# History Grade 12 Paper 1 Gauteng Mock 2020 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2020 (Afrikaans), 23 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/1f582a85-d0cc-425d-a424-caf44ebc1aa0
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: Gauteng Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 1 Gauteng Mock 2020 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-2020-preparatory-possible-answers/1f582a85-d0cc-425d-a424-caf44ebc1aa0)

## About this document

History · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

        VOORBEREIDENDE EKSAMEN
                         2020
                NASIENRIGLYNE

             GESKIEDENIS (VRAESTEL 1) (10791)

23 BLADSYE

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                        10791/20

1. BRONGEBASEERDE VRAE

1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te ontwikkel:
     Kognitiewe                                                Gewigstoekenning
                   Historiese vaardighede
        Vlakke                                                       van vrae
                     •   Onttrek inligting uit bronne
                     •   Selektering en organisasie van relevante            30%
         VLAK 1
                         inligting uit bronne                                (15)
                     •   Definieer historiese begrippe/terme
                     •   Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                             40%
         VLAK 2      •   Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                             (20)
                     •   Analiseer bewyse uit bronne
                     •   Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                         Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                         betroubaarheid, eensydigheid en
                         beperkings vas te stel                              30%
         VLAK 3
                     •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies en           (15)
                         perspektiewe in die bronne en kom tot
                         onafhanklike gevolgtrekkings

   1.2     Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:

           •   By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige ander
               geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
           •   Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
               vereistes van die vraag voldoen is.
           •   In die nasienriglyne word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan aandag
               gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte skrif aangedui.
           •   By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet kry vir
               enige ander relevante antwoord.
           •   Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die beantwoording van
               'tot watter mate' vrae om enige punte te verdien

                                                    2

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10791/20

1.3   Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

      •   Gebruik ŉ regmerk (✓) vir elke korrekte antwoord.
      •   Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes en
          word twee punte elk toegeken (✓✓✓✓); (1 x 2) wat neerkom op en rede en twee
          punte toegeken word (✓✓).
      •   Indien ŉ vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies (✓✓✓✓) aangedui.

1.4   Paragraafvraag

      Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en die
      struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte toegeken
      word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer ŉ antwoord op ŉ
      paragraafvraag geassesseer word:
      Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar die
          kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
      • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat was
          om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.

      •   Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan die
          einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2, of 3) soos aangedui in die holistiese
          rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

      ___________ •__________________________ • _________________________
      _________________ • ____________________________ • _________________
                                                                 √√√√ Vlak 2
      KOMMENTAAR
      Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

      •   Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt
          regs onder van die bladsy/vraag, bv…      32
                                                    50

      •   Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die antwoordboek
          oorgedra word.

                                               3

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                      10791/20

2.    OPSTELVRAE

2.1   Die opstelvrae vereis dat kandidate:

      •   In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse te stel.
          Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en bymekaarvoeg sodat
          dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks feite of ŉ effektiewe argument te
          kan weergee om sodoende die gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat
          ŉ opstel ŉ inleiding, ŉ samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ
          slot het.

2.2   Nasien van opstelvrae

      •   Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur die
          handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
      •   Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.

2.3   Globale assessering van ŉ opstel

      Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat die
      onderwyser die opstel as ŉ geheel sal bepunt sonder om die hoofpunte afsonderlik te
      bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om ŉ oorspronklike argument aan te
      bied deur relevante bewyse te gebruik om ŉ argument te ondersteun. Daar sal nie van
      die leerder verwag word om slegs inhoud (feite) neer te skryf om ŉ vlak 7 (hoë punt) te
      behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ontmoedig om opstelle voor te berei en te
      reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese
      nasien van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse.
      Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie
      vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende val:

      •   Die leerder se interpretasie van die vraag
      •   Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse (relevante inhoudseleksie)
      •   Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument (beplan, gestruktureer en ŉ
          onafhanklike argument)

                                              4

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                      10791/20

2.4   Assesseringsprosedures van die opstel

      2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.

      2.4.2 Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
            vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt 'bullet' in die
            nasienriglyne), vir elke hoofaspek/liggaam van die opstel wat die argument
            ondersteun (aangedui met ŉ kolpunt 'bullet' in die nasienriglyne) en ŉ
            relevante slotopmerking (aangedui met ŉ kolpunt 'bullet' in die nasienriglyne)
            Bv. In ŉ opstel waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

      2.4.3 Hou die PEEL struktuur in gedagte in die assessering van ŉ opstel.

                       Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ duidelike
                       hoofpunt. Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt
               P
                       (argument) wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.

                      Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
               E      waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou
                      met die vraag wat gevra is.
                      Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur
               E      inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante
                      voorbeelde moet gegee word om argument vol te hou.
                      Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument deurgaans
                L
                      in die opstel onderhou word en samehangend geskryf is.

       2.4.4   Die volgende simbole MOET gebruik word in die assessering van ŉ opstel:

               •    Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer
                    nie

                                                             ^
                •    Verkeerde stelling            _________________

                •    Irrelevante stelling          |
                                                   |
                                                   |

                •    Herhaling                     R

                •   Analise                        A√

                •    Interpretasie                 1√
                •    Argument                      LOA

                                               5

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10791/20

2.5   Die matriks

      Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

      By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
      voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet beide die inhoud en
      die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word toegeken by die snypunt van die
      inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

      (a)   Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate die
            hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.

                                                  I       VLAK 4

      (b)   Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
            aanbieding bepaal.

