# Xitsonga HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper

> Grade 12 Xitsonga HL Paper 3 question paper from the NSC November Exam 2025, 5 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f53120e2-6fad-453d-975e-721718665453
- Updated: 2026-09-28
- Subject: Xitsonga HL
- Grade: Grade 12
- Language: Xitsonga
- Document type: Question paper
- Year: 2025
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 3
- Curriculum: CAPS
- Pages: 5

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Xitsonga HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/xitsonga-hl) › [Xitsonga HL Grade 12 P3 NSC November 2025 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-xitsonga-hl-2025-nsc-november-exam-question-paper-paper-3-xitsonga/f53120e2-6fad-453d-975e-721718665453)

## About this document

Xitsonga Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2025 · xitsonga. Question paper, 5 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Confidential

                                             GRADE 12

                                        NATIONAL
                                   SENIOR CERTIFICATE

                                          GIREDI YA 12

                          XITSONGA: RIRIMI RA LE KAYA (HL)

                                 PAPILA RA VUNHARHU (P3)

                                           HUKURI 2025

TIMARAKA: 100

NKARHI: Tiawara ti3

                              Papila leri ra swivutiso ri na tipheji ta 5.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                  Phendla

### Page 2

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3            2                              DBE/Hukuri 2025
                                         NSC Confidential

 SWITSUNDZUXO NA VUXOKOXOKO

 1.         Papila leri ra swivutiso ri avanyisiwile hi swiyenge SWIMBIRHI:

            XIYENGE XA A: Xitsalwana                                  (50)
            XIYENGE XA B: Xitshuriwa xa xitsalwambiko        (2 x 25) (50)

 2.         Hlamula xivutiso XIN'WE eka XIYENGE XA A na SWIMBIRHI eka
            XIYENGE XA B.

 3.         Tsala hi ririmi leri u kamberiwaka hi rona.

 4.         Sungula xiyenge XIN'WANA na XIN'WANA eka pheji YINTSHWA.

 5.         U fanele ku kunguhata (xikombiso: hi ku tirhisa mepe wa miehleketo/
            dayagiramu/chati ya nkhuluko/marito ya nkoka), hlela na ku hlayisisa ntirho wa
            wena. Nkunguhato wu fanele ku RHANGELA xitshuriwa (eka pheji leyi
            rhangelaka xitsalwana/xitsalwambiko).

 6.         Minkunguhato hinkwayo yi fanele ku kombisiwa hindlela leyi kombisaka
            leswaku i minkunguhato. U tsundzuxiwa ku ba nkhwati (ehansi ka nkunguhato
            wun'wana na wun'wana).

 7.         U tsundzuxiwa swinenenene ku tirhisa nkarhi wa wena hindlela leyi landzelaka:

            XIYENGE XA A: Timinete ta kwalomu ka 100
            XIYENGE XA B: Timinete ta kwalomu ka 80 (2 x 40)

 8.         Nombora tinhlamulo ta wena kahle ku ya hilaha tinhlokomhaka ti nomboriweke
            hakona eka papila leri ra swivutiso.

 9.         Nhlokomhaka YI NGA KATSIWI loko ku hlayiwa marito.

 10.        Tsala swi basa no vonaka.

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                          Phendla

### Page 3

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3                3                                    DBE/Hukuri 2025
                                             NSC Confidential

 XIYENGE XA A: XITSALWANA             2025

 XIVUTISO XA 1

 SWILERISO:

 •     Hlawula nhlokomhaka YIN'WE ntsena leyi u yi twisisaka swinene kutani u tsala
       xitsalwana lexi nga na marito ya le xikarhi ka 400–450 (tipheji ti2–2½) hi yona.
 •     U nga ha tsala NHLOKOMHAKA kumbe NOMBORO ya xivutiso.
 •     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.

 1.1        Ndzi swi kotile!                                                                                [50]

 1.2        Vutomi bya masiku lawa.                                                                         [50]

 1.3        Loko a ndzo fikelela milorho ya mina.                                                           [50]

 1.4        Ku va mfumo wu nyika vadyondzi swakudya eswikolweni swa pfuna swi tlhela
            swi onha.                                                                                       [50]

 1.5        Tindhawu ta vutshunguri bya mani na mani ti fanele ku tshama ti ri karhi ti tirha
            minkarhi hinkwayo. Pfumela kumbe u kaneta.                                                      [50]

 Xiyaxiya swifaniso leswi landzelaka kutani u hlawula xin'we xa swona u tsala xitsalwana
 hi nhlokomhaka leyi ku fikelaka emiehleketweni. Tsala nomboro ya xivutiso (1.6, 1.7
 KUMBE 1.8).

 LEMUKA: Ku fanele ku va na ku yelana exikarhi ka hungu ra xitsalwana xa wena na
         xifaniso lexi u xi hlawuleke.

