# History Grade 11 P1 Eastern Cape November 2023 Memo (Afr)

> Grade 11 History Paper 1 memorandum from the Eastern Cape November Exam 2023 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-memo-nov-2023-afrikaans/2425e095-5206-499b-9af6-2a2c357d6697
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 11
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/history) › [History Grade 11 P1 Eastern Cape November 2023 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-memo-nov-2023-afrikaans/2425e095-5206-499b-9af6-2a2c357d6697)

## About this document

History · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2023 · Afrikaans. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [HISTORY P1 GR11 QP NOV 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-qp-nov-2023-afrikaans/913609d9-e425-430d-8b5a-c6b982311177) — QP · 2023 · Afr

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                          NASIONALE
                      SENIORSERTIFIKAAT

                             GRAAD 11

                       NOVEMBER 2023

                       GESKIEDENIS V1
                        NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                  Hierdie nasienriglyn bestaan uit 24 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                    GESKIEDENIS V1                      (EC/NOVEMBER 2023)

1.   BRONGEBASEERDE VRAE

     1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
         ontwikkel:

                                                                        GEWIGS-
     KOGNITIEWE
                            HISTORIESE VAARDIGHEDE                    TOEKENNING
       VLAKKE
                                                                       VAN VRAE
                      •   Onttrek inligting uit bronne.
                      •   Selektering     en     organisasie van         30%
        VLAK 1
                          relevante inligting uit bronne.                (15)
                      •   Definieer historiese begrippe/terme.
                      •   Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                         40%
        VLAK 2        •   Verduidelik inligting verkry uit bronne.
                                                                         (20)
                      •   Analiseer bewyse uit bronne.
                      •   Interpreteer en evalueer bewyse uit
                          bronne.
                      •   Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                          betroubaarheid,       eensydigheid     en      30%
        VLAK 3
                          beperkings vas te stel.                        (15)
                      •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                          en perspektiewe in die bronne en kom
                          tot onafhanklike gevolgtrekkings.

     1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer
         word:

          • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
            ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
          • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan
            die vereistes van die vraag voldoen is.
          • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
            aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
            kursiefgedrukte skrif aangedui.
          • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
            krediet kry vir enige relevante antwoord.
          • Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die
            beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien.

     1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

          •     Gebruik ŉ regmerk (✓) vir elke korrekte antwoord
          •     Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee
                redes en word twee punte elk toegeken (✓✓✓✓); (1 x 2) wat neerkom
                op een rede en twee punte toegeken word (✓✓)
          •     Indien ŉ vraag 4 punte tel word 4 regmerke (✓✓✓✓) aangedui

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   GESKIEDENIS V1                                         3

           Paragraafvraag
           Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
           inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word
           wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word
           wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
            • Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die teks
              waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
              beantwoord.
            • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in
              staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
              beantwoord.
            • Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf
              aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2 of 3) soos
              aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

           ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
           _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
                                                                √√√√ Vlak 2

           Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
           • Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die
             punt aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                   32
                                                                   50

           • Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
             antwoordeboek oorgedra word.

2.   OPSTELVRAE

     2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
         • In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
            te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
            bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
            feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde
            vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ inleiding, ŉ
            samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ slot het.

     2.2 Nasien van opstelvrae
         • Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
           word deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
         • Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê
           as dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.
         • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
           krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                     GESKIEDENIS V1                       (EC/NOVEMBER 2023)

    2.3 Globale assessering van die opstel

         Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
         benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal bepunt
         sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering
         moedig die leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied deur gebruik te
         maak van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te ondersteun. Daar
         sal nie van die leerder verwag word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ŉ beter
         punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-
         antwoorde’ voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes
         van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan
         leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by
         inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
         ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die
         volgende val:
         • Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument.
         • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
            ondersteun.
         • Die leerder se interpretasie van die vraag.

    2.4 Assesseringsprosedures vir die opstel

         2.4.1   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

         2.4.2   Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken word
                 vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in die
                 nasienriglyn),    vir     elke     hoofmoment/aspek      wat    volledig
                 gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met ŉ
                 kolpunt in die nasienriglyn) bv. ŉ antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal
                 daar dus 7 regmerkies wees.

         2.4.3   Hou die PEEL-struktuur in gedagte by die assessering van ŉ opstel.

                         Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ duidelike
                         hoofpunt.
                     P
                         Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt (argument)
                         wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.
                         Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                     E   waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou
                         met die vraag wat gevra is.
                         Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur
                     E   inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument. Relevant
                         voorbeelde moet gegee word om die argument vol te hou.
                         Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument deurgaans
                     L
                         in die opstel onderhou word en samehangend geskryf is.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                       GESKIEDENIS V1                                     5

       2.4.4    Die volgende simbole MOET in die assessering van opstel gebruik
                word:

               •  Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                   gekontekstualiseer nie
                                                                    ^
                • Verkeerde stelling             _________________

                • Irrelevante stelling             |
                                                   |
                                                   |

                • Herhaling                        R

                • Analise                          A√

                • Interpretasie                    I√
                • Argument                         LOA

 2.5 Die matriks

       2.5.1    Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
                beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
                toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op
                die sewe vaardigheidsvlakke.

                (a)    Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                       watter mate die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak
                       (op die matriks) vas te stel.