                                                  I        VLAK 4
                                                  A        VLAK 3

      (c)   Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                      I    VLAK 4
                                                  A        VLAK 3             }26-27

                                              6

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                                                                                   10791/20

NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE – TOTAAL: 50
                          VLAK 7             VLAK 6               VLAK 5              VLAK 4              VLAK 3                VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING            Baie goed beplande Baie goed           Goed beplande en      Argument beplan Toon soms bewys         Poging aangewend om Weinig of geen poging
                      en gestruktureerde beplande en         gestruktureerde       en gestruktureer. van ŉ                 antwoord te struktureer. om die opstel te
                      opstel. Goeie      gestruktureerde     opstel.               Bewyse tot ŉ      gestruktureerde en    Grootliks beskrywend     struktureer nie.
                      sintese van        opstel. ŉ Relevante Poog om ŉ duidelike   sekere mate       beplande argument.    of poog om argument
                      inligting. Het ŉ   argument is gevolg. argument te           gebruik om        Poog om ŉ argument    te ontwikkel. Geen
                      goed               Bewyse gebruik om ontwikkel.              argument te       vol te hou.           poging om ŉ
                      gebalanseerde,     die argument te     Gevolgtrekking        ondersteun.       Gevolgtrekking nie
                                                                                                                           gevolgtrekking te maak
                      oorspronklike      verdedig. Poog om gemaak uit bewyse       Slotsom bereik op duidelik ondersteun
                                                                                                                           nie.
                      argument ontwikkel ŉ onafhanklike      om die argument te    grond van bewyse. deur bewyse nie.
                      met bewyse.        gevolgtrekking uit
                                                             ondersteun.
INHOUD                                   die bewyse te maak
                      Argument
                                         om die argument te
                      deurgaans
                                         ondersteun.
                      volgehou en
                      verdedig.
                      Onafhanklike
                      gevolgtrekking
                      gemaak uit bewyse
                      om die argument te
                      ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten         47 – 50            43 – 46
volle relevante tot
argument wat
gevolg is.
VLAK 6
Vraag is
beantwoord.
Inhoudseleksie           43 – 46            40 – 42              38 – 39
relevante tot
argument wat
gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord.
Inhoud toereikend
                         38 – 39            36 – 37              34 – 35             30 – 33             28 – 29
en relevante.

VLAK 4
Vraag herkenbaar
in antwoord.
Sommige                                                          30 – 33             28 – 29             26 – 27
weglatings of
irrelevante keuse
van inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud
hou verband met
vraag, maar
beantwoord dit nie.                                                                  26 – 27             24 – 25               20 – 23
Hou soms nie
verband met die
vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Vraag
ontoereikend                                                                                             20 – 23               18 – 19              14 – 17
beantwoord.
Inhoud skraal.
VLAK 1*
Vraag
ontoereikend
beantwoord of                                                                                                                  14 – 17               0 – 13
glad nie.
Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:
•      Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
•      Inhoudseleksie sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer
       nie                                                                                                   = 1–6
•      Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; klein poging om die opstel te struktureer                      = 7 – 13

                                                                                      7

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10791/20

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:     HOE HET DIE USSR REAGEER OP DIE AMERIKAANSE BLOKKADE VAN
             SOWJETMISSIELE IN KUBA IN DIE 1960s?

1.1.1 [Onttrekking van bewyse in Bron 1A – L1]

      •   Beweging van die Sowjet-personeel en
      •   Toerusting na Kuba                                                       (2 x 1) (2)

1.1.2 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 1A – L1]

      •   U-2 spioenasievliegtuie                                                  (1 x 1) (1)

1.1.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – L2]

      • VSA sal oorlog verklaar teen die USSR
      • VSA sal hul missiele lanseer in Turkye en Italië
      • VSA sal die USSR bombardeer
      • VSA sal die USSR aanval
      Enige ander relevante antwoord                                                (2 x 2) (4)

1.1.4 [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – L2]

      •   Om sy belofte te hou om die situasie in Kuba dop, wat te doen het met die
          ontplooiing van missiele
      • Die veiligheid te verseker van die Amerikaanse burgers
      • Om aan te toon dat hy iets moet doen oor die ontplooiing van missiele in Kuba
      • Om sy bekommernis rakende wêreldvrede aan te dui
      Enige ander relevante antwoord                                               (2 x 2) (4)

1.2.1 [Verduideliking van ŉ historiese konsep Bron 1B – L1]

      •   Voorkoming van die verskeping van offensiewe militêre toerusting na Kuba
      •   VSA het die verskeping van militêre toerusting na Kuba verhoed.
      •   Kuba was binne die invloedsfeer van die VSA en die opstel van ‘n beskermde sone
          was ‘n poging om die USSR te weerhou om Kuba met missiele te betree
      Enige ander relevante antwoord                                               (1 x 2) (2)

1.2.2 [Onttrekking van bewyse in Bron 1B – L1]

      •   Aanvaarding van internasionale praktyk
      •   Slegs deur die ooreenstemming tussen twee state, en nie deur ŉ derde party nie
                                                                                  (2 x 1) (2)

                                              8

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                      10791/20

1.2.3 [Onttrekking van bewyse in Bron 1B – L1]

      •   Organisasie van die Amerikaanse State het absoluut geen outoriteit om besluite net
          te aanvaar nie.
      •   Organisasie van Amerikaanse State volg nie internasionale wetgewing nie.
      •   Organisasie van Amerikaanse State het nie die universele gedragnorme respekteer
          nie.                                                                     (3 x 1) (3)

1.2.4 [Evalueer die betroubaarheid van bewyse in Bron 1B – L3]

      •   Dit is ŉ brief gerig aan Kennedy, deur Voorsitter Khrushchev op 24 Oktober 1962.
      •   Verwys na Khrushchev se standpunt oor die bekendmaking van ŉ kwarantyn rondom
          Kuba
      • Verwys na die toestande wat bestaan het om ŉ kwarantyn af te kondig
      • Maak dit duidelik hoe Khrushchev die kwarantyn beskou het, as ŉ Amerikaanse
          bedreiging en ŉ ultimatum aan die USSR
      • Aanduiding dat die Sowjetunie nie die Organisasie van Amerikaanse State erken het
          nie
      Enige ander relevante antwoord                                                 (2 x 2) (4)

 1.3.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 1C – L2]

