# History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2015 (Afrikaans), 22 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/hist-p1-gr12-memo-afr-sep-2015/d71a13fb-11a9-4dc8-8753-4abc14ad7058
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 22

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2015 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/hist-p1-gr12-memo-afr-sep-2015/d71a13fb-11a9-4dc8-8753-4abc14ad7058)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2015. Memorandum, 22 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NASIONALE
                     SENIOR SERTIFIKAAT

                           GRAAD 12

                      SEPTEMBER 2015

                      GESKIEDENIS V1
                       MEMORANDUM

PUNTE:   150

                 Hierdie memorandum bestaan uit 22 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                    GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2015)

 1. BRONGEBASEERDE VRAE

     1.1    Die volgende kognitiewe vlakke van die vrae, die meegaande
            historiese vaardighede en gewigte van die vrae is gebruik om
            brongebaseerde vrae te evalueer.

            KOGNITIEWE            GESKIEDENISVAARDIGHEDE                   GEWIGTE
              VLAKKE                                                       VAN DIE
                                                                           VRAE
                                 Onttrek bewyse uit bronne.
                                 Seleksie en organisasie van                  30%
            VLAK 1
                                  relevante inligting uit die bronne.          (15)
                                 Definieer geskiedkundige begrippe.
                                 Interpretasie van bewyse uit die
                                  bronne.
                                                                               40%
            VLAK 2               Verduidelik inligting versamel uit die
                                                                               (20)
                                  bronne.
                                 Ontleed bewyse uit die bronne.
                                 Interpreteer en evalueer bewyse uit
                                  die bronne.
                                 Betrokke te raak met bronne sy nut,
                                  betroubaarheid, partydigheid en
                                                                               30%
            VLAK 3                beperkings vas te stel.
                                                                               (15)
                                 Vergelyk en kontrasteer
                                  interpretasies en perspektiewe wat
                                  in bronne en teken onafhanklike
                                  gevolgtrekkings.

     1.2    Die volgende tabel dui aan hoe brongebaseerde vrae te assesseer.

                By die nasien van alle brongebaseerde vrae moet krediet gegee
                 word vir ander geldige en toepaslike standpunte, argumente,
                 bewyse of voorbeelde.
                In die toekenning van punte moet klem gelê op hoe die vereistes
                 van die vraag voldoen is.
                In die nasien word die vereistes van die vraag (vaardighede wat
                 aangespreek moet word) sowel die vlak van die vraag in
                 kursiefgedrukte skrif aangedui.

 2. UITGEBREIDE SKRYFWERK

     2.1    Die uitgebreide skryfwerk fokus op een van die volgende vlakke:

            VLAKKE VAN VRAE
            Vlak 1
             Bespreek of beskryf volgens ŉ gegewe argument wat in die
                langvraag uiteen gesit word.
             Beplan en konstrueer ŉ argument gebaseer op bewyse, en gebruik
                die bewyse om ŉ gevolgtrekking te bereik.

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                    GESKIEDENIS V1                                  3

              Vlak 2
               Sintetiseer inligting om ŉ oorspronklike argument te bou en
                  gebruik getuienis om die argument te steun.
               Handhaaf en verdedig ŉ samehangende en gebalanseerde
                  argument met getuienis.
               Skryf duidelik en samehangend wanneer jy die argument bou.

       2.2    Nasien van uitgebreide skryfwerk

                     NASIENERS MOET LET DAT DIE INHOUD VAN DIE
                      ANTWOORD GELEI SAL WORD DEUR DIE HANDBOEKE WAT
                      BY DIE BETROKKE SENTRUM GEBRUIK WORD.
                     KANDIDATE MAG ENIGE ANDER RELEVANTE INLEIDING
                      EN/OF GEVOLGTREKKING AS DIE WAT IN ʾN SPESIFIEKE
                      UITGEBREIDE SKRYFWERK RIGLYNE VIR ʾN SPESIFIEKE
                      NASIEN VAN OPSTELLE GEE.
                     BY DIE ASSESSERING VAN DIE OOP BRONGEBASEERDE
                      VRAE MOET KANDIDATE KREDIET KRY VIR ENIGE ANDER
                      RELEVANTE ANTWOORDE.

              Globale assessering van uitgebreide skryfwerk

              Die uitgebreide skryfwerk sal holisties (globaal). Hierdie benadering
              vereis die opvoeder die totale produk as ŉ geheel sal bepunt sonder
              om die samestellende dele afsonderlik. Hierdie benadering moedig
              die leerder aan ŉ individuele mening aan te bied deur gebruik te maak
              van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te ondersteun. Die
              leerder sal nie vereis word om slegs “feite” om ŉ hoë punt te behaal
              nie, te herhaal nie. Hierdie benadering ontmoedig leerders ook om
              “modelantwoorde” voor te berei en te reproduseer sonder inagneming
              van die spesifieke vereistes van die vraag. Holistiese uitgebreide
              skryfwerk gee krediet vir leerders se mening, ondersteun deur bewyse.
              Holistiese assessering, anders as in inhoudgebaseerde nasien,
              penaliseer nie taalontoereikendhede nie, aangesien die klem op die
              volgende val:

                     Die konstruksie van ŉ argument
                     Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige
                      argument te ondersteun
                     Die leerder se interpretasie van die vraag

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                   GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2015)

