# History Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2021 Addendum

> Grade 12 History Paper 1 addendum from the Eastern Cape Mock Exam 2021, 16 pages. Read online or get the free PDF download.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept2021-xhosa-d/4bbeb586-4f86-452f-89fb-d02e54f4905d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Addendum
- Year: 2021
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 1 Eastern Cape Mock 2021 Addendum](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept2021-xhosa-d/4bbeb586-4f86-452f-89fb-d02e54f4905d)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021. Addendum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

          NATIONAL
     SENIOR CERTIFICATE

            IBANGA 12

      SEPTEMBA 2021

  ISIFUNDO SEZEMBALI P1
        ISIHLOMELO

            *HISXHO3*

     Esi sihlomelo sinamaphepha ali-14.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                     ISIFUNDO SEZEMBALI P1                             (EC/MSINTSI2021)

 UMBUZO WOKU-1: YENZA   NJANI   IBERLIN  BLOCKADE    UKUNYUSA
                UKUNGAVANI    PHAKATHI KWEUNITED STATES    OF
                AMERICA (USA) NESOVIET UNION (USSR) NGEMFAZWE
                EBANDAYO?

 UMTHOMBO 1A

 Lo mthombo ucacisa izizathu zokuvalwa kwe Berlin nguStalin ngo1949.

 Ekupheleni kweMfazwe yesibini yeHlabathi, iMelika, iFrance neRashiya yohlula iJamani
 yangamacandelo amane, njengoko kwakucacisiwe kwiNkomfa yaseYalta ngoFebruwari
 ka1945 yaza kwangaloo nyaka yenziwa yaba semthethweni ePotsdam. IBerlin, nangona
 yayikwicandelo elalohlulelwe iRussia nayo yohlulwahlulwa,ummandla waseNtshona
 yeBerlin wawela ezandleni zamazwe adibeneyo yaze iMpuma yeBerlin yaba phantsi
 kolawulo lwe Rashiya.

 Ikhokhelwe nguJoseph Stalin, iSoviet Union yayifuna ukohlwaya iJamani
 ngokwezoqoqosho, iyinyanzela ukuba ihlawule imbuyekezo yemfazwe ize incedise
 ngezinto zayo zorhwebo lweteknoloji       ukuvuselela iSoviet kwezoqoqosho emva
 kwemfazwe. Kwelinye icala, iAllies yakubona ukuvuselelwa kwezoqoqosho kweJamani
 kubalulekile ekuyigcineni njengendawo ekhusela (udonga) ichasene nokusasazeka
 kobukomanisi obuvela eMpuma Yurophu, apho uStalin ayenze yaluqilima impembelelo
 yeSoviet.

 … NgoJuni, amagosa ase U.S. nase-Bhritane bazisa imali entsha, iDeutschmark,
 eBazonia naseNtshona Berlin, ngaphandle kokwazisa oogxa babo baseSoviet. Yayibona
 le nto iSoviet njengokutyeshelwa kwezivumelwano zabo zasemva kwemfazwe, iiSoviet
 zakhupha imali yazo kwangoko, iOstmark, zaya eBerlin nakwimpuma yeJamani.
 Kwangolo suku lwama 24 kuJuni ngo-1948 bavala yonke indlela, umzila kaloliwe kunye
 nokufikelela emiseleni kwimimandla yeZizwe ezihlangeneyo yaseBerlin, besazisa ukuba
 iindlela ezine zolawulo lwesixeko zifikelele esiphelweni.

    [Ukusuka https:// www.history.com/topics/cold-war/berlin-blockade. Kufumaneka ngo6 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                       Nceda utyhile

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/MSINTSI2021)                    ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                          3

 UMTHOMBO 1B

 Umthombo ongezantsi ugxile kwindlela ezaphendula ngayo Izizwe                       zaseNtshona
 ngokuvalwa kweBerlin yiRashiya ngo1949.