      •   Die spotprent dui daarop, dat Nikita Khrushchev, offensiewe wapens na Kuba laat
          verskeep het.
      • Dui daarop dat Khrushchev die Amerikaanse blokkade van Kuba ondermyn het (dit
          word aangetoon deur die sarkastiese glimlag op sy gesig, die gebalde vuis, dui ook
          op oorwinning)
      • Dui daarop dat Khrushchev mag het oor die VSA en gereed om te veg met
          offensiewe wapens (die woorde – bedreiging van wêreldvrede)
      Enige ander relevante antwoord                                              (2 x 2) (4)

1.3.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 1C – L2]

      • Khrushchev het die wêreld in gevaar gestel van ŉ moontlike kernoorlog.
      • Khrushchev het geglo in oorlog/was aggressief.
      • Die Kubaanse Missielkrisis het amper aanleiding gegee tot Wêreldoorlog 3.
      Enige ander relevante antwoord                                              (2 x 2) (4)

1.3.3 [Vergelyking van bewyse in Bronne 1B en 1C – L3]

      •   Beide Bronne, 1B en 1C, verwys na die Amerikaanse blokkade van die
          Sowjetmissiele na Kuba .
      • Bron 1B is ŉ brief geskryf deur Khrushchev aan President Kennedy, rakende die
          bekommernis van die Sowjetunie oor die blokkade van die Amerikaanse skepe wat
          Sowjetmisielle na Kuba blokkeer, terwyl Bron 1C visuele bewyse verskaf van
          Khrushchev wat trek aan missieldraende Sowjetskepe, verby die blokkade.
      • Beide Bronne, 1B en 1C, is ŉ aanduiding dat Khrushchev, die Amerikaanse blokkade
          van Sowjetmissiele na Kuba ondermyn het.
      Enige ander relevante antwoord                                              (2 x 2) (4)

                                               9

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

1.4.1 [Onttrekking van bewyse in Bron 1D – L1]

      •   Nikita Khrushchev                                                         (1 x 1) (1)

1.4.2 [Onttrekking van bewyse in Bron 1D – L1]

      •   Politieke beampte/offisier                                                (1 x 1) (1)

1.4.3 [Onttrekking van bewyse in Bron 1D – L1]

      (a) Gelukkig, vreugdevol                                                      (1 x 1) (1)
      (b) Teleurgesteld, verraai                                                    (1 x 1) (1)

1.4.4 [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – L2]

      • VSA het hul missiele onttrek vanuit Italië / Turkye wat na-aan die USSR was
      • VSA was nie veronderstel om in die soewereiniteit van Kuba in te meng nie
      Enige ander relevante antwoord                                               (2 x 2) (4)

1.5   [Interpretasie, evaluasie en sintese van bewyse vanuit die relevante bronne – L3]

      Kandidate moet die volgende aantoon van bewyse van relevante bronne.

      Sowjetunie was besig om middelafstand missiele te installeer (Bron 1A)
      • Khrushchev het reageer, per brief aan Kennedy op 24 Oktober 1962, rakende die
          Amerikaanse blokkade van die Sowjetmissiele na Kuba (Bron 1B).
      • Khrushchev het die kwarantyn beskou as ŉ skending van internasionale
          praktyk (Bron 1B).
      • Khrushchev het die Amerikaanse blokkade ondermyn en het wêreldvrede bedreig
          (Bron 1C).
      • Khrushchev was vasberade om ŉ kernoorlog te begin (Bron 1C).
      • USSR het toegestem tot die verwydering van die Sowjetmissiele, maar onder sekere
          voorwaardes (Eie kennis).
      • Khrushchev het die krisis beëindig, deur in te stem, tot die verwydering van die
          missiele in Kuba (Bron 1D).
      • USSR het belowe om hul missiele in Kuba te verwyder, op voorwaarde dat die VSA
          hul missiele in Turkye en Italië verwyder (Eie kennis/Bron 1D).
      • Die krisis was diplomaties opgelos toe beide leiers ooreengekom het, met betrekking
          tot hul beginsels (Eie kennis).
      • ŉ Verbod op die gebruik van kernwapens is geteken en ŉ “Warm Lyn” is oopgestel
          tussen die Wit Huis en die Kremlin (Eie kennis).
      Enige ander relevante antwoord                                                     (8)
                                                                                       [50]

                                              10

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

          Gebruik die volgende rubriek as nasienriglyn:

                     • Gebruik bewyse op ŉ baie elementêre wyse.
                       Aanduiding van geen of min begrip rakende die
          VLAK 1       reaksie van die USSR tot die Amerikaanse              Punte 0 – 2
                       blokkade van Kuba in die 1960’s. Gebruik bewyse
                       slegs gedeeltelik tot die tema.
                     • Bewyse is meestal relevant en hou tot ŉ groot mate
                       verband met die tema. Begrip is getoon op die
          VLAK 2       reaksie van die USSR tot die Amerikaanse              Punte 3 – 5
                       blokkade van Kuba in die 1960’s.
                     • Bewyse is op ŉ basiese manier gebruik.
                     • Gebruik relevante bewyse. Dui op ŉ deeglike begrip
                       van hoe die USSR reageer het op die
                       Amerikaanse blokkade van Kuba in die 1960’s.
          VLAK 3                                                             Punte 6 – 8
                     • Bewyse word effektief gebruik in ŉ goed
                       georganiseerde paragraaf. “n Goeie begrip van die
                       tema word geopenbaar.

VRAAG 2:      WAAROM HET SUID-AFRIKA TUSSEN 1974 EN 1976 BY DIE ANGOLESE
              BURGEROORLOG BETROKKE GERAAK?