 Assessering van uitgebreide skryfwerk

 1.   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

 2.   Gedurende die eerste lesing van die skryfwerk moet regmerkies toegeken word
      vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt ('bullet') in die nasienriglyne/
      memorandum) elk van die belangrikste punte/aspekte wat behoorlik
      gekontekstualiseer (ook aangedui deur koeëls in die riglyne vir nasien /
      memorandum) en ŉ relevante gevolgtrekking (Aangedui deur ŉ kolpunt in
      riglyne vir nasien/memorandum aangedui), bv. In ŉ antwoord waar is daar 5
      hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

 3.   Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

          Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
           gekontekstualiseer
          Verkeerde stelling
          Irrelevante stelling

          Herhaling                                                               R
          Ontleding                                                               A√
          Interpretasie                                                           I√

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
       (EC/SEPTEMBER 2015)                                                   GESKIEDENIS V1                                                                              5

 4.           Die matriks

              4.1                Gebruik van ŉ analitiese matriks in die nasien van uitgebreide
                                 skryfwerk (Verwys na die aangehegte matriks).

                                  VLAK 7                 VLAK 6                 VLAK 5                 VLAK 4               VLAK 3                VLAK 2               VLAK 1

                            Baie goed beplande
                                                    Baie goed              Goed beplande en       Argument beplan en Toon soms bewys         Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING                  en gestruktureerde
                                                    beplande en            gestruktureerde        gestruktureer.       van 'n                om antwoord te       poging om die opstel
                            opstel. Goeie sintese
                                                    gestruktureerde        opstel.                Bewyse tot 'n sekere gestruktureerde en    struktureer.         te struktureer nie.
                            van inligting. Het 'n
                                                    opstel. 'n Relevante   Poog om 'n duidelike   mate gebruik om      beplande argument.
                            goed gebalanseerde,                                                                                              Grootliks
                                                    argument is gevolg.    argument te            argument te          Poog om 'n
                            oorspronklike                                                                                                    beskrywend of poog
                                                    Bewyse gebruik om                             ondersteun. Slotsom argument vol te hou.
                            argument ontwikkel                             ontwikkel.                                                        om argument te
                                                    die argument te                               bereik op grond van Gevolgtrekking nie
                            met bewyse.                                    Gevolgtrekking
                                                    verdedig. Poog om 'n                          bewyse.              duidelik ondersteun   ontwikkel. Geen
                            Argument deurgaans                             gemaak uit bewyse
                            volgehou en             onafhanklike                                                       deur bewyse nie.      poging om 'n
                                                    gevolgtrekking uit     om die argument te                                                gevolgtrekking te
                            verdedig.
                                                    die bewyse te maak     ondersteun.
                            Onafhanklike                                                                                                     maak nie.
                                                    om die argument te
INHOUD                      gevolgtrekking
                                                    ondersteun.
                            gemaak uit bewyse
                            om die argument te
                            ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
                                   47–50                   43–46
Inhoudskeuse ten volle
relevant tot argument
wat gevolg is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie relevant            43–46                   40–42                  38–39
tot argument wat gevolg
is
VLAK 5
Vraag grotendeels
                                   38–39                   36–37                  34–35                 30–33                28–29
beantwoord. Inhoud
toereikend en relevant.

VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige                                                                 30–33                 28–29                26–27
weglatings of irrelevante
keuse van inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag, maar
beantwoord dit nie. Hou                                                                                 26–27                24–25                 20–23
soms nie verband met
die vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
                                                                                                                             20–23                 18–19                 14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad nie.                                                                                                                            14–17                 0–13
Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

       Kopiereg voorbehou                                                                                                         Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                   GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2015)

      4.1.1    Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter
               mate die hoofmomente gedek is en om te bepaal die inhoudsvlak
               (op die matriks).

                                                            C     VLAK 4

      4.1.2    Die tweede deurlees van die skryfwerk sal die vlak (op die van die
               aanbieding.

                                                            C     VLAK 4
                                                            P     VLAK 5

      4.1.3    Ken ŉ algehele punt toe met die gebruik van die matriks.

                                                        C       VLAK 4      30 − 33
                                                        P       VLAK 5

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                      GESKIEDENIS V1                                         7

 AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE
 VRAAG 1:             HOE HET DIE BERLYNSE BLOKKADE DIE KOUE OORLOG
                      SPANNING TUSSEN DIE VSA EN DIE SOWJETUNIE
                      VERSKERP?
 1.1 1.1.1            [Omskrywing van historiese begrippe vanuit Bron 1A – V1]
                      Beleid van inperking
                       Beleid van die VSA om die verspreiding van kommunisme in die
                        wêreld te beperk
                       Om die USSR te verhoed om haar sfeer van invloed te versprei
                       Enige ander relevante antwoord                          (1 x 2) (2)
       1.1.2          [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                       Europa grotendeels deur oorlog verwoes
                       Mense het gely
                       Enige ander relevante antwoord                                (1 x 2)   (2)
       1.1.3          [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 1A – V2]
                         Om te verhoed dat Europa gebruik word vir Russiese uitbreiding
                         Om Europa te versterk
                         Om enige ondersteuning vanaf die Sowjetunie teen te werk
                         Die heropbou van na-oorlogse ekonomieë
                         Enige ander relevante antwoord                           (2 x 2)      (4)
       1.1.4          [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                       Wou nie hê dat Sowjet-satellietstate die Marshall-plan moet
                        aanvaar nie
                       Het die Cominform en Comecon gestig
                       Verwys na dit as “dollar diplomasie”
                       Ontslae geraak van leiers met eie onafhanklike gedagtegang
                       Enige ander relevante antwoord                           (3 x 1)        (3)
       1.1.5          [Interpretasie, analise en evaluering van bewyse vanuit Bron 1A om
                      mening te vorm – V2]
                      Daar word van kandidate verlang om ŉ standpunt in te neem en
                      aan te dui of Stalin geregverdig was of nie en hul standpunte te
                      ondersteun met redelike argument. Kandidate verdien nie
                      punte as hulle slegs GEREGVERDIG of NIE-GEREGVERDIG
                      skryf nie.
                      GEREGVERDIG
                       Hy het Russiese belange beskerm
                       Stalin het gevrees dat sy gesag ondermyn sou word
                       Die finansiële bystand kan gebruik word om die Sowjet-satelliet
                         state te domineer om kommunisme op te gee
                       Om die toekoms van kommunisme te beskerm
                       Enige ander relevante antwoord
                                                     OF

