# Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

> Grade 12 Sepedi FAL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2024, 11 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-sepedi/fba3d642-2462-4a87-9a69-379e2379ad69
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Sepedi FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Sepedi
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 11

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Sepedi FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/sepedi-fal) › [Sepedi FAL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-3-sepedi/fba3d642-2462-4a87-9a69-379e2379ad69)

## About this document

Sepedi Fal · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · sepedi. Memorandum, 11 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
          NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

               SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE (FAL)

                              LEPHEPHE LA BORARO (P3)

                                   MOPITLO/PHUPU 2024

                                  TLHAHLO YA GO SWAYA

                                                                         MEPUTSO: 100

                    Palomoka ya matlakala a tlhahlo ya go swaya ke 11.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                 Phetla

### Page 2

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          2                 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA A: DITAODIŠO

POTŠIŠO YA 1

Ditaodišo tšeo di botšišitšwego.

1.1       Toro yeo nka se e lebalego. Ke taodišokanego.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Seo a se lorilego.
          • Seo se diragetšego.
          • Mabaka ao a dirago gore a se ke a e lebala.
          • Ka mokgwa wo e mo amilego ka gona.                                               [50]

1.2       Bophelo ke semphekgo. Ke taodišotlhaloši.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Bophelo pele ga tiragalo ye.
          • Seo se diragetšego le gore se diragetše bjang.
          • Tšeo di fetogilego.
          • Mabaka ao a hlotšego diphetogo.
          • Diphetogo tšeo di ama bjang bophelo.                                             [50]

1.3       Ge ke gopola ngwaga wa 2020 ke nolega mooko. Ke taodišokgadimo.

          Tlhalošo ya taodišokgadimo.
          Ka taodišokgadimo, mongwadi o eleletša tiragalo ye a kilego a e bona, ka
          nako ye e fetilego gomme a laodiše go ya ka fao a gopolago ka yona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Ditiragalo tša ngwaga wa 2020.
          • A ka laodiša ka Covid 19.
          • Ke ka lebaka la eng di mo ama.                                                   [50]

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 3

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          3                 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.4       Tšeo di bonwago ke rena bafsa go di laodiša ke go kwa mpa mokhora.
          Ke taodišokanego.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo yeo e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Tšeo ba di bonego/tšeo di ba diragaletšego.
          • Ka mokgwa wo di ba amago.
          • Tšeo di ka dirwago.                                                              [50]

1.5       Tša etwa ke ya tshadi pele …! Ke taodišokahlaahlo.

          Tlhalošo ya taodišokahlaahlo.
          Taodišo ye ga e na maikutlo a mongwadi. Yona e leka go tšweletša
          mahlakore a mabedi a poledišano ka go lekana. Mongwadi o hlokomela
          dintlha tša go fapana tša hlogo ye gomme a hlagiša dikgopolo tša go fapana
          ntle le go tšea lehlakore. Mongwadi a ka ba le thumo ye e itšeng mafelelong a
          taodišo eupša dintlha tša go thekga goba go ganetša di swanetše go
          lekalekana le go kwagala.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Mafapha ao a etilwego ke basadi pele.
          • Tše botse tše basadi ba di dirago mafapheng ao.
          • Difoka tšeo di amogelwago ke baetapele ba basadi.

                                                 GOBA

          •    Bofokodi bja basadi boetapeleng bja bona.                                     [50]

1.6       Thelebišene e sentše megopolo ya bafsa. Ke taodišongangišano.

          Tlhalošo ya taodišongangišano.
          Ka taodišongangišano mongwadi o tšea lehlakore ka kgopolo ye e itšego
          goba ntlhakemo gomme a fe dintlha tša go fahlela goba go thekga maemo a
          gagwe. Mongwadi o swanetše go swarelela go ntlhakemo ya gagwe
          taodišong ka moka. Ka taodišo ye mongwadi o leka go kgodiša goba go
          fekeetša mmadi gore a kwane le kgopolo ya gagwe.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Bana ga ba sa dira mešomo ya ka gae.
          • Ba gana go rongwa ge ba šetše ba e bogetše.
          • Ba bona ditiragalo tša go tšhoša gomme ba di ekiša.
                                                 GOBA

