# siSwati HL Grade 12 P1 NSC November 2025 QP (Setswana)

> Grade 12 siSwati HL Paper 1 question paper from the NSC November Exam 2025 (Setswana), 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-setswana/7592de2d-55fc-4a0d-88f7-9334b8641e3f
- Updated: 2026-09-28
- Subject: siSwati HL
- Grade: Grade 12
- Language: Setswana
- Document type: Question paper
- Year: 2025
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [siSwati HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/siswati-hl) › [siSwati HL Grade 12 P1 NSC November 2025 QP (Setswana)](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-setswana/7592de2d-55fc-4a0d-88f7-9334b8641e3f)

## About this document

Siswati Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · setswana. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [Setswana HL P1 Nov 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-siswati-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-1-setswana/aa00cc82-3e27-4483-af94-c4505240088f) — Memo · 2025 · Setswana

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

                              NATIONAL
                         SENIOR CERTIFICATE

                                MOPHATO 12

                        SETSWANA PUO YA GAE (HL)

                          PAMPIRI YA NTLHA (P1)

                           NGWANAITSEELE 2025

MADUO: 70

NAKO: Diura di le 2

                        Pampiri e, e na le ditsebe di le 9.

Kwalololo e ileditswe                                         Phetla

### Page 2

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                  2                     DBE/Ngwanaitseele 2025
                                       NSC Confidential

 DITAELO LE TSHEDIMOSETSO

 1.         Pampiri e, e arogantswe ka DIKAROLO di le THARO:

            KAROLO YA A:      Tekatlhaloganyo                                   (30)
            KAROLO YA B:      Tshobokanyo                                       (10)
            KAROLO YA C:      Dipopego tsa puo le melawana ya tiriso ya puo     (30)

 2.         Buisa ditaelo TSOTLHE ka kelotlhoko.

 3.         Araba dipotso TSOTLHE.

 4.         Simolola karolo NNGWE le NNGWE mo tsebeng e NTŠHWA.

 5.         Thala mola morago ga karolo NNGWE le NNGWE.

 6.         Nomora karabo NNGWE le NNGWE jaaka potso e nomorilwe.

 7.         Tlola mola morago ga karabo NNGWE le NNGWE.

 8.         Tlhokomela mopeleto le popego ya dipolelo.

 9.         Kabo ya nako e e tshikinngwang:

            KAROLO YA A:      Metsotso e le 50
            KAROLO YA B:      Metsotso e le 30
            KAROLO YA C:      Metsotso e le 40

 10.        Kwala ka mokwalo o o buisegang mme o dirise mopeleto o o kannweng ke
            Lekgotla la Bosetšhaba la Puo ya Setswana.

Kwalololo e ileditswe                                                              Phetla

### Page 3

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                      3                      DBE/Ngwanaitseele 2025
                                           NSC Confidential

 KAROLO YA A: TEKATLHALOGANYO                  2025

 POTSO 1
 1.1        Buisa TEMANA e e latelang, mme morago o arabe dipotso.

            SETLHANGWA A (TEMANA)

            1           Bašwa ba le babedi ba motse wa Mvenyane kwa Matatiele, mo
                        porofenseng ya Kapa Botlhaba, ba fetola intaseteri ya malatlha ka go
                        dirisa kutu ya setlhatshana se se ntshonyana sa mosetlha se se sa
                        tlwaelegang mo motseng wa bona. Ba ne ba se fetola go nna lelatlha.
                        Mosetlha o montsho ke se sengwe sa ditlhare tse di tletseng tse di sa 5
                        tlwaelegang mo nageng ya Aforikaborwa.

            2           Lekgarebe Sinikeziwe Tshobisa, yo o alogileng ka lekwalothuto la
                        dikerii ya tlhaeletsano ya saense, o falotse dithuto tsa gagwe kwa
                        Yunibesithing ya Foreisetata. O kopane le lekau, Kwakhiwa Mshoboyi
                        ka nako ya fa a ne a ithaopile go dira mo seyalemoweng sa 'The Voice 10
                        of Matatiele', e leng seyalemowa sa mo motseng wa bona. Ka nako
                        eo, Mshoboyi e ne e se kgale a garetse katiso ya dikgwedi di le 12 ya
                        letsholo la tirelo ya go thapiwa ga bašwa, leo le neng le tsamaisiwa ke
                        setheo sa Aforikaborwa sa tshomarelo ya tlhago kwa Mvenyane.
                        Letsholo leno le mo tlhatlheletse ka kitso ya kgwebo, go itlhamela 15
                        kgwebo, go nna mosomaredi wa tlhago mmogo le go itse go dira ka
                        lepolanka.