                                                          I      VLAK 4

                (b)    Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                       van die aanbieding bepaal.
                                                          I      VLAK 4
                                                          A      VLAK 3

                (c)    Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                          I     VLAK 4
                                                          A     VLAK 3       }26–27
 KOMMENTAAR

 Sommige weglatings in inhoud-dekking.
 Pogings om ŉ argument vol te hou.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     6                                                              GESKIEDENIS V1                                                (EC/NOVEMBER 2023)

     NASIENMATRIKS VIR OPSTEL: TOTAAL: 50

                            VLAK 7               VLAK 6                VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1

                        Baie goed
                        beplande en          Baie goed             Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING                                   beplande en           gestruktureerde      en gestruktureer.   van ŉ                                     poging om die
                        gestruktureerde                                                                                          om antwoord te
                        opstel. Goeie        gestruktureerde       opstel.              Bewyse tot ŉ        gestruktureerde en   struktureer.         opstel te
                        sintese van          opstel. ŉ Relevante   Poog om ŉ            sekere mate         beplande                                  struktureer nie.
                                                                                        gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                        inligting. Het ŉ     argument is           duidelike argument
                                             gevolg. Bewyse                             argument te         om ŉ argument vol    beskrywend of
                        goed                                       te ontwikkel.
                                             gebruik om die                             ondersteun.         te hou.              poog om argument
                        gebalanseerde,                             Gevolgtrekking
                                             argument te                                Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike                              gemaak uit bewyse
                                             verdedig. Poog om                          grond van bewyse.   duidelik             poging om ŉ
                        argument ontwikkel
                        met bewyse.          ŉ onafhanklike        om die argument te                       ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        Argument             gevolgtrekking uit    ondersteun.
                                             die bewyse te                                                  bewyse nie.          maak nie.
                        deurgaans
                                             maak om die
                        volgehou en
INHOUD                                       argument te
                        verdedig.
                                             ondersteun.
                        Onafhanklike
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit bewyse
                        om die argument te
                        ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50                43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie              43–46                40–42                 38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                36–37                 34–35               30–33                28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                       30–33               28–29                26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                        26–27                24–25                20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud
                                                                                                                20–23                18–19                14–17
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                   14–17                 0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:

 •       Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
 •       Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
 •       Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; effense poging om die opstel te struktureer                 = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                              Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                     GESKIEDENIS V1                                        7

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1         WAT WAS DIE IMPAK VAN LENIN SE NUWE EKONOMIESE BELEID
                OP DIE RUSSIESE EKONOMIE?

1.1     1.1.1     [Definisie van historiese konsep uit Bron 1A – V1]
                   • Staatsbeheer oor die ekonomie tydens die burgeroorlog.
                   • Enige ander relevante antwoord.                             (1 x 2)   (2)

        1.1.2     [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                  • Die ekonomiese sterkte van Rusland het op alle gebiede onder
                     die vlak van 1914 gedaal.
                  • Wanvoeding en siektes was algemeen.
                  • Industriële stede was van voedsel ontneem.
                  • Werkers het na die platteland begin verhuis, om hul eie voedsel
                     te verbou.
                  • ŉ Verwoestende hongersnood wat ŉ verbysterende 3–10 miljoen
                     sterftes veroorsaak het.                           (Enige 4 x 1)      (4)

        1.1.3     [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                   • Om die Wit leër van voedsel en ammunisie te ontneem/
                       verhonger.
                   • Om die Wittes te verslaan.
                   • Om die Bolsjewistiese bewind in Rusland te verseker.
                   • Om die kommunistiese bewind in Rusland te beskerm.
                   • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)       (4)

        1.1.4     [Analise van bewyse uit die Bron 1A – V2]
                   • Lenin het die sterkste ondersteuners van die kommunistiese
                     bewind verloor.
                   • Die Kronstadt-rebellie het vir Lenin gewys dat selfs die
                     kommunistiese ondersteuners nie tevrede was met wat in
                     Rusland gebeur het nie.
                   • Dit het Lenin gedwing om sy beleid te heroorweeg/verander.
                   • Enige ander relevante antwoord.                       (Enige 2 x 2)   (4)

1.2     1.2.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                   • Die instelling van ŉ belasting-in-natura.                   (1 x 2)   (2)

        1.2.2     [Definisie van ŉ historiese konsep binne konteks van Bron 1B – V2]
                   • Die privatisering van besighede/landbou om ekonomiese uitset in
                     Rusland na Oorlogskommunisme te verbeter.
                   • Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 1 x 2)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                    GESKIEDENIS V1                         (EC/NOVEMBER 2023)

        1.2.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                 • Denasionalisering van kleinskaalse nywerheid en dienste.
                 • Die vestiging van trusts vir die verskaffing, finansiering en
                   bemarking van die produkte van grootskaalse nywerhede.
                 • Die stabilisering van die geldeenheid en ander maatreëls.
                 • Die Sowjet-ekonomie herleef.
                 • Die heropkoms van ŉ ‘kapitalistiese’ klas op beide die platteland
                   (die koelakke) en die dorpe (NEB-manne).                (Enige 2 x 1)   (2)

        1.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
                 • Stalin was teen kapitalisme gekant.
                 • Hy beskou die NEB as ŉ afwyking van kommunistiese beginsels.
                 • Die NEB het tot uitbuiting deur die middelklas gelei.
                 • Die NEB het klasse geskep wat in stryd met kommunistiese
                    beginsels was.
                 • Die NEB het nie die agterstand van Rusland met betrekking tot
                    ander supermoondhede uitgewis nie.
                 • Enige ander relevante antwoord.                         (2 x 2)         (4)

1.3     1.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
                 • Winkels, kafees en restaurante is orals oopgemaak.
                 • Die stad was vol kleinboere wat vrugte, groente en ander produkte
                   verkoop het.
                 • Dit het werk gebring wat in geld betaal sou word.
                 • Die NEB het ŉ geleentheid gebied en die aanbreek van beter
                   dae beteken.
                 • “… verkoop meel, suiker, en rys op ŉ tafeltjie …”
                 • “... teen die volgende Mei het hy vier verkoopsmanne in ŉ
                   redelike grootte winkel gehad.”                     (Enige 3 x 1)       (3)

