# Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2024, 7 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sepedi/e86d6dfa-6cee-407c-adb9-4cd28023e6a7
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 7

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sepedi/e86d6dfa-6cee-407c-adb9-4cd28023e6a7)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · sepedi. Memorandum, 7 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Sepedi FAL P1 May-June 2024](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-question-paper-paper-1-sepedi/3116bf7b-984d-4d63-9536-f68969fb9921) — QP · 2024 · Sepedi

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

              SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                                  LEPHEPHE LA PELE (P1)

                                   MOPITLO/PHUPU 2024

                                  TLHAHLO YA GO SWAYA

                                                                         MEPUTSO: 80

                     Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 7.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                Phetla

### Page 2

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           2                 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA A: TEKAKWEŠIŠO

POTŠIŠO YA 1

Tlhahlo ya go swaya tekakwešišo

•     Ka gore šedi e letše go kwešišo, dikarabo tša mopeleto wo o fošagetšego le tša
      diphošo tša polelo di amogelwe, ntle le ge diphošwana tšeo di fetoša tlhalošo
      goba kwešišo. (Le ge go le bjalo, diphošo di swanetše go laetšwa).
•     Hlokomologa mantšu a molekwa a a šomišitšego go tšwa malemeng a šele,
      gomme o se mo fokoletše meputso ge e le gore karabo e sa na le tlhalošo ya
      maleba. Le ge go le bjalo, lentšu leo le tšwago malemeng a šele gomme le
      šomišitšwe sengwalweng, ebile le nyakega karabong, le amogelwe.
•     Go dipotšišo tša boikgopolelo go se abje moputso go karabo ya EE/AOWA le KE
      A DUMELA/GA KE DUMELE. Lebaka goba ntlha ya go fahlela karabo ke yona e
      fiwago moputso.
•     Ga go moputso wo o abjago go NNETE/MAAKA goba NTLHA/KGOPOLO.
      Lebaka goba ntlha ya go fahlela ke yona e hlokomelwago.
•     Ge molekwa a ngwadile lefoko ka moka go karabo ya go nyaka lentšu le tee, aba
      moputso ge fela lentšu leo le thaletšwe.
•     Ge karabo e nyaka dintlha tše pedi goba tše tharo gomme molekwa a file tše ntši,
      swaya tše pedi/tharo tša mathomo fela.
•     Amogela polelo ya dimmotwana tša go fapana.
•     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e
      sepelelanago le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

1.1       SETŠWELETŠWA SA A

          1.1.1        Hunadi                                                                 (1)

          1.1.2        •    Go lefa rente kgwedi ka kgwedi.
                       •    Go ithekela mohlagase.                                            (2)

          1.1.3        •    O kgona go boloka mašeleng a gagwe pankeng.                       (1)

          1.1.4        •    Ditšidifatši
                       •    Diletšo
                       •    Mabone                                                            (3)

          1.1.5        •    Mohako o thabišwa ke letseno leo a le hwetšago.
                       •    Mmaselaelo o botša Hunadi gore o bone Mohako paleng ya
                            mohlagase.
                       •    Hunadi ga a ele šedi ditaba tša Mmaselaelo.                       (3)

          1.1.6        O bone letseno la gagwe le fokotšwa ke go reka mohlagase.              (1)

          1.1.7        (a) Go gakanega/go se tsebe seo o ka se dirago.                        (1)
                       (b) E be e kweša bohloko.                                              (1)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 3

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           3                   DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

          1.1.8        •    Komiti e mo eleditše gore a ye maphodiseng go hwetša thušo.
                       •    Komiti e ile ya kgopelela Hunadi thušo ya mapayana le dijo.
                       •    Mmaselaelo o ile a ithaopa go mo fa madulo a lebakanyana.           (3)

          1.1.9        Ka lebaka la gore ga se a theeletša Mmaselaelo.                          (1)

          1.1.10       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
                       • Ke go nyaka go oketša letseno.
                       • Ke go nyaka go phela bophelo bjo bokaone.                              (2)

          1.1.11       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
                       • Go kgohlana ga dithapo tša mohlagase ka tsela yeo e sego ya
                           tshwanelo.                                                           (1)

          1.1.12       •    E ka ama ekonomi ya naga gampe.
                       •    E ka tšea maphelo a batho.                                          (2)

          1.1.13       Ee
                       • Hunadi o ile a se theeletše tshedimošo ya Mmaselaelo a fetša
                          a swetšwe ke ntlo.
                       • Mohako o ikgogetše dithapo tša mohlagase ntle le molao,
                          gomme a fetša a swerwe.                                               (2)

1.2       SETŠWELETŠWA SA B.

          1.2.1        •    Go tloša bodutu.
                       •    Go dira gore o se nagane ka dilo tše dingwe.                        (2)

          1.2.2        D/Itšhidollago
                       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogewa.
                       • Go phela gabotse mmeleng.
                       • Go thibela malwetši.
                       • Go fokotša boima bja mmele.
                       (E TEE fela).                                                            (2)

          1.2.3        •    Diaparo tšeo a di aperego.
                       •    Polelommele ya gagwe.                                               (2)

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA A:             30

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                        Phetla

### Page 4

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           4                      DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA B: KAKARETŠO
POTŠIŠO YA 2
Tlhahlo ya go swaya kakaretšo.
•     Kabo ya meputso
      o Dintlha = 7
      o Polelo = 3
      o Palomoka=10
•     Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba šomišitše mantšu a tlhalošo.
      o 1–3 ya dintlha - moputso 1
      o 4–5 ya dintlha - meputso 2
      o 6–7 ya dintlha - meputso 3
•     Kabo ya meputso ya polelo ge balekwa ba se ba šomiša mantšu a bona.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 6 go iša go tše 7 ga a abelwe meputso ya
         polelo.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 4 go iša go tše 5, o abelwa moputso o tee
         wa polelo.
      o Ge molekwa a tsopotše dintlha tše 2 go iša go tše 3, o abelwa meputso ye 2
         ya polelo.
HLOKOMELA
Palo ya mantšu
•     Baswai ba kgonthišiše palo ya mantšu ao a šomišitšwego.
•     O se fokotše meputso ge molekwa a se a bontšha palo ya mantšu goba ge a
      bontšhitše palo yeo e sego ya maleba.
•     Ge molekwa a fetile palo yeo e beilwego ya mantšu, bala go fihla go a mahlano
      fela ka godimo ga palo yeo e beilwego gomme o hlokomologe seripa seo se
      šetšego sa kakaretšo.
Hlokomela: Amogela dintlha ka moka tšeo di tšwago temaneng.
                DITSOPOLWA                                  MANTŠU A TLHALOŠO
1    'Mobjadi a thome go šomana le             1    Mobjadi a thome ka go lokiša mobu.
     lefelo moo a tlogo bjala gona.'
2    'Mobjadi a petapete mobu go o dira        2    Mobjadi a tsošološe mobu.
     wo boleta.'
3    'Morago a tšhele dihlare tšeo di ka       3    Mobu o tšhelwe dihlare tša go bolaya
     bolayago diji/boori.'                          dikhunkhwane/diboko.
4    'A aroganye mobu ka dikgoba tša           4    Šomiša dikgoba tša go lekana gore di
     go lekana.'                                    gole gabotse.
5    'A netefatše gore o kolobiša mobu         5    Mobu o kolobišwe.
     pele a bjala.'
6    'Di bjalwe mo di fihlelelwago ke          6    Di hwetše moya le mahlasedi.
     moya le mahlasedi.'
7    'Ge di thoma go gola, di tšhelwe ka       7    Di tšhelwe ka dihlare ge di gola.
     dihlare tša go bolaya boori.'
                                                         PALOMOKA YA KAROLO YA B:                  10

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                           Phetla

### Page 5

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           5                 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

KAROLO YA C: DIBOPEGO LE MELAO YA TŠHOMIŠO YA POLELO

POTŠIŠO YA 3: PAPATŠO

SETŠWELETŠWA SA D

Tlhahlo ya go swaya KAROLO YA C.

•     Mopeleto
      o Dikarabo tša lentšu le tee di swanetše go fiwa moputso le ge mopeleto
          o fošagetše, ntle le ge phošo yeo e fetoša tlhalošo ya lentšu.
      o Go dikarabo tša go nyaka lefoko ka botlalo, mopeleto wo o fošagetšego
          o swanetše go šetšwa ge e le gore phošo yeo e tšwelela ka sebopego sa
          polelo yeo e lekwago.
      o Mo go lekwago khutsofatšo, karabo e be le maswaodikga a maleba.
•     Sebopego sa mafoko se nepagale gomme se fiwe ka mafoko a feletšego go ya
      le ka taelo.
•     Go dipotšišo tša go kgetha karabo ya maleba, amogela tlhaka yeo e sepelelanago
      le karabo ya nnete LE/GOBA karabo ya go ngwalwa ka botlalo.