            3           Ka ngwaga wa 2020, Sinikeziwe Tshobisa wa dingwaga di le 27,
                        mmogo le Kwakhiwa Mshoboyi, wa dingwaga di le 31, ba ne ba
                        itlhamela setlamo sa KFOX 2ND Couture Board. Setlamo se se 20
                        tlhokomela tlhago le go nna le maikarabelo mo setšhabeng. Ba
                        simolotse kgwebo eno ka ntlha ya gore bobedi bo ne bo sa dire, ka fa
                        letlhakoreng le lengwe ba ne ba samagana le ntlha e e botlhokwa thata
                        ya go somarela tikologo mo kgaolong e ba nnang mo go yona.

            4           Tshobisa o tlhalositse gore setlhare seno sa mosetlha, se ntse se 25
                        tlhola mmodubudu o o seng kana ka sepe mo motseng wa bona, se
                        itira kgaupe ka go nwa metsi otlhe mo motseng. Se baka komelelo e e
                        dirang gore go runye melelo mo dikgweng, mmogo le go dira gore
                        dimela tse di tlwaelegileng mo lefelong leno di se tlhole di kgona go
                        mela. Ba rile go bona bothata jono, ba bo nnela mo fatshe go tla ka 30
                        leano la kgwebo le le tlaa bo fedisang. Ba ne ba swetsa ka go sola
                        mosetlha mosola ka go o dirisa jaaka malatlha a a sa kgotlheleng
                        tikologo mmogo le dikgong tsa go gotsa molelo.

            5           'Bobedi jwa rona re ne re batla go dira pharologano. Motsing o ke neng
                        ke ithaopile go dira mo seteišeneng sa seyalemowa, ke ne ka lemoga 35
                        fa motse wa rona o na le bokgoni mo go tleng ka dikakanyo tse
                        dintšhwa le mo go itshimololeleng dikgwebo. Gape ke ne ka bona ka
                        fao motse wa rona o tobaneng le dikgwetlho ka teng fa go tla mo
                        mererong ya tikologo,' Tshobisa o ikgopotsa seno.

Kwalololo e ileditswe                                                                   Phetla

### Page 4

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                       4                          DBE/Ngwanaitseele 2025
                                            NSC Confidential

            6           Kwa tshimologong kgwebo eno e ne e dira ka go ntšhwafatsa dithoto, 40
                        go tshwana le ditafojana tsa go aenela, ditafole le ditulo, mmogo le go
                        ntšhwafatsa diaparo le masela a kgale. 'Maitlhomo a rona a mašwa ke
                        go samagana le go thusa go lwantshana le setlhatshana seno se se
                        sa tlwaelegang. Sa bobedi re tlamela baagi ka mokgwa o mongwe wa
                        dikgong o o sa kgotlheleng tikologo. Ka go lwantshana le mosetlha 45
                        ono, re thusa gore bojang bo tle bo kgone go mela, metsi a se tlhole a
                        šwa le go fokotsa komelelo e e dirang gore go runye melelo e e
                        setlhogo mo dikgweng.'

            7           Kgwetlho e kgolo e setlamo seno se tobaneng nayo, ke go ka iponela
                        mmaraka o o ka rekisang dikuno tsa sona. Tlhokego ya mmaraka, e 50
                        tlholwa ke leeto le le monamo le setlamo se tshwanetseng go le tsaya
                        go tswa kwa ba direlang gona go ka isa dikuno kwa bareking.
                        Dikgwetlho tsa mebila e e sa tlhamegang sentle le tsona ke
                        dikgoreletsi tse dikgolo tse di jang thata ka fa kgetsing ya kgwebo fa
                        go tla mo go dueleleng dipalangwa. 'Re latlhegelwa ke bareki ka ntlha 55
                        ya mebila e e sa tlhamegang eno. Gantsi fa batho ba ba rekang ba
                        bona gore ba tshwanetse go tsamaya mo ditseleng tsa lekgwarana le
                        go utlwa gore ba tshwanetse go duela madi a mantsi jang a
                        sepalangwa go ba rwalela dikuno tse ba di rekang mo go rona, ba
                        feleletsa ba sa tlhole ba tswelela pele go reka,' Tshobisa a tlhalosa 60
                        jalo.

                                     [E nopotswe go tswa mo go Vuk'uzenzele Tlhakole 2025 Kgatiso 1]

            1.1.1         Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A,
                          B, C kgotsa D.