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                     GESKIEDENIS V1                          (EC/SEPTEMBER 2015)

               NIE-GEREGVERDIG
                Stalin ondermyn ander nasies se reg tot keuse
                Hy het lande gedwing om sy beleid te aanvaar
                Rusland het haar satellietstate gedomineer
                Enige ander relevante antwoord                                      (2 x 2)   (4)

 1.2   1.2.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]

                    Die Berlynse Blokkade was die eerste ernstige krisis van die
                     Koue Oorlog                                                 (1 x 2)       (2)

       1.2.2   [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 1B – V2]

                    Om die Weste te dwing om Berlyn te verlaat
                    Om alleen beheer te hȇ oor die hele stad van Berlyn
                    Om vir die Weste te wys dat hy in beheer is en om hulle pogings te
                     frustreer
                    Om die ontwikkelende kontras tussen kapitalistiese Wes-Berlyn en
                     kommunistiese Oos-Berlyn te verhoed
                    Enige ander relevante antwoord                              (2 x 2)       (4)

       1.2.3   [Interpretasie en analise van inligting vanuit Bron 1B – V2]

                    Beide bronne verwys na die Berlynse Lugbrug
                    Die geskrewe bron verwys na die vliegtuie terwyl die visuele bron
                     die vliegtuie wat na Wes-Berlyn vlieg uitbeeld
                    Die geskrewe bron noem die vliegtuie wat voorraad na Wes-Berlyn
                     bring terwyl die visuele bron ŉ vliegtuig uitbeeld wat ŉ vrag in die
                     stad van Berlyn afgooi
                    Enige ander relevante antwoord                               (2 x 2)      (4)

       1.2.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]

                    Wes-Berlyn was van voorraad op ŉ daaglikse basis voorsien
                    ŉ Gemiddelde van 5 000 ton voorraad was daagliks afgelewer
                    Die Sowjetregering het die blokkade opgehef               (3 x 1)         (3)

 1.3   1.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]

                    Sommige mense verstaan nie die konflik tussen kapitalisme en
                     kommunisme nie
                    Dat die kapitaliste saam met die kommuniste sou kon werk
                    Dat mense kommunisme kon verdra                           (3 x 1)         (3)

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                     GESKIEDENIS V1                                       9

       1.3.2    [Interpretasie en analise van inligting vanuit Bron 1C – V2]

                     Die oprigting van die muur was ŉ belediging teen die menseregte
                      van die mense van Berlyn
                     Die internasionale erkende reg tot vryheid van keuse was geskend
                      deur die muur
                     Daar was geen plek vir die muur binne die konteks van ŉ vry
                      wêreld.
                     Enige ander relevante antwoord                             (2 x 2)     (4)

       1.3.3    [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 1C – V2]

                     Mense regoor die wêreld was trots om met Berlyn geassosieer te
                      wees
                     Ten spyte daarvan dat dit vir baie jare onder bedreiging was het
                      Berlyn ŉ stad van ongekende vasbeslotenheid gebly
                     Hy het geglo dat die Duitsers die reg verdien het om vry te wees
                     Enige ander relevante antwoord                               (1 x 3)   (3)

 1.4 [Interpretasie, evaluering en vergelyking van bewyse vanuit bronne 1B en
     1C – V3]

          Beide bronne is skepties oor die manier hoe Rusland sy gesag afdwing
          In Bron 1B gebruik die Weste ŉ lugbrug om die Sowjetblokkade te ontduik
           en in Bron 1C verklaar Kennedy die Berlynse-muur as ŉ oortreding teen
           die mensdom
          Beide bronne gee voor dat hulle vryheid, vryheid en demokrasie vir almal
           beskerm
          Enige ander relevante antwoord                                      (2 x 2)       (4)

 1.5 [Paragraaf – interpretasie, analise en sintese van inligting vanuit bronne 1A, 1B
     en 1C – V3]

           Die bekendstelling van die Marshall-plan het konflik veroorsaak (Bron 1A)
           Die Sowjetunie was bedreig deur die VSA se inbraak in Oos-Europa (Bron
            1A)
           USSR wou wys dat hulle in beheer was in Berlyn.
           USSR het die Berlynse blokkade afgedwing (Bron 1B)
           Dit was die eerste ernstige krisis van die Koue Oorlog (Bron 1B)
           Verhouding tussen VSA en USSR het versleg (Bron 1B)
           VSA sien blokkade as ŉ skending van menseregte
           USSR gedink dat hulle ŉ strategiese oorwinning oor die VSA behaal het
            (Bron 1B)
           VSA het lugbrug ingestel om voorraad af te lewer/te voorsien
           Die lugbrug het die wêreld tot op die rand van oorlog gebring (Bron 1B)
           Amerikaanse vliegtuie het ŉ verskeidenheid voorrade op ŉ daaglikse basis
            aan Wes-Berlyn voorsien (Bron 1B)
           Die sukses van die lugbrug het gelei tot die beëindiging van die blokkade
            (Bron 1B)
           Rusland was agterdogtig en het die VSA van ondermynende gedrag
            beskuldig
           Enige ander relevante antwoord                                                   (8)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                    GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2015)

 Gebruik die rubriek om die punt toe te ken.