 IBerlin blockade yaba kukungqubana kokuqala okukhulu phakathi kwamalungu
 oManyano oLukhulu (Grand Alliance), kwaye ukusukela ngoku, kwacaca ukuba iMfazwe
 ebandayo iqalile. Izizwe ezimanyeneyo zaseNtshona zazingakulungelanga ukuzibeka
 emngciphekweni wongquzulwano ngezixhobo neeSoviet ukuvula indlela eya eNtshona
 Berlin. Zathatha isigqibo sokuba icandelo labo laseBerlin (entshona) liya kubonelelwa
 ngomoya. Oku kwaziwa njengeBerlin Airlift kwaye kwaphela iinyanga ezilishumi elinanye
 de uValo lwaphakanyiswa ngoMeyi 1949.

 Kuvuthondaba lweBerlin Airlift, inqwelomoya evela kuMazwe aseNtshona yayifika
 eBerlin's Templehof Airport mzuzu ngamnye. Ukugcina iNtshona yeBerlin inkxaso ngale
 ndlela kwakuxabisa iUSA i$350 yezigidi kwaye iBhritane i£17 yezigidi.

 Kwangokunjalo, uStalin wayengakulungelanga ukusebenzisa izigalo ukunqanda
 amazwe aseNtshona ekuboneleleni iNtshona yeBerlin ngomoya, kuba wayengafuni
 kubekho imfazwe. NgoMeyi ka1949, uStalin waluphelisa uvalo lwendlela(blockade).

 Amazwe amanyeneyo azimisela ukwakha iNtshona yeBerlin njengomboniso
 woongxowankulu. AmaJamani amaninzi avela kummandla weSoviet awelela eNtshona
 Berlin. IJamani neBerlin ziza kuhlala zingumthombo woxinzelelo eYurophu ngexesha
 lemfazwe obandayo.

 NgoEpreli 1949, iUSA, iBhritane neFrance zabhengeza ngokusesikweni ukusekwa
 kweGerman Federal Republic (eNtshona Jamani). Ngo1949 bekukho ulwazi kwihlabathi
 liphela leMfazwe ebandayo.

 [Ukusuka https://www.bbc.co.uk/bitesize/guides/zgdnmsg/revision/4. Kufumaneka ngo6 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                    Nceda utyhile

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                     ISIFUNDO SEZEMBALI P1                               (EC/MSINTSI2021)

    UMTHOMBO 1C

    Isicatshulwa esingezantsi sichaza ifuthe leBerlin blockade kuMazwe aManyeneyo
    nabemi baseNtshona Berlin.

    Phakathi komhla wama24 kuJuni 1948 nowama30 kweyoMsintsi ngo1949 amajoni
    aseBhritane naseMelika enza malunga na400 000 yeenqwelomoya zisiya eNtshona
    Berlin, zithutha (zithwele) phantse iitoni ezizigidi ezibini zokutya, amalahle, iimpahla
    nezinye izinto eziyimfuneko. Ngexesha leentsuku ezixakeke kakhulu, inqwelomoya
    yayihlala rhoqo kwimizuzwana engama45 kwesinye sezikhululo zeenqwelo-moya
    ezintathu eNtshona Berlin. Abaqhubi beenqwelo moya bade basebenzise imilambo
    njengeendlela zokuzisa imithwalo yabo ebalulekileyo. Umlambo iHavel waseBerlin
    yayiyindawo yokumisa iinqwelomoya (iinqwelomoya ezinokuhlala emanzini) ezithatha
    inxaxheba kuthutho ngomoya.

