# History Grade 12 P1 NSC Supplementary 2015 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2015 (Afrikaans), 23 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-feb-march-2015-memo-afr/5186ac11-833e-4d0c-8162-333f59189277
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 NSC Supplementary 2015 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-feb-march-2015-memo-afr/5186ac11-833e-4d0c-8162-333f59189277)

## About this document

History · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2015. Memorandum, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                 NASIONALE
                             SENIOR SERTIFIKAAT

                                   GRAAD 12

                                 GESKIEDENIS V1

                            FEBRUARIE/MAART 2015
                                  MEMORANDUM

PUNTE: 150

                      Hierdie memorandum bestaan uit 23 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                2                       DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

1.    BRONGEBASEERDE VRAE

1.1      Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
         ontwikkel:

     KOGNITIEWE                                                GEWIGSTOEKENNING
                           HISTORIESE VAARDIGHEDE
       VLAKKE                                                      VAN VRAE
                       •   Onttrek inligting uit bronne
                       •   Selektering en organisasie van
                           relevante inligting uit bronne            30%
       VLAK 1
                       •   Definieer historiese                      (15)
                           begrippe/terme
                       •   Interpretasie van bewyse uit
                           bronne
                                                                     40%
       VLAK 2          •   Verduidelik inligting verkry uit
                                                                     (20)
                           bronne
                       •   Analiseer bewyse uit bronne
                       •   Interpreteer en evalueer bewyse
                           uit bronne
                       •   Skakel met bronne om
                           bruikbaarheid, betroubaarheid,
                           eensydigheid en beperkings vas            30%
       VLAK 3
                           te stel                                   (15)
                       •   Vergelyk en kontrasteer
                           interpretasies en perspektiewe in
                           die bronne en kom tot
                           onafhanklike gevolgtrekkings

1.2      Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer
         word:

         •       By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
                 enige ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of
                 voorbeelde.

         •       Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
                 aan die vereistes van die vraag voldoen is.

         •       In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
                 waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
                 kursiefgedrukte skrif aangedui.

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                3                          DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

2.       OPSTELVRAE

2.1      Die opstelvrae eis dat kandidate:

         •         In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende
                   wyse te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer,
                   organiseer en bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om
                   'n redelike reeks feite of 'n effektiewe argument te kan weergee om
                   sodoende die gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n
                   opstel 'n inleiding, 'n samehangende en gebalanseerde liggaam van
                   bewyse en 'n slot het.

2.2      Nasien van opstelvrae

         •        Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
                  word deur die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.

         •        Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as
                  dit wat ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.

         •        By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
                  krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

2.3      Globale assessering van 'n opstel

         Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
         benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as 'n geheel sal
         bepunt sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie
         benadering moedig die leerder aan om 'n individuele mening aan te bied deur
         gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse om 'n argument te
         ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs 'feite' neer te
         skryf om 'n beter punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook
         ontmoedig om 'model-antwoorde' voor te berei en te reproduseer sonder om
         die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van
         opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse.
         Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese
         assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien
         die klem op die volgende val:

         •       Die konstruksie/daarstelling van 'n argument
         •       Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
                 ondersteun
         •       Die leerder se interpretasie van die vraag.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                    4                      DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                          NSS – Memorandum

2.4      Assesseringsprosedures van die opstel

          2.4.1       Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

         2.4.2        Tydens die eerste deurlees van die skryfwerk moet regmerkies
                      toegeken word vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt
                      ('bullet') in die nasienriglyne/memorandum), vir elke hoofmoment/
                      aspek wat volledig gekontekstualiseer is en 'n relevante
                      slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt in die nasienriglyn/
                      memorandum) bv. 'n antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar
                      dus 7 regmerkies wees.

          2.4.3       Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                      • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                        gekontekstualiseer

                                                                                  ^
                      • Verkeerde stelling         _________________

                      • Irrelevante stelling       |
                                                   |
                                                   |

                      •   Herhaling                R

                      •   Analise                  A√

                      •   Interpretasie            1√

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                5                            DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

2.5      Die matriks

         2.5.1        Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

                      By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                      matriks voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet
                      beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. 'n Punt
                      word toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding,
                      gebaseer op die sewe vaardigheidvlakke.

                      Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter
                      mate die hoofmomente gedek is om die inhoudsvlak (op die
                      matriks) vas te stel.

                       C          VLAK 4

         2.5.2        Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                      van die aanbieding bepaal.

                       C          VLAK 4
                       P          VLAK 3

                      Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                       C          VLAK 4
                                                 } 26 – 27
                       P          VLAK 3

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                                 6                                             DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                                       NSS – Memorandum

