# isiXhosa Grade 3 ANA 2013 Question Paper

> Grade 3 isiXhosa question paper from the ANA 2013, 13 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-2013-test/7a1db2d3-fbf8-4d6b-acd7-c949492fe179
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa
- Grade: Grade 3
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2013
- Exam period: ANA
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 3](https://www.hlayiso.com/library/grade-3) › [isiXhosa](https://www.hlayiso.com/library/grade-3/isixhosa) › [isiXhosa Grade 3 ANA 2013 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-2013-test/7a1db2d3-fbf8-4d6b-acd7-c949492fe179)

## About this document

Isixhosa · Grade 3 · ANA · 2013 · isixhosa. Question paper, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                                     AMANQAKU

               IIMVAVANYO ZONYAKA NONYAKA KUZWELONKE 2013
                    IBANGA 3 ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA
                                  UVAVANYO

AMANQAKU: 40

IXESHA:     1 IYURE

IPHONDO ________________________________________________________________

UMMANDLA ______________________________________________________________

ISITHILI __________________________________________________________________

IGAMA LESIKOLO_________________________________________________________

INOMBOLO YE EMIS (9 iidijithi)

IBANGA (Umz. 3A)_________________________________________________________

IFANI____________________________________________________________________

IGAMA___________________________________________________________________

ISINI (✓)             INKWENKWE                  INTOMBAZANA

UMHLA WOKUZALWA            C     C   Y   Y   M   M    D   D

            Olu vavanyo lunamaphepha ali-12, ngaphandle koqweqwe.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Imiyalelo kubafundi

1. Funda yonke imiyalelo nemibuzo ngocoselelo.

2. Phendula yonke imibuzo kwizithuba ozinikiweyo kweli phepha.

3. Utitshala uza kukuncedisa ngemizekelo yokuziqhelisa phambi kokuba

     uqalise ukubhala uvavanyo.

4. Uvavanyo lunamanqaku angama-4o.

5. Uvavanyo luyimizuzu engama-60.

Imizekelo yokuziqhelisa

1. Biyela unobumba onempendulo echanekileyo.

Sifumana ntoni enkomeni? Ezinkomeni sifumana ...

         A        isonka.

         B        ubisi.

         C        ijem.

         D        iti.

Uphendule ngokuchanekileyo ukuba ubiyele u B.

2.        Biyela izenzi.

          Yena uyahamba , kodwa yona iyabaleka.

          Uphendule ngokuchanekileyo ukuba ubiyele amagama u-uyahamba no-
          iyabaleka.

Grade 3 IsiXhosa HL Test                  1

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
3         Faka uphawu u (x) kwibhokisi esecaleni kwempendulo echanekileyo.

          Ilanga lisinika u ...

           manzi
           kutya

           kukhanya                                  

           moya

    Uphendule ngokuchanekileyo ukuba ufake uphawu u (x) phakathi ebhokisini

esecaleni kwegama u-kukhanya.

4.        Ezi zivakalisi zilandelayo zisixelela ngendlela yokuhlamba amazinyo.

          Nombola izivakalisi 1-4 ezikwibhokisi ukubonisa indlela ohlamba ngayo
          amazinyo akho.

        Manzisa ibhrashi                                                1
        Pula umlomo wakho.                                              4
        Xukuxa amazinyo.                                                3
        Uze ubeke intlama yamazinyo kwibhrashi.                         2

Uphendule ngokuchanekileyo ukuba ulandelelanise amanani njengoko
kubonakaliswe ngasentla.

Kuvavanyo lwakho uza kuphendula eminye imibuzo efana nale ugqiba
kuyiphendula.

                           Uvavanyo luqala kwiphepha elilandelayo.

Grade 3 IsiXhosa HL Test                        2

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Funda eli bali uze uphendule imibuzo 1-6.