                          Bašwa ba go buiwang ka ga bona ba tswa kwa motseng ofe?

                          A   Ga-Mosetlha
                          B   Matatiele
                          C   Mvenyane
                          D   Foreisetata                                                               (1)

            1.1.2         Ke setlhatshana sefe se se neng se sa tlwaelega mo motseng?                   (1)

            1.1.3         Tshobisa le Mshoboyi ba kopane leng?                                          (2)

            1.1.4         Ke dithuto dife tse Tshobisa a ithutileng tsona?                              (1)

            1.1.5         Katiso ya ga Mshoboyi e mo thusitse ka eng? Neela di le THARO
                          fela.                                                                         (3)

            1.1.6         Lebakalegolo le le tlhodileng gore Tshobisa le Mshoboyi ba tlhame
                          setlamo sa KFOX 2ND Couture Board ke lefe?                                    (2)

            1.1.7         Go tlhola mmodubudu go kaya eng?                                              (2)

            1.1.8         A ke ntlha kgotsa kakanyo gore setlhatshana sa mosetlha se ne se
                          tlisa mathata mo motseng? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka.                 (2)
Kwalololo e ileditswe                                                                          Phetla

### Page 5

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                      5                           DBE/Ngwanaitseele 2025
                                           NSC Confidential

            1.1.9       Neela dithoto tse di neng di dirwa ke kgwebo ya ga Tshobisa le
                        Mshoboyi. Di le PEDI fela.                                                       (2)

            1.1.10      Ke dikgwetlho dife tse Tshobisa le Mshoboyi ba kopaneng le tsona
                        mo setlamong sa bona? Neela di le PEDI fela.                                     (2)

            1.1.11      Go ya ka wena, a o bona go le botlhokwa gore bašwa ba
                        itshimololele ditlamo? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka.                       (2)

            1.1.12      Fa o ne o le Tshobisa le Mshoboyi, o ne o tlaa dira eng fa o
                        latlhegelwa ke bareki ka ntlha ya ditsela tse di sa siamang?                     (2)

 1.2        Leba setshwantsho se se latelang, mme morago o arabe dipotso.

            SETLHANGWA B (SETSHWANTSHO)

                [Se nopotswe go tswa mo go 101.co.za/105/news/2022-11-12-champions-of-anti-litter]

            1.2.1       Naya ntlha e le NNGWE e SETLHANGWA A le SETLHANGWA B di
                        tshwanang ka yona.                                                               (2)

            1.2.2       Naya ntlha e le NNGWE e SETLHANGWA A le SETLHANGWA B di
                        farologanang ka yona.                                                            (2)

            1.2.3       A o ka itumelela go dira tiro e e tlhagelelang mo setshwantshong?
                        Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka.                                              (2)

            1.2.4       Go sireletsa badiri ba ba mo Setlhangwa B, ke didiriswa dife tsa
                        tshireletso tse o bonang di tlhokega? Naya di le PEDI fela.                      (2)

                                                          PALOGOTLHE YA KAROLO YA A:                     30

Kwalololo e ileditswe                                                                           Phetla

### Page 6

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                     6                          DBE/Ngwanaitseele 2025
                                          NSC Confidential

 KAROLO YA B: TSHOBOKANYO

 POTSO 2

 Buisa temana e e fa tlase ka kelotlhoko. E bua ka ga se se tshwanetseng go dirwa go
 baakanyetsa balelapa dijo tse di se nang botlhole.

 ELA TLHOKO: O tshwanetse go dira tse di latelang:

 1.    Sobokanya, o dirisa mafoko a gago mme o sa fetole bokao jwa temana, ka go
       tlhagisa dintlha di le SUPA ka ga seo se tshwanetseng go dirwa go jesa balelapa
       dijo tse di se nang botlhole.
 2.    Kwala ka temana.
 3.    Boleele bo se fete mafoko a a ka nnang 90.
 4.    Tshobokanyo e se ka ya newa setlhogo.
 5.    Kwala palo ya mafoko a o a dirisitseng kwa bokhutlong jwa tshobokanyo.

 SETLHANGWA C

 Go le gantsi fa o iphitlhela o baakanyetsa balelapa la gago dijo dingwe le dingwe, se o
 sa batleng go bona se ba diragalela, ke go bona ba lwala morago ga go ja dijo tseo.
 MoAmerika a le mongwe mo go ba barataro o iphitlhela a tlhokafala ka ntlha ya dijo tse
 di nang le botlhole ngwaga mongwe le mongwe. Ka jalo mongwe le mongwe yo o
 bakaanyetsang balelapa kgotsa balesika dijo, o tshwanetse go netefatsa fa di siame e
 bile di ka se ba lwatse.