GLOBALE ASSESSERING VAN OPSTELLE: TOTALE PUNT: 50
                            VLAK 7              VLAK 6           VLAK 5          VLAK 4             VLAK 3           VLAK 2          VLAK 1
                       Baie goed           Baie goed         Goed             Argument         Toon soms         Poging           Weinig of
   AANBIEDING          beplande en         beplande en       beplande en      beplan en        bewyse van ŉ      aangewend        geen
                       gestruktureerde     gestruktureerde   gestruktureer-   gestruktureer.   gestruktureerde   om ŉ             poging om
                       opstel.             opstel.           de opstel.       Getuienis        en beplande       antwoord te      die opstel
                       Goeie sintese       'n Relevante      Poog om ŉ        gebruik tot 'n   argument.         struktureer.     te
                       van inligting.      argumentslyn is   duidelike        sekere mate      Poog om ŉ         Grootliks        struktureer
                       'n Goed             gevolg.           argument te      om argument      argumentslyn      beskrywend,      nie.
                       gebalanseerde,      Bewyse            ontwikkel.       te               vol te hou.       of poog om
                       oorspronklike       gebruik om die    Gevolgtrekking   ondersteun.      Gevolgtrekking    argument te
     INHOUD            en onafhanklike     argument te       verkry uit       Slotsom          nie duidelik      ontwikkel.
                       argumentslyn is     verdedig.         bewyse om die    bereik op        ondersteun        Geen poging
                       ontwikkel met       Poog om ŉ         argumentslyn     grond van        deur getuienis    om ŉ
                       bewyse.             onafhanklike      te ondersteun.   getuienis.       nie.              gevolgtrekking
                       Argument            gevolgtrekking                                                        te bereik nie.
                       deurgaans           uit die bewyse
                       volgehou en         te verkry om
                       verdedig.           die argument te
                       Onafhanklike        ondersteun.
                       gevolgtrekking is
                       bereik uit
                       bewyse gebruik
                       om die argument
                       te ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudkeuse ten
                            47–50              43–46
volle
relevant tot die
argument
wat gevolg is.
VLAK 6
Vraag is
beantwoord.
Inhoudkeuse                 43–46              40–42             38–39
relevant
tot die argument wat
gevolg is.
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39              36–37             34–35           30–33             28–29
genoegsaam en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of                                                    30–33           28–29             26–27
irrelevante
inhoudkeuse.

VLAK 3
Inhoudkeuse hou
verband met die
vraag, maar
beantwoord dit nie.                                                              26–27             24–25            20–23
Hou soms nie
verband met die
vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
                                                                                                   20–23
beantwoord.                                                                                                         18–19           14–17
Inhoud skraal
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad
nie.                                                                                                                14–17            0–13
Ontoereikend of
irrelevante inhoud

Kopiereg voorbehou                                                                                               Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                7                             DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

AFDELING A:          BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:         HOE HET DIE VERENIGDE STATE VAN AMERIKA EN DIE
                 SOWJETUNIE PROBEER OM TUSSEN 1946 EN 1951
                 INVLOEDSFERE IN EUROPA TE VESTIG?

1.1      1.1.1        [Verduideliking van 'n historiese begrip uit Bron 1A – V1]

                      • 'n Skeidslyn tussen lande onder die Sowjetunie se invloedsfeer
                        en die onder kapitalisme
                      • 'n Denkbeeldige lyn (soos verstaan deur Churchill) wat Oos-
                        Europa en die Sowjetunie van Europese lande onder die
                        Westerse (kapitalistiese) invloedsfeer geskei het
                      • Churchill het Stalin, wat stadig die voorheen demokratiese/
                        kapitalistiese lande oorgeneem het en hulle in die Sowjet
                        invloedsfeer gebring het, geïntimideer
                        Enige ander relevante antwoord                          (1 x 2)            (2)

         1.1.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]

                      •   Warskou
                      •   Berlyn
                      •   Praag
                      •   Wenen
                      •   Boedapest
                      •   Belgrado
                      •   Boekarest
                      •   Sofia                                              (enige 4 x 1)         (4)

         1.1.3        [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]

                      •   'Athene (Griekeland) alleen is vry om oor sy toekoms te besluit
                          by 'n verkiesing onder Britse, Amerikaanse en Franse
                          waarneming'
                      •   Griekeland is vry om verkiesings te hou
                      •   Verkiesings is in Griekeland onder Britse, Amerikaanse en
                          Franse toesig gehou                                                      (2)
                      •   Enige ander relevante antwoord                    (enige 1 x 2)

         1.1.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A– V2]

                      •   Oos-Europese regerings was onder die beheer van
                          Kommunistiese Partye wat ŉ sterk houvas op hulle gehad het
                      •   Kommunistiese regerings is deur Churchill en Westerse lande
                          beskou as diktatoriaal
                      •   Enige ander relevante antwoord                         (2 x 2)           (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                8                           DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

1.2      1.2.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                      •   Politieke instellings
                      •   Ekonomiese instellings                                  (2 x 1)        (2)
         1.2.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                       • Die Verenigde State van Amerika se Kongres het finansiële
                          dissipline beoefen en was versigtig met die spandeer van sy
                          geld
                       • Die Verenigde State van Amerika se Kongres was onwillig om
                          die VSA se betrokkenheid in Europese sake te verbind
                       • Enige ander relevante antwoord                        (1 x 2)           (2)
         1.2.3        [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]

                      •   Acheson het gesê dat die krisis in Turkye en Griekeland 'n
                          gevolg was van die Koue Oorlog konflik en het die ingryping
                          van die VSA benodig
                      •   Hy het gesê dat as Turkye en Griekeland sou val, dan sal Iran,
                          Afrikalande en ander Europese lande ook onder kommunisme
                          val
                      •   Acheson het die Verenigde State van Amerika se Kongres
                          oortuig dat slegs die Verenigde State van Amerika die
                          kommunistiese aanslag kon keer
                      •   Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)         (4)

1.3      1.3.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]

                      •   Tsjeggo-Slowakye
                      •   Pole                                                                   (2)
         1.3.2        [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]