2.1
2.1.1 [Onttrekking van bewyse in Bron 2A – L1]

      •   VSA
      •   Sowjetunie
      •   China
      •   Kuba
      •   Suid-Afrika                                                         (Enige 2 x 1) (2)

2.1.2 [Verduideliking van ŉ historiese konsep in Bron 2A – L1]

      •   ŉ Oorlog wat geveg is tussen faksies in Angola, (MPLA / FAPLA / FNLA / UNITA) wat
          ondersteun is deur twee supermoondhede (VSA en die USSR).
      • ŉ Oorlog wat geïnisieer is deur ŉ moondheid, terwyl die moondheid self nie betrokke
          raak nie.
      Enige ander relevante antwoord.                                             (1 x 2) (2)

2.1.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – L2]

      •   Die onttrekking van die Portugese regering, vanuit Angola, het die land gelos sonder
          ŉ regeringsliggaam
      Enige ander relevante antwoord                                                (1 x 2) (2)

2.1.4 [Onttrekking van bewyse in Bron 2A – L1]

      •   FNLA
      •   UNITA                                                                     (2 x 1) (2)
                                              11

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

2.1.5 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2A – L2]

      •   Die oorlog in Angola het tussen die faksies uitgebreek (MPLA, UNITA en die FNLA).
      •   Die stelling impliseer dat met die ondersteuning van buitelandse moondhede, het dit
          inderwaarheid ŉ oorlog van verskillende ideologieë van die VSA en die USSR
          geword
      Enige ander relevante antwoord                                                (2 x 2) (4)

2.2
2.2.1 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 2B – L1]

      •   Om ŉ kommunistiese oorname van Namibië te verhoed                          (1 x 1) (1)

2.2.2 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2B – L2]

      •   32-Bataljon was saamgestel deur insurgente (gevange rebelle ) wat twee opsies
          gegee was, wat hul inderwaarheid in geharde vegters laat ontaard het.
      •   As gevolg van ŉ bedreiging van operasies uitgevoer deur 32-Bataljon, is baie skade
          veroorsaak.
                                                                                   (2 x 2) (4)

2.2.3 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 2B – L1]

      •   Vermoor alle insurgente
      •   Verwyder die liggame
      •   Maak die area skoon                                                        (2 x 1) (2)

2.2.4 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2B – L2]

      Millitêr-gewys was hul suksesvol, aangesien hul daarin geslaag het om van hul
      vyandelike troepe ontslae te raak, sonder enige bewyse wat agtergelaat is.
      Sielkundig het dit skade veroorsaak by die vyandige magte, aangesien hul die gevoel
      gehad het dat dit onmoontlik was om 32-Bataljon te oorwin.
Enige ander relevante antwoord                                                      (2 x 2) (4)

                                              12

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                    10791/20

2.3
2.3.1 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 2C – L1]

      •   Die woord ‘kommunis’ was altyd in ŉ negatiewe lig in Suid-Afrika gesien.
      •   Teenwoordigheid van Sowjet en Kubaanse militêre magte naby Suidwes-Afrika
                                                                                   (2 x 1) (2)

2.3.2 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 2C – L1]

      •   Suid-Afrika het Savimbi aangemoedig om met guerrilla-oorlogsvoering te begin. ŉ
          Senior weermag-offisier het ook hulp aangebied om troepe na Moxico te stuur.
                                                                                  (2 x 1) (2)

2.3.3 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2C – L2]

      •   ŉ Spesiale inheemse taakmag wat in 1966 gestig is, hoofsaaklik om politieke en
          millitêre inligting in te win
      • Was gestig deur die Apartheidsregering om vyandige gebiede te infiltreer en om die
          vyand sielkundig te verswak
      Enige ander relevante antwoord                                             (1 x 1) (1)

2.3.4 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2C – L2]

      •   Dit was gestig deur die apartheidsregering om vyandige linies te infiltreer en
          sodoende die vyand sielkundig te verswak.                         (1 x 2) (2)

2.4   [Vergelyking van bewyse vanuit Bron 2B and 2C – L3]

      •   32-Bataljon was die kreatiewe idee van Kolonel Jan Breytenbach (Bron 2B). Die
          stigting van 32-Bataljon was oorgegee aan Kolonel Jan Breytenbach (Bron 2C).
      • Die Buffel Bataljon het hul missie vervolmaak, soos verwag deur Kolonel
          Breytenbach, ook (Bron 2B), dit was ook gebruik deur die Apartheidsregering (Bron
          2C).
      Enige ander relevante antwoord                                              (2 x 2) (4)

2.5
2.5.1 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2D – L2]

      •   Dit dui op die buitelandse magte en die Angolese faksies wat betrokke was by die
          Angolese saak, waarby Suid-Afrika klaarblyklik te wees as die oorwinnaar uitgetree
          het
      Enige ander relevante antwoord                                              (1 x 2) (2)

2.5.2 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2D – L2]

      •   Hulle was verslaan deur die SAW.
      •   Suid-Afrika het daarin geslaag om die verspreiding van kommunisme na SA te
          verhoed.
      Enige ander relevante antwoord                                        (1 x 2) (2)

                                             13

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

2.5.3 [Evalueer die bruikbaarheid van Bron 2D – L3]

      •   Dit dui op die selfvertroue van die SAW dat hul die opponerende magte verslaan het
      •   Dit verskaf ŉ verduideliking aan die geskiedkundige oor die buitelandse magte
          betrokke was.
      • Dit verskaf ŉ verduideliking aan die geskiedkundige watter Angolese faksies betrokke
          was.
      Enige ander relevante antwoord                                                (2 x 2) (4)

2.6   [Interpretasie, analise en sintese van bewyse van relevante bronne – L3]

      Kandidate moet die volgende aantoon in hul beantwoording van die vraag:
:
      •   Koue Oorlogspanninge is uitgebrei na die nasie in Suidwes en Angola. Hierdie
          spanning het oorgespoel na ander omliggende areas. (Bron 2A)
      • Buitelandse inmenging vind plaas vanaf die VSA, USSR, China, Kuba en Suid-Afrika.
          (Bron 2A)
      • MPLA was ondersteun deur die Sowjetunie en Kuba. (Bron 2A, eie kennis)
      • FNLA & UNITA ondersteun deur die VSA en Suid-Afrika. (Bron 2A, eie kennis)
      • Die Apartheidsregering het grondmagte ingestuur om die FNLA en UNITA by te
          staan. (Bron 2A)
      • 32-Bataljon was gestig deur Kolonel Jan Breytenbach. (Bron 2A, Bron 2B)
      • 32-Bataljon het gebruik gemaak van infiltrasie en het van vyandige troepe ontslae
          geraak. (Bron 2B)
          Die SAW se poging tot deelname aan die oorlog was gesien as ŉ strategiese, militêre
          verlies. (Bron 2B)
      • Savimbi het ingestem tot die verkryging van hulp deur die SAW. (Bron 2C)
      • 32-Bataljon is ontbind kort na die eerste demokratiese verkiesing. (Bron 2C)
      • Volgens die SAW was hul nooit verslaan in die Angolese burgeroorlog nie. (Bron 2D)
      Enige ander relevante antwoord                                                      (8)
                                                                                         [50]
         Gebruik die volgende rubriek as nasienriglyn:

                    •   Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon
                        min of geen begrip in die verduideliking waarom
                        die SAW in Angola tussen 1974 en 1976
          VLAK 1                                                             Punte 0 – 2
                        betrokke geraak het.
                    •   Gebruik bewyse slegs gedeeltelik tot die
                        verduideliking van die tema.
                    •   Bewyse is meestal relevant en hou verband met
                        die onderwerp, bv. toon ŉ begrip van hoe die
          VLAK 2        SAW in Angola tussen 1974 en 1976 betrokke           Punte 3 – 5
                        geraak het.
                    •   Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier.
                    •   Maak gebruik van relevante bewyse, bv toon ŉ
                        deeglike begrip van hoe en waarom die SAW in
                        Angola tussen 1974 en 1976 betrokke geraak
          VLAK 3                                                             Punte 6 – 8
                        het.
                    •   Gebruik bewyse baie effektief in n georganiseerde
                        paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.

                                             14

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10791/20

VRAAG 3:        HOE HET DIE SWARTMAGBEWEGING ONDERSTEUNING VAN DIE AFRO-
                AMERIKAANSE GEMEENSKAPPE IN DIE 1960’s SUKSESVOL
                GEMOBILISEER?

3.1
      3.1.1 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3A – L1]

            •   ŉ Nasionalistiese agenda
            •   Om afstand te hou van nie-geweldadige groepe                         (2 x 1)   (2)

      3.1.2 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3A – L1]

            •   Gedeelde erfenis
            •   Identiteit
            •   Uitkomste van die Afro-Amerikaners                                   (3 x 1)   (3)

      3.1.3 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3A – L2]

            •  Om die Afro-Amerikaners aan te moedig om selfonderhoudend te
               wees en om swart besighede aan te moedig
            •  Die swart besigheidseienaars was aangemoedig om die
               Swartmagbeweging te ondersteun
            •  Om swart besighede te ondersteun sal solidariteit en trots in swart
               gemeenskappe verhoog
            •  Die swart gemeenskappe sal meer op swart besighede fokus, wat
               weer meer ekonomiese mag aan hul sal verleen in die VSA
            Enige ander relevante antwoord                                           (1 x 2)   (2)

      3.1.4 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3A – L2]

            •  Malcom X het hul aangemoedig om hulself te verdedig, eerder as
               om ŉ nie-geweldadige benadering te volg wanneer hul met polisie
               brutaliteit en deur wit mense gekonfronteer sou word
            •  Malcolm X het die burgerregtebeweging daarvan beskuldig dat hul
               swartmense onderdanig maak aan wit kultuur en segregasie
            •  Die burgerregtebeweging was daarvan beskuldig vir hul stadige
               pas om segregasie te beëindig.
            •  Die Swartmagbeweging was ondersteun veral vir sy
               rewolusionêre ideologie wat snelle politieke en ekonomiese
               veranderinge sou bring
            Enige ander relevante antwoord                                     (2 x 2)         (4)

                                              15

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                       10791/20

3.2
      3.2.1 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3B – L1]

            •   Huey Newton
            •   Bobby Seale                                                       (2 x 1)   (2)

      3.2.2 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3B – L1]

            •   Die Swartmagbeweging het 100 Ameriikaanse stede “brandend
                gehad”.
            •   Dit was tyd vir grootskaalse straatgevegte, opstande en
                rewolusionêre bewegings wat deur ghetto’s en
                universiteitskampusse beweeg het.
            •   Die Swartmagbeweging het daarin geslaag om die wit
                rassistiese magstruktuur met hul rûe teen die muur te laat
                staan.                                                            (2 x 1)   (2)

      3.2.3 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3B – L2]

            •   Die gebalde vuis verteenwoordig die krag en eenheid van die
                Afro-Amerikaners wat dikwels deur die wit Amerikaners
                onderdruk is. Dit dui ook op die gereedheid om wit oorheersing
                te beveg.
            •   Die prent simboliseer swartmag wat segregasie, kolonialisme
                en kapitalisme verwerp. Dit moedig selfverdediging en die
                vermoë tot selfbeskikking aan.
            •   Dit vestig ook die aandag op rasse-diskriminasie.
            Enige ander relevante antwoord                                        (2 x 2)   (4)

      3.2.4 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3B – L2]

            •   Amerika se invloedsfeer het gestrek na Afrika lande, en talle
                winste is gemaak ten koste van swart mense.
            •   Die imperialistiese houding kontrasteer met die Amerikaanse
                ideologie van demokrasie, byvoorbeeld rasse segregasie het
                voortgeduur. Swart mense was ook stemreg geweier.
            Enige ander relevante antwoord                                        (1 x 2)   (2)

      3.2.5 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3B – L1]

            •   Rassisme
            •   Polisie brutaliteit
            •   Swak skoolopleiding
            •   Werkloosheid
            •   Vervoer na tronke per trein                                 (Enige 2 x 1)   (2)

                                              16

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10791/20

3.3
      3.3.1 [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3C – L1]

            •   Die idee was om leemtes te vul, waar die regering hulself as
                onbevoeg bewys het.                                             (1 x 1)   (1)

      3.3.2 [Verduideliking van ŉ historiese konsep vanuit Bron 3C – L1]

