn. (2) Die rivierprofiel sal ʼn konkawe vorm hê (2) Die rivierprofiel sal gegradeer word (2) (ENIGE EEN) (1 x 2) (2) 1.5.6 Stel in ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls, maniere voor waarop stroomversnellings vir ekonomiese gewin ontgin (gebruik) kan word. Ontwikkel die gebied om voorsiening te maak vir buitelugaktiwiteite soos stroomversnellingvlotvaarte wat inkomste vir plaaslike inwoners sal genereer (2) Ekotoerisme sal inkomste vir die plaaslike omgewing genereer (2) Plaaslike inwoners kan opgelei word as gidse en inkomste genereer (2) Bewaar die gebied vir ekotoerisme wat sal lei tot werksgeleenthede wat in die toerisme- en ontspanningssektor geskep word (2) Indiensneming verhoog die plaaslike besteding (2) Meer buitelandse beleggings in gebied as gevolg van toerismepotensiaal (2) (ENIGE VIER) (4 x 2) (8) 1.6 FIGUUR 1.6 toon die proses van stroomroof oor ʼn lang tydperk. 1.6.1 Definieer die term/konsep stroomroof. ʼn Proses waar ʼn meer energieke rivier die water van ʼn ander (hoërliggende) stroom steel/onderskep [KONSEP] (1) (1 x 1) (1) 1.6.2 Dui aan watter rivier op FIGUUR 1.6 onderskeidelik die roofstroom en geroofde stroom is. Roofstroom: Coloradorivier (1) Geroofde stroom: Dawson rivier (1) (2 x 1) (2) 1.6.3 (a) Noem die tipe erosie wat die roofstroom verleng het. Terugwaartse erosie (1) (1 x 1) (1) (b) Beskryf hoe die erosie genoem in VRAAG 1.6.3(a) die roofstroom verleng het. Hierdie tipe erosie veroorsaak dat die rivierkanaal verleng omdat erosie in die rigting van die rivierbron plaasvind (2) (1 x 2) (2) 7 ### Page 8 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 1.6.4 Beskryf die impak van stroomroof op die water volume in die Dawsonrivier. Die water in die Dawsonrivier sal na die Coloradorivier gelei word (2) Dit veroorsaak dat die volume water in die Dawson rivier verminder (2) (2 x 2) (4) 1.6.5 Lewer kommentaar oor die impak wat die snelheidsverandering op die tempo van afsetting in die Dawsonrivier sal hê. Die stroomsnelheid sal afneem (2) Laer snelheid sal meer afsetting tot gevolg hê (2) (2 x 2) (4) [75] 8 ### Page 9 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 VRAAG 2 2.1 Verwys na FIGUUR 2.1 wat ʼn uittreksel uit ʼn sinoptiese weerkaart toon. Verskaf ʼn term/frase vir die volgende klimatologiese beskrywings. Skryf slegs die vraagnommers (2.1.1 tot 2.1.8) en die antwoord in u ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 2.1.9 Hoogdruk. 2.1.1 Koue front (1) 2.1.2 Cumulonimbus wolke (1) 2.1.3 Oostelike (1) 2.1.4 2° (C) Celsius (1) 2.1.5 23° (C) Celcius (1) 2.1.6 Kuslaagdruk (1) 2.1.7 1 016 mb/hPa (1) 2.1.8 Trog (1) (8 x 1) (8) 2.2 Kies die korrekte woord(e) uit dié wat tussen hakies gegee word om die geomorfologiese stellings WAAR te maak. Skryf slegs die woord(e) langs die vraagnommers (2.2.1 tot 2.2.7) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 2.2.8 Vingerpuntstroom. 2.2.1 verjonging (1) 2.2.2 Basisvloei (1) 2.2.3 dreineerbekken (1) 2.2.4 interfluviale gebied (1) 2.2.5 watertafel (1) 2.2.6 permanente basisvlak (1) 2.2.7 Samevloeiing (1) (7 x 1) (7) 9 ### Page 10 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 2.3 Verwys na FIGUUR 2.3 wat ʼn middelbreedtesikloon toon. 2.3.1 Verskaf EEN sigbare bewys in FIGUUR 2.3 om te staaf dat die betrokke middelbreedtesikloon in die volwasse stadium van ontwikkeling is. Warm en koue fronte is duidelik sigbaar/goed gedefinieerd (1) (1 x 1) (1) 2.3.2 Watter halfrond word in FIGUUR 2.3 voorgestel? Suidelike halfrond (1) (1 x 1) (1) 2.3.3 Teken ʼn dwarsprofiel van E tot by F in FIGUUR 2.3 en dui die volgende daarop aan: (a) ʼn Pyl wat die bewegingsrigting van die front aandui (b) Identifiseer en illustreer die wolkformasie by F (c) Die gebied van koue lug (d) Die gebied van warm lug Warm Lug Koue Lug Cumulonimbus Neerslag (4 x 1) (4) 2.3.4 Bespreek die waarskynlikheid (kans) dat die verwagte reënval by ligging A in FIGUUR 2.3 sagte reën sal wees. A is die warm sektor (2) Die lug is warm met beperkte kondensasie van (2) (2 x 2) (4) 10 ### Page 11 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 2.3.5 Daar word beplan om ʼn buitelug musiekfees binne die volgende 24 uur by ligging D in FIGUUR 2.3 aan te bied. Beveel die herskedulering van die geleentheid aan deur TWEE klimatologiese redes te verskaf oor hoe die musiekfees deur die verwagte weerverandering, negatief beïnvloed mag word. Sterk konveksie voor die koue front