                      •   Hy het besef dat lande in Oos-Europa hulp van die Marshall-
                          plan kon aanvaar
                      •   Oos-Europese lande was oor die algemeen arm en sou
                          daarom finansiële hulp verwelkom selfs al was dit van die
                          Weste
                      •   Hy het dit gesien as 'n strategie deur die VSA om hulle
                          invloedsfeer in Oos-Europa uit te brei
                      •   Enige ander relevante antwoord                (enige 2 x 2)            (4)

         1.3.3        [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]

                      •   Om die Marshall-plan teen te werk deur 'n groep
                          kommunistiese regerings wat die invloed van die Weste sou
                          teenwerk, te stig
                      •   Om handel te ko-ordineer en te bevorder tussen lande in die
                          Sowjet invloedsfeer om kontak met antikommunistiese lande
                          te ontmoedig.
                      •   Om lidpartye te verbind tot 'n gemeenskaplike strategie om die
                          groeiende invloed van die Weste teen te werk
                      •   Enige ander relevante antwoord                    (enige 2 x 2)        (4)
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 9                          DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                       NSS – Memorandum

1.4      [Vergelyking van inligting in Bron 1B en 1C – V3]

         •       In Bron 1B het Acheson sy vrese uitgespreek dat indien Turkye en
                 Griekeland in die hande van die kommuniste sou val, Iran, Afrika en
                 Europa ook sou val. Die staatsgreep deur Moskou op Tsjeggo-Slowakye
                 en die Berlynse krisis (Bron 1C) bevestig Acheson se vrese soos
                 uitgedruk in Bron 1B
         •       In Bron 1B is Acheson bekommerd oor 'n 'kommunistiese aanslag',
                 sommige mense in die Weste glo dat die totstandkoming van die
                 Kominform hierdie vrese bevestig het, soos gestaaf in Bron 1C
         •       Enige ander relevante antwoord                                (2 x 2)           (4)

1.5      1.5.1        [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
                      (a) •    Truman word uitgebeeld as sag/beleefd/respekvol/
                               verwelkomend (hoed van sy kop is 'n teken van respek
                               teenoor sy kliënte)
                           •   Enige ander relevante antwoord                (1 x 2)             (2)
                      (b) •    Stalin word getoon as aggressief (stoot en gryp kliënte in
                               sy huurmotor [taxi])
                          •    Enige ander relevante antwoord                     (1 x 2)        (2)
         1.5.2        [Vasstelling van partydigheid in Bron 1D – V3]
                       Kandidate moet aandui of die spotprenttekenaar se
                       uitbeelding van die gebeure PARTYDIG of ONPARTYDIG is.

                      PARTYDIG
                      • Die spotprent is in Brittanje gepubliseer (binne die VSA se
                         invloedsfeer) en toon Stalin (kommunisme) aggressiewer as
                         Truman (kapitalisme)
                      • Stalin word uitgebeeld as aggressief deur kliënte te stoot en te
                         gryp in sy huurmotor (taxi) (dwing lande in kommunisme/Stalin
                         se kliënte ken dalk nie die pakket na die hotel omdat dit
                         'inklusiewe terme ' het
                      • Truman word uitgebeeld as 'n gentleman – met die hoed van
                         sy kop as 'n teken van respek teenoor sy kliënte/Griekeland en
                         Turkye sit gemaklik in Truman se huurmotor (taxi)/Truman se
                         kliënte weet dat hulle gemaklike verblyf in die hotel sal kry
                         waarheen hulle geneem word
                      • Enige ander relevante antwoord
                      ONPARTYDIG
                      • Die spotprent toon die werklike gebeure - Stalin het lande
                         gedwing om kommunisties te word teen die wil van die
                         meerderheid (bv. Staatsgreep in Tsjeggo-Slowakye in 1948)
                      • Die Sowjetunie het sy invloedsfeer in Oos-Europa met geweld
                         uitgebrei.
                      • Truman het Europese lande bygestaan met hulp (Marshall-
                         plan)
                      • Enige ander relevante antwoord                  (enige 2 x 2)            (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 10                         DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                       NSS – Memorandum

1.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne - V3]

         Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

         •       Die Sowjetunie (Moskou) het beheer oorgeneem van Sentrale en Oos-
                 Europese lande teen die einde van die Tweede Wêreldoorlog. Churchill
                 het hierna verwys as die Ystergordyn (Bron 1A)
         •       Die VSA het beslis dat die Truman-leer 'n verbintenis was deur die VSA
                 om op te tree teen en om kommunisme te verhoed om verder na Wes-
                 Europa te versprei (Bron 1B)
         •       VSA het die Europese Herstelprogram (Marshall-plan) ingestel om hulp
                 aan lande te voorsien sodat hulle onder die Westerse sfeer (kapitalisme)
                 sal val (Bron 1C)
         •       Die Marshall hulp het baie heelhartig gewen omdat die VSA $13 biljoen
                 belê het in hulp tussen 1948 en 1951 (Bron 1C)
         •       Die Sowjetunie het op die Marshall-plan gereageer deur die Kominform
                 wat verseker het dat buitelandse kommunistiese partye kon oorneem
                 (Bron 1C)
         •       Die Sowjetunie spandeer rofweg dieselfde bedrag as die VSA ($13
                 biljoen) om sy invloedsfeer in Oos-Europa te behou (Bron 1C)
         •       Die Sowjetunie het geweld gebruik om sy invloedsfeer te vergroot (Bron
                 1D)
         •       Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:
             • Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse bv. toon
                geen of min begrip om die pogings van die Verenigde
                State van Amerika en die Sowjetunie om belangesfere
                                                                                 PUNTE
 VLAK 1         in Europa tussen 1946 en 1951 te vestig, te
                                                                                  0–2
                verduidelik.
             • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor die onderwerp te skryf
                of kan glad nie oor die onderwerp skryf nie.
             • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                verband met die onderwerp bv. toon begrip om die
                pogings van die Verenigde State van Amerika en die               PUNTE
 VLAK 2
                Sowjetunie om belangesfere in Europa tussen 1946 en               3–5
                1951 te vestig, te verduidelik.
             • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier.
             • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
                begrip om die pogings van die Verenigde State van
                Amerika en die Sowjetunie om belangesfere in Europa              PUNTE
 VLAK 3
                tussen 1946 en 1951 te vestig, te verduidelik.                    6–8
             • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                paragraaf en toon begrip van onderwerp.