        1.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
                 • Handelaars is toegelaat om hul eie klein ondernemings op die
                    been te bring.
                 • Handelaars is toegelaat om produkte te verkoop en wins te maak.
                 • Die staatsbeheer oor groot ondernemings het tot ŉ einde gekom.
                 • Baie handelaars het as gevolg van die NEB ryk geword.
                 • Enige ander relevante antwoord                     (Enige 2 x 2)        (4)

        1.3.3   [Analise van die betroubaarheid van die Bron 1C – V3]
                Hierdie bron is in ŉ groot mate betroubaar omdat:
                • Dit is ŉ primêre bron wat eerstehandse inligting gee.
                • Walker Duranty was ŉ aktiewe deelnemer wat in Moskou
                   gewoon het.
                • Die datum van die bron stem ooreen met die tydlyn van die NEB.
                • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 1 x 2)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   GESKIEDENIS V1                                        9

1.4     1.4.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
                 • 73,3 miljoen ton.                                          (1 x 1)    (1)

        1.4.2    [Analise van bewyse uit Bron 1D – V2]
                 • Die instelling van die NEB
                 • Gedwonge rekwisisies is gestaak.
                 • Boere is toegelaat om hul surplus op oop markte te verkoop.
                 • Wins inisiatief is heringestel om produksie te bevorder – wat tot
                    koelakke gelei het.
                 • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)    (4)

        1.4.3    [Sintese van bewyse uit Bron 1D – V2]
                 • Oorlogskommunisme het alle nywerhede onder staatsbeheer
                    geplaas wat tot lae produksievlakke gelei het.
                 • Privaathandel is verbied – wat tot ŉ afname in handel en
                    produksie gelei het.
                 • Oorlogskommunisme het tot hoë inflasie gelei.
                 • Oorlogskommunisme het tot voedseltekorte en hongersnood
                    gelei.
                 • Nywerheidswerkers is lae salarisse betaal – en het onproduktief
                    geword.
                 • Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 2 x 2)     (4)

1.5     [Vergelyking van bewyse uit Bron 1A en 1D – V3]
         • Bron 1A verklaar dat produksie gedaal het, terwyl Bron 1D die lae
           produksievlak in 1922 aandui toe Oorlogskommunisme geïmplementeer
           is.
         • Bron 1A verklaar dat Oorlogskommunisme rampspoedig was, terwyl
           Bron 1D die ramp met ŉ lae produksievlak in 1922 aandui.
         • Bron 1A verklaar dat boere slegs vir hulself geproduseer het, vandaar die
           lae produksievlakke van graan, beeste en varke soos in Bron 1D aangedui.
         • Enige ander relevante antwoord.                             (Enige 1 x 2)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                   GESKIEDENIS V1                         (EC/NOVEMBER 2023)

1.6   [Interpretasie, analise en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
      Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoorde insluit.

      • Oorlogskommunisme was ŉ ramp vir Rusland (Eie kennis en Bron 1A)
      • Boere het vir hul eie verbruik begin produseer (Bron 1A)
      • Oorlogskommunisme het tot hongersnood gelei, wat die dood van drie tot
        10 miljoen mense veroorsaak het (Bron 1A)
      • Rebellies het in Rusland uitgebreek met die Kronstadt-rebellie die
        belangrikste – Lenin moes van beleid verander (Bron 1A)
      • Lenin het die NEB bekendgestel wat boere en fabriekseienaars in staat
        gestel het om die produkte op ŉ ope mark te vervaardig en te verkoop
        (Bron 1B)
      • Die NEB het die Russiese ekonomie laat herleef (Bron 1B)
      • Die NEB het tot die ontstaan van die koelakke en die NEB-manne gelei
        (Bron 1B)
      • Kleinskaalse privaatbesit is in Rusland ingestel (Eie kennis en Bron 1C)
      • Winkels, kafees en restaurante is in al die stede geopen (Bron 1C)
      • Die NEB het meer werksgeleenthede geskep (Bron 1C)
      • Werkers is kontant betaal wat hulle die geleentheid vir beter dae gegee het
        (Bron 1C)
      • Entrepreneurs het produkte begin verkoop en groot winste gemaak
        (Bron 1C)
      • Die produksie van graan, beeste en varke het dramaties tydens die NEB
        toegeneem (Bron 1D)
      • Industriële produksie het aansienlik toegeneem (Bron 1D)
      • Die produksie van steenkool het van 18,1 miljoen ton in 1925 tot
        35,4 miljoen in 1927 gestyg
      • Enige ander relevante antwoord.

      Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                      • Gebruik bewyse op ŉ elementêre manier,
                        byvoorbeeld, toon min of geen begrip van die
                        impak van Lenin se Nuwe Ekonomiese Beleid             PUNTE
      VLAK 1
                        op die Russiese ekonomie.                              0–2
                      • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ paragraaf
                        skryf nie.
                      • Bewyse is meestal relevant en hou tot ŉ groot
                        mate verband met die onderwerp, byvoorbeeld,
                        toon ŉ mate van impak van Lenin se Nuwe               PUNTE
      VLAK 2
                        Ekonomiese Beleid op die Russiese ekonomie             3–4
                      • Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier om ŉ
                        paragraaf te skryf.
                      • Gebruik relevante bewyse, byvoorbeeld, toon ŉ
                        deeglike impak van Lenin se Nuwe Ekonomiese
                                                                              PUNTE
      VLAK 3            Beleid op die Russiese ekonomie.
                                                                               5–6
                      • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
                        paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.                        (6)
                                                                                             [50]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                    GESKIEDENIS V1                                       11

VRAAG 2:        WATTER MAATREËLS HET ROOSEVELT INGESTEL OM DIE
                WERKLOOSHEIDSPROBLEEM OP TE LOS WAT DEUR DIE
                GROOT DEPRESSIE IN DIE VSA IN DIE 1930’s VEROORSAAK
                WAS?