lei tot die ontwikkeling van cumulonimbus wolke en reën (2) Swaar reënval met donderstorms en hael (2) Weerlig wat in donderstorms voorkom kan gevaarlik wees (2) Reën kan die geleentheid verspoel (2) Reën kan toerusting beskadig (2) Onvoldoende onderdak skuiling vir besoekers by die geleentheid (2) Toename in windsnelheid kan ongemak veroorsaak (2) Verhoging in windsnelheid kan tot gevaarlike vlieënde voorwerpe lei (2) Losstaande toerusting kan beskadig word deur ʼn toename in windsnelheid (2) Verlaagde temperature sal ongemak vir besoekers veroorsaak (2) (ENIGE TWEE) (2 x 2) (4) 2.4 Verwys na FIGUUR 2.4. wat wintertoestande oor Suid-Afrka toon. 2.4.1 Benoem die antisikloon wat as X aangedui is. Kalahari antisikloon (1) (1 x 1) (1) 2.4.2 Is die plaaslike wind by Y ʼn aflandige of aanlandige wind? Aanlandige wind (1) (1 x 1) (1) 2.4.3 Verskaf klimatologiese bewyse uit FIGUUR 2.4 wat aandui dat wintertoestande op die skets voorgestel word. Temperatuurinversie is onder die platorand (2) Midelbreedte sikloon nader die Wes Kaap (2) Kalahari/Kontinentale antisikloon is prominent (goed ontwikkeld) oor die binnelandse plato (2) (ENIGE EEN) (1 x 2) (2) 11 ### Page 12 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 2.4.4 Verduidelik die posisie van die inversielaag soos aangedui in FIGUUR 2.4. Die Kalahari Antisikloon/Kontinentale Antisikloon is oorheersend gedurende die winter (2) Die oppervlak word minder verhit nie, daarom is daar minder stygende lugstrome om die inversielaag bo die platorand te lig (2) Die lugmassa bo die binneland daal en skep stabiele atmosferiese toestande (2) Inversielaag is naby die oppervlak geleë (2) (ENIGE TWEE) (2 x 2) (4) 2.4.5 Bespreek in ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls die impak van die posisie van die inversielaag en die plaaslike wind Y in FIGUUR 2.4, op die hoeveelheid reënval wat in die binneland en die ooskus van Suid-Afrika ervaar sal word. BINNELAND Die inversielaag is nader aan die oppervlak omdat die landmassa te koud is om die lugmassa oor die binneland te laat styg (2) ʼn Temperatuurinversie ontwikkel onder die oppervlak van die platorand in die winter (2) Vogtige lug vanaf die Indiese Oseaan (wind Y) kan nie die plato bereik nie (2) Dit veroorsaak stabiele atmosferiese toestande in die binneland met min/geen kondensasie en min/geen reënval (2) Binneland sal die beskikbaarheid van water verminder (2) OOSKUS Die ooskus het stabiele reënvaltoestande omdat die vogtige lug vanaf die Indiese Oseaan die kus deur wind Y kon bereik en teen die platorand gedwing word om te styg (2) Kondensasie vind plaas en lei tot reënval (2) Aan die ooskus sal daar konstant water beskikbaar wees (2) (ENIGE VIER/MOET VERWYS NA DIE OOSKUS EN BINNELAND) (4 x 2) (8) 12 ### Page 13 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 2.5 Verwys na FIGUUR 2.5 wat die dreineringsdigtheid van twee dreineringsbekkens voorstel. 2.5.1 Definieer die term/konsep dreineringsdigtheid. Die totale lengte van al die strome en riviere in ʼn dreineringsbekken gedeel deur die totale oppervlakte van dié dreineringsbekken (KONSEP) (1) (1 x 1) (1) 2.5.2 Weerspieël (toon) dreineringsbekken A of dreineringsbekken B ʼn hoër dreineringdigtheid? Dreineringsbekken B (1) (1 x 1) (1) 2.5.3 Verskaf bewyse uit FIGUUR 2.5 om u antwoord op VRAAG 2.5.2 te ondersteun. Daar is meer strome/sytakke per eenheidsarea in dreineringsbekken B (2) (1 x 2) (2) 2.5.4 Bespreek hoe deurdringbaarheid die dreineringsdigtheid, soos aangetoon in die dreineringsbekken A beïnvloed het. ʼn Groter mate van deurlaatbaarheid wat gelei het tot meer infiltrasie en minder afloop (2) Minder strome lei tot ʼn laer dreineringsdigtheid (2) (Leerders kan minder deurdringbaarheid verduidelik) (2 x 2) (4) 2.5.5 Bepaal die stroomorde van die hoofstroom in dreineringsbekken B. Stroomorde 4/orde 4/4 (2) (1 x 2) (2) 2.5.6 Verduidelik die verband tussen ontbossing en die deurlaatbaarheid van die onderliggende rotsstruktuur, en die stroomorde wat in dreineringsbekken B geïdentifiseer is. Ontbossing lei tot meer afloop van die oppervlak en lei tot meer strome wat ʼn hoër stroomorde tot gevolg het (2) Minder deurlaatbaarheid van die onderliggende rotsstruktuur lei tot minder infiltrasie/meer afloop, meer strome en ʼn hoër stroomorde (2) (2 x 2) (4) 13 ### Page 14 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 2.6 Verwys na FIGUUR 2.6, ʼn uittreksel van ʼn artikel oor die Vaalrivieropvangsgebied-agentskap. 