                                                                                                 (8)
                                                                                                 [50]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                11                           DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 2:         WATTER FAKTORE TUSSEN 1975 EN 1976 HET TOT DIE
                 UITBREEK VAN DIE BURGEROORLOG IN ANGOLA BYGEDRA?

2.1      2.1.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                      •   Holden Roberto (FNLA)
                      •   Agostinho Neto (MPLA)
                      •   Jonas Savimbi (UNITA)                                      (3 x 1)       (3)

         2.1.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]

                      •   'n Koalisieregering van die drie nasionalistiese groepe is gestig
                      •   Verkiesings vir 'n Konstitusionele Vergadering sal in
                          Oktober 1975 gehou word
                      •   Die drie nasionalistiese bewegings sal elk 8 000 manne
                          bydrae tot die nasionale weermag                    (enige 2 x 1)        (2)

         2.1.3        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]

                      •   Om burgeroorlog te stop/om 'n einde te bring aan gevegte
                          tussen die groepe
                      •   Om voor te berei vir vrede
                      •   Dit is gedoen in 'n gees van samewerking wat in lyn was met
                          die Alvor ooreenkoms
                      •   Enige ander relevante antwoord                    (enige 1 x 2)          (2)

         2.1.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]

                      •   FNLA se gewapende magte is geskat op 15 000 troepe en
                          was die grootste van die drie nasionalistiese bewegings
                      •   Hulle was goed toegerus nadat hulle wapens en opleiding van
                          die VSA en China deur Zaïre (die Kongo) ontvang het
                      •   Ondersteun deur Chipenda [voormalige MPLA generaal] se
                          weermag wat van die MPLA weggebreek het
                      •   Enige ander relevante antwoord                    (enige 1 x 2)          (2)

2.2      2.2.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                      Zaïre                                                          (1 x 1)       (1)

         2.2.2        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]

                      •   FNLA was nie 'n Marxistiese organisasie nie
                      •   Identifiseer met kapitalisme deur sy assosiasie met Zaïre
                      •   Om 'n kapitalistiese FNLA 'n kommunistiese uitbreiding in
                          Angola te laat keer
                      •   Enige ander relevante antwoord                    (enige 1 x 2)          (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 12                          DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                       NSS – Memorandum

         2.2.3        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                       • Zambië
                       • Suid-Afrika                                                 (2 x 1)       (2)

         2.2.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]

                      •   UNITA was kapitalisties en ontvang ondersteuning van Suid-
                          Afrika en die VSA
                      •   MPLA was kommunisties en ontvang ondersteuning van Kuba
                          en die Sowjetunie
                      •   Enige ander relevante antwoord                      (2 x 2)              (4)

2.3      2.3.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]

                      •   Die FNLA was goed bewapen en het deelgeneem in militêre
                          aanvalle
                      •   Die FNLA het die ondersteuning van Portugese huursoldate
                          bygevoeg om hulle kapasiteit te versterk
                      •   Die FNLA het probeer om beheer in Luanda oor te neem deur
                          militêre mag te gebruik
                      •   Enige ander relevante antwoord                (enige 1 x 2)              (2)
         2.3.2        [Analiseer inligting in Bron 2C – V2]

                      •   Die FNLA sou goed geplaas word om beheer van die regering
                          oor te neem nadat verkiesings gehou is
                      •   Beheer oor die hoofstad (waar regeringsamptenare geplaas
                          sou word) sou verseker dat hulle beheer oor die administrasie
                          van die regering het
                      •   Om die MPLA van Luanda te verwyder voordat verkiesings
                          gehou sou word
                      •   Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)           (4)

2.4      2.4.1        [Verduideliking van 'n historiese begrip uit Bron 2D – V1]

                      •   Militêre taktiek of strategie van tref en trap, hinderlaag of
                          sabotasie is gewoonlik deur 'n klein groep soldate ondersteun
                      •   Onkonvensionele taktiek is gebruik om te verseker dat hulle 'n
                          vinnige greep oor mag verkry
                      •   Enige ander relevante antwoord                          (1 x 2)          (2)

         2.4.2        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]