           •   Ba ithuta go tšwa mananeong ao a gašwago.
           •   Ba ithuta maleme ao a dirišwago fao.
           •   Ba oketša tsebo.
           •   Ba ithuta go itlhamela dipapadišane le mebino yeo e binwago moo.              [50]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 4

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          4                 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

1.7       Seswantšho sa A. Ke taodišotlhaloši.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Mehola ya go nošetša dibjalo.
          • Tlholego ya mešomo.
          • Tlhohleletšo ya tlhokomelo ya temo setšhabeng.
          • Go angwa ga ekonomi ya naga.                                                     [50]

1.8       Seswantšho sa B. Ke taodišokanego/taodišotlhaloši.

          Tlhalošo ya taodišokanego.
          Taodišokanego e laodiša tiragalo ye e fetilego. E ka ngwalwa go tšwa
          lehlakoreng le lengwe le le lengwe.

          Tlhalošo ya taodišotlhaloši.
          Ka taodišotlhaloši, mongwadi o hlaloša selo se sengwe gore mmadi a kgone
          go itemogela sona.

          Molekwa a ka tšweletša tše di latelago:
          • Mohola wa mokato wa dipere.
          • Boipshino bja go bogela.
          • Maikemišetšo a mokato wa dipere.
          • Dipoelo tša mokato wa dipere.                                                    [50]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA A:           50

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 5

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          5                 DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA B: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE DITELELE

POTŠIŠO YA 2

2.1       BOITSEBIŠOPHELO LE LENGWALO LA TLALELETŠO

          Dintlha tšeo di swanetšwego go hlokomelwa ge go ngwalwa boitsebišophelo
          le lengwalo la tlaleletšo:

          BOITSEBIŠOPHELO
          • Maina le sefane ka botlalo.
          • Tšatšikgwedi ya matswalo le lefelo.
          • Nomoro ya boitsebišo.
          • Tšhupabodulo ya gae le ya poso.
          • Nomoro ya mogala.
          • Maleme ao o ka boledišwago ka ona.
          • Dithuto
          • Dihlatse le nomoro tša bona tša megala.

          LENGWALO LA TLALELETŠO

          •    Diaterese tša mongwadi le moamogedi di tšwelele.
          •    Lengwalo le lebišwe go bookelo bjoo.
          •    Madume/Matseno.
          •    Hlogo ya taba.
          •    Diteng e be tše dikopana tša go tšweletša mabokgoni a mongwadi.
          •    Registara, polelo le segalo e be tša semmušo.
          •    Mafetšo a maleba bjalo ka Ke nna…/Wa lena…
          •    Maina le sefane.
          •    Mosaeno                                                                       [30]

2.2       LENGWALO LA SEMMUŠO

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa lengwalo la
          semmušo:

          •    Diaterese tša mongwadi le moamogedi di tšwelele.
          •    Lengwalo le lebišwe go khamphani ya mašeleng.
          •    Madume/Matseno
          •    Hlogo ya taba.
          •    Diteng e be tša kgopelo ya mašeleng a go tšwetša dithuto pele.
          •    Registara, polelo le segalo e be tša semmušo.
          •    Mafetšo a maleba bjalo ka Ke nna …/Wa lena …
          •    Maina le sefane.
          •    Mosaeno
                                                                                             [30]

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                     Phetla

### Page 6

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          6                        DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

2.3       PEGO YA SEMMUŠO

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa pego:

          •    E be ka lepokisaneng.
          •    E be le hlogo ya maleba.
          •    E be le letšatši, letšatšikgwedi le lefelo la ditiragalo.
          •    E tšweletše ditiragalo.
          •    E tšweletše leina la mmegi.                                                          [30]