2.6.1. Definieer die term/konsep opvangsgebied. Die area wat reënval/neerslag opvang (1) Die gebied van waar reënval na ʼn rivier, meer of reservoir vloei (1) (KONSEP) (1 x 1) (1) 2.6.2 Noem EEN sekondêre ekonomiese aktiwiteit wat in die artikel genoem word wat water uit die opvangsgebied van die Vaalrivier gebruik. Industrie (1) Kragopwekking (1) (ENIGE EEN) (1 x 1) (1) 2.6.3 Bespreek TWEE gevolge wat die agteruitgang van water op landbouaktiwiteite in die streek sal hê. Minder water beskikbaar vir landbouaktiwiteite (2) Laer produksie van landbouprodukte (2) Swakker gehalte van landbouprodukte (2) Kommersiële plase verminder (2) Afname in ekonomiese aktiwiteite wat verband hou met/afhanklik is van landbou (2) Afname in indiensneming in die landbousektor (2) (ENIGE TWEE) (2 x 2) (4) 2.6.4 Stel ʼn rede voor waarom dit belangrik is om die gemeenskap in die bestuur van die opvangsgebied te betrek. Om plaaslike gemeenskapsbehoeftes te identifiseer (2) Om te verseker dat die plaaslike gemeenskap die belangrikheid van opvangsgebiedbestuur verstaan (2) Om gemeenskapsdeelname aan die bestuur van die opvangsgebiedprosesse te verseker (2) Gemeenskap moet in koop/saamstem met bestuurstrategie (2) Hul kennis van die gebied kan help om die opvangsgebied te bestuur (2) (ENIGE EEN) (1 x 2) (2) 14 ### Page 15 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 2.6.5 Beveel in ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls, volhoubare maatreëls aan wat die boeregemeenskap in die Vaalrivieropvangsgebied kan implementeer, om water te bespaar. Bewaring van bogrond/grond sal meer water opneem/meer infiltrasie moontlik maak (2) Bewaring van natuurlike plantegroei om water in die grond te behou (2) Gebruik meer doeltreffende/wetenskaplike besproeiingstelsels om vermorsing te verminder (kan voorbeelde gee) (2) Opvang en berging van reënwater om die gebruik van grondwaterbronne te verminder (2) Plant droogtebestande gewasse om besproeiing te verminder (2) Beoefen rotasieweiding om natuurlike grondbedekking te bewaar (2) Bedek gewasse na besproeiing om verdamping te voorkom (2) (ENIGE VIER) (4 x 2) (8) 15 ### Page 16 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 AFDELING B: LANDELIKE EN STEDELIKE NEDERSETTINGS EN SUID-AFRIKAANSE EKONOMIESE GEOGRAFIE VRAAG 3 3.1 Verwys na FIGUUR 3.1 wat straatpatrone voorstel. Pas die onderstaande beskrywings by straatpatroon A, B of C. Kies die antwoord en skryf slegs die letter A, B of C langs die vraagnommers (3.1.1 tot 3.1.8) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 3.1.9 A. 3.1.1 B/Rooster (1) 3.1.2 A/Radiaal (1) 3.1.3 C/Beplan oneweredig (1) 3.1.4 B/Rooster (1) 3.1.5 C/Beplan oneweredig (1) 3.1.6 A/Radiaal (1) 3.1.7 B/Rooster (1) 3.1.8 C/Beplan oneweredig (1) (8 x 1) (8) 3.2 Kies die term uit KOLOM B wat by die beskrywing van die verskillende tipes industrieë(nywerhede) in KOLOM A pas. Skryf slegs die letter (A – H) langs die vraagnommers (3.2.1 tot 3.2.7) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 3.2.8 I. 3.2.1 B/Ligte nywerheid (1) 3.2.2 A/Grondstofgerigte nywerheid (1) 3.2.3 D/Swaar nywerheid (1) 3.2.4 H/Ongebonde nywerheid (1) 3.2.5 F/Alomteenwoordige nywerheid (1) 3.2.6 C/Vragverbrekingspunt nywerheid (1) 3.2.7 E/Markgerigte nywerheid (1) (7 x 1) (7) 16 ### Page 17 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.3 Verwys na FIGUUR 3.3, ʼn sirkelgrafiek aangaande(oor) redes vir landelike- stedelike migrasie. 3.3.1 Definieer die term/konsep landelike-stedelike migrasie. Die beweging van mense van landelike na stedelike gebiede (1) (KONSEP) (1 x 1) (1) 3.3.2 Verskaf EEN fisiese stootfaktor op die sirkelgrafiek wat landelike- stedelike migrasie tot gevolg gehad het. Swak infrastruktuur (1) (1 x 1) (1) 3.3.3 Bereken die verskil tussen die TWEE sosiale faktore op die sirkelgrafiek wat veroorsaak dat mense landelike gebiede verlaat. 