UMnu. noNkskz. Sontonga babenomntwana oyinkwenkwe ababenebhongo
ngaye. Igama lakhe lalinguEnoch, isiduko sakhe inguMpinga, kwaye
babengamaXhosa.

Wafunda wade waba ngutitshala ogqwesileyo. Wayewuthanda umculo,
ethanda ukufundisa nabantwana. Wayesoloko esima emnyango wegumbi lakhe
lokufundisa abukele abantwana bedlala, becula futhi bedanisa phandle.
Ukubukela kwakhe abantwana, kumenze waba nomnqweno wokuba ngenye imini
bonke abantwana boMzantsi Afrika bangadlala bahlale kunye babe ngabahlobo.

UEnoch wabhala amaculo amaninzi kodwa awayewathanda kakhulu ngalawo
wayewabhalela abantwana ukuba bawacule. Onke amaculo akhe ayengothando
noxolo.

Ngenye imini, uEnoch wabhala iculo eladuma kakhulu. Amagama okuqala eli culo
athi, “Nkosi Sikelel’ iAfrika.” UEnoch wayesoloko ethandaza, ecelela ukuba
abantwana baseMzantsi Afrika basikeleleke.

Imbongi eyaziwayo yamaXhosa uSamuel E. K. Mqhayi, wongeza ezinye iivesi
kweli culo, latsho laba ngulo mhobe uculwa nanamhlanje. Bonke abantu
boMzantsi Afrika bayaziqhenya ngawo.

Ewe, lo mhobe owaqala njengomthandazo weAfrika” ngoku unguMhobe
weSizwe othandwayo.

1.    Nika isihloko esifanele eli bali.

      .......................................................................................................................................

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                             3

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
2.        Biyela unobumba onempendulo echanekileyo.

          Ngubani igama lomntu ongumbhali wamaculo ekuthethwa ngaye
          ebalini?

          A      Sandile

          B      Mbhele

          C      Xhasa

          D      Enoch

3.        Faka uphawu u (x) ebhokisini esecaleni kwempendulo echanekileyo.

          UEnoch wayehlala ekwasebenza phi?

           Mzantsi Melika

           Mzantsi Afrika

           Ostreliya.

           Eyishiya.

4.        Landelelanisa iziganeko ngokwasebalini.

          Phawula izivakalisi ngamanani 1-4 ngokwenzeka kweziganeko kwibhokisi
          echanekileyo.

           UEnoch waba ngutitshala ogqwesileyo.

           Umthandazo kaEnoch waba nguMhobe weSizwe.

           Imbongi yamaXhosa eyaziwayo yongeza ezinye
           iivesi kweli culo.

           UEnoch wabhala amaculo angothando noxolo.

Grade 3 IsiXhosa HL Test                     4

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com

5.        UNkosi Sikelel’ iAfrika nguMhobe wethu weSizwe. Yintoni eyenza
          ukuba uEnoch abhale eli culo?

         UEnoch wabhala uNkosi Sikelel’ iAfrika kuba ………………………………………

         ....................................................................................................................................

         ....................................................................................................................................

         .....................................................................................................................................

6.        Ucinga ukuba kwakutheni ukuze adume u-Enoch.

          UEnoch waduma kuba ………………………………………

          ................................................................................................................................

          ................................................................................................................................

          ................................................................................................................................

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                            5

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
7.      Jonga kulo mfanekiso uze uphendule imibuzo 7.1 no 7.2

          7.1     Biyela unobumba onempendulo echanekileyo.

                  Lenzani ihashe? Ihashe ...

                  A        liphala phezu kwentaba.

                  B        lime estalini.

                  C        litya ingca edlelweni.

                  D        lisela ubisi.

Grade 3 IsiXhosa HL Test                            6

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
          7.2        Faka uphawu (x) kwibhokisi enempendulo echanekileyo.

                     Lo mfanekiso ukwiphepha lesi-6 ngo…

                       womyezo
                       wezilwanyana.
                       womzi wogcino
                       lweentlanzi.

                       wefama.

                       womzi wogcino
                       lwezilwanyana
                       (wezu).