            •  ŉ Ekonomiese en politieke sisteem wat gesamentlike of
               eienaarskap deur die regering verklaar het, gewoonlik deur
               middel van produksie
            •  Dit plaas klem daarop dat alle mense gelyk is, asook alles
               gelykop moet verdeel.
            Enige ander relevante antwoord                                      (1 x 2)   (2)

      3.3.3 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3C – L2]

            •  Hul kon hulself verdedig teen brutale polisie optrede.
            •  Die dra van wapens het ŉ sterk boodskap na die regering
               gestuur dat Afro-Amerikaners ŉ einde aan segregasie wil bring.
            •  Die dra van wapens het aan swart gemeenskappe ŉ gevoel van
               gedetermineerdheid en hoop gegee om sosiale, politieke en
               ekonomiese uitdagings vinniger op te los as wat die
               Burgerregtebeweging dit kon regkry.
            Enige ander relevante antwoord
                                                                                (1 x 2)   (2)

      3.3.4 [Bepaal die betroubaarheid van bewyse vanuit Bron 3D – L2]

            •  Dit was geskryf as ŉ eerbetoon aan Elbert na sy dood in 2018.
            •  Elbert Howard was een van die ses stigterslede van die Black
               Panther Party. ŉ Tienpunt-plan is opgestel, waarin hy die
               leierskap tot die uitvoering van die manifes geneem het.
            •  Hy was ook verantwoordelik vir die publikasie van die Black
               Panther koerant wat gebruik is om mense te mobiliseer en die
               talle prestasies van die organisasie aan die publiek bekend te
               maak.
            Enige ander relevante antwoord                                      (2 x 2)   (4)

                                              17

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

3.4
      3.4.1 [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3D – L2]

            •  Die doel was om aan te dui hoe die rewolusie aangevuur was
               deur mobilisasie van die massas, asook om meer
               ondersteuning te kry vir die oorlewingsprogramme.
            •  Dit dui daarop hoe swart gemeenskappe opgehef en
               selfonderhoudend was, gebasseer op riglyne van die tienpunt-
               plan van die BPP.
            •  Die foto dui daarop dat die mense vrywillig deelgeneem het aan
               die oorlewingsprogramme. Die regering was egter onsuksesvol
               om te let na die basiese behoeftes van die swart mense.
            Enige ander relevante antwoord                                       (1 x 2)   (2)

      3.4.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 3C – L2]

            •  Die FBI het geglo dat die gemeenskapsprogramme,
               kommunisme bevorder het. Daarom het talle geheime infiltrasie
               plaasgevind.
            •  Die dra van wapens was nie gesien as ŉ poging tot
               selfverdediging nie, maar eerder as ŉ bedreiging vir nasionale
               sekuriteit. Daarom is talle BPP lede gearresteer of selfs
               vermoor.
            •  Suksesvolle gemeenskapsprojekte was met opset vernietig.
               Verskeie wyses was deur COINTELPRO en die FBI gebruik om
               swart gemeenskapsprojekte en swart eenheid te vernietig.
            Enige ander relevante antwoord                                       (2 x 2)   (4)

3.5 [Vergelyking van bewyse vanuit Bronne 3C and 3D – L3]

      •   Bron 3C verklaar dat die Black Panther Party verskeie
          oorlewingsprogramme geloods het onder die swart gemeenskappe
          terwyl Bron 3D dui op die daarstel van ŉ voeding – of ontbytprogram
          vir kinders.
      •   Bron 3C dui daarop dat Howard en Hilliard die implementering van die
          tienpunt-plan gekoördineer het, terwyl Bron D klem plaas op die
          gemeenskapsprogram wat hierop gebasseer was.
      •   Beide bronne verskaf voorbeelde van ander projekte, soos die
          sekelsel-anemie toets kliniek en die voedselprogram.
      Enige ander relevante antwoord                                             (2 x 2)   (4)

                                              18

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                      10791/20

3.6 [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse vanuit die relevante Bronne – L3]

     Kandidate mag gebruik maak van die volgende bewyse in hul antwoord.

     •   Malcom X het eenheid, ŉ gemeenskaplike erfenis en identiteit by swart mense
         gepropageer. (Bron 3A)
     •   Hy het openlik die Burgerregtebeweging en Martin Luther King gekritiseer vir hul
         nie-geweldadige benadering, asook die integrasie met ŉ wit heerskappy.
         (Bron 3A)
     •   Malcom X het selfonderhouding en gelykheid aangemoedig. (Bron 3A)
     •   Die Black Panther Party gelei deur Newton and Seale het ŉ rewolusie verkondig
         wat deur lede in meer as 100 stede ondersteun was. (Bron 3B)
     •   Die gebalde vuis en die dra van die Klein Rooi Boekie van Mao was ook ŉ
         aanduiding van sosialisme wat kapitalisme uitdaag. (Bron 3B)
     •   Afro-Amerikaners het ander Afrika lande ondersteun wat Amerika se
         verspreiding van hul invloedsfeer teengestaan het. (Bron 3B)
     •   Die leier van die BPP Howard het ŉ effektiewe tienpunt-plan ingestel waardeur
         talle oorlewingsprogramme geloods is. Hierdie programme was veral goed
         ondersteun deur swart gemeenskapslede. (Bron 3C)
     •   Die sukses van die BPP was veral gesien in die 50ste herdenkingsartikel in ŉ
         koerant. (Bron 3D)
     Enige ander relevante antwoord                                                         (8)
                                                                                            [50]

Gebruik die volgende rubriek as nasien riglyn:

             •   Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse bv. toon min of geen
                 begrip hoe die Swartmagbeweging die ondersteuning van die
                                                                                      PUNTE:
 VLAK 1          Afro-Amerikaanse gemeenskappe suksesvol in the1960’s
                                                                                       0–2
                 gemobiliseer het
             •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ paragraaf skryf nie.
             •   Bewyse is meestal relevant en hou verband met ŉ groot mate
                 van die onderwerp, bv. toon ŉ begrip van hoe die Swartmag-
                                                                                      PUNTE:
 VLAK 2          beweging suksesvol ondersteuning van die Afro-
                                                                                       3–5
                 Amerikaanse gemeenskappe in die 1960’s verkry het
             •   Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ paragraaf te skryf.
                 Toon ŉ deeglike begrip hoe die Swartmagbeweging die
                 ondersteuning van die Afrika-Amerikaanse gemeenskappe in             PUNTE:
 VLAK 3          the1960’s suksesvol gemobiliseer het                                  6–8
             •   Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde paragraaf.