19% (2) (1 x 2) (2) 3.3.4 Volgens die diagram word 32% van die landelike-stedelike migrasie deur ander redes as wat in die diagram voorgestel word, veroorsaak. Verduidelik TWEE ander sosiale faktore in landelike gebiede wat tot landelike-stedelike migrasie kan lei. Lae lone wat armoede veroorsaak en daartoe lei dat mense na ʼn beter lewe in die stad soek (2) Werkloosheid veroorsaak dat mense in die stad werk soek (2) ʼn Gebrek aan diversiteit in indiensneming lei daartoe dat mense beter werk in die stad soek (2) Swak dienslewering (kan voorbeelde verduidelik) (2) Gebrek aan dienste (kan voorbeelde verduidelik) (2) Misdaad en plaasmoorde dwing mense om na veiliger gebiede te verhuis (2) Geen vermaak moedig die jeug aan om na die stede te migreer nie (2) Jong mense vertrek na beter lewensgehalte (2) Gesinslede volg broodwenners na stedelike gebiede (2) (ENIGE TWEE) (MOET NIE WERKLOOSHEID EN KORRUPSIE AANVAAR NIE) (2 x 2) (4) 17 ### Page 18 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.3.5 Skryf ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls, waarin jy volhoubare maatreëls verduidelik wat die regering kan implementeer om ontvolking, as gevolg van swak sosiale omstandighede in die landelike gebiede, te voorkom. Moedig musiek-/kunsfeeste aan om werksgeleenthede te skep (2) Verbeter infrastruktuur vir makliker toegang tot sosiale geleenthede (2) Verbeter dienslewering bv. beter skole/hospitale/klinieke (2) Restoreer historiese geboue om toeriste te lok en ontwikkel ekotoerisme besoekpunte (2) Inisieer avontuur- aktiwiteite vir die jeug (2) Advertensies op snelweë naby die omgewing om toeriste buite die landelike nedersetting te lok/Vestiging van ʼn toerismeraad om die gebied te bevorder (2) Desentralisasie van nywerhede om werksgeleenthede vir die jeug te skep sodat die jongmense vriende het om mee te kommunikeer (2) Ontwikkel toerisme plase/oorde/trou-onthaalareas (2) Lok alomteenwoordige tegnologiese nywerhede wat hoog gekwalifiseerde mense sal inbring (2) en ontwikkel groter verskeidenheid werksgeleenthede (2) Aftreeoorde sal meer sosiale geleenthede vir ouer mense in landelike gebiede, skep (2) Ontwikkel aftree oorde wat werksgeleenthede skep, veral by jong mense (2) (ENIGE VIER) (4 x 2) (8) 3.4 Bestudeer FIGUUR 3.4, ʼn informele nedersetting en ʼn gebied met lae koste behuising. 3.4.1 Pas A en B op FIGUUR 3.4 by die TWEE terme lae koste behuising en informele nedersetting. A = Informele behuising (1) B = Lae koste behuising (1) (2 x 1) (2) 3.4.2 Verwys na die boumateriaal wat in FIGUUR 3.4 gebruik word, en onderskei tussen nedersettings A en B. Nedersetting A – informele nedersetting: afval materiaal/hout/karton (1) Nedersetting B – lae koste behuising: bakstene/sterk(er) materiaal/sement/glas/hout (1) (2 x 1) (2) 18 ### Page 19 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.4.3 Benewens die formele boustrukture, noem enige TWEE basiese dienste, sigbaar in FIGUUR 3.4, wat by nedersetting A mag ontbreek. Elektrisiteit (1) Rioolverwydering (1) Afvalverwydering (1) Lopende water (1) Veilige geboue om in te woon (1) Mediese dienste (2 x 1) (2) (ENIGE TWEE) 3.4.4 Waarom verkies baie mense steeds om in nedersetting A te bly, ondanks ongunstige toestande? Daar is lae lewenskostes (2) Hulle kan nie ander formele behuising bekostig nie (2) Daar is nie genoeg formele behuising nie (2) Hulle het geen ander keuse as om daar te bly nie want hul het nie ander blyplek nie (2) Wil nader aan werk woon (2) (2 x 2) (4) (ENIGE EEN) 3.4.5 Beveel TWEE strategieë aan wat die regering van Suid-Afrika in nedersetting A kan implementeer om die impak van die ongunstige toestande wat jy in VRAAG 3.4.3 genoem het, te verminder. Installasie van sonkrag (2) Verminder die oorbevolking deur die voorsiening van ander grond/HOP-behuising/laekostebehuising in ander gebiede (2) Verskaf basiese dienste/benoeming van voorbeelde van dienste word aanvaar (2) Waterpypleidings om lopende water na ʼn sentrale punt te voorsien (2) Krane op ʼn sentrale plek waar mense water kan gaan haal (2) Geskeduleerde afvalverwydering (2) Mobiele toilette moet aan area voorsien word (2) Toegang tot mobiele klinieke (2) (ENIGE TWEE TYDELIKE MAATREËLS) (2 x 2) (4) 19 ### Page 20 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.5 Bestudeer die artikel in FIGUUR 3.5 aangaande voedselsekerheid en hidroponiese boerdery. 