                      •   UNITA het 600 mans in die oorlog by Huambo verloor
                      •   UNITA kon nie staan teen die MPLA se konvensionele
                          weermag by die oorlog van Huambo nie
                      •   Die MPLA was uitermate sterk as gevolg van die
                          ondersteuning van die Sowjetunie en Kuba
                      •   UNITA was nie langer militêr ondersteun deur die CIA/VSA
                      •   Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)           (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                   13                           DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                         NSS – Memorandum

         2.4.3         [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]

                       •     Om na sy familielede om te sien
                       •     Om sy bejaarde moeder toe te laat om in vrede in Zambië te
                             sterf
                           • Enige ander relevante antwoord                 (enige 1 x 2)             (2)

         2.4.4         [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]

                       •     Leier met moed en deursettingsvermoë
                       •     Het gelei deur sy voorbeeld – het op sy eie na die bos gegaan
                       •     Selfsugtige leier – het slegs sy familielede en sy bevelvoerders
                             beskerm deur hulle na Zambië te stuur (om oorlog in Angola te
                             voorkom)
                       •     Onbekommerd oor die toestand van ander Angolese – sien
                             slegs om na mense wat met UNITA assosieer
                       •     Enige ander relevante antwoord                      (enige 1 x 2)        (2)

         2.4.5         [Vasstelling van partydigheid in Bron 2D – V3]

                       •     Die brief is geskryf deur die UNITA leier (Savimbi) en praat
                             slegs oor UNITA
                       •     Regverdig waarom UNITA na die bos gegaan het om met die
                             burgeroorlog aan te gaan
                       •     Savimbi beweer dat sy rede om in die bos te bly was om te
                             verseker dat hy vir die vryheidsregte van sy mense veg
                       •     Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2 )          (4)

2.5      [Vasstelling van ooreenkomste tussen Bron 2B en 2C – V3]
         Kandidate moet na BEIDE bronne verwys in hulle antwoord

         •       Bron 2B verwys na die MPLA wat die eerste rondte van die burgeroorlog
                 wen deur Luanda te behou terwyl Bron 2C toon dat die FNLA troepe deur
                 die MPLA gekeer is om Luanda binne te gaan
         •       Bron 2B verwys na die MPLA wat 'n poging aanwend om die vyande uit
                 Luanda te dryf terwyl Bron 2C toon dat die FNLA troepe 32 km buite
                 Luanda gekeer is
         •       Beide vryheidsorganisasies geniet ondersteuning van buite, die MPLA
                 van Franse en Amerikaanse oliemaatskappye (Bron 2B) terwyl die FNLA
                 ondersteun is deur Portugese huursoldate (Bron 2C)
         •       Enige ander relevante antwoord                           (enige 2 x 2)               (4)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             14                        DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                   NSS – Memorandum

2.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne - V3]
          In die vasstelling van die BRUIKBAARHEID van die bron, kan kandidate
          die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:
         BRON 2A
         • Dit is gebaseer op 'n amptelike ooreenkoms (die Alvor Ooreenkoms) van
            die drie Angolese vryheidsbewegings, geteken op 15 Januarie 1975
         • Dit verwys na die oorgangsregering wat onder die vryheidsbewegings
            gevorm is voor die verkiesings wat vir 11 November 1975 geskeduleer
            was, gehou is
         • Die inligting in die bron is relevant en kan in ooreenstemming gebring
            word met baie ander bronne
         • Enige ander relevante antwoord

         BRON 2D
         • As 'n brief is dit geldig en eerstehandse inligting
         • Dit is geskryf deur Jonas Savimbi wat die leier was van een van die
            vryheidsbewegings in Angola
         • Dit toon dat Savimbi menslike kwaliteite gehad het en dat hy 'n leier was
         • Dit is relevant en verwys na wat op daardie tydstip gebeur het
         • Hierdie bewyse kan in ooreenstemming gebring word deur baie ander
            beskikbare bronne
         • Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:
           • Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse bv. toon geen of
              min begrip van die identifisering van watter EEN van die
              bronne jy as die bruikbaarste sal beskou in die navorsing
                                                                              PUNTE
VLAK 1        van die faktore wat bygedra het tot die uitbreek van die
                                                                               0–2
              burgeroorlog in Angola tussen 1975.
           • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor die onderwerp te skryf of
              kan glad nie oor die onderwerp skryf nie.
           • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate verband
              met die onderwerp bv. toon begrip van die identifisering
              van watter EEN van die bronne jy as die bruikbaarste sal
                                                                              PUNTE
VLAK 2        beskou in die navorsing van die faktore wat bygedra het
                                                                               3–5
              tot die uitbreek van die burgeroorlog in Angola tussen
              1975.
           • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier.
           • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
              begrip van die identifisering van watter EEN van die
              bronne jy as die bruikbaarste sal beskou in die navorsing
                                                                              PUNTE
VLAK 3        van die faktore wat bygedra het tot die uitbreek van die
                                                                                6–8
              burgeroorlog in Angola tussen 1975.
           • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
              en toon begrip van onderwerp.
                                                                                            (8)
                                                                                            [50]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                15                            DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 3:         WAS DIE INTEGRASIE VAN CENTRAL HIGH SCHOOL IN LITTLE
                 ROCK IN 1957 'N OORWINNING VIR DIE BURGERREGTE-
                 BEWEGING?