                                                 19

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

AFDELING B
OPSTELVRAE

VRAAG 4: DIE UITBREIDING VAN DIE KOUE OORLOG – GEVALLESTUDIE CHINA

[Beplan en konstrueer ŉ argumenterende opstel, gebasseer op analitiese en interpretasie
vaardighede].

SINOPSIS

Kandidate moet kan aandui tot watter mate Mao Zedong se beleide, die Groot Sprong Vorentoe
en die Kulturele Rewolusie China getransformeer het van ŉ landboustaat tot ŉ moderne
industriële staat tussen 1957 en 1969.

HOOFASPEKTE

Kandidate moet na die volgende aspekte in hul antwoord verwys:

Inleiding: Kandidate moet ŉ standpunt inneem, deur te verduidelik tot watter mate Mao se
beleide, Die Groot Sprong Vorentoe en die Kulturele Rewolusie China getransformeer het van ŉ
landboustaat tot ŉ moderne industriële staat tussen 1957 en 1969.

UITBREIDING

•   Mao Zedong se implementering van die Eerste Vyfjaarplan (Kortlikse agtergrond)
•   Implementering van die Tweede Vyfjaarplan in 1958, die doelwitte om landbou-en
    industriële produksie in China te verhoog
•   Om private ondernemings te verban
•   Bevorder kollektivisering van plase
•   Gewelddadige amalgamasie as reaksie teen verset teen kollektivisering
•   Leuens tot kwotas/of statistieke het toegeneem om klem te plaas op die sukses van die
    beleid
•   Hoë belastingtariewe het gelei tot ongelukkige werkers en die afname van produksie het
    voorgekom
•   Afhanklikheid van ongeskoolde arbeiders kom voor vir industriële produksie, eerder as om
    gebruik te maak van wetenskaplikes en ingenieurs. Gee aanleiding tot afname van
    produktiwiteit in die industriële sektor.
•   Werkers moes lang ure werk om produksie te verhoog
•   Die Groot Sprong Vorentoe was ŉ klaaglike mislukking na drie jaar
•   Mao Zedong was nie in staat om ŉ hongersnood waardeur die mense geraak was, te keer
    nie
•   Enkele kapitalistiese eienskappe is weer in die ekonomie teruggebring
•   Mao Zedong het bedank as President van die Volksrepubliek van China in 1959, maar het
    aangebly as die voorsitter van die Kommunistiese Party. Gesag is oorhandig na President
    Liu Shaoqi en Deng Xiaoping. Hul moes ook let na die ekonomiese probleme

Enige ander relevante antwoord

GEVOLGTREKKING

Kandidate moet hul argumente met relevante gevolgtrekkings opneem.                        [50]

                                              20

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                     10791/20

VRAAG 5: ONAFHANKLIKE AFRIKA: VERGELYKENDE GEVALLESTUDIE – DIE KONGO
         EN TANZANIË

[Beplan en skryf ŉ oorspronklike argumenterende opstel, gebaseer op relevante bewyse met
behulp van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet krities bespreek hoe Mobutu Sese Seko (Kongo) en Julius Nyerere (Tanzanië)
deur ekonomiese en politieke uitdagings gekonfronteer was, na die bereiking van
onafhanklikheid in die 1960's.

HOOFASPEKTE

Kandidate moet die volgende aspekte in hul reaksie insluit:

Inleiding: Kandidate moet die vraag kontekstualiseer deur te verwys na die ekonomiese en
politieke stand van die Kongo en Tanzanië tydens onafhanklikheid. Hulle moet ŉ standpunt
inneem en dit ondersteun deur te wys hoe albei lande hul ekonomiese en politieke beleid na
onafhanklikheid ontwikkel het.

UITBREIDING
Elemente van ekonomiese ontwikkeling '
Die Kongo:
•    Het swaar staatgemaak op landbou-en mineraal-ekstraksie (een produk-ekonomie) en die
     impak daarvan op die ekonomie
•    Kapitalistiese ekonomie
•    Zaïrinisasie (die vervanging van buitelanders met burgers van Zaire) het misluk weens
     (korrupsie/wanbestuur/verwaarlosing)
•    Ekonomie gekenmerk deur nepotisme en elitisisme (groot kloof ontstaan tussen ryk en
     arm)
•    Verswakking van die staat se infrastruktuur
•    Omkering van Zaïrinisasie
•    Afhanklik van buitelandse hulp en beleggings
Enige ander relevante respons

Tanzanië:
•    Swaar staatgemaak op landbou-en mineraal-ekstraksie en was in staat om ŉ
     geloofwaardige vervaardigingsektor te ontwikkel.
•    Afrika sosialistiese ekonomie
•    Arusha verklaring (afgeskaf uitbuiting/vermindering van inkomste gaping tussen die armes
     en die rykes/eienaarskap van die land se hulpbronne)
•    Kollektivisering (kollektiewe dorpies) het ŉ stabiele samelewing geskep wat vry van
     ekonomiese ongelykhede was. Boere het egter geweier om hul voorvaderlike lands-en
     landbouproduksie te verlaat, het dramaties die meeste maatskappye wat genasionaliseer
     is, bankrot gemaak.
•    Uitvoere het afgeneem.
•    Tanzanië teruggekeer na afhanklikheid van buitelandse hulplenings in 1970’s.
Enige ander relevante respons

                                                21

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                   10791/20

Elemente van politieke 'stabiliteit'
Die Kongo:

•   Om onafhanklikheid te bereik deur demokratiese verkiesings (die Kongo (1960): J
    Kasavubu het President geword en P Lumumba het eerste Minister geword.
• Nadat hy veelpartyverkiesings by onafhanklikheid beklee het, het die Kongo ŉ eenparty-
    staat geword binne die eerste vyf jaar nadat onafhanklikheid bereik is.
• Mobutu Sese Seko was President tot sy dood in 2007.
• Mobutu Sese Seko skep ŉ Kleptokrasie - dit was ŉ groep aangestelde openbare amptenare
    wat dikwels hul posisie misbruik het vir finansiële gewin.
• Terugkeer van Afrika waardes
• Sterk gesentraliseerde regering
• Politieke stabiliteit
Enige ander tersaaklike respons

Tanzanië:

•   Om onafhanklikheid deur demokratiese verkiesings te bereik (Tanzanië 1961: J Nyerere
    (eerste Minister) – het die Grondwet gewysig om President (1962) te word.
• Gladde oorgang (vreedsame verandering/rasse harmonie/verbintenis tot die bevordering
    van menslike gelykheid en waardigheid)
• Na veelparty verkiesings na onafhanklikheid, word dit ŉ eenpartystaat.
• Nyerere President tussen die 1960's en 1970’s
• Nyerere het die ' Leierskapkode ' in die Arusha-verklaring bekendgestel wat hoë vlakke van
    integriteit van openbare amptenare vereis het
• Afrika sosialisme/Ujamaa was geskik vir inwoners
• Vestiging van die Verenigde Republiek van Tanzanië (1964)
• Gesentraliseerde en unitêre staat
Enige ander relevante respons

GEVOLGTREKKING

Kandidate moet hul argument met ŉ relevante gevolgtrekking bind.                        [50]

                                             22

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
                                                                                          10791/20

VRAAG 6: DIE BURGERLIKE SAMELEWING PROTES VANAF DIE 1950's NA DIE
              1960s: DIE BURGERREGTE-BEWEGING
[Beplan en skryf ŉ argumenterende opstel, gebaseer op relevante bewyse met behulp van
analitiese en interpretasie vaardighede.]
SINOPSIS
Kandidate moet kan aantoon tot watter mate die verskillende vorme van protes deur die
burgerregtebeweging suksesvol was om die lewens van Afro-Amerikaners te verbeter.
HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte insluit:
Inleiding: Kandidate moet verduidelik tot watter mate die verskillende vorme van protes
suksesvol was, wat daarin geslaag het om die Amerikaanse owerhede te dwing om
gelykheid aan die Afro-Amerikaners te gee.
UITBREIDING
●     Kort agtergrond van segregasie/Jim Crow wette
●     Montgomery 1955: Rosa Parks insident
      Montgomery busboikot (duur een jaar)
      Hoogste hof besluit op die desegregasie van busse
●     Bus maatskappy stop afsonderlike busse
●     SIT-STAKINGS (van 1960): Vier studente in Greensboro sit by slegs- blanke toonbank;
      die aantal studente het daagliks toegeneem; SIT-STAKINGS versprei oor die suide; die
      rol van die SNCC ; SIT-STAKINGS versprei na READ-INS, WADE-INS EN PRAY-INS
      ens (impak: restaurante oopgemaak vir alle rasse in die VSA in die somer van 1961)
●     Vryheidsritte: Afro-Amerikaners en blankes van die noorde het begin met die ritte om
      segregasie in die busstelsel uit te daag; hulle is aangeval, gebombardeer en in die tronk
      gegooi; hulle het geen beskerming van die polisie ontvang nie. President Kennedy is
      gedwing om hulle te beskerm; Die federale regering het ŉ bevel uitgevaardig op
      1 November 1961 amptelike desegregasie van alle inter-openbare vervoer
●     Die Birmingham veldtog (1963): Massa-demonstrasies daag rasse-segregasie uit en
      ekonomiese uitsluiting van Afro-Amerikaners; ingesluit was kinders in die optog ;
      ontmoet met gewelddadige optrede van die polisie. Kennedy het gereageer op die
      rasse-segregasie in die VSA; Op 10 Mei 1963 het Birmingham aangekondig dat alle
      Munisipale fasiliteite gedesegregeer sou word
●     Optog na Washington (Augustus 1963) is bygewoon deur 250 000 mense om
      gelykheid in die werkplek te eis; Dit was bekend, want Dr Martin Luther King Jr lewer '
      Ek het ŉ droom ' toespraak. Dit het beduidend tot die ondertekening van die
      Burgerregte-Wet bygedra, 1964
●     Vryheidsomer (1964): meer as 70 000 Afro-Amerikaanse vrywilligers geregistreer en
      onderrig geletterdheid in vryheid skole in Mississippi; hulle is met ernstige geweld van
      segregasioniste en polisiebeamptes ontmoet. Dit het bygedra tot die ondertekening
      van die burgerregte Wet, 1964
●     Selma na Montgomery optogte (1965): Afro-Amerikaners wou stem; hulle is met
      polisie brutaliteit wat lei tot ' bloedige Sondag “ die Wet op stemreg, 1965
      Enige ander relevante reaksie
GEVOLGTREKKING
Kandidate moet hul argumente met relevante gevolgtrekkings opneem.                             [50]
                                                                                     TOTAAL: 150

                                                 23

## Related documents

- [Gr12 History P1 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p1-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e) — History · QP · 2021 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans) X10 2019 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-x10-2019-preparatory-examination-addendum/4f3ebe5f-1e25-4b5d-9926-1cdd895d3995) — History · Addendum · 2019 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans)) 2015 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-2015-preparatory-examination-addendum/46d03045-1812-4e23-a4c5-7192a662e955) — History · Addendum · 2015 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [Gr12 History P2 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p2-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/24930935-0ad6-40fc-af9d-2565f340cb01) — History · QP · 2021 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) X10 2019 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-x10-2019-preparatory-examination-addendum/4c8825cb-7328-4a35-b4a2-21579182a6ed) — History · Addendum · 2019 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