3.5.1 Definieer die term/konsep voedselsekerheid. Genoegsame produksie van voedsel om in die behoeftes van die mense te voorsien, om ʼn gesonde en produktiewe lewe te lei. (KONSEP) (1 x 1) (1) 3.5.2 Noem TWEE omgewingsfaktore vanuit die artikel wat ʼn negatiewe invloed op tradisionele voedselproduksie en voedselsekerheid, gehad het. Onvoldoende water (1) Wisselvallige reënval (1) Droogtes (1) Minder vrugbare grond (1) Swak boerdery metodes (1) Onvrugbare grond (1) Gronderosie (1) (ENIGE TWEE) (2 x 1) (2) 3.5.3 Beskryf hoe die negatiewe invloed van die omgewingsfaktore van voedselsekerheid tot die ontwikkeling van hidroponiese boerdery aanleiding gegee het. Die vrugbare oplossing is ʼn goeie plaasvervanger vir te min water (2) Die vrugbare oplossing is ʼn goeie plaasvervanger vir onbetroubare reënval (2) Droogtes beïnvloed nie die voedselproduksie nie (2) Bewerkbare lande beïnvloed nie die voedselproduksie nie (2) Die plante word in die vrugbare oplossings gekweek – en word nie deur swak grond beïnvloed nie (2) Hidroponiese boerdery het nie swaar masjinerie nodig wat gronderosie veroorsaak nie (2) Slegte boerderymetodes word tot ʼn minimum beperk omdat herhaalde bewerking van grond vermy word, dus minder erosie van grond (2) Onkruid en siektes word makliker beheer en verbeter die gehalte van die grond (2) (ENIGE TWEE, MOET NA OMGEWING VERWYS) (2 x 2) (4) 3.5.4 Verwys na die artikel en noem TWEE omgewingsvoordele van gewasse, wat in ʼn vrugbare oplossing volgens die hidroponiese boerderymetode, gekweek word. Die boer kan plantvoedingstowwe direk aan die wortels van plante toedien om die kwaliteit van plante te verhoog (2) Onkruid en siektes kan beheer word sonder om chemikalieë te spuit (2) Erosie van grond word vermy (2) [MOET OMGEWINGSVOORDELE WEES] (ENIGE TWEE) (2 x 2) (4) 20 ### Page 21 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.5.5 Is hidroponiese boerdery na u mening volhoubaar as alternatief vir tradisionele gewasboerdery om voedselsekerheid in ʼn land soos Suid-Afrika te verseker? Verduidelik u antwoord. JA (1) Suid-Afrika benodig groter lande om voedselonsekerheid hok te slaan (2) Suid-Afrika het baie erosie en hidroponiese boerdery help daarteen (2) Suid-Afrika se grond is dun en onvrugbaar en produseer minder gewasse (2) Dit kan gewasse teen gereelde vloede en droogtes beskerm (2) Dit kan ondervoeding en hongersnood in Suid-Afrika voorkom indien meer produksie plaasvind (2) Mense kan hidroponiese boerdery op klein skaal beoefen om vir hulself te sorg (2) Produksie kan dwarsdeur die jaar voorkom en is nie onderhewig aan ekstreme weersomstandighede nie (2) OF NEE(1) Suid-Afrika is reeds ʼn droë/semi-droë land en water is skaars (2) Suid-Afrika het nie die hulpbronne (aanvaar voorbeelde soos water, fondse ens. vir navorsing ens.) om dit lewensvatbaar te maak nie (2) Suid-Afrika is steeds ʼn ontwikkelende land en navorsing word nie ordentlik gedoen nie (2) Suid-Afrika is steeds ʼn ontwikkelende land en besit nie die infrastruktuur om dit te ondersteun nie (2) Suid-Afrika het nie genoeg elektrisiteit nie en hidroponiese boerdery gebruik baie krag (2) (ENIGE EEN) (1 + 2) (3) 21 ### Page 22 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.6 Bestudeer die diagram en artikel oor die Platinum ROI in FIGUUR 3.6. 3.6.1 Verduidelik die hoofdoel van Ruimtelike Ontwikkelingsinisiatiewe. Die hoofdoel is om groei te bevorder in onontwikkelde gebiede, maar wat ekonomiese potensiaal het (byvoorbeeld die skepping van nuwe werkgeleenthede en verbeterde infrastruktuur om buitelandse beleggers te lok) (2) (1 x 2) (2) 3.6.2 In watter provinsie is die Platinum Ruimtelike Ontwikkelingsinisiatief geleë? Noord Westelike (1) (1 x 1) (1) 3.6.3 Noem TWEE groot uitdagings wou die regering aanspreek deur die Platinum ROI in die gebied te ontwikkel. 1+(1 x 2)Wa Hulle wou die ruimtelike uitdagings vir ekonomiese ontwikkeling in die gebied/streek aanspreek (1) Om gemeenskappe die geleentheid te gee om aan ekonomiese aktiwiteite deel te neem, bv. toerisme en die ontwikkeling van infrastruktuur (1) Bevorder volhoubare werkskepping vir mense wat in onderontwikkelde landelike gebiede met ʼn hoë armoede- en onderverskaffingsvlak leef (1) Om werk en ʼn beter lewenstandaard vir die landelike gebied te skep (1) Gebruik die plaaslike hulpbronne van ʼn gebied om ekonomiese groei te bewerkstellig (1) Om gebiede buite gevestigde nywerheidsgebiede te ontwikkel (1) Om ekonomiese groei van nywerheidsaktiwiteite te stimuleer (1) Om industriële infrastruktuur gekoppel aan internasionale see- of lughawens vir uitvoergerigte vervaardigingsbedrywe te voorsien (1) (Enige EEN) (2 x 1) (2) 3.6.4 Na aanleiding van die artikel, was die Platinum ROI suksesvol? Bewys jou antwoord deur inligting in FIGUUR 3.6 te gebruik, aangaande die bydrae tot die BBP. Nee (1) “na meer as 'n dekade is daar nog steeds min bewyse dat die Platinum SDI in die nabye toekoms doeltreffend sal wees ”(2) “Op die oomblik het die Platinum SDI weinig te bied ”(2) “.. om suksesvol te wees, sal meer inspanning verg ...” (2) (ENIGE EEN) (1 + 2) (3) 22 ### Page 23 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 3.6.5 Bestudeer die aanwysers van die effektiwiteitsindeks en verduidelik in ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls waarom dit bygedra het tot die her-evaluering van die Platinum Ruimtelike Ontwikkelingsinisiatief. Daar was nie ʼn toename in die hoeveelheid bevolking wat in die 17 jaar postmatriek kwalifikasies behaal het nie (2) Daar was geen verbetering in die bevolking se opvoeding en lewensstandaard nie (2) Die persentasie van die bevolking wat onder die voedselsekerheidsgrens leef, het toegeneem (2) Die projek het nie meer werksgeleenthede geskep wat verbeterde voedselsekerheid kon veroorsaak nie (2) Die misdaadindeks het met 8% toegeneem wat dui op ʼn afname in die sosiale omstandighede in die gebied (2) ʼn Groot persentasie van die werkersmag is nie geleerd nie (2) Die kwaliteit van werk is nie op standaard nie a.g.v. die persentasie bevolking sonder skoolkwalifikasies (2) Daar is ʼn groot persentasie van die bevolking wat benede die armoedelyn leef (2) Die algemene misdaad-indeks is hoër in die gebied (2) (ENIGE VIER) (4 x 2) (8) 23 ### Page 24 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 VRAAG 4 4.1 Kies ʼn term uit KOLOM B wat ooreenstem met die beskrywing in KOLOM A. Skryf slegs die letter (A – H) langs die vraagnommers (4.1.1 tot 4.1.7) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 4.1.8 I. 4.1.1 C/Stedelike groei (1) 4.1.2 G/Stedelike uitbreiding (1) 4.1.3 H/Kommersiële Desentralisasie (1) 4.1.4 A/Verstedeliking (1) 4.1.5 B/Stedelike spreiding (1) 4.1.6 E/Teenverstedeliking (1) 4.1.7 F/Stedelike hiërargie (1) (7 x 1) (7) 4.2 Verwys na FIGUUR 4.2 wat verskillende soorte boerdery toon. Pas die beskrywings hieronder by die tipe boerdery A of B. Kies die antwoord en skryf slegs die letter A of B langs die vraagnommers (4.2.1 tot 4.2.8) in die ANTWOORDBOEK neer, byvoorbeeld 4.2.9 A.. 4.2.1 A/Kleinskaalse boerdery (1) 4.2.2 A/Kleinskaalse boerdery (1) 4.2.3 A/Kleinskaalse boerdery (1) 4.2.4 B/Grootskaalse boerdery (1) 4.2.5 A/Kleinskaalse boerdery (1) 4.2.6 B/Grootskaalse boerdery (1) 4.2.7 B/Grootskaalse boerdery(1) 4.2.8 B/Grootskaalse boerdery(1) (8 x 1) (8) 24 ### Page 25 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 4.3 Bestudeer FIGUUR 4.3, wat die ligging van nedersettings toon. 4.3.1 Onderskei tussen die ligging van `n nat-punt nedersetting en `n droë- punt nedersetting. Nat-puntnedersettings: is naby die waterbron/rivier geleë omdat dit 'n droë gebied is (1) Droë-puntnedersettings is weg van die water geleë weens die gevaar van oorstromings (1) (2 x 1) (2) 4.3.2 Is die nedersetting in FIGUUR 4.3 ʼn nat- of droë-punt nedersetting? Gee TWEE redes vir jou antwoord. Nat-punt nedersetting (1) Hulle is naby die waterbron/rivier geleë (2) Daar is geen ander waterbronne in die buurt nie (2) (1 + 4) (5) 4.3.3 Wat is die patroon van die nedersetting wat in FIGUUR 4.3 geïlustreer is? Gekern (1) (1 x 1) (1) 4.3.4 Verduidelik sosiale voordele van die nedersettingspatroon geïllustreer in FIGUUR 4.3. Veiligheid aangesien huise naby geleë is (2) Daar is meer sosiale kontak (2) Meer mense om werklas te deel (2) (Enige TWEE) (2 x 2) (4) 4.3.5 Die nedersettingsvorm in FIGUUR 4.3 is lineêr. Gee EEN voordeel van hierdie vorm ten opsigte van toeganklikheid tot die waterbron. Alle eenhede van die nedersetting is in ʼn lyn langs die rivier geleë (2) (1 x 2) (2) 25 ### Page 26 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 4.4 Bestudeer FIGUUR 4.4, ʼn grafiek oor stedelike funksies. 4.4.1 Verduidelik die verskil tussen ʼn lae orde funksie en ʼn hoë orde funksie. Lae orde funksie: Verkoop gewoonlik goedkoper goedere/mense koop gereeld hier/besoek op ʼn daaglikse basis (1) Hoë orde funksie: Gewoonlik duur/mense koop nie hier op ʼn gereelde basis nie/verkoop gespesialiseerde goedere (1) (EEN BESKRYWING VIR HOË ORDE EN EEN BESKRYWING VIR LAE ORDE) (2 x 1) (2) 4.4.2 Noem EEN voorbeeld van ʼn lae orde funksie en EEN voorbeeld van ʼn hoë orde funksie aangaande onderrig in FIGUUR 4.4. Lae orde: publieke skool, primêre skool (1) Hoë orde: universiteit, sekondêre skool, tegniese kollege (1) (EEN lae orde en EEN hoë orde) (2 x 1) (2) 4.4.3 Verduidelik die betekenis van die byskrif “bevolkingsgrootte van nedersettings” op die horisontale as. Hoeveelheid