2.4       POTŠIŠOTHERIŠANO

          Dintlha tšeo di         swanetšego       go    hlokomelwa        ge   go   ngwalwa
          potšišotherišano:

          •    Go šomišwe dithekniki tša potšišotherišano.
          •    Go be le mmotšiši le mmotšišwa.
          •    Maina a diboledi a ngwalwe ka letsogong la nngele.
          •    Go be le dikgorwana.
          •    Matseno a tšweletše morero.
          •    Tirišo ya ditšhupasefala.
          •    Mmotšiši a botšiše dipotšišo tša go ikgetha.
          •    Mmotšišwa a arabe dipotšišo.
          •    Mmotšišwa a lebogwe gomme go laelanwe.                                               [30]

                                                           PALOMOKA YA KAROLO YA B:                 30

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                            Phetla

### Page 7

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3          7                     DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                     SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA C: DITŠWELETŠWA TŠA TIRIŠANO TŠE DIKOPANA

POTŠIŠO YA 3

3.1       PAPATŠO

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa papatšo:
          • Hlogo ya papatšo.
          • Difonte tša go fapana.
          • Go bapatšwa eng?
          • Tshedimošo ka botlalo mabapi le setšweletšwa seo se bapatšwago.
          • Mmapatši o diriša polelo ya go gokagoketša bareki.                                   [20]

3.2       PUKUTŠATŠI

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa pukutšatši:
          • E be ka gare ga lepokisana.
          • Tšatšikgwedi le nako ya ditiragalo.
          • Ditiragalo tša letšatši ka letšatši (go tloga ka letšatši la pele go fihla ka
              letšatši la bohlano).
          • Retšistara e be ya setlwaedi.
          • Ngwala ka motho wa pele.                                                             [20]

3.3       DITŠHUPETŠO

          Dintlha tšeo di swanetšego go hlokomelwa ge go ngwalwa ditšhupetšo:

               Go tloga mo boemapese, tšea ka mmila wa Noko, o lebe Borwa. Sepela
               monabo wa dimetara tše e ka bago tše 100 o tla bona moago wa sekolo
               ka letsogong la nngele. Ka letsogong la go ja go bonala moago wa
               kereke, sokologela ka letsogong la nngele ka mmila wa Tau, o lebe
               Bohlabela. Sepela thwii! monabo wa dimetara tše e ka bago tše 60, o tlo
               lebana le ntlo ya baletadikgoro. Sokologela letsogong la go ja o lebe
               Borwa ka mmila wa Tlou. Sepela monabo wa dimetara tše e ka bago tše
               100, o tla bona mmila wa Tšhwene ka letsogong la go ja. Sokologela go
               wona o lebe Bodikela, o tla bona mabenkelekgoparara ka letsogong la go
               ja. Sepela monabo wa dimetara tše e ka bago tše 120 o tla bona moago
               wa kgoparara go ngwadilwe Badirelaleago. Tsena, o fihlile.
                                                                                                 [20]

                                                          PALOMOKA YA KAROLO YA C:               20
                                                           PALOMOKA YA TLHAHLOBO:                100

Toleko ya ngwalollo e ileditšwe                                                         Phetla

### Page 8

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                     8                                                                  DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                                                                SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

ELA HLOKO:
•    Diriša rubriki ye ge o swaya ditaodišo (LEPHEPHE LA 3, KAROLO YA A).
•    Meputso ya 0–50 e arotšwe ka magato a mahlano a ditlhalošo.
•    Mo go diteng, polelo le setaele le legato le lengwe le le lengwe la magato a ditlhalošo a mahlano le arotšwe ka dikarolwana tše pedi, e lego legato la
     godimo le la fase go lebeletšwe kabo ya meputso le ditlhalošo.
•    Sebopego ga se sa arolwa ka legato la godimo le la fase.