3.1      3.1.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]

                      •   Het gewag vir die swart Amerikaanse studente om te arriveer
                          om sodoende te verhoed dat hulle die skool bywoon
                      •   Om die desegregasie van Central High te voorkom
                                                                         (enige 1 x 2)             (2)

         3.1.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]

                     (a) Om hulle fisies te stop/om geweld te gebruik/intimiderende
                         taktiek                                             (1 x 1)               (1)

                     (b) Om joernaliste aan te moedig om die area te verlaat         (1 x 1)       (1)

         3.1.3        [Verduideliking van 'n historiese begrip uit Bron 3A – V1]

                      •   'n Segregasionis is iemand wat rasse integrasie van studente
                          by Central High School wou voorkom
                      •   Segregasioniste wou hê dat swart en wit Amerikaanse kinders
                          aparte skole bywoon
                      •   Enige ander relevante antwoord                   (enige 1 x 2)           (2)

         3.1.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]

                      •   Hy is geïnspireer deur die waardigheid waarmee Elizabeth
                          Eckford die skreeuende skare in die gesig gestaar het
                      •   Hy wou nie hê die horde moet voel dat hulle gewen het deur
                          hulle te laat weghardloop
                      •   Wilson was 'n hoog gerespekteerde joernalis, 'n oud-
                          vlootoffisier, dit was 'n geval van trots om nie weg te hardloop
                          van 'n horde segregasioniste nie
                      •   Enige ander relevante antwoord                      (enige 2 x 2)        (4)

3.2      3.2.1        [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]

                      •   Die horde het aangeval, skoppe en klappe is op joernaliste
                          toegedien
                      •   Een van die mans het Alex Wilson (die joernalis) geskop nadat
                          hy hom met 'n baksteen geslaan het
                      •   Een van die mans in die foto het sy vuis gelig asof hy gereed
                          is om te baklei
                      •   'n Skare mans het toegekyk maar het nie probeer om die
                          joernalis te help teen die aanvalle nie
                      •    Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)          (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                16                         DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                      NSS – Memorandum

         3.2.2        [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]

                      •   Hulle was rassiste/segregasioniste
                      •   Hulle wou nie hê dat joernaliste oor die gebeure by Central
                          High verslag moes lewer nie
                      •   Hy was 'n swart Amerikaner
                      •   Enige ander relevante antwoord                      (1 x 2)           (2)

3.3      3.3.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]

                      •   Geweldloosheid
                      •   Christelike beginsels                            (enige 1 x 1)        (1)

         3.3.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]

                      •   Geterroriseer
                      •   Gestenig
                      •   Bedreig                                                 (3 x 1)

         3.3.3        [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]

                      •   Die mag om geweldlose taktiek te gebruik om verandering
                          teweeg te bring
                      •   Die mag wat verkry word deur moreel korrekte strategieë te
                          gebruik om vryheid en regverdigheid te verkry
                      •   Geestelike krag is 'n filosofie van Gandhi wat gewortel is in
                          vrede, waardigheid en morele regverdigheid en dit het die
                          gebruik van geweld in die oplos van probleme ondersteun
                                                                          (enige 1 x 2)         (2)

         3.3.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]

                      •   Het geglo dat segregasie/diskriminasie nie meer teen die
                          einde van die eeu in Amerika sou bestaan nie
                      •   Was oortuig daarvan dat vryheid naby was
                      •   Hy het geglo dat segregasie nie vir ewig kon aanhou nie
                          omdat dit moreel verkeerd was
                      •   Hy het geglo dat regverdigheid en vrede uiteindelik bereik sou
                          word
                      •   Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 17                           DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                       NSS – Memorandum

3.4      [Interpretasie en evaluering van inligting in Bron 3A, 3B en 3C – V3]

         •       Die gebeure in Little Rock, Arkansas het 'n saak van nasionale belang
                 geword en verslag is daaroor gedoen in koerante (media) regoor die land
                 (Bron 3A)
         •       Joernaliste uit ander suidelike state het oor die gebeure by Little Rock
                 verslag gedoen (Bron 3A, 3B en 3C)
         •       Die beeld van 'n joernalis wat brutaal aangeval word, het wydverspreide
                 openbare ondersteuning vir die Burgerregtebeweging gewen (Bron 3B)
         •       Die media het die geweldloosheid van die Burgerregtebeweging
                 beklemtoon deur Martin Luther King Jnr. aan te haal in teenstelling met
                 die geweld van die blanke horde in Little Rock (Bron 3C)
         •       Die morele gewete van die nasie het deur die media se blootstelling van
                 beelde van rassehaat en die aanvalle op onskuldige swart Amerikaners 'n
                 opskudding veroorsaak (Bron 3B)
         •       Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)           (4)
3.5      3.5.1         [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]

                       •   Gesmaad
                       •   Gepootjie
                       •   Ink is oor hulle uitgegooi
                       •   Klere is geruïneer
                       •   Fisiese aanvalle                                    (enige 4 x 1)        (4)