                                       KRITERIA                             PUNTE
                    Gebruik bewyse op ŉ elementêre manier.
                    Vraag nie beantwoord nie.
                    Gedeeltelike gebruik van bewyse om op vraag te
                     reageer.
 VLAK 1                                                                       0–2
                    Min of geen begrip oor hoe die Berlynse blokkade
                     die Koue Oorlogspanning tussen die VSA en
                     Rusland verskerp het.
                    Kan nie reageer op vraag nie.
                    Bewyse is meestal relevant en hou grootliks verband
                     met die onderwerp.
                    Gedeeltelike begrip oor hoe die Berlynse
 VLAK 2              blokkade die Koue Oorlogspanning tussen die              3–5
                     VSA en Rusland verskerp het.
                    Gebruik bewyse op ŉ basiese manier maar dit hou
                     verband met die vraag.
                    Gebruik bewyse wat relevant en gepas is.
                    Demonstreer ŉ deeglike begrip oor hoe die
                     Berlynse blokkade die Koue Oorlogspanning
 VLAK 3              tussen die VSA en Rusland verskerp het.                  6–8
                    Bewyse hou redelik goed verband met die vraag.
                    Bewyse word baie effektief gebruik in ŉ
                     georganiseerde paragraaf.                                           (8)
                                                                                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                    GESKIEDENIS V1                                        11

 VRAAG 2:       WAT WAS DIE IMPAK VAN DIE SLAG VAN CUITO CUANAVALE
                OP BEIDE SUID-AFRIKA EN ANGOLA?

 2.1 2.1.1      [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                     SAW
                     UNITA
                     Angolese regeringsmagte
                     Kubaanse magte                                               (2 x 1)   (2)

       2.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1)

                     Kubane meerderwaardig in die lug
                     SAW het nie daarin geslaag om Cuito Cuanavale te verower nie
                     Die Russies-vervaardigde vegvliegtuie het die Kubaanse magte
                      die voordeel oor die SA-troepe gegee
                     Enige ander relevante antwoord                         (1 x 2)         (2)

       2.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                     Die geveg het gelei tot die einde van ŉ uitgerekte oorlog
                     Suid-Afrikaanse troepe was onttrek uit Angola
                     Het gelei tot vredesonderhandelinge
                     Namibië het onafhanklik geword                               (2 x 1)   (2)

       2.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]

                     Deur in te gee sou ŉ verleentheid gewees het
                     Om die Suid-Afrikaanse publiek te paai
                     Om die ware impak van die oorlog weg te steek
                     Om die moraal van die weermag hoog te hou
                     Enige ander relevante antwoord                               (2 x 2)   (4)

 2.2 2.2.1      [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V2]

                     Die val van Cuito was naby
                     Om Cuito te verdedig
                     Om die SAW uit Angola te dwing                               (3 x 1)   (3)

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                      GESKIEDENIS V1                      (EC/SEPTEMBER 2015)

       2.2.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                    Die SAW was verslaan.
                    Die vernederde en verleë SAW moes uit Cuito Cuanavale
                     onttrek.
                    Enige ander relevante antwoord                        (1 x 2)          (2)

       2.2.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                    Kuba het hul beste vliegtuie gestuur
                    Hulle het hul beste vlieëniers gestuur.
                    Mees gesofistikeerde lugafweergeskut
                    Kuba het die mees moderne tenke ontplooi              (4 x 1)          (4)

 2.3           [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A en Bron 2B – V2]
                    SAW was vernietig in die lug deur die Kubaanse magte
                    SAW se tekortkominge was ernstig ontbloot
                    Kuba het die mees gesofistikeerde en gevorderde wapens
                     ontplooi en SA het geen teenvoeter gehad nie
                    Enige ander relevante antwoord                         (2 x 2)         (4)

 2.4 2.4.1     [Evaluering en analise van bewyse vanuit Bron 2C – V3]

                        SAW uitgebeeld as helde
                        Suid-Afrika wou waardigheid skep
                        Skep die indruk van ŉ doelbewuste en vrywillige onttrekking
                        Enige ander relevante antwoord                          (2 x 2)    (4)

       2.4.2   [Interpretasie en evaluering van relevante inligting vanuit Bron 2C –
               V3]
               ONBETROUBAAR
                Die bron is eensydig en bevooroordeeld
                Dit is ŉ uitbeelding van gebeure vanuit ŉ SAW-standpunt
                Die bron dui op ŉ oorwinning terwyl die historiese bewyse daarop
                  aandui dat die SAW by Cuito verslaan was
                Enige ander relevante antwoord                            (2 x 2) (4)
                  ŉ Antwoord wat aandui dat die bron betroubaar is moet nie
                  aanvaar word nie.