mense wat in die nedersetting bly of werk /die grootte van die bevolking in die nedersetting/Aantal mense in die nedersetting (2) (MOET NA HOEVEELHEID MENSE EN NEDERSETTING VERWYS) (1 x 2) (2) 4.4.4 Bespreek die algemene neiging tussen die “bevolkingsgrootte van die nedersettings” en die “aantal dienste gelewer”. Hoe groter die bevolkingsgrootte, hoe hoër is die aantal dienste (2) Hoe laer die bevolkingsgrootte, hoe minder is die aantal dienste (2) (Enige EEN) (1 x 2) (2) 26 ### Page 27 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 4.4.5 In ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls, analiseer die verhouding tussen die grootte van die nedersetting en die orde van dienste en bespreek redes vir die verhouding. ANALISE Die kleiner nedersettings bevat lae-orde-funksies (2) Daar is meer dorpies met lae-orde-funksies (2) Die groter nedersettings bevat lae en hoë orde dienste (2) (MOET DIE GROOTTE EN ORDE BESPREEK) REDES Kleiner nedersettings voorsien in die behoeftes van die onmiddellike gemeenskap (2) Kleiner nedersettings het nie 'n groot mark om hoë-ordedienste te ondersteun nie (2) Groot nedersettings voorsien in 'n groot gebied wat die kleiner nedersettings insluit (2) Groter nedersettings het 'n groot genoeg mark om hoë-orde- dienste te ondersteun (2) (ENIGE VIER-MOET ANALISE EN REDES INSLUIT) (4 x 2) (8) 4.5 Bestudeer FIGUUR 4.5 wat ʼn grafiek voorstel met die bydrae van verskillende ekonomiese sektore tot werksgeleenthede. 4.5.1 Definieer die term/konsep primêre sektor. Die sektor ontgin rou materiaal vanuit die aarde/Materiaal van die natuurlike omgewing [KONSEP] (1) (1 x 1) (1) 4.5.2 (a) Gee die aantal mense wat deur die mynbousektor in diens geneem was tussen 2016 en 2018. 2016: 222 000 tot 388 000 (1) 2018: 222 000 tot 334 000 (1) (2 x 1) (2) (b) Verduidelik hoe meganisasie die werksgeleenthede in die mynbousektor van 2016 tot 2018, beïnvloed het. Dit neem af omdat mense deur masjinerie vervang word (en minder mense nodig is om dieselfde werk te verrig) (2) (1 x 2) (2) 4.5.3 (a) Watter tersiêre sektor verskaf die meeste werksgeleenthede in Suid-Afrika? Handel (1) (1 x 1) (1) (b) Verduidelik die ekonomiese belang van hierdie tersiêre sektor, geïdentifiseer in VRAAG 4.5.3(a), met betrekking tot buitelandse inkomste. Meer mense wat by die handel betrokke is, sal meer uitvoer moontlik maak, wat meer buitelandse valuta tot gevolg het (2) (1 x 2) (2) 27 ### Page 28 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 4.5.4 Bespreek in ʼn paragraaf van ongeveer AGT reëls faktore wat die mynbousektor belemmer en die effek wat dit op die tersiêre sektor geïdentifiseer in VRAAG 4.5.3(a), het. Betogings en arbeidstakings verminder die ontginning van grondstowwe wat die hoeveelheid materiaal wat verwerk moet word, verminder (2) Minimum lone in die primêre sektor verhoog die produksiekoste (2) In die primêre sektor verhoog die mynrampe, byvoorbeeld vallende rotse, ens. die mynkoste en verlaag die winste in vervaardiging (2) In die primêre sektor is die minerale meestal binnelands geleë. Dit verhoog vervoerkoste wat die vervaardiger se koste verhoog (2) Minerale is nie-hernubaar en daag die beplanning en produksie in die vervaardigingsektor uit (2) Oorstromings en brande kan veroorsaak dat produksie sluit (2) MIV/VIGS veroorsaak dat geskoolde werkers afwesig is en dit verhoog die produksiekoste (2) Myne moet mediese fondse en versekerings betaal wat die onttrekkings- en vervaardigingskoste verhoog (2) As produkte as grondstof uitgevoer word, veroorsaak dit werksverlies in die vervaardigingsektor (2) Wisselende pryse van minerale daag die beplanning en produksie in die vervaardigingsektor uit (2) Handel met grondstowwe verlaag die winste met onverwerkte materiale (2) (ENIGE VIER) (4 x 2) (8) 28 ### Page 29 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 4.6 Bestudeer gevallestudie in FIGUUR 4.6 van die PWV-industriële streek. 