KAROLO YA A: RUBRIKI YA GO SWAYA DITAODIŠO TŠA SEPEDI LELEME TLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 50]

       Dinyakwa                                    Bokgoni bja go            Bokgoni bja maemo              Bokgoni bja             Bokgoni bja              Ga go bokgoni
                                                      ikgetha                                                magareng                 motheo
DITENG LE                                              28–30                         22–24                    16–18                   10–12                        4–6
PEAKANYO                                       -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Karabo e a              -Tlemagano ya            -Molekwa o tšwele
                                               potšišo ke bja maemo a        gabotsebotse.              kgotsofatša.             dikgopolo ga se ya       tseleng kudukudu.
                                               godimodimo go fetiša.         -Dikgopolo di kgahliša

                            Legato la godimo
(Go araba dipotšišo)                                                                                    -Dikgopolo di            maleba.                  -Dikgopolo di
-Tatelano ya dikgopolo                         -Dikgopolo tše bohlale, tša   kudu ebile di sepelelana   tlemagane ebile di a     -Dikgopolo ga di         hlakahlakane ebile ga
ge go dirwa peakanyo                           go hlohla mabjoko tšeo di     le hlogo/sererwa.          kgodiša.                 tšwelele gabotse ebile   di nepiše.
                                               tšwelego mahlalagading.       -Peakanyo le tlemagano     -Peakanyo le             ga di bontšhe            -Dikgopolo ga di nepiše
-Temogo ya morero,
                                               -Peakanyo le tlemagano        ya dikgopolo ke tše        tlemagano ya dikgopolo   boitlhamelo.             hlogo ebile di a
baamogedi ba                                   ke tšeo di ikgethilego go     botsebotse go akaretšwa    ke tše kaone go          -Tatelano le             ipoeletša.
tshedimošo le dikamano                         akaretšwa matseno,            matseno, mmele le          akaretšwa matseno,       tlemagano ya             -Ga go tatelano le
                                               mmele le mafetšo.             Mafetšo.                   mmele le mafetšo.        dikgopolo di tšwelela    tlemagano ya
MEPUTSO YE 30                                                                                                                    gannyane.                dikgopolo.

Diteng = 25                                              25–27                       19–21                      13–15                    7–9                       0–3
                                               -Bokgoni bja go araba         -Potšišo e arabilwe        -Potšišo e arabilwe ka   -Molekwa o tšwele        -Ga go bolelwe selo ka
Peakanyo = 5                                   potšišo ke bja maemo a        gabotse.                   mo go kgotsofatšago      tseleng.                 hlogo yeo e filwego.
                                               godimodimo.                   -Dikgopolo di a kgahliša   eupša ga se ya hlaka     -Dikgopolo di            -O tšwele tseleng
                                               -Dikgopolo tše bohlale tša

                            Legato la fase
                                                                             ebile di sepelelana le     gabotse.                 hlakahlakane.            kudukudu.
                                               go tšwa mahlalagading.        hlogo/sererwa.             -Tlemagano ya            -Ga go peakanyo          -Diteng ga di nepiše
                                               -Bokgoni bja maemo a          -Peakanyo le tlemagano     dikgopolo e a            goba tlemagano ya        ebile di hlakahlakane.
                                               godimo bja go beakanya        ya dikgopolo ke tše        kgotsofatša ebile e a    dikgopolo yeo e
                                               le go tlemaganya              botse go akaretšwa         kgodiša.                 tšwelelago.
                                               dikgopolo go akaretšwa        matseno, mmele le          -Peakanyo le
                                               matseno, mmele le             Mafetšo.                   tlemagano ya dikgopolo
                                               mafetšo.                                                 di a kgotsofatša go
                                                                                                        akaretšwa matseno,
                                                                                                        mmele le mafetšo.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                     Phetla

### Page 9

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                                              9                                                                       DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                                                                         SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