3.1       C/Senotšididi sa Coca-Cola.                                                         (1)

3.2       Bareki ba lesome ba mathomo ba hwetša le galase.                                    (1)

3.3       Ke go dira gore seno se tonye.                                                      (1)

3.4       •    Go gokagoketša bareki.
          •    Go tsebagatša sebatšwa.                                                        (2)

3.5       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
          Ntlha
          • Ge o sepela leeto le letelele se dira gore o se swarwe ke boroko.
          Kgopolo
          • Go ya ka mmele wa motho.                                                          (1)

3.6       Dikarabo tša balekwa tša maleba di tla amogelwa.
          • E ka hlola malwetši a swikiri.
          • E ka hlola madi a magolo.                                                         (2)

3.7       Too!
          • Lehono go a tonya go re too!                                                      (2)
                                                                                              [10]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                      Phetla

### Page 6

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           6                     DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

POTŠIŠO YA 4: KHATHUNE
SETŠWELETŠWA SA E
4.1       D/Go hlahloba molwetši.
          • Go bonagala mošomedi wa tša maphelo a hlahloba molwetši ka
             sthethoskoupu.                                                                       (2)
4.2       •    Pudula ya 1 e laetša go nagana.
          •    Pudula ya 2 e laetša go bolela.                                                    (2)
4.3       • Bookelong
          • Kliniking
          • Phapošeng ya ngaka/Setšering.
          (TŠE PEDI fela).                                                                        (2)
4.4       • Go bonala stethoskoupu.
          • Go bonala mpete wa bohlahlobelo.
          • Go bonala lepanta la go lekola themperetšha.
          • Sedirišwa sa go ela madi a magolo.
          (TŠE PEDI fela).                                                                        (2)
4.5       Gore
          • Ke mmoditše gore a tliše meetse.                                                      (2)
                                                                                                  [10]

POTŠIŠO YA 5: SENGWALWA
5.1       SETŠWELETŠWA SA F
          5.1.1        Matome
                       • Legoro la 1(a) (Mo-)                                                     (2)
          5.1.2        Gopotše
                       • Ga se le tšee moselana wa-ile.                                           (2)
          5.1.3        Ye e latelago.
                       • Leamanyidiri                                                             (2)
          5.1.4        •    E hlaloša gore tiragalo ya go lahlela e phethwa ke sediri.
                       •    Tiragalo e wela godimo ga sediri.                                     (2)

          5.1.5        •    Lefetedi
                       •    Tiragalo ya go letelwa e fetela godimo ga selo.                       (2)

          5.1.6        Bona
                       • Le šomišitšwe bjalo ka lešalašala/lešalaina go emela batho
                          bao ba hlokago.
                       • Go gatelela ba go hloka.                                                 (2)

           5.1.7       • Ema + setimela
                       • Lediri + leina
                       (E TEE fela).                                                              (2)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                          Phetla

### Page 7

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P1           7                    DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                      SC/NSC – Tlhahlo ya go swaya

5.2       SESWANTŠHO

          SETŠWELETŠWA SA G

          5.2.1        Meetsana                                                                  (1)

          5.2.2        B/Neolotšisime
                       • Sedirišwa se reetšwe leina le ka lebaka la mošomo wa sona e
                         lego go fata naga ge se sepela.                                         (2)

          5.2.3        Hwetša
                       • A hwetša tlhokomelo ye kgolo.                                           (2)

          5.2.4        Tirišo ya lebopi le 'ke'/meetse a bapetšwa le bophelo.                    (1)
                                                                                                 [20]

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA C:              40
                                                            PALOMOKA YA TLHAHLOBO:               80

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-sepedi/e00f4e75-e92c-4904-a490-9203841cfb6b) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-sepedi/fba3d642-2462-4a87-9a69-379e2379ad69) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-nov-2024-mg/861a4a4c-e259-41fa-bc0a-f03d3b3a84be) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2023-mg/ae246386-a9d2-4a09-a38d-d5a8ced8e8aa) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2021-mg/9bb246ca-4cf6-4770-bcbf-a8db55829a1b) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P1 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2019-memo/46ae51b8-8b8a-4238-8135-00fd1a662e0a) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