2.1     2.1.1    [Definisie van ŉ konsep uit Bron 2A – V1]
                 • Die ergste ekonomiese ineenstorting van die industriële wêreld
                    wat tot werkloosheid en armoede van miljoene mense gelei het.
                 • Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 1 x 2)           (2)

        2.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                 • Spekulante het hul aandele verloor.
                 • Banke het misluk.
                 • Die land se geldvoorraad het verminder.
                 • Maatskappye het bankrot gespeel en hul werkers in massas
                    begin afdank.                                      (4 x 1)             (4)

        2.1.3    [Analise van bewyse uit Bron 2A – V2]
                 • Die president het gedink dat die situasie vanself sou
                    normaliseer.
                 • Die president het nie die behoefte gesien om in te gryp om die
                    mense en besighede by te staan nie.
                 • Die president kon nie die probleme wat deur die depressie
                    veroorsaak was, oplos nie.
                 • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)        (2)

        2.1.4    [Sintese van bewyse uit Bron 2A – V2]
                 • Die federale regering is toegelaat om in te gryp in die praktyke
                     van vrye onderneming om die publiek te beskerm.
                 • Die federale regering het bejaardes afhanklik van
                     staatstoelaes gemaak.
                 • Die staat het verantwoordelikheid geneem om na die welsyn
                     van sy burgers om te sien.
                 • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)        (2)

        2.1.5    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
                 • Hoover het geweier om in te gryp / of om die Amerikaanse
                     publiek by te staan, terwyl Roosevelt hulle ŉ Nuwe Bedeling
                     belowe het.
                 • Hoover het groot ondernemings ondersteun, maar geweier om
                     die Amerikaanse publiek te help, terwyl Roosevelt verligting,
                     hervorming en herstel vir armes en behoeftiges belowe het.
                 • Hoover het geglo dat besighede hulself sou herstel, en het dus
                     nie die swakhede in die Amerikaanse ekonomie gesien nie,
                     terwyl    Roosevelt      die   Amerikaanse       regering     se
                     verantwoordelikheid geïdentifiseer het om die ekonomie te
                     herstel.
                 • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)      (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                  GESKIEDENIS V1                       (EC/NOVEMBER 2023)

2.2     2.2.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                • Om die voortgesette ekonomiese ineenstorting onmiddellik te
                   stop.                                              (1 x 2)           (2)

        2.2.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                • Emergency Banking Act (Wet op Nood bankdienste)
                • Federal Emergency Relief Act (FERA)
                • Civil Works Administration (CWA)
                • Civilian Conservation Corps (CCC).          (Enige 2 x 1)             (2)

        2.2.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                • Dit het solvente banke toegelaat om oop te bly.
                • Sukkelende banke is onder federale toesig geplaas.
                • Mense het begin om hul geld in bankrekeninge te deponeer.
                • Die banke het die kliënte se deposito’s verseker.
                • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)       (4)

        2.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                • Dit het werk verskaf in landbou, kuns en konstruksie.
                • Dit het salarisse verskaf wat soortgelyk aan hul vorige werke
                    was.
                • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 1 x 2)     (2)

2.3     2.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                • Hulle het meer as 4 000 nuwe skoolgeboue gebou
                • Hulle het 130 nuwe hospitale opgerig
                • Ongeveer 9 000 myl stormdreine en rioolpype/-lyne gelê
                • 29 000 nuwe brûe gebou
                • 150 nuwe vliegvelde gebou
                • 280 000 myl paaie geplavei of herstel
                • 24 miljoen bome geplant om die verlies aan vrugbare bogrond
                   te verlig.                                     (Enige 2 x 1)         (2)

        2.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                • Dit het werk aan werkloses verskaf.
                • Dit het geld vir sopkombuise, komberse ens. opsy gesit
                • Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 1 x 2)         (2)

        2.3.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                • Groot ondernemings het gevoel dat die Nuwe Bedeling mense
                    te afhanklik van regeringsondersteuning maak.
                • Groot ondernemings het gevoel dat die regering inmeng in die
                    manier waarop hulle hul sake doen.
                • Groot ondernemings was van mening dat die Nuwe Bedeling
                    te sosialisties was.
                • Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                  GESKIEDENIS V1                                       13

2.4     2.4.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
                 • 1933                                                            (1 x 2)       (2)

        2.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                 • Die werkloosheidsyfer het aansienlik gedaal.
                 • Enige relevant response.                                 (Enige 1 x 2)        (2)

        2.4.3    [Bepaling van die bruikbaarheid van Bron 2C – V3]
                 Die bron is bruikbaar omdat:
                 • Dit wys hoe die werkloosheidsyfer na die implementering van die
                    Nuwe Bedeling gedaal het.
                 • Dit toon dat die produksievlakke aansienlik toegeneem het toe die
                    werkloosheidsyfer gedaal het.
                 • Dit toon dat die Nuwe Bedeling suksesvol was in die bekamping van
                    werkloosheid tydens die Groot Depressie.
                 • Enige ander relevante antwoord.                        (Enige 1 x 2)          (2)

2.5     [Vergelyking van bewyse uit Bron 2C en 2D – V3]
        • Bron 2C verklaar dat die werkloosheidsyfer in 1935 20% was, wat in Bron 2D
           bevestig word.
        • Bron 2C verklaar dat miljoene deur die WPA in diens geneem is, wat gelei
           het tot ŉ direkte afname in die werkloosheidsyfer soos in Bron 2D aangedui.
        • Enige ander relevante antwoord.                             (Enige 1 x 2)              (2)

2.6     [Interpretasie, analise en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
        Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoorde insluit.