    Nangona kunjalo, nangoncedo olunikezelwe ngamazwe aseNtshona, zange ibe
    ngunyaka olula kubahlali baseBerlin abavalelweyo. Ipetroli ibinqongophele
    kangangokuba amaziko ombane ayebonelela ngombane iiyure ezimbalwa kuphela
    ngosuku. Umxhesho wokutya ububandakanya ikakhulu iitapile ezomileyo
    (ezomisiweyo) ukutya oku kwakungafumaneki kwaphela. Ebusika ilanga lalitshona
    phambi kwentsimbi yesine. Abantu baseNtshona Berlin babexinanisana
    (behlanganisana) kumakhaya abo abandayo, amnyama kungekho bushushu, kukhanya
    okanye sidlo sishushu ukubonwabisa.

    Nangona kunjalo, abantu baseNtshona Berlin babezimisele ukunganikezeli kuxinzelelo
    lweSoviet. Bala ukwamkela ukutya kurhulumente wobukomanisi waseEast Berlin.

         [Ukusuka A History of the United States, Volume II: 1865 to the Present – American Voices ngu S.
                                                                                               Foresman]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                        Nceda utyhile

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/MSINTSI2021)                       ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                                 5

  UMTHOMBO 1D

  Lo mthombo yifoto ebonisa ukothulwa kwezixhobo eNtshona yeBerlin phakathi ko1948
  no1949.

               [Ukusuka https://schoolshistory.org.uk/topics/world-history/cold-war-1945-1972/berlin-airlift/.
                                                                       Kufumaneka ngo05 Januwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                             Nceda utyhile

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                   ISIFUNDO SEZEMBALI P1                           (EC/MSINTSI2021)

    UMBUZO 2:      KWAKUTHENI IANGOLA IBE YINDAWO EKUGXILWE KUYO
                   KWIMFAZWE EBANDAYO EAFRIKA NGEE1970s?

    UMTHOMBO 2A

    Lo mthombo ujolise kwimvelaphi yemfazwe yenkululeko yaseAngola.

    Ityebile ngedayimani neoyile, iAngola yaba lelinye lamazwe okugqibela eAfrika
    ukufumana inkululeko kwilizwe laseYurophu. Nge25 ka-Epreli 1974, umkhosi
    wamaPhuthukezi wokubhukuqa umbuso waqhankqalazela iinkqubo zelizwe
    lobukoloniyali waphumelela ukubhukuqa ulawulo. Umkhosi odibeneyo woMbutho
    iPopular Movement for the Liberation of Angola (MPLA), iNational Front for the liberation
    of Angola (FNLA), ne National Union for Total Independence of Angola (UNITA) yenze
    urhulumente wotshintsho ngeSivumelwano seAlvor sango1974.

    Kunyaka nje omnye urhulumente waye waqhekeka (wawa), kwaye ngoncedo lweUSSR
    nomkhosi waseCuba, i-MPLA ejolise kuMarxist phantsi kukaJose dos Santos yathimba
    ulawulo lweAngola. IUnited States, iBrazil noMzantsi Afrika baxhase iUNITA,
    ngokubonelela ngezixhobo zokulwa, iingxelo zezobuntlola kunye namajoni.

    Ukulwa okunzima kwaqhubeka de kwangunyaka ka1991 xa kwafikelelwa
    kwisivumelwano sethutyana (esingesosigxina) esaziwa ngokuba yiBicesse Accords.
    Unqanda umlo ngokukhawuleza, nokususwa kwemikhosi yoMzantsi Afrika,
    isivumelwano sagunyazisa urhulumente omtsha wesizwe nomkhosi, nokhetho lokuqala
    lwamaqela eAngola.

          [Ukusuka www.blackpast.org>angolan-civil-war1975-2002. Kufumaneka ngo-7 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Nceda utyhile

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/MSINTSI2021)                     ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                           7

 UMTHOMBO 2B

 Lo mthombo ungezantsi uchaza ukubandakanyeka kwamazwe anamandla kwimfazwe
 yobukhaya yaseAngola yowe1975.

 Ingxaki yaseAngola yajika yaba yindawo yokulwa yeMfazwe eBandayo njengoko
 amazwe anamandla kunye nabalingane bawo bezisa uncedo lomkhosi kubaxhasi
 ababathandayo. I-