POLELO, MONGWALELO                                                 14–15                          11–12                        8–9                        5–6                        0–3
  LE PALOBOHLATSE                                        -Segalo, retšistara, setaele   -Segalo, retšistara,         -Segalo, retšistara,       -Segalo, retšistara,       -Polelo ga e
                                                         le tlotlontšu di sepelelana    setaele le tlotlontšu di     setaele le tlotlontšu di   setaele le tlotlontšu di   kwešišagale.
-Segalo, retšistara,                                     kudukudu le morero,            sepelelana gabotsebotse      sepelelana gabotse le      sepelelana gannyane        -Segalo, retšistara,
mongwalelo, tlotlontšu ya                                baamogedi le dikamano.         le morero, baamogedi le      morero, baamogedi le       le morero, baamogedi       setaele le tlotlontšu ga

                                      Legato la godimo
                                                         -Polelo ke ya boitshepo, ya    dikamano.                    dikamano.                  le dikamano.               di sepelelane le
maleba ya morero le
                                                         go nona, ya maatlakgogedi.     -Polelo e na le maatla, ya   -Tirišo ya maleba ya       -Tirišo ya polelo ke ya    morero, baamogedi le
dikamano                                                 -Polelo e na le segalo sa go   segalo sa maleba.            polelo e dira gore         motheo.                    dikamano.
-Kgetho ya mantšu                                        ba le maatlakgogedi ebile e    -Diphošo tša popopolelo      molaetša o kwagale.        -Segalo le mošito ga       -Tlotlontšu ke ye
-Tirišo ya polelo le                                     nonne ka mebolelwana ya        le mopeleto ga se tše kae    -Segalo ke sa maleba.      se tša maleba.             nnyane kudukudu moo
melawana, maswao,                                        go kgahliša.                   -Polelo e beakantšwe         -Mebolelwana e             -Tlotlontšu ke ye          e lego gore e dira gore
popopolelo le mopeleto                                   -Ga go na le ge e ka ba        gabotsebotse.                dirišitšwe go godiša       nnyane kudu.               ditaba di se
                                                         phošwana e tee ya                                           boleng bja diteng.                                    kwešišagale.
     MEPUTSO YE 15                                       popopolelo le mopeleto.
                                                         -Polelo e beakantšwe ka
                                                         bokgwari bja maemo a
                                                         godimodimo.
Polelo = 10                                                           13                            10                           7                         4
Mongwalelo = 3                                           -Polelo ya maemo a             -Polelo ke ya maemo a        -Tirišo ya polelo e a      -Polelo ga e
Palobohlatse = 2                                         godimodimo ya go ba le         godimo ya go ba le           kgotsofatša eupša e na     kgotsofatše.

                                  Legato la fase
                                                         segalo se maatla.              maatlakgogedi.               le diphošo.                -Ga go phapantšho ya
                                                         -Ga go na le ge e ka ba        -Segalo ke sa maleba sa      -Segalo se a               mafoko.
                                                         phošwana e tee ya              go ba le maatlakgogedi.      kgotsofatša eupša          -Tlotlontšu ga se ye
                                                         popopolelo goba mopeleto.      -Diphošwana tše nnyane       mebolelwana ga se ya       kaalo.
                                                         -Polelo e beakantšwe ka        tša popopolelo le            dirišwa o kaalo.
                                                         bokgwari.                      mopeleto.
                                                                                        -Polelo e beakantšwe
                                                                                        gabotse.
       SEBOPEGO                                                       5                             4                            3                         2                         0–1
                                                         -Tšwetšopele ya sererwa ke     -Tatelano ye botse ya        -Dintlha tša maleba di     -Dintlha tša maleba ga     -Dintlha tša maleba ga
Dinyakwa/Dipharologantšho                                ya maemo a godimodimo.         tšwetšopele ya dintlha.      tšweleditšwe.              se tše kae.                di gona.
     tša setšweletšwa.                                   -Tlhalošo ya dikgopolo ke      -Tlemagano ye botse ya       -Mafoko le ditemana di     -Mafoko le ditemana        -Mafoko le ditemana di
Tšwetšopele ya ditemana le                               ya maemo a godimodimo.         dintlha le dikgopolo.        hlamegile gabotse.         di na le diphošo.          fošagetše.
                                                         -Tlhamo ya mafoko le           -Mafoko le ditemana di       -Taodišo e a kwagala.      -Taodišo e a kwagala       -Taodišo ga e kwagale.
     tlhamo ya mafoko
                                                         ditemana ke ya go ikgetha,     beakantšwe ka                                           eupša e na le
                                                         ya maemo a godimodimo.         makgethe.                                               mafokodi.
     MEPUTSO YE 5

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                                                       Phetla

### Page 10

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                       10                                                                     DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                                                  SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA B: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE TELELE TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 30]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo                  Bokgoni bja             Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
                                                                                                       magareng
DITENG, PEAKANYO LE                          15–18                          11–14                        8–10                            5–7                          0–4
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   -Bokgoni bjo bobotsebotse     -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja      Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo     kgotsofatša bja go araba      go araba potšišo bja go      le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša.                      bo laetšago tsebo ye          potšišo bja go laetša tsebo   laetša tsebo ye nnyane       wa setšweletšwa.
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa            ya mohuta wa                  ya dinyakwa tša mohuta       -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading.          setšweletšwa.                 setšweletšwa.                 wa setšweletšwa.             gabotse ka ge molekwa a
-Tatelanyo le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša             -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye          tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa.                 na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa       -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa.                   -Molekwa ga se a tšwa         gannyane.                     eupša go na le go tšwa       diteng le dikgopolo
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng.                      -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng.                     -Ditaba di hlalošwa
dikamano                          setšweletšwa thwi.              -Tlemagano ya diteng le       le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le      gannyane.
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse.        kgotsofatša.                  dikgopolo ga se ye           -Sebopego sa
                                  dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye     -Tlhalošo ya ditaba e a       kaalo.                       setšweletšwa ga se sona.
MEPUTSO YE 18                     godimo.                         botse ebile e thekga          kgotsofatša ebile e thekga    -Tlhalošo ya ditaba ke
                                  -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa.                      sererwa.                      ya motheo ebile e
Diteng = 14                       maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba        -Sebopego ke sa maleba        thekga sererwa
Peakanyo = 2                      thekga sererwa.                 eupša se na le                eupša se na le diphošo        gannyane.
Sebopego = 2                      -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae.         tše dintšinyana.              -Ga se a šomiša melao
                                  go sepelelana le                                                                            ya sebopego ka
(Lengwalo =Sebopego =4)
                                  setšweletšwa.                                                                               tshwanelo.
                                                                                                                              -Go tlogetšwe dintlha tše
                                                                                                                              bohlokwa.
POLELO, MONGWALELO LE                        10–12                           8–9                           6–7                           4–5                          0–3
PALOBOHLATSE                      -Segalo, retšistara,            -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,         -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu     mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      sepelelana gabotse le         sepelelana le morero,         ga di sepelelane             ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano             morero, baamogedi le            morero, baamogedi le          baamogedi le dikamano.        gabotse le morero,           morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano.                       dikamano.                     -Diphošo tša popopolelo       baamogedi le dikamano.       dikamano.
                                  -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo       ga se tše ntši.               -Popopolelo ga se yeo e      -Sengwalo se tletše ka
kgetho ya mantšu
                                  hlamegile gabotse.              tša popopolelo ebile e        -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e          diphošo ebile se
-Maswao le mopeleto               -Ga go na le ge e ka ba phošo   hlamegile gabotse.            lekanetšego.                  tletše ka diphošo.           hlakahlakane.
                                  e tee.                          -Tlotlontšu ke ye ntši.       -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši.   -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 12                                                     -Gantši ga go diphošo.        gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela       gona ga e sepelelane le
Polelo = 8                                                                                      molaetša.                     eupša o arošitšwe.           morero le ga nnyane
Mongwalelo = 2                                                                                                                                             -Molaetša ga o tšwelele le
Padišišobohlatse = 2                                                                                                                                       ga nnyane.
(Lengwalo= Mongwalelo=1
       Palobohlatse =1)