       2.4.3   [Interpretasie en analise van bewyse vanuit Bron 2C – V3]

                    Die bron is afkomstig vanaf die SAW en is ten gunste van hul
                     doelstellings
                    Die “oorwinning” kan nie bevestig word deur historiese bewyse
                     nie
                    Eensydige siening van die uitslag van die oorlog in Angola
                    Enige ander relevante antwoord                             (1 x 3) (3)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                    GESKIEDENIS V1                                      13

 2.5 2.5.1       [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2D – V2]

                  Gedeklassifiseerde dokumente was gepubliseer om Amerika se
                   bewerings te ontmasker
                  Om die wêreld te wys dat die VSA nie eerlik was met hul
                   betrokkenheid in Angola nie
                  Om te wys dat die VSA lankal betrokke was in Angola voordat
                   Kuba betrokke geraak het
                  Enige ander relevante antwoord                           (2 x 2) (4)

       2.5.2     [Evaluering en interpretasie van bewyse vanuit Bron 2D – V3]

                 KAN NIE GEREGVERDIG WORD NIE

                     Hulle wou hê die wêreld moet regverdiging sien vir hul aksies
                     Die VSA wou gesien word as die beskermer van demokrasie
                     Wou Kuba as die aggressor uitbeeld
                     Enige ander relevante antwoord                             (2 x 2)   (4)

 2.6 [Paragraaf – interpretasie, analise en evaluering van bruikbaarheid van
     inligting vanuit bronne 2B, 2C en 2D – V3]

              Die Slag van Cuito Cuanavale het afwisselende resultate vir beide Suid-
               Afrika en Angola gehad
              Die betrokkenheid van Kuba het gelei tot die onttrekking van die SAW
               (Bron 2A)
              Kuba het die skaal ten gunste van Angolese regeringsmagte geswaai
               (Bron 2A)
              Kuba het gevorderde wapens tydens die slag van Cuito Cuanavale
               ontplooi (Bron 2B)
              SAW was verneder en oorskadu (Bron 2B)
              Militêre strategiste het die SAW aanbeveel om hul onttrekking te beheer
               en te bestuur (Bron 2B en Bron 2C)
              Die militêre leemtes van die SAW was blootgestel deur die Kubaanse
               regimente
              Cuito Cuanavale was die laaste strooi
              Angolese se regering was in staat om met die UNITA-magte af te reken
               wat sonder die ondersteuning van die SAW was (Bron 2B)
              Angola het ŉ mate van stabiliteit ondervind
              Suid-Afrika se invloed het verminder
              Enige ander relevante antwoord                                              (8)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                  GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2015)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken.

                                     KRITERIA                               PUNTE
                Gebruik bewyse op ŉ elementêre manier.
                Vraag nie beantwoord nie.
                Gedeeltelike gebruik van bewyse om op vraag te
 VLAK 1          reageer.                                                     0–2
                Min of geen begrip oor die impak van die slag van
                 Cuito Cuanavale op beide Suid-Afrika en Angola.
                Kan nie reageer op vraag nie.
                Bewyse is meestal relevant en hou grootliks verband
                 met die onderwerp.
                Gedeeltelike begrip oor die impak van die slag van
 VLAK 2                                                                       3–5
                 Cuito Cuanavale op beide Suid-Afrika en Angola.
                Gebruik bewyse op ŉ basiese manier maar dit hou
                 verband met die vraag.
                Gebruik bewyse wat relevant en gepas is.
                Demonstreer ŉ deeglike begrip oor die impak van
                 die slag van Cuito Cuanavale op beide Suid-Afrika
 VLAK 3          en Angola.                                                   6–8
                Bewyse hou redelik goed verband met die vraag.
                Bewyse word baie effektief gebruik in ŉ georganiseerde
                 paragraaf.                                                              (8)
                                                                                        [50]

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                    GESKIEDENIS V1                                       15

 VRAAG 3:       HOE SUKSESVOL WAS DIE DESEGREGRASIE VAN SKOLE IN
                LITTLE ROCK, ARKANSAS, GEDURENDE DIE 1950’s?

 3.1 3.1.1      [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3A – V1]

                     Segregasie in openbare skole was beëindig
                     Skole was geïntegreer                                       (1 x 2)   (2)

       3.1.2    [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3A – V1]

                     Hy het die Afro-Amerikaanse studente verhoed om die skool
                      binne te gaan
                     Het gesweer om blanke belange te beskerm
                     Enige ander relevante antwoord                          (1 x 2)       (2)

       3.1.3    [Interpretasie en interaksie van bewyse vanuit Bron 3A – V2]

                     Hy was ŉ rassis
                     Faubus het nie geglo in ras-geïntegreerde skole nie
                     Hy wou die blanke ouers tevrede stel wie teen rasse-integrasie
                      was
                     Faubus het die normale praktyk in die suidelike state uitgevoer –
                      gesegregeerde onderwys
                     Enige ander relevante antwoord                             (2 x 2)    (4)

       3.1.4    [Interpretasie en analise van bewyse vanuit Bron 3A – V3]

                KAN TOT ’N GROOT MATE GEREGVERDIG WORD

                     Wet en orde moes by Little Rock herstel word
                     Hy het die regte van die swart studente beskerm
                     Die regering het hulle ondubbelsinnig toegewy daaraan dat hulle
                      nie rassisme sou verdra nie
                     Hy het federale wetgewing en die besluite van die hof deurgevoer
                      met betrekking tot gelyke onderwys
                     Faubus het ŉ regverdige en wettige instruksie van die president
                      verontagsaam
                     Enige ander relevante antwoord                             (2 x 2)    (4)

       3.1.5    [Analise en interaksie met inligting vanuit Bron 3A – V2]