 Go fokotsa ditšhono tsa gore batho ba je dijo tse di nang le botlhole, go na le ditsela
 tseo ba ka di dirisang go netefatsa fa di babalesegile. Diatla ke karolo e e botlhokwa ya
 mmele. Netefatsa fa diatla tsa gago di le phepa ka go tlhapa ka sesepa le metsi a a
 bothito pele o baakanya kgotsa o ja dijo. Didiriswa tsa phaposiboapeelo di tshwana le
 dithipa le tafojana ya go segelela nama le merogo di tshwanetse go phepafadiwa pele
 le morago ga tiriso ya tsona go bolaya ditwatsi tse di ka tswang di le mo go tsona.
 Merogo le maungo di tshwanetse go tlhatswiwa le go tsokodiwa ka gale go fedisa
 ditwatsi tse di ka tswang di iphitlhile.

 Dijo tse di beilweng go feta nako e e lekanyeditsweng di tshwanetse go latlhiwa gonne
 ditwatsi tse di ka tlholang botlhole di a ntsifala fa dijo tsona di lebega di itekanetse e bile
 di ka jewa. Dijo dingwe di na le selekano sa bolelo jo di tshwanetseng go apewa ka jona.
 Go apaya ka bolelo jo bo lekanyeditsweng go netefatsa fa ditwatsi tse di ka tlholang
 botlhole, di bolawa.

 Dijo tse di salang morago ga go jewa di tshwanetse go tsenngwa mo setsidifatsing go
 fokotsa bogale ba ditwatsi tse di ka tlholang botlhole. Setsidifatsi se nne mo botsididing
 jwa digarata di le 40. Dinama tse di farologaneng di tshwanetse go bewa mo karolong e
 e kwa tlase ya setsidifatsi go na le kwa godimo go efoga go tswenatswena ga madi mo
 dijong dingwe. Boitekanelo jwa mongwe le mongwe bo botlhokwa thata.

       [E nopotswe le go rulaganngwa sešwa go tswa mo go https://www.hackensackmeridianhealth.org]

                                                         PALOGOTLHE YA KAROLO YA B:                   10

Kwalololo e ileditswe                                                                        Phetla

### Page 7

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                    7                          DBE/Ngwanaitseele 2025
                                         NSC Confidential

 KAROLO YA C: DIPOPEGO TSA PUO LE MELAWANA YA TIRISO YA PUO
 POTSO 3: PAPATSO
 Sekaseka papatso e e fa tlase mme morago o arabe dipotso.
 SETLHANGWA D

             Di dišwa mo mmarakeng!

                  DITEKI TSA
                    BANNA
                                                                    Phokoletso ka

                                                                     15%

                Reka jaanong!                                     Letsa jaanong!

                                      [E nopotswe go tswa mo go X.com/TekkieTown/Status]

 3.1        Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A, B, C
            kgotsa D.

            Diteki tse di bapadiwang ke tsa modiro wa ...
            A      Adidas.
            B      Nike.
            C      Puma.
            D      Jordan.                                                                          (1)
 3.2        Neela ntlha e le NNGWE ya togamaano e mmapatsi a e dirisitseng go gogela
            bareki.                                                                                 (1)

 3.3        A o ka re papatso e e fa godimo e tsaya letlhakore? Tshegetsa karabo ya gago
            ka lebaka.                                                                              (2)
 3.4        Tlhagiso e e reng, di dišwa mo mmarakeng, ke mofuta ofe wa puo ya papatso?              (2)

 3.5        Bopa leina ka lediri, 'reka' go tswa mo papatsong.                                      (1)

 3.6        Fetolela polelo e e thaletsweng mo papatsong go modirisotaelo mo bontsing.              (1)
 3.7        Goreng tlhagiso e e reng, diteki tsa banna, e kwadilwe ka ditlhakakgolo tse di
            ntshofaditsweng?                                                                        (2)
                                                                                                    [10]

Kwalololo e ileditswe                                                                      Phetla

### Page 8

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                        8                           DBE/Ngwanaitseele 2025
                                             NSC Confidential

 POTSO 4: KHATHUNU

 Sekaseka khathunu e e fa tlase, mme morago o arabe dipotso.

 SETLHANGWA E

                                                          Ke tlhoka go duela      Ga ke kgone
                                 EMA MOLA FA!              madi a dibasari.       go bona tiro.