        •   Die Groot Depressie het op 29 Oktober 1929 begin met die ineenstorting van
            die Amerikaanse aandelemark (Bron 2A)
        •   Miljoene Amerikaners het hul werk verloor en werkloos geword (Bron 2A)
        •   President Hoover het geweier om in te gryp terwyl president Roosevelt die
            Amerikaanse publiek ŉ Nuwe Bedeling aangebied het (Bron 2A en eie kennis)
        •   Die verligtingsprogramme is geïmplementeer om die ekonomiese vryval
            onmiddellik te stop (Bron 2B)
        •   Die Emergency Banking Act het die publiek se vertroue in die banksektor
            herstel (Bron 2B)
        •   Die Federal Emergency Relief Act, die Civil Works Administration en die Civil
            Conservation Corps het onmiddellike ondersteuning gebied in die vorm van
            kontant en tydelike werksgeleenthede (Bron 2B)
        •   Baie mense was werksaam in die landbou, die kuns, konstruksie- en
            onderwyssektore (Bron 2B)
        •   Die Works Progress Administration het werk aan miljoene Amerikaners
            verskaf (Bron 2C)
        •   Die WPA het voorsiening gemaak vir die bou van 4 000 nuwe skole 130
            hospitale 900 myl stormdreine 29 000 nuwe brûe en 150 nuwe vliegvelde
            (Bron 2C)
        •   Miljoene Amerikaners verdien nou ŉ salaris – begin spandeer en verbeter hul
            lewens (Eie kennis)
        •   Die werkloosheidsyfer het aansienlik tussen 1933 en 1937 gedaal (Bron 3D).
        •   Namate die werkloosheidsyfer tussen 1933 en 1937 gedaal het, het die
            produksievlakke toegeneem (Bron 2D)
        •   Enige ander relevante antwoord.
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                   GESKIEDENIS V1                     (EC/NOVEMBER 2023)

        Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                      • Gebruik bewyse op ŉ elementêre manier,
                        byvoorbeeld, toon min of geen begrip van die
                        maatreëls wat Roosevelt geïmplementeer
                        het om die werkloosheidsprobleem op te los
                                                                        PUNTE
        VLAK 1          wat deur die Groot Depressie in die VSA in
                                                                         0–2
                        die 1930’s veroorsaak is.
                      • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor die
                        onderwerp verslag te doen of kan nie oor die
                        onderwerp verslag doen nie.
                      • Bewyse is meestal relevant en hou verband met
                        die onderwerp, byvoorbeeld, toon ŉ mate van
                        begrip van die maatreëls wat Roosevelt
                        geïmplementeer         het       om       die   PUNTE
        VLAK 2
                        werkloosheidsprobleem op te los wat deur         3–4
                        die Groot Depressie in die VSA in die 1930's
                        veroorsaak is.
                      • Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier.
                      • Gebruik relevante bewyse, byvoorbeeld, toon ŉ
                        insig in die maatreëls wat Roosevelt
                        geïmplementeer      het    om     die   werk-
                        loosheidsprobleem op te los wat deur die
                                                                        PUNTE
        VLAK 3          Groot Depressie in die VSA in die 1930’s
                                                                         5–6
                        veroorsaak is.
                      • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                        georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                        onderwerp toon.                                                (6)
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                    GESKIEDENIS V1                                      15

VRAAG 3:        HOE HET DIE NAZI’S MINDERHEIDSGROEPE IN DUITSLAND
                TUSSEN DIE 1930’s EN 1940’s VERVOLG?

3.1     3.1.1    [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 3A – V1]
                 • Haat teenoor die Jode.
                 • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 1 x 2)       (2)

        3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                 • Die opskorting van individuele persvryheid, spraak en
                    byeenkomste
                 • Die Bemagtigingswet van 23 Maart 1933 ... het Hitler
                    diktatoriale magte gegee.                                (2 x 1)      (2)

        3.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 • Duitsland is negatief deur die Groot Depressie beïnvloed.
                 • Duitsland het nog steeds oorlogsvergoeding aan die
                     Geallieerde moondhede betaal.
                 • Hitler het die Jode die skuld vir die ekonomiese ontberings van
                     Duitsland gegee.
                 • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)        (2)

        3.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 • Die Nazi’s het die Jode die skuld vir Duitsland se nederlaag in
                     die Eerste Wêreldoorlog gegee.
                 • Hulle het die Jode en die kommuniste daarvan beskuldig dat
                     hulle Duitsland tydens die Eerste Wêreldoorlog verraai het.
                 • Hulle het die Jode as sondebokke vir hulle rasse-ideologieë
                     gebruik.
                 • Hulle het geglo dat die Jode die bankwese en finansies van
                     Duitsland beheer en tot die Groot Depressie bygedra het.
                 • Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 2 x 2)      (4)

3.2     3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                 • Die stelselmatige moord op geïnstitusionaliseerde pasiënte
                    met gestremdhede in Duitsland.                        (1 x 2)         (2)

        3.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                 • Ernstige psigiatriese gestremdhede.
                 • Ernstige neurologiese gestremdhede.
                 • Ernstige fisiese gestremdhede.                            (3 x 1)      (3)

        3.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                 • Die verbetering van die menslike ras deur beplande
                     voortplanting, terwyl ander minderwaardige rasse verhoed was
                     om voort te plant deur gedwonge sterilisasie.
                 • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 1 x 2)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                   GESKIEDENIS V1                        (EC/NOVEMBER 2023)

        3.2.4   [Analise van bewyse uit Bron 3B – V2]
                • Gestremdes sal die Ariese ras besoedel.
                • Gestremdes sal meer gestremde nageslag voortbring.
                • Gestremdes was afhanklik van maatskaplike welsyn van die
                   staat en het dus ŉ finansiële las vir die staat geword.
                • Die geld wat gebruik was om gestremdes te handhaaf kon in ‘n
                   meer produktiewe manier aangewend word.
                • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)      (4)