                     Hy wou swart studente die reg ontsê tot gelyke onderwys
                     Hy was nie gelukkig met die feit dat skole geïntegreer moet word
                      nie
                     Hy wou blanke voorregte beskerm
                     Hy was bereid om die federale regering te ondermyn
                     Enige ander relevante antwoord                             (2 x 2)    (4)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                    GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2015)

 3.2 3.2.1     [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3B – V1]

                    Hulle het geïntimideerd gevoel
                    Hulle was bang
                    Hulle het kwesbaar gevoel omdat hulle deur ŉ beledigende skare
                     omring was
                    Enige ander relevante antwoord                          (2 x 2)       (4)

      3.2.2    [Verduideliking van bewyse vanuit Bron 3B – V1]

                    Om Afro-Amerikaanse studente te verhoed om Sentraal
                     hoërskool binne te gaan                                     (1 x 2)   (2)

 3.3 [Interpretasie van en interaksie met inligting vanuit Bron 3B – V2]

          Beide bronne verwys na Faubus se teenkanting tot rasse-integrasie
          Beide bronne beeld die lede van die Nasionale Wag uit
          Beide bronne verwys na die feit dat swart studente verhoed was om die
           skool binne te gaan
          Enige ander relevante antwoord                                   (2 x 2)        (4)

 3.4 3.4.1     [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 3C – V1]

                    Hulle hou plakkate wat wys dat hulle teen rasse-integrasie was
                    Vir hulle was rasse-integrasie amper soos kommunisme
                    Hul gesigsuitdrukking beeld haat en woede uit
                    Slegs blankes het deelgeneem in die optog
                    Enige ander relevante antwoord                             (3 x 1)    (3)

      3.4.2    [Interpretasie van inligting vanuit Bron 3C – V1]

                    Deelnemers was kwaad
                    Geïrriteerd
                    Aggressief
                    Enige ander relevante antwoord                              (1 x 2)   (2)

 3.5 3.5.1     [Verduideliking van bewyse vanuit Bron 3C – V1]

                    Hul aksies het die bevolking gemobiliseer
                    Hul aksies het die suksesse van die Burgerlike Versetbeweging
                     onderstreep
                    Het die las om onderwys te integreer op hulle geneem
                    Hulle was dapper pioniers
                    Enige ander relevante antwoord                         (1 x 2)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                    GESKIEDENIS V1                                       17

       3.5.2    [Onttrekking van inligting vanuit Bron 3D – V1]

                     Voorsien finansiële hulp aan behoeftige studente
                     Hou seminare en forums om opvoedkundige sisteme te ontwikkel
                     Lig die publiek oor die behoeftes in onderwys
                     Laat plaaslike en nasionale regerings saamwerk om die gehalte
                      van onderwys te verbeter                                (2 x 1)       (2)

       3.5.3    [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 3D – V2]

                     Bron 3D vier die oorwinning van die Little Rock Nine
                     Bron 3D wys die nalatenskap van die Little Rock Nine
                     Die Little Rock Nine was as kampioene beskryf
                     Hul opoffering was nie verniet nie
                     Enige ander relevante antwoord                              (2 x 2)   (4)

       3.5.4    [Interpretasie en analise van bewyse vanuit Bron 3D – V3]

                     Verwydering van institusionele rassisme was gerealiseer
                     Viering van die oorwinning van geregtigheid oor ongeregtigheid
                     Dit het die gehalte van onderwys verbeter
                     Universele toegang van onderwys
                     ŉ Nasie wat omgee vir die minder bevoorregtes
                     Enige ander relevante antwoord                            (1 x 3)      (3)

 3.5 [Interpretasie, analise en sintese van inligting vanuit al die bronne om die
     mate van sukses van skooldesegregrasie te evalueer – V3]

          Die Brown vs. Raad van Onderwys, Topeka saak was ŉ waterskeiding
           besluit vir die desegregrasie van opvoedkundige inrigtings (Bron 3A)
          Die Little Rock Nine-insident het die staat se toewyding tot die
           Hooggeregshof uitspraak getoets (Bron 3A)
          Die insident het die staat van Arkanas teenoor die federale gesag in
           openering laat staan (Bron 3A)
          Blanke ouers en leerlinge het die nege swart studente rassisties
           mishandel (Bron 3B)
          Eisenhower het verkies om die regte van alle Amerikaners af te dwing
           (Bron 3A)
          Die ondervindinge van die Little Rock Nine, het gewys dat die pad na
           ware rasse-gelykheid ŉ lang vermoeiende een sou wees
          Alhoewel die nege studente uiteindelik by die skool ingeskryf was, het
           hulle konstante mishandeling en bevooroordeelheid ondervind, selfs
           vanaf die owerhede.
          Faubus het alle skole in Little Rock gesluit, maar sy pogings het misluk
           omdat al die skole later heropen was
          Die Little Rock Nine-stigting het die weë van verandering en die viering
           van hul nalatenskap gebly (Bron 3D)
          Ten spyte van al die uitdagings was skool-desegregrasie bereik (Bron 3D)
          Enige ander relevante antwoord                                                    (8)

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                  GESKIEDENIS V1                      (EC/SEPTEMBER 2015)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken.