                Dira kopo fa!

                                3                         5
                        2                4
                                                                          6                7
            1

                                [Se nopotswe go tswa mo go https.//t.co/E7Naq7M;VO/X.Yalo graduates]

 4.1        Tlhopha karabo e e maleba ka go kwala tlhaka e e nepagetseng A,B,C
            kgotsa D.

            Tiragalo e e mo khathunung e senola …

            A       go falola ga baithuti.
            B       moletlo wa barutegi.
            C       go tlhoka tiro ga barutegi.
            D       go itumela ga barutegi.                                                                (1)

 4.2        Ke eng se barutegi ba tlileng go se dira kwa setheong sa SASSA?                                (1)

 4.3        Puisano ya barutegi 6 le 7 e senola maikutlo afe? Tshegetsa karabo ya gago
            ka lebaka.                                                                                     (2)

 4.4        Nopola lesupi go tswa mo khathunung.                                                           (1)

 4.5        Bolela gore lediri le le thaletsweng mo khathunung le dirisitswe jang?                         (1)

 4.6        A mokhathunu o kgonne go bontsha tshotlo mo khathunung e?                                      (2)

 4.7        A o ka itumelela go nna mongwe wa barutegi ba ba tlhagelelang mo
            khathunung e? Tshegetsa karabo ya gago ka lebaka.                                              (2)
                                                                                                           [10]

Kwalololo e ileditswe                                                                             Phetla

### Page 9

Setswana Puo ya Gae (HL)/P1                   9                         DBE/Ngwanaitseele 2025
                                        NSC Confidential

 POTSO 5: TEMANA YA POROUSE

 Buisa temana e e latelang, mme morago o arabe dipotso.

 SETLHANGWA F

 1          Nkoko a dumela ka tlhogo mme a tloga a ya go tsaya dikhai kwa ntle kwa
            terateng. O ne a leba naga ya majang a a neng a tsikinngwa ke phešwana ya
            kwa gae mme a gopola nako e bana ba gagwe le ditlogolwana ba neng ba
            tshameka mo nageng. Ditiro o ne a na le dingwaga di le nne. Mmaagwe o ne
            a mmolelela gore a tlogele go siana.                                      5

 2          O ne a gana go rwala ditlhako, fela o fitlhele a siana a ja mokaragana ka fa
            gare ga bojang jo boleele jo bo mo fitlhang mo lethekeng a ntse a tshegatshega
            le go nyeba, a itse gore mo go mmaagwe kgotsa nkokoagwe, ga go ope yo o
            tlaa mo salang morago go fitlha koo. O ne a siana, a fitlhela a lelekisitse moriti
            wa gagwe go fitlha a tsena mo bogodimong jwa lentswe le le gaufi mme a 10
            lebile lefatshe lotlhe la gagwe le diheketare tsa bojang jaaka bo ne bo ikadile,
            le loapi ka botala jwa legodimo jwa lona.

 3          O ne a sa batle go fuduga mo motseng wa bona o montle wa Tlhakong. O ne
            a batla go golela koo go fitlha a tsena mo botsofeng jaaka rremogolo, a le mo
            gare ga lesika la gagwe ka dinako tsotlhe.                                    15

                                           [E nopotswe go tswa mo go Malakabe a Pelo, G Segone]

 5.1        Bolela gore leina le le ntshofaditsweng mo go mola 1 le dirisitswe jang.              (1)

 5.2        Neela lekaelagongwe la leina 'dikhai' mo go mola 1.                                   (1)

 5.3        Mofuta wa polelwanakala e e thaletsweng mo go mola 5 ke ofe?                          (1)

 5.4        Neela lelatodi la lefoko le le ntshofaditsweng mo go mola 6.                          (1)

 5.5        Dirisa lekwalatshwana le le ntshofaditsweng mo go mola 10 mo polelong ka
            bokao jo bo farologaneng le jo bo mo temaneng.                                        (2)

 5.6        Fetolela polelo e e ntshofaditsweng mo go mola 13 le 14 mo kganetsong.                (1)

 5.7        Leina le le thaletsweng mo go mola 14 le bopilwe ka dipopegopuo (dikarolopuo)
            dife?                                                                                 (2)

 5.8        Dirisa popegopuo (karolopuo) e e thaletsweng mo go 15 jaaka sediri sa polelo.         (1)
                                                                                                  [10]

                                                      PALOGOTLHE YA KAROLO YA C:                  30
                                                      PALOGOTLHE YA TLHATLHOBO:                   70

Kwalololo e ileditswe

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