4.6.1 Die industriële sone van Gauteng staan ook bekend as die PWV- streek. Waarvoor staan die afkorting PWV? Pretoria Witwatersrand Vereeniging (1) (1 x 1) (1) 4.6.2 Wat is die verhouding tussen beurtkrag en groei in die BBP? Beurtkrag het ʼn negatiewe impak op die BBP (1) Meer beurtkrag lei tot minder groei in die BBP (1) (KONSEP) (1 x 1) (1) 4.6.3 Benewens beurtkrag, lys TWEE faktore wat volgens die reserwebank ʼn invloed op die BBP van die PWV - sone het. Aantal werksstakings (1) Onderhoud en swak plaaslike en globale aanvraag (1) Politieke onsekerheid (1) Besighede en verbruikers se vertroue is geskend (1) (ENIGE TWEE) (2 x 1) (2) 4.6.4 Verduidelik hoe die vierde industriële revolusie die afhanklikheid van nywerhede van elektrisiteitsvoorsiening in die PWV-streek beïnvloed. Die vierde industriële revolusie is ʼn kombinasie van veelvuldige faktore wat in elektronika afhanklik is van elektrisiteit. (2) Tegnologie is grootliks afhanklik van elektrisiteit (2) Hoëspoedverbindings is belangrik om inligting te versamel/vinnig te kommunikeer (2) Tegnologie verseker verhoogde rekenaarkrag, die wolk, ens vir groei in die vervaardigingsektor (2) Sonder krag kan groot masjinerie nie bedryf word nie. (2) Besighede het tegnologie nodig om die data wat hulle vandag benodig beter te gebruik en te bestuur (2) Nywerhede moet die inligting (data) wat hulle het, verstaan, dit sal produksie en dienste verbeter (2) (ENIGE TWEE)(KONSEP) (2 x 2) (4) 29 ### Page 30 Downloaded from hlayiso.com 10781/20 4.6.5 Bespreek hoe beurtkrag ʼn negatiewe uitwerking op die vermenigvuldigingseffek van die PWV-ekonomie en YSKOR (ʼn groot onderneming in die PWV-gebied), het VERMENIGVULDIGINGSEFFEK Beurtkrag beïnvloed die mark/invoer en uitvoer (2) Ander bedrywe maak staat op staalvervaardiging by Yskor, wat hul produksie negatief beïnvloed (2) Handel sal negatief beïnvloed word in enige produk wat uit staal bestaan (2) Beurtkrag sal die BBP beïnvloed (2) Die land sal minder inkomste verdien as gevolg van minder handel (2) Die beurtkrag lei tot minder internasionale handel in staalprodukte (2) YSKOR Groot ondernemings soos YSKOR benodig krag/elektrisiteit om na die beste vermoë te funksioneer (2) Sodra beurtkrag geïmplementeer is, stop die produksie (2) YSKOR streef daarna om ʼn kwaliteit lae koste produsent te bly. Sodra beurtkrag plaasvind, verhoog dit die koste van staalproduksie (2) Bedryfsuitnemendheid is nie moontlik as daar onbetroubare kragvoorsiening bestaan nie (2) (ENIGE DRIE. Moet na YSKOR en die VERMENIGVULDIGINGSEFFEK verwys) (3 x 2) (6) [75] TOTAAL: 225 30 ## Related documents - [Grade 12 NSC Geography P1 (Afrikaans) 2020 Preparatory Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-geography-p1-afrikaans-2020-preparatory-addendum/508a9280-b61b-4bd4-bb68-f8ded76eef8a) — Geography · Addendum · 2020 · Afr - [Geography P1 Nov 2020 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/geography-p1-nov-2020-memo-eng-2/4c59a80f-eefb-4b65-9ca9-51658f6452b0) — Geography · Memo · 2020 · Eng - [GEOGRAFIE P2 GR12 QP SEPT 2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geografie-p2-gr12-qp-sept-2020-afrikaans/55a61323-7634-4636-8d3b-14abf69a0a0d) — Geography · QP · 2020 · Afr - [Gr12 Geography P2 (Afrikaans) SEP 2022 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-geography-p2-afrikaans-sep-2022-question-paper/4d239679-2288-4e40-8882-b8e27f965853) — Geography · QP · 2022 · Afr - [Grade 12 NSC Geography P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-geography-p2-afrikaans-preparatory-2017-question-paper/4ad8597c-c5bb-4d9d-9fae-73ba178541c8) — Geography · QP · 2017 · Afr - [Geography P1 (Afrikaans) June 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/geography-p1-afrikaans-june-2025-question-paper/a52dca5e-efc4-4060-84c3-24f7269a2a79) — Geography · QP · 2025 · Afr ## More from Grade 12 Geography - [Geography Grade 12 NSC P1 QP September 2025 KZN](https://www.hlayiso.com/library/geography-grade-12-nsc-p1-qp-september-2025-kzn/b87141de-a060-4504-8e9a-a5a35821df42) — QP · 2025 - [Geography Grade 12 NSC P2 QP September 2025 KZN](https://www.hlayiso.com/library/geography-grade-12-nsc-p2-qp-september-2025-kzn/50385845-0827-427a-b5e1-25ab349d4e0f) — QP · 2025 - [HARTBEESPOORT DAM1 D FINAL](https://www.hlayiso.com/library/hartbeespoort-dam1-d-final/f3569cb0-ade1-40df-81a0-ce8310309dd4) — QP · 2023 - [GEOGRAPHY GR12 QP JUNE 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/geography-gr12-qp-june-2023-afrikaans/7dea3eff-4bdd-4785-8c65-013c46635acf) — QP · 2023 · Afr - [2023 GAU June QP](https://www.hlayiso.com/library/2023-gau-june-qp/f50ff343-2787-464c-b8a6-0321cf90253e) — QP · 2023 - [2023 KZN Prelim P2 QP](https://www.hlayiso.com/library/2023-kzn-prelim-p2-qp/4d6a4eeb-5ee5-44a7-9392-783928539ee7) — QP · 2023 ## Collection - [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers) --- Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.