                                   KRITERIA                             PUNTE
               Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse.
               Vraag nie beantwoord nie.
               Gedeeltelike gebruik van bewyse om te reageer op
                vraag.
 VLAK 1                                                                   0–2
               Min of geen begrip van die mate van
                suksesvolheid van rasse-integrasie van skole in
                Little Rock.
               Kan nie op die vraag reageer nie.
               Bewyse is meestal relevant en hou tot ŉ groot mate
                verband met die onderwerp.
               Gedeeltelike begrip van die mate van
 VLAK 2         suksesvolheid van rasse-integrasie van skole in           3–5
                Little Rock.
               Gebruik bewyse op ŉ basiese manier maar dit hou
                verband met die vraag.
               Gebruik bewyse wat relevant en gepas is.
               Demonstreer ŉ deeglike begrip oor die mate van
                suksesvolheid van rasse-integrasie van skole in
 VLAK 3         Little Rock.                                              6–8
                Bewyse hou redelik goed verband met die vraag.
               Bewyse word baie effektief gebruik in ŉ
                georganiseerde paragraaf.                                              (8)
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)               GESKIEDENIS V1                                      19

 AFDELING B: OPSTELVRAE

 VRAAG 4: DIE KOUE OORLOG – VIËTNAM

 SINOPSIS

 Kandidate moet fokus op die konflik tussen Viëtnam en die VSA as ŉ poging om
 die VSA se afdwinging van kapitalisme te weerstaan en die verwerping daarvan
 deur Viëtnam tussen die 1960’s en 1970’s. Kandidate moet verwys na die militêre
 en die finansiële mag van die VSA teenoor die voorneme en vasbeslotenheid van
 die mense van Viëtnam.

 HOOF ASPEKTE

 INLEIDING

    Die inleiding moet fokus op die betrokkenheid van die VSA in Viëtnam en die
     verwerping daarvan deur die Viëtnamese bevolking. Die kandidate moet die
     sterkpunte van beide lande naasmekaar in die opstel stel. Kandidate moet die
     gedagtegang kortliks uiteensit deur aan te dui of hulle saamstem met die
     stelling, of nie.

 UITBREIDING

    Na die Frans-Viëtnamese-oorlog was Viëtnam verdeel langs die 17de Parallel,
     in Noord- en Suid-Viëtnam
    Noord-Viëtnam was onder ŉ kommunistiese regime, terwyl Suid-Viëtnam onder
     ŉ kapitalistiese regime was.
    VSA het onvoorwaardelike ondersteuning aan Suid-Viëtnam verleen
    Suid-Viëtnam was deur die korrupte en onpopulêre Ngo Dinh Diem geregeer
    National Liberation Front was gevorm en het ŉ guerrilla-weermag gehad, die
     Vietkong
    Ngo Dihn Diem was omvergewerp – onstabiliteit in Suid-Viëtnam
    Vietkong het ŉ verlengde veldtog begin om Viëtnam te verenig.
    China en Noord-Viëtnam het die Vietkong ondersteun.
    VSA het betrokke geraak – om die verspreiding van kommunisme in Suid-oos
     Asië te voorkom – die ‘Domino Effek’
    Vietkong het voorrade verkry vanaf Noord-Viëtnam via die Ho Chi Minh Trail
    VSA se Operation Rolling Thunder
    Tet Offensief – “Khrushchev se Offensief”
    VSA se gebruik van chemiese oorlogvoering – napalm
    Amerikaanse publieke teenkanting van die oorlog
    VSA hewige nederlae gelei
    VSA onttrek uit Viëtnam
    Die val van Saigon
    Amerikaanse siening van die oorlog
    Viëtnamese siening van die oorlog

 SLOT

    Kandidate moet hul argument saamvat met ŉ relevante slot.
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                               Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                GESKIEDENIS V1                      (EC/SEPTEMBER 2015)

 VRAAG 5: ONAFHANKLIKE AFRIKA

 SINOPSIS

 Kandidate moet fokus op die suksesse en die uitdagings wat beide Tanzanië en die
 Kongo in die gesig gestaar het met spesiale verwysing na die politieke en
 ekonomiese sektore. ŉ Deeglike kontekstualisering van die leerling se respons
 word verwag. Kandidate moet ŉ deeglike vergelyking van die twee lande gee.

 HOOF ASPEKTE

 INLEIDING
  Die inleiding moet fokus op die vergelykende aard van die opstel waar die
    verskillende politieke en ekonomiese suksesse en uitdagings van die twee
    lande bespreek moet word.

 UITBREIDING

 Tanzanië
 – Polities
  Tanzanië verkry onafhanklikheid vanaf Brittanje
  Verwerp neo-kolonialisme
  Aanvaarding van die Leierskapkode
  Eenparty staat sisteem aanvaar
  Verwerping van opposisie partye as nie-Afrika
  Bevordering van eenheid van Tanzaniërs en die verwerping van etnisiteit
  Bevordering van nederigheid in leierskap
  Ondersteuning vir Nyerere

 – Verdorpingsbeleid/Ujamaa

    Nyerere glo in Swart sosialisme
    TANU het die Arusha-verklaring in 1967 aangeneem
    Aanvaarding van ujamaa as die inhoud vir die Arusha-verklaring
    Implementasie van ujamaa
    Verpligtende beweging na ujamaa-dorpe
    Weerstand teen ujamaa deur die kleinboere
    Konsep van familieskap en gemeenskaplike boerdery
    Beperkings – mislukking van ujamaa en die ekonomiese impak daarvan
    Die impak van die IMF en die Wêreldsbanklenings op Tanzanië
    Staatmaak op kontantgewasse en die afname in voedselsekuriteit
    Sosiale suksesse
    Nyerere se erkenning van die mislukkings van ujamaa

Kopiereg voorbehou                                             Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2015)                 GESKIEDENIS V1                                     21