 1.6

                                                  [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.earth.org]   [50]

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                      Phendla

### Page 4

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3          4                                    DBE/Hukuri 2025
                                       NSC Confidential

 1.7

                                      [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.insidehook.com]   [50]

 1.8

                                            [Xifaniso lexi xi huma eka webusayiti ya www.bing.com]   [50]

                                                           NTSENGO WA XIYENGE XA A:                  50

Mfanelo yo kopa yi pimiwile                                                                Phendla

### Page 5

Xitsonga: Ririmi ra le Kaya (HL)/P3            5                                DBE/Hukuri 2025
                                         NSC Confidential

 XIYENGE XA B: XITSHURIWA XA XITSALWAMBIKO

 XIVUTISO XA 2

 SWILERISO:

 •     Hlawula tinhlokomhaka TIMBIRHI ntsena leti u ti twisisaka swinene kutani u tsala
       switsalwambiko leswi nga na marito ya le xikarhi ka 180–200 (pheji yi1) hi tona.
 •     Rhanga u endla nkunguhato u nga si sungula ku tsala.
 •     Sungula nhlamulo yin'wana na yin'wana eka pheji yintshwa.

 2.1        PAPILA RA XIKAYA/XINGHANA

            Munghana wa wena a a yile ku ya dya swakudya swa namadyambu na
            Holobyenkulu wa Ndzawulo ya Dyondzo hikokwalaho ko va a pasile
            Giredi ya 12 hi swinyeletana ku tlula vadyondzi hinkwavo etikweni. Tsala papila
            u n'wi khensisa.                                                                      [25]

 2.2        IMEYILI

            Endzhaku ko va u nwile maphilisi yo hoxeka lawa u nyikiweke wona hi dokodela
            esejarini leyi nga emugangeni wa ka n'wina u ponile ku hundza emisaveni. N'wi
            tsalele imeyili u vilela hi mhaka leyi.                                               [25]

 2.3        NHLUTO

            U hlayile matsalwa yo hambanahambana evuton'wini bya wena. Tsala nhluto
            hi rin'we ra wona.                                                                    [25]

 2.4        XIVIKO

            Emugangeni wa ka n'wina ku tshoviwile holo ya vaaki ku tekiwa nhundzu
            hinkwayo ya nkoka. Tanihi murhangeri wa vantshwa, tsalela Supurithendente
            wa maphorisa xiviko hi mhaka leyi.                                                    [25]

 2.5        MATIMU YA MUFI

            Mudyondzisi wa n'wina u hundzile emisaveni endzhaku kaloko a wile
            exikhongelweni namixo. Tanihi murhangeri wa vadyondzi etlilasini ya yena,
            vandyangu va ku komberile leswaku u tsala matimu ya mufi lama nga ta
            hlayiwa hi siku ra ku heleketiwa ka yena endlwini ya yena ya makumu. Tsala
            matimu ya kona.                                                                       [25]

 2.6        INTHAVHIYU

            Mubasisi wa tihofisi loyi a a tirha hi ku tikarhata efemeni ya le kusuhi na laha u
            tshamaka kona yo endla fanichara u tlakusiwile ku va matsalana eka feme leyi.
            Tsala inthavhiyu leyi veke kona exikarhi ka yena na n'wini wa feme.                   [25]

                                                            NTSENGO WA XIYENGE XA B:              50
                                                               NTSENGO WA TIMARAKA:               100

Mfanelo yo kopa yi pimiwile

## Related documents

- [Xitsonga HL P3 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2023/921e33cf-61e9-486c-a663-7c12f507e20d) — Xitsonga HL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P1 Nov 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-nov-2023/e62d661b-50ca-4e5e-a151-cc1db4640224) — Xitsonga HL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2023/325b59d9-2568-4038-a3b0-0c62770dbab0) — Xitsonga HL · QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P3 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p3-qp-nov-2022/08292a7c-62cd-4270-bd6d-3023166f1300) — Xitsonga HL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 May June 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-may-june-2022/9b239467-2c7a-4ef8-993b-d5630c7c2acc) — Xitsonga HL · QP · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P3 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p3-nov-2021/65d5e2df-98ec-4596-919e-7379153b462f) — Xitsonga HL · QP · 2021 · Xitsonga

## More from Grade 12 Xitsonga HL

- [Xitsonga HL P1 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p1-may-june-2023/ecbaf706-c6c1-4230-9387-99eceaac9012) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga HL P2 May-June 2023](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-hl-p2-may-june-2023/33bc8e30-6881-4232-9646-7b4b6ea1aa3e) — QP · 2023 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P1 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p1-memo-nov-2022/a9efe269-22c7-4405-8ebd-0491bbdc3c35) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P2 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p2-memo-nov-2022/d3c1ba76-ca5e-4b80-84f0-d9f479417f49) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P3 Memo Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p3-memo-nov-2022/494f98ae-df18-4d00-b977-26284cae7a18) — Memo · 2022 · Xitsonga
- [Xitsonga NSC HL P2 QP Nov 2022](https://www.hlayiso.com/library/xitsonga-nsc-hl-p2-qp-nov-2022/c034ee37-9d85-40fd-ba34-027078e728aa) — QP · 2022 · Xitsonga

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