        3.2.5   [Sintese van bewyse uit die Bron 3B – V2]
                 • Die Genadedood-program het die mense se reg om te lewe
                    geskend.
                 • Die Genadedood-program het die mense se reg op lewe
                    geskend.
                 • Die Genadedood-program het die mense se reg om sonder
                    inmenging voort te plant geskend.
                 • Die Genadedood-program het die mense se vryheid van keuse
                    geskend om hul eie lot te bepaal.
                 • Die Genadedood-program het die mense se reg op privaatheid
                    geskend.
                 • Die Genadedood-program het die mense se reg op veiligheid
                    geskend.
                 • Enige ander relevante antwoord.              (Enige 2 x 2)             (4)

3.3     3.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                • Roma
                • Sinti
                • Manouches                                                  (3 x 1)      (3)

        3.3.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                • Vergassing
                • Siekte
                • Uithonger of uitputting
                • Vermoor deur wagte.                                 (Enige 2 x 1)       (2)

        3.3.3   [Analise van bewyse uit die Bron 3C – V2]
                • Hulle kon sterilisasie aanvaar het.
                • Hulle kon dit in ŉ hof betwis het.
                • Hulle kon probeer ontsnap.
                • Hulle is vervolg.
                • Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 2 x 2)       (4)

        3.3.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V2]
                • Sterilisasie is slegs op minderwaardige rasse in Duitsland
                   toegepas.
                • Sterilisasie is slegs toegepas op minderheidsgroepe wat in
                   Duitsland gewoon het.
                • Sterilisasie is slegs toegepas op mense van kleur wat in
                   Duitsland gewoon het.
                • Die Ariese ras is nie aan gedwonge sterilisasie onderwerp nie.
                • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)         (4)
Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   GESKIEDENIS V1                                      17

3.4     3.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 • Dit toon dat daar teen kinders met gestremdhede
                     gediskrimineer was in Duitsland.
                 • Dit toon dat kinders met gestremdhede as ŉ las vir die Duitse
                     regering beskou is.
                 • Dit beklemtoon die Duitsers se beleid van diskriminasie
                     teenoor kinders met gestremdhede.
                 • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)       (4)

        3.4.2    [Evaluering van die bewyse in die Bron 3D – V3]
                 • Dit het die menseregte van mense geskend.
                 • Die slagoffers van genadedood-programme het nie die kans
                    gekry om hul lot te kies nie.
                 • Enige ander relevante antwoord.               (Enige 1 x 2)           (2)

3.5     [Vergelyking van bewyse uit Bron 3B en 3D – V3]
        • Bron 3B verklaar dat kinders met gestremdhede ŉ las vir die Duitse
           samelewing was, terwyl Bron 3D ŉ visuele voorstelling gee van die las
           wat in Bron 3B genoem word.
        • Bron 3B noem die verskillende tipes gestremdhede wat in Bron 3D
           gesien kan word.
        • Enige ander relevante antwoord.                          (Enige 1 x 2)         (2)

3.6     [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
        Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:

        •   Die Nazi-party was uiters anti-Semities (Bron 3A).
        •   Die Nazi's het geglo dat hulle meerderwaardig bo ander rasse was
            (Bron 3A).
        •   Die Nazi’s het geglo dat die minderwaardige rasse ŉ biologiese
            bedreiging vir die suiwerheid van die Duitse ras was (Bron 3A).
        •   Die Jode het die primêre teiken van Nazi-haat geword (Bron 3A).
        •   Die Nazi’s het die Genadedood-program geïmplementeer om mense met
            gestremdhede in Duitsland te vermoor (Bron 3B).
        •   Mense met ernstige psigiatriese neurologiese of liggaamlike
            gestremdhede was as ŉ finansiële las op die Duitse samelewing beskou
            (Bron 3C en 3D).
        •   Kinders met gestremdhede is vermoor met dodelike oordosis medikasie
            wat deur opgeleide mediese spesialiste toegedien was (Bron 3B en 3D).
        •   Die moord is uitgebrei na volwassenes met gestremdhede (Bron 3B).
        •   Sigeuners is as minderwaardig beskou en is deur gedwonge sterilisasie
            doodgemaak (Bron 3C)
        •   Sigeuners is doodgemaak deur vergassing, verhongering, uitputting of
            vermoor deur wagte (Bron 3C)
        •   Die Nazi’s het eugenetiese-programme geïmplementeer om die Duitse
            meesterras te beskerm (Eie kennis)
        •   Enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                    GESKIEDENIS V1                         (EC/NOVEMBER 2023)

        Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                     • Kan nie bewyse onttrek of bewyse uit die bronne op
                       ŉ baie elementêre manier onttrek nie, bv. toon geen
                       of    min   begrip     van    hoe     die    Nazi's
                       minderheidsgroepe in Duitsland tussen die              PUNTE
        VLAK 1
                       1930’s en 1940’s vervolg het.                           0–2
                     • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor die onderwerp
                       verslag te doen of kan nie oor die onderwerp
                       verslag doen nie.
                     • Onttrek bewyse uit die bronne wat meestal relevant
                       is en in ŉ groot mate verband hou met die
                       onderwerp, byvoorbeeld, toon ŉ mate van begrip
                                                                              PUNTE
        VLAK 2         van hoe die Nazi's minderheidsgroepe in
                                                                               3–4
                       Duitsland tussen die 1930’s en 1940’s vervolg
                       het.
                     • Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier.
                     • Gebruik bewyse uit bronne baie effektief in ŉ
                       georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                       onderwerp toon, byvoorbeeld toon ŉ deeglike
                       begrip van hoe die Nazi’s minderheidsgroepe in         PUNTE
        VLAK 3
                       Duitsland tussen die 1930’s en 1940’s vervolg           5–6
                       het.
                     • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
                       paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.                       (6)
                                                                                           [50]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                    GESKIEDENIS V1                                     19

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4: KOMMUNISME IN RUSLAND, 1900–1940

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur van analitiese en interpretasievaardighede gebruik te maak.]