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe                                                                                                                                             Phetla

### Page 11

Sepedi Lelemetlaleletšo la Pele (FAL)/P3                                       11                                                                   DBE/Mopitlo/Phupu 2024
                                                                  SC/NSC – Tlhahlo Ya Go Swaya

KAROLO YA C: RUBRIKI YA GO SWAYA DITŠWELETŠWA TŠE KOPANA TŠA TIRIŠANO TŠA SEPEDI LELEMETLALELETŠO LA PELE [MEPUTSO YE 20]

Dinyakwa                           Bokgoni bja go ikgetha          Bokgoni bja maemo          Bokgoni bja magareng           Bokgoni bja motheo               Ga go bokgoni
DITENG, PEAKANYO LE                       10–12                           8–9                         6–7                           4–5                            0–3
SEBOPEGO                          -Bokgoni bja go araba potšišo   Bokgoni bjo bobotsebotse    -Bokgoni bja go               -Bokgoni bja motheo bja go    -Karabo ga e laetše tsebo
                                  ke bja maemo a godimodimo       bja go araba potšišo bjoo   kgotsofatša bja go araba      araba potšišo bja go laetša   le ye nnyane ya mohuta
(Go araba dipotšišo le            go fetiša.                      bo laetšago tsebo ye        potšišo bja go laetša tsebo   tsebo ye nnyane ya            wa setšweletšwa.
dikgopolo)                        -Dikgopolo ke tše bohlale tša   botse ya mohuta wa          ya mohuta wa                  dinyakwa tša mohuta wa        -Molaetša ga o tšwelele
                                  go tšwa mahlalagading.          setšweletšwa.               setšweletšwa.                 setšweletšwa.                 gabotse ka ge molekwa a
-Tatelano le peakanyo ya
                                  -Tsebo ye e tseneletšego ya     -Ditaba di nepiša           -Go na le nepišo eupša go     -Go na le nepišo ye           tšwele tseleng kudukudu.
dikgopolo                         dinyakwa tša mohuta wa          setšweletšwa.               na le go tšwa tseleng         nnyane ya setšweletšwa        -Ga go tlemagano ya
-Morero, baamogedi,               setšweletšwa.                   -Molekwa ga se a tšwa       gannyane.                     eupša go na le go tšwa        diteng le dikgopolo.
dinyakwa/dipharologantšho le      -Ditaba di nepiša               tseleng.                    -Tlemagano ya dikgopolo       tseleng.                      -Ditaba di hlalošwa
dikamano                          setšweletšwa thwi.              -Tlemagano ya diteng le     le dikamano e a               -Tlemagano ya diteng le       gannyane.
                                  -Tlemagano ya diteng le         dikgopolo ke ye botse.      kgotsofatša.                  dikgopolo ga se ye kaalo.     -Sebopego sa
MEPUTSO YE 12                     dikgopolo ke ya maemo a         -Tlhalošo ya ditaba ke ye   -Tlhalošo ya ditaba e a       -Tlhalošo ya ditaba ke ya     setšweletšwa ga se sona.
                                  godimo.                         botse ebile e thekga        kgotsofatša ebile e thekga    motheo ebile e thekga
Diteng = 08                       -Tlhalošo ya ditaba ke ya       sererwa.                    sererwa.                      sererwa gannyane.
Peakanyo = 02                     maemo a godimo ebile e          -Sebopego ke sa maleba      -Sebopego ke sa maleba        -Ga se a šomiša melao ya
Sebopego = 02                     thekga sererwa.                 eupša se na le              eupša se na le diphošo tše    sebopego ka tshwanelo.
                                  -Sebopego ke sa maleba sa       diphošwana di se kae.       dintšinyana.                  -Go tlogetšwe dintlha tše
                                  go sepelelana le                                                                          bohlokwa.
                                  setšweletšwa.
POLELO, MONGWALELO                            7–8                           5–6                            4                            3                           0–2
LE PALOBOHLATSE                   Segalo, retšistara,             -Segalo, retšistara,        Segalo, retšistara,           -Segalo, retšistara,          -Segalo, retšistara,
-Segalo, retšistara,              mongwalelo le tlotlontšu di     mongwalelo le tlotlontšu    mongwalelo le tlotlontšu di   mongwalelo le tlotlontšu ga   mongwalelo le tlotlontšu
mongwalelo, morero,               sepelelana gabotsebotse le      di sepelelana gabotse le    sepelelana le morero,         di sepelelane gabotse le      ga di sepelelane le
baamogedi le dikamano             morero, baamogedi le            morero, baamogedi le        baamogedi le dikamano.        morero, baamogedi le          morero, baamogedi le
-Tirišo ya polelo le melawana     dikamano.                       dikamano.                   -Diphošo tša popopolelo       dikamano.                     dikamano.
-Kgetho ya mantšu                 -Polelo e nepagetše ebile e     -Polelo ga e na diphošo     ga se tše ntši.               -Popopolelo ga se yeo e       -Sengwalo se tletše ka
-Maswao le mopeleto               hlamegile gabotse.              tša popopolelo ebile e      -Tlotlontšu ke yeo e          nepagetšego ebile e tletše    diphošo ebile se
                                  -Ga go na le ge e ka ba         hlamegile gabotse.          lekanetšego.                  ka diphošo.                   hlakahlakane.
                                  phošo e tee.                    -Tlotlontšu ke ye ntši.     -Diphošwana tšeo di lego      -Tlotlontšu ga se ye ntši.    -Tlotlontšu yeo e lego
MEPUTSO YE 8                                                      -Gantši ga go diphošo.      gona ga di fetoše             -Molaetša o a tšwelela        gona ga e sepelelane le
Polelo = 4                                                                                    molaetša.                     eupša o arošitšwe.            morero le ga nnyane.
Mongwalelo = 2                                                                                                                                            -Molaetša ga o tšwelele
Palobohlatse = 2                                                                                                                                          le ga nnyane.