         3.5.2         [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                       •   Sien homself as 'n verteenwoordiger van swart Amerikaanse
                           kinders wat nie die geleentheid gehad het om by Central High
                           School te studeer nie
                       •   Wou aan almal wat getwyfel het dat skole geïntegreer kon
                           word bewys dat dit wel moontlik was
                       •   Wou nie hê dat segregasioniste hom moes oorwin en moet
                           voorkom dat hy sy doel bereik van graduering by Central High
                           School
                       •   Dit was 'n geval van persoonlike trots vir hom om sy studies te
                           voltooi
                       •   Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)           (4)
         3.5.3         [Vasstelling van die bruikbaarheid van Bron 3D – V3]
                       •   Die inligting in die bron spreek die ondervinding van integrasie
                           by Central High School direk aan
                       •   Die bron is geneem uit 'n onderhoud met die eerste swart
                           Amerikaanse student wat by Central High School gegradueer
                           het
                       •   Die bron gee aan die geskiedkundige persoonlike insig in die
                           lewe van 'n student wat integrasie ondervind het by Central
                           High School
                       •   Die      bron       laat    geskiedkundige      empatie       toe
                           Enige ander relevante antwoord                            (2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 18                           DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                       NSS – Memorandum

3.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne - V3]

         Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

         •       Martin Luther King Jnr. se toewyding aan 'geestelike krag' (Bron 3B) was
                 suksesvol aangesien die skool geïntegreer is
         •       Die 'dagbreek van vryheid en geregtigheid' waarvan Martin Luther King
                 Jnr. praat in (Bron 3B) is bereik aangesien federale troepe die nege swart
                 Amerikaanse leerlinge begelei het na die voorheen gesegregeerde
                 Central High School (Bron 3B en 3C)
         •       Burgerregte aktiviste en die nege swart Amerikaanse leerlinge het by
                 hulle verbondenheid aan geweldloosheid gebly ten spyte van die
                 buitengewone geweld wat teen hulle gepleeg is (Bron 3A, 3B, 3D)
         •       Ten spyte van die geweld wat deur wit segregasioniste toegepas is om
                 desegregasie te verhoed het die nege swart Amerikaanse leerlinge
                 Central High School in 1957 bygewoon (Bron 3C and 3D)
         •       Die president toon sy ondersteuning aan die Burgerregtebeweging deur
                 federale troepe te stuur om die desegregasie by Central High School af
                 te dwing (Bron 3C)
         •       Little Rock is toegelig omdat dit die eerste keer was dat federale troepe
                 gebruik is om 'n beslissing van die Hooggeregshof dat dit ongrondwetlik
                 was om skole te segregeer, af te dwing (Bron 3C)
         •       Ernest Green het die eerste swart Amerikaanse student geword om by
                 Central High School te gradueer (Bron 2D)
         •       Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:
           • Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse bv. toon geen of
              min begrip of die integrasieproses by Central High School,
              Little Rock in 1957 'n oorwinning was vir die                          PUNTE
VLAK 1
              Burgerregtebeweging.                                                    0–2
           • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor die onderwerp te skryf of
              kan glad nie oor die onderwerp skryf nie.
           • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate verband
              met die onderwerp bv. toon begrip of die integrasieproses
                                                                                     PUNTE
VLAK 2        by Central High School, Little Rock in 1957 'n oorwinning
                                                                                      3–5
              was vir die Burgerregtebeweging.
           • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier.
           • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
              begrip of die integrasieproses by Central High School,
              Little Rock in 1957 'n oorwinning was vir die                          PUNTE
VLAK 3
              Burgerregtebeweging.                                                     6–8
           • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
              en toon begrip van onderwerp.

                                                                                                   (8)
                                                                                                   [50]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              19                         DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                    NSS – Memorandum

AFDELING B: OPSTELVRAE
VRAAG 4:
[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede.]

SINOPSIS
Kandidate moet kan aandui of hulle saamstem met die bewering en dan demonstreer
hoe hulle van plan is om die argumentslyn te ontwikkel.
HOOFASPEKTE

Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:
•   Inleiding: Kandidate moet aandui of hulle saamstem dat die onttrekking van soldate
    uit Viëtnam die nederlaag van die Verenigde State van Amerika aangekondig het.

UITBREIDING
• Die Verenigde state se betrokkenheid in die Viëtnamese oorlog was om die
  verspreiding van kommunisme te stuit
• Agtergrond: Tussen 1957 en 1965 het die Suid-Viëtnamese weermag teen die
  Viëtkong (kommunisties opgeleide rebelle in die Suide) wat ondersteun is deur die
  Viëtminh (kommunistiese guerrillas in Noord- Viëtnam) geveg
• In Maart 1965 is die eerste 'amptelike' 3 500 VS gevegstroepe gestuur om die Suid-
  Viëtnamese weermag te ondersteun om te voorkom om deur die kommuniste
  oorgeneem te word
• Die VSA het gedink dat hulle tegnologiese meerderwaardigheid die Viëtnamese
  oorlog sou beëindig
• Die oorlog was nie 'n konvensionele oorlog nie - die Viëtkong het guerrilla taktiek
  gebruik om hulle land te verdedig wat die VSA deurmekaar gemaak het en tot groot
  verliese vir die VS weermag gely het
• Die VSA het in 1965 met 'Operasie Rolling Thunder' ('n bombardering van Maart
  1965 om die Noord- Viëtnamese te vernietig) teruggeantwoord, dit was 'n mislukking
• Tet offensief (1968) - Viëtkong lanseer verrassingsaanvalle deur guerrillas op Suid-
  Viëtnamese dorpe en Amerikaanse basisse, hulle neem beslag van ongeveer 80%
  van hulle
• Tet offensief toon dat die Amerikaners nie die oorlog kon wen nie omdat die
  Viëtkong strategies was
• Die rol van die media en antioorlog bewegings rakende die VSA se betrokkenheid in
  Viëtnam
• Die kommuniste van Noord-Viëtnam (Viëtminh) voorsien voorrade aan Suid-
  Viëtnam deur die Ho Chi Minh Trail
• 'Operasie Ranch Hand' in 1968 het die VS chemiese ontblaringsmiddels soos
  'Agent Orange' gebruik om die woud en 'Agent Blue' te vernietig en om
  landbouprodukte te vernietig
• In antwoord hierop het die Viëtkong onkonvensionele taktiek en strategieë gebruik
  om die VS se inval in Viëtnam aan te vat
• Teen 1973 is op 'n skietstilstand besluit (VSA, Noord- Viëtnam en Suid- Viëtnam)
• 1973 Viëtnamisasie (Nixon Doktrine) was 'n geheime plan om die oorlog te
  beëindig/VS troepe onttrek uit Viëtnam.
Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             20                       DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                   NSS – Memorandum