 Kongo
 –Polities
  Kongo verkry onafhanklikheid vanaf België
  België misluk daarin om Kongo voor te berei vir onafhanklikheid
  Separatistiese ryk provinsie Katanga – gely deur Moise Tshombe
  Kongo nooit stabiliteit ervaar vanaf die begin nie
  Burgeroorlog vier dae na onafhanklikheid
  Teenkanting vir Patrice Lumumba vanaf Tshombe, Kasavubu en Mobutu
  Die separatistiese ambisies van Tshombe was ŉ bron van konflik in die Kongo
  Lumumba was omvergewerp/onttroon
  Sluipmoord/teregstelling van Lumumba
  Aanvaarding van politieke mag deur Mobutu
  Diktatorskap en kleptokrasie in die Kongo
  Laurent Kabila werp Mobutu omver in 1997

 –Zairianisasie van die ekonomie

    Kongo verkry onafhanklikheid vanaf België in 1960
    Vervanging van buitelanders met onervare Kongo nasionaliste
    Gebrek aan vaardighede lei tot die verval en agteruitgang van sleutel
     infrastrukture
    Kongo het aansienlike natuurlike hulpbronne – maar bly arm land
    Wanbestuur van die ekonomie onder Mobutu
    Korrupsie en diefstal van staatsbronne
    Een-produk ekonomie nie lewensvatbaar
    Regering kan nie sy buitelandse skuld betaal nie
    In die 1970’s was die inflasiekoers 100%
    Power/slegte infrastruktuur
    Ontwikkeling van elite klasse
    Kleptokrasie – regeer deur boewe/skelms

 SLOT

    Kandidate moet argument saamvat met ŉ relevante slot.                             [50]

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                                  GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2015)

 VRAAG 6:      BURGERLIKE SAMELEWING PROTES IN DIE VSA IN 1950’s TOT
               1960’s.
 SINOPSIS
 Kandidate moet die essensiële filosofie van die Swartmagbeweging bespreek, hul
 taktiek soos dit verskil het vanaf die Burgerregtebeweging en die spesifieke rolle
 van Malcolm X en Stokely Carmichael.
 HOOF ASPEKTE
 INLEIDING
  Inleiding moet fokus op die filosofie van die Swartmagbeweging, hul taktiek en
    die rolle van Malcolm X en Stokely Carmichael. Dit sal ook relevant en
    aanvaarbaar wees as kandidate die Swartmagbeweging en die
    Burgerregtebeweging naasmekaar stel.
 UITBREIDING
    Segregasie in die VSA – kortliks
    Ongelykhede tussen swart en wit Amerikaners
    Verwerping van nie-geweldadige protes deur die Swartmagbeweging
    Afro-Amerikaners wat die Swartmagbeweging ondersteun het – het geglo dat die
     gebruik van geweld geregverdig kan wees – om gelykheid vir alle rasse te verkry
    Verwerping van die taktieke van die Burgerregtebeweging omdat dit die gebruik
     van nie-geweldadige weerstand bevorder
    Die verheffing van die stryd vir burgerregte tot ŉ stryd vir menseregte
    Swartmagbeweging het Afro-Amerikaners aangemoedig om trots te wees op hul
     Swart erfenis
    Malcolm X was die hoofspreker van die beweging
    Malcolm X was ŉ lid van die Nation of Islam – en was beïnvloed deur die
     leerstellings van Elijah Mohammad
    Malcolm X se politieke filosofie het die jeug beïndruk
    Hy sê dat die stryd vir burgerregte moet oorgaan in ŉ stryd tot menseregte
    VSA aangekla word by VN vir sy menseregte-skendings
    Was beïnvloed deur sy pelgrimstog na Mekka, en hy het ŉ nuwe benadering tot
     rasse-integrasie aangeneem
    Hy was geskors uit die Nation of Islam
    Hy vorm die Organisation of Afro-American Unity in 1964
    Hulle was minder militant – nie gewild met swart nasionaliste nie
    Sluipmoord op Malcolm X, 21 Februarie 1965
    Stokely Carmichael was ŉ voormalige voorsitter van die SNCC
    Hy het geglo dat swartes nie hulself moet assosieer met blanke radikale
     rewolusionêre nie
    Carmichael deel van die leierskap van die Black Panther-party
    Sy sieninge van vrede en geweld
    “Eerste Minister” van die Black Panther-party
    Impak van die Black Panther-party
 SLOT
 Kandidate moet argument saamvat met ŉ relevante slot.                                    [50]
                                                                            TOTAAL:       150

Kopiereg voorbehou                                                Blaai om asseblief

## Related documents

- [HISTORY P2 GR12 SEPT2015 MEMO (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept2015-memo-afr/9b4b0c56-0d1c-480b-8ab5-b260d75b5222) — History · Memo · 2015 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 MEMO SEPT 2021 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept-2021-afrikaans/9c3a8ce8-f3a0-4016-a58e-194db060028c) — History · Memo · 2021 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans)) 2015 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-2015-preparatory-examination-addendum/46d03045-1812-4e23-a4c5-7192a662e955) — History · Addendum · 2015 · Afr
- [History P1 June July 2015 Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-june-july-2015-eng/7d529eb9-2c0d-45a5-8a7a-c9e27cbc9665) — History · QP · 2015 · Eng
- [History P1 Nov 2015 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2015-addendum-eng/9444b833-1069-4085-92ed-1cdc967f7f1d) — History · Addendum · 2015 · Eng
- [History P1 Feb March 2015 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-feb-march-2015-addendum-afr/b38e6a73-d07b-46ef-932e-ece3ff449af6) — History · Addendum · 2015 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