Tokelo ya ngwalollo e ileditšwe

## Related documents

- [Sepedi FAL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-sepedi/e86d6dfa-6cee-407c-adb9-4cd28023e6a7) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-sepedi/e00f4e75-e92c-4904-a490-9203841cfb6b) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-nov-2024-mg/27a622a9-a35a-4585-a52f-14ae9b755c88) — Sepedi FAL · Memo · 2024 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2023 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2023-mg/cd327e25-de4c-4aa7-9260-f7e37cd04b9c) — Sepedi FAL · Memo · 2023 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2021 MG](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2021-mg/c7345389-73a6-4c99-9234-b6a3a9aceca9) — Sepedi FAL · Memo · 2021 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2019-memo/d6c63462-6ec9-4ebd-b4d4-9e81a6f990ce) — Sepedi FAL · Memo · 2019 · Sepedi

## More from Grade 12 Sepedi FAL

- [Gr 12 Sepedi FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-sepedi-fal-atp-2023-24/aa66bf3c-3748-497a-b1fc-b406f4fd3e4b) — ATP
- [Sepedi FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p1-may-june-2025/08f424d8-1b48-4f9e-bb82-959950021868) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p2-may-june-2025/65621468-8891-4de8-b6e5-e2d680e16a0a) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/sepedi-fal-p3-may-june-2025/55ea752e-c036-48a6-b9a4-c6426dfb94cc) — QP · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P2 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-2-sepedi/37e1eb3b-ded2-44c4-80f5-161fab63087e) — Memo · 2025 · Sepedi
- [Sepedi FAL P3 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-sepedi-fal-2025-nsc-november-exam-memorandum-paper-3-sepedi/bd4f1038-210b-4392-b9e1-ab823cb5a1e5) — Memo · 2025 · Sepedi

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