• In 1975 het Saigon (Suid- Viëtnam) onder die kommuniste in Noord- Viëtnam geval
• Enige ander relevante antwoord                                                            [50]

Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot
VRAAG 5:

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede.]

SINOPSIS
Met die skryf van hierdie opstel moet kandidate verduidelik tot watter mate die
ekonomiese beleid wat in die Kongo en Tanzanië ingestel is suksesvol was na
verkryging van onafhanklikheid van koloniale beheer tot en met die 1980's.

HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

•   Inleiding: Kandidate moet 'n gedagterigting aanneem en toon hoe die Kongo en
    Tanzanië hulle ekonomiese beleid ontwikkel het na onafhanklikheid.

UITBREIDING
• Die ekonomiese situasie in die Kongo en Tanzanië met onafhanklikheid
   - In beide lande het die ekonomie staat gemaak op die uitvoere van minerale en
      grondstowwe
   - Nie die Kongo of Tanzanië het 'n goed ontwikkelde infrastruktuur (paaie,
      spoorwegverbindings)
   - In beide lande was die meerderheid mense kleinskaalse bestaansboere

• Die beleid wat ingestel is om die ekonomie te stabiliseer en verbeter was
  grotendeels 'n mislukking
  Die Kongo
  - Zaïrenasie (Buitelanders is met Zaïrese vervang) het misluk as gevolg van
      (onervarenes/korrupsie/wanadministrasie/nalatigheid)
  - Toepassing van terugwyking (vervanging van Zaïrese met buitelanders)
  - Die Kongo het aangehou om buitelandse geld te verdien uit mynwese en die
      uitvoere van minerale gedurende hierdie tydperk maar die rykdom was
      gekonsentreerd in die hande van 'n klein elite
  - Die Kongo het nie sy ekonomie gediversifiseer nie en daarom het dit sterk
      gesteun op pryse wat op uitvoere betaal is
  - Die Kongo het aangehou om sterk te leun op buitelandse hulp en lenings van sy
      ondersteuners in die Weste wat 'n sindroom van afhanklikheid veroorsaak het

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             21                         DBE/Feb.–Mrt. 2015
                                   NSS – Memorandum

    Tanzanië:
    - Nyerere het probeer om neokolonialisme teen te staan deur sy industrieë te
       nasionaliseer en nie probeer om die ekonomie te moderniseer nie deur
       buitelandse hulp of lenings te gebruik
    - Ujaama, die ekonomiese en maatskaplike beleid van 'familieskap' het
       veroorsaak dat die ekonomie stagnant gebly het
    - Villagisation (kollektiewe dorpe) het dienslewering verbeter/het probeer om 'n
       meer stabiele gemeenskap, wat vry was van ekonomiese ongelykheid, te vorm
    - Boere weier om hulle voorvaders se grond te verlaat en daarom het
       landbouproduksie geval.
    - Arusha Verklaring (skaf uitbuiting af/lei tot die verkleining van die
       inkomstegaping tussen die armes en rykes/eienaarskap van die land se bronne)
    - Meeste genasionaliseerde maatskappye het bankrot geraak
    - Uitvoere het vinnig gedaal
    - Teen 1980 was Tanzanië afhanklik van buitelandse hulp en is forseer om
       lenings aan te gaan by die IMF wat gelei het tot groot afhanklikheid van
       buitelandse kapitaal

•   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P1 Feb March 2015 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-feb-march-2015-addendum-afr/b38e6a73-d07b-46ef-932e-ece3ff449af6) — History · Addendum · 2015 · Afr
- [History P1 Feb March 2015 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-feb-march-2015-afr/f25eb9bf-58a9-4d1b-9c73-2af2dae573a6) — History · QP · 2015 · Afr
- [History P1 Feb March 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-feb-march-2017-memo-eng/85076440-4ade-42cf-9119-7e4e53348597) — History · Memo · 2017 · Eng
- [History P2 Feb March 2015 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-feb-march-2015-afr/801e068e-4ab8-4710-93f4-1ff99e7f2c49) — History · QP · 2015 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans)) 2015 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-2015-preparatory-examination-addendum/46d03045-1812-4e23-a4c5-7192a662e955) — History · Addendum · 2015 · Afr
- [History P1 June July 2015 Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-june-july-2015-eng/7d529eb9-2c0d-45a5-8a7a-c9e27cbc9665) — History · QP · 2015 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