SINOPSIS

Met die skryf van hierdie opstel moet kandidate kan sê tot watter mate Stalin
suksesvol was om Rusland met sy vyfjaarplanne te kon vanaf ŉ agterlike land na ŉ
supermoondheid omskep.

HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:

Inleiding:   Kandidate moet die       vraag   kontekstualiseer   en   ŉ   duidelike
             argumentslyn daarstel.

UITBREIDING

•   Doelwitte: alle vorme van privaatbesit/kapitalisme afgeskaf
•   Ekonomie onder staatsbeheer geplaas.
•   Ekonomie deur ŉ reeks vyfjaarplanne ontwikkel
•   Ongeletterdheid uitgeroei.
•   Landbou gemeganiseer en gekollektiviseer.
•   Die vinnige industrialisering van Rusland
•   ŉ Staatsbeplanningskommissie, die Gosplan, is bemagtig om die ekonomiese
    aktiwiteite van die land te bestuur.
•   Plase gekollektiviseer en gemeganiseer.
•   Twee soorte plase: Staatsplase (arbeiders was ŉ staatsalaris betaal)
•   Kollektiewe plase – Boere het staatswerkers geword.
•   Koelakke het kollektivisering weerstaan deur vee dood te maak en te weier om
    te saai.
•   Stalin het hulle vermoor /na Siberië gedeporteer.
•   Ongeveer 4 miljoen kleinboere vermoor/na Siberië gestuur.
•   Hy het geweld gebruik om kommunisme af te dwing.
•   Teen 1928 het produksievlakke toegeneem.
•   Boere en welgestelde kleinboere wat geweier het om hul ekstra produkte te
    verkoop, is swaar belas.
•   Meganisasie en wetenskaplike boerdery is op groot skaal bekendgestel.
•   Winste is op drie maniere verdeel tussen die staat, werkers en ŉ reserwe-
    bedryfsfonds om gemeenskapsdienste soos skole, ontspanningsentrums en
    hospitale te ondersteun.
•   Die landbou het begin floreer.
•   Alle privaatbesit afgeskaf.
•   Fabrieke produseer volgens staat kwotas.
•   Klem op die ontwikkeling van swaar nywerhede – yster en staal
•   Propaganda is gebruik om werkers te inspireer en om die belangrikheid van
    samewerking vir ŉ beter toekoms te beklemtoon.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                    GESKIEDENIS V1                       (EC/NOVEMBER 2023)

•    Steenkool – om yster en staal te smelt.
•    1 500 nuwe fabrieke gebou.
•    Werkers het lang ure gewerk.
•    Dnieper-dam – hidroëlektriese kragstasie gebou.
•    Groot dorpe en nywerheidsentrums is gebou.
•    Verpligte onderwys het ŉ geskoolde arbeidsmag geskep.
•    Alle kinders tussen 3 en 16 het verpligte onderwys ontvang.
•    Dit het die jeug met kommunistiese oortuigings geïndoktrineer.
•    Woonstelle is gebou om die behuisingstekort op te los.
•    Motors is in Moskou gebou.
•    Olie by Baku ontdek.
•    Duisende nuwe skole is gebou om basiese onderwys aan alle kinders te bied.
•    Onderwys is verpligtend gemaak.
•    Volwasse geletterdheidsklasse, wat ook beklemtoon is, het die
     ongeletterheidsyfer van 50% in 1924 tot 20% in 1939 verlaag.
•    Onderwys is rondom meganiese en ingenieurswese gestruktureer.
•    Nuwe spoorlyne is gebou, en die oues is opgegradeer om grondstowwe,
     vervaardigde produkte en landbouprodukte te help verskuif.
•    Die bou van netwerke van teer paaie en kanaal stelsels om riviere vir praktiese
     navigasie te verbind, het noodsaaklik geword.
•    Klem is op die verbetering van doeltreffendheid en tegnieke in die industrie
     geplaas.
•    Ligte fabrieke is gebou om meer verbruikersgoedere te verskaf om die
     lewenstandaard van die Russiese bevolking te verhoog.
•    Verbruik het dramaties toegeneem, maar groei en ontwikkeling van swaar
     nywerhede het die regering se prioriteit gebly.
•    Die belangrikste suksesse is behaal in die masjien vervaardigingsbedryf.
•    Russiese mense het groot opofferings gemaak deur lang ure te werk.
•    Stalin het aanmoediging, dissipline en terreur gebruik om sy doel te bereik.
•    Teen 1940 was Rusland die tweede grootste industriële moondheid ter wêreld.
•    Die Derde Vyfjaarplan van 1939 tot 1942 is deur die Tweede Wêreldoorlog
     onderbreek
•    Enige ander relevante antwoord.

• Gevolgtrekking: Kandidate moet hulle argument met ŉ relevante gevolgtrekking
                  saamvat.                                                              [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/NOVEMBER 2023)                   GESKIEDENIS V1                                         21

VRAAG 5: KAPITALISME IN DIE VSA, 1900–1940

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse met
behulp van analitiese en interpretatiewe vaardighede.]
SINOPSIS
Kandidate moet die sosiale impak van die Groot Depressie op die Amerikaners,
Duitsers en Japanese krities bespreek. Hulle moet ook die reaksies van hierdie lande
op die Groot Depressie uiteensit.
Kandidate moet historiese bewyse gebruik om hul argument te ondersteun.

HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:
Inleiding:   Kandidate moet aandui hoe die Groot Depressie die Amerikaners, Duitsers
             en Japanese sosiaal beïnvloed het en hoe die lande op hierdie uitdagings
             gereageer het.

UITBREIDING

Die VSA
• Selfmoord het toegeneem namate mense besef dat hulle ŉ paar weke gelede ryk en
   nou sonder geld was.
• Plaaspryse het so dramaties gedaal dat baie boere hul huise en grond verloor het.
• Die ontwikkeling van ŉ ‘Stofkom’ (Dust Bowl) in die 1930’s het die situasie in ŉ krisis
   verander.
• Swak boerderymetodes en droogte het die land in ŉ uitgestrekte woestyn verander
   toe sterk winde die bogrond weggewaai het.
• Plase is verlaat toe duisende verwoeste boere en uitgesitte huurder-boere
   weswaarts gemigreer het om werk in Kalifornië te soek.
• Mense het werkloos en haweloos geword.
• Besigheidsmislukkings het tot afleggings gelei.
• Daar was geen maatskaplike sekerheid en werkloosheidsversekering vir diegene
   wat werk verloor het nie.
• Werklose mense het in broodlyne vir gratis kos van liefdadigheidsorganisasies
   gewag.
• Gesinne het uitmekaar gegaan of uit hul huise getrek op soek na werk.
• Groot informele nedersettings het buite groot stede ontstaan.
• Werkloses en hawelose het klein plakkershutte gebou wat ‘Hooverville’s’ genoem
   was.
• Hoover het geglo in individualisme en selfstandigheid.
• In 1932 belowe Roosevelt ŉ Nuwe Bedeling aan Amerikaners.
Duitsland
• Duitsland is swaar deur die Groot Depressie getref.
• Duitsland het gesukkel om die skadevergoeding te betaal
• Die getalle werklose mense het gestyg
• Hitler het die Jode en die kommuniste die skuld vir die Groot Depressie gegee.
• Hitler het hoop vir die Duitse volk gebring en belowe om die Duitse ekonomie te
  herstel.
• Die Nazi-party het gewild geword, en Hitler is as kanselier aangewys.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                                  GESKIEDENIS V1                      (EC/NOVEMBER 2023)

Japan
• Japan is swaar deur die Groot Depressie getref
• Die invoer van goedere uit die buiteland het baie duur as gevolg van tariewe
  geword.
• Die Japannese syhandel is erg deur die Groot Depressie geraak.
• Japannese het vertroue in die politici verloor en hulle tot militêre steun
  gewend.
• Namate Japan se ekonomie versleg het, het die land aggressiewer geword
• Een manier om toegang tot grondstowwe vir Japan te kry, was om meer
  grondgebied onder Japannese bewind te kry.
• Weermag-generaals het gekyk na die anneksasie van dele van China om
  toegang tot grondstowwe te kry.
• In 1931 is die hulpbronryke Mantsjoerye deur Japan in beslag geneem
• Japan bedank uit die Volkebond en val China binne
• Die drieparty-verdrag tussen Duitsland, Italië en Japan is onderteken.
• Enige ander relevante reaksie

• Gevolgtrekking: Kandidate moet hulle argument met ŉ relevante gevolgtrekking
                  saamvat.                                                           [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [HISTORY P1 QP GR11 NOV 2024 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-qp-gr11-nov-2024-afr-d-watermark/80e4101f-56a5-4975-b043-70c0d70f5fea) — History · QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 GR11 MEMO SEPT2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-memo-sept2020-afrikaans/de87c1a6-c3b2-4fe1-8fa7-a5a4ef35c1c6) — History · Memo · 2020 · Afr
- [HISTORY P1 GR11 MEMO NOV2019 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-memo-nov2019-afrikaans/f207eb91-1755-4f92-a1be-ae41241c8da2) — History · Memo · 2019 · Afr
- [HISTORY P1 GR11 MEMO NOV2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-memo-nov2018-afrikaans/bc915bce-d755-44f3-bcee-54a9c7c80127) — History · Memo · 2018 · Afr
- [HISTORY P1 GR11 QP NOV2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-qp-nov2020-afrikaans/2b1d86d0-5be8-4141-a226-88848f434786) — History · QP · 2020 · Afr
- [HISTORY P1 GR11 ADDEN NOV2018 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-adden-nov2018-afrikaans/fac8a9c0-5784-4961-9990-8f4abac03612) — History · Addendum · 2018 · Afr

## More from Grade 11 History

- [Gr 11 His ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-his-atp-2023-24/4c199bf3-d253-42ae-b90d-b030dfc6ecc2) — ATP
- [EC History Grade 11 June 2025 P1 only](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-11-june-2025-p1-only/555be0f1-39a3-47b5-8fec-f622076c09d3) — QP · 2025
- [EC History Grade 11 June 2025 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-11-june-2025-p2-and-memo/0051e460-14cf-43df-a19e-374c9f6a797a) — QP + Memo · 2025
- [HISTORY P2 QP GR11 NOV 2025 AFR watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-gr11-nov-2025-afr-watermark/9143c679-6add-4eb7-8a5d-6ef35e708429) — QP · 2025 · Afr
- [HISTORY P2 ADDENDUM GR11 NOV2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-gr11-nov2022-afrikaans/30b1426a-6a42-4d8b-8b07-8539250dd975) — Addendum · 2022 · Afr
- [HISTORY P2 QP GR11 NOV2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-gr11-nov2022-afrikaans/43fc33cf-1230-4b19-b533-ba8a29c8e3a5) — QP · 2022 · Afr

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