8.      Bhala kwakhona ezi zivakalisi zilandelayo ngokwamaxesha owanikiweyo.

       8.1      Ixesha elidlulileyo

                Umfama upha imivundla ukutya, ngelixa abantwana bebukele.

                .................................................................................................................................

                .................................................................................................................................

                ..................................................................................................................................

       8.2      Ixesha langoku

                Ihagu yazibhuqa eludakeni ngelixa amahashe ayephala ethafeni.
                ................................................................................................................................

                ..................................................................................................................................

                ..................................................................................................................................

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                               7

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
9.        Funda:

          9.1      Isibizo ligama lento. Biyela izibizo ezibini kwesi sivakalisi
                   singezantsi.

                   Inja ijiwula umsila wayo.

          9.2      Isimelabizo ligama elimele isibizo. Biyela izimelabizo ezibini kwesi
                   sivakalisi silandelayo.

                   Umfama nenkosikazi yakhe bona bayazithanda zona izilwanyana
                   ezikwifama yabo.

          9.3      Isihlanganisi ligama elidibanisa izivakalisi ezibini. Biyela isihlanganisi
                   kwisivakalisi ngasinye.

                      a. Iihagu zatya ukutya kwazo, emva koko zaya kulala.
                      b. Isikhukukazi siyalilisela, kodwa izinja ziyakhonkotha.

10.       Jonga le mifanekiso uze ugqibezele izivakalisi.

          10.1     Kufuneka ndigobe i          .............................xa nditsiba.

          10.2     Kukho abafundi aba             .....................kwiqela lomculo.

          10.3     Sicula iculo ngee              .......................eziziimfama.

Grade 3 IsiXhosa HL Test                         8

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
11        Bhala kwakhona ezi zivakalisi. Fakela iimpawu zokubhala kwisivakalisi
          ngasinye.

      11.1       kukho izilwanyana ezininzi kwifama kamalume

                 ..........................................................................................................................

                 ..........................................................................................................................

      11.2       Zingaphi iigusha iimazi zeenkomo namahashe akule fama

                 ..........................................................................................................................

                 ..........................................................................................................................

      11.3       Lumkela inyoka Wakhwaza umfama.

                 ..........................................................................................................................

                 ..........................................................................................................................

12.       Fakela izenzi ezichanekileyo kwizithuba ozinikiweyo.

                       Sithi:

          12.1         Amafama alima imifuno egadini.

                       kodwa

                       Umfama....................................................imifuno egadini.

          12.2         Umqhagi uyakhonya ehokweni.

                       kodwa

                       Imiqhagi.................................................ehokweni.

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                                 9

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
13.       Funda le theyibhile ilandelayo uze uphendule imibuzo 13.1 -13.3.

                                Itshati yemisebenzi yefamaemisebenzi yomfama

          Igama                       UMvulo noLwesithathu                                 ULwesibini noLwesine

          Mpho                        Upha iihagu ukutya.                                  Ucoca ihoko yeehagu.

          Sibongile                   Ucoca isitali.                                       Ubhrasha amahashe.

          Phumlani                    Upha amahashe                                        Uqokelela amaqanda.
                                      neenkukhu ukutya                                     Ubhrasha amahashe.

          Vuyani                      Ususa ukhula egadini.                                Unkcenkceshela imifuno egadini.

          Sandile                     Ukha imifuno.                                        Upha iihagu neenkuku ukutya.

      13.1     UMpho upha iihagu ukutya ngoMvulo.

               Ngubani omnye opha iihagu ukutya.

               ...........................................................................................................................

               ......................................................................................................................................

      13.2     UVuyani noSandile bobabini basebenza egadini.

               Wenzani uVuyani ngoLwesithathu?

               ......................................................................................................................................

      13.3     USibongile ubrasha amahashe ngoLwesibini nangoLwesine. Zeziphi
               iintsuku apho acoca ngazo isitali?

               ......................................................................................................................................

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                              10

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
14.                  Funda le grafu uze uphendule imibuzo 14.1 no 14.2.

                     8

                     7

                     6

Inani lezilwanyana
                     5

                     4

                     3

                     2

                     1

                                           amahashe      iihagu          iinkuku          iigusha

                     14.1   Biyela unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo.

                            Thelekisa inani lezilwanyana ezisefama. Zeziphi izilwanyana
                            ezininzi?

                            A    iinkuku

                            B    amahashe

                            C iigusha

                            D iihagu

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                11

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com

              14.2       Biyela unobumba osecaleni kwempendulo echanekileyo.
                         Zininzi kangakanani iinkuku kuneehagu efama?

                         A     8

                         B     5

                         C 4

                         D 3

15            Bhala imihlathi emibini ubuncinane ibe zizivakalisi ezili-10 zizonke. Bhala
              ngesihloko esithi, Ukutyelela efama. Qiniseka ukuba usebenzisa
              iziphumlisi, igrama kwakunye nopelo oluchanekileyo. Ungazinomboli
              izivakalisi.

                                                              Ukutyelela efama

     .................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................

     ..................................................................................................................................................
                                                                                                          Amanqaku ewonke: 40

Grade 3 IsiXhosa HL Test                                                12

## Related documents

- [ANATest+Grade+3+IsiXhosa+HL+2013+Memo](https://www.hlayiso.com/library/anatest-grade-3-isixhosa-hl-2013-memo/0e814472-871c-4c74-bc84-948a01632e0b) — isiXhosa · Memo · 2013 · isiXhosa
- [IsiXhosa Ilitheresi Grade 3](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-ilitheresi-grade-3/7dd0a813-3b07-48e6-a83f-cadfceff08c0) — isiXhosa · QP · 2011 · isiXhosa
- [2013+Grade+3+IsiXhosa+HL+Exempler+Memo](https://www.hlayiso.com/library/2013-grade-3-isixhosa-hl-exempler-memo/f299e6c9-c172-485c-b0bd-dda87f3e1a3b) — isiXhosa · Memo · 2013 · isiXhosa
- [Grade 3 IsiXhosa HL Memo ENRICO](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-memo-enrico/c57acf28-36ad-43f3-8223-7e1749b1bb1c) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa
- [Grade 3 Isixhosa HL Memo-Braille](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-memo-braille/97c2dd44-325f-4b75-9283-ac8029af9ca6) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa
- [Grade 3 IsiXhosa HL Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-memo/e01c29d5-16de-49d0-826e-9bbceab4d665) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa

## More from Grade 3 isiXhosa

- [XHOHL GR3 MEMO NOV2017](https://www.hlayiso.com/library/xhohl-gr3-memo-nov2017/5281c43e-ca2c-4b87-b4f3-1322d939b5c3) — Memo · 2017
- [ISIXHOSA HL GR3 MEMO NOV2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-gr3-memo-nov2016/8679aa83-c6cf-409e-a399-cacdb4f43ade) — Memo · 2016 · isiXhosa
- [ISIXHOSA HL GR3 MEMO NOV2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-gr3-memo-nov2014/c144e85e-ad83-4a23-965f-8bd8a16d170b) — Memo · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa Grade 3 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-grade-3-memo/5f2d56f5-84e9-4c3b-b982-5835b7395f9b) — Memo · 2012 · isiXhosa
- [Grade 3 IsiXhosa HL Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-2012-ana-exemplars-memorandum-isixhosa/4be2ced4-ae21-43c2-aef3-4416d438469c) — Memo · 2012 · isiXhosa
- [IsiXhosa Grade 3](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-grade-3/c0a6719a-d2aa-45eb-8099-3fe588c3e159) — QP · 2012 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 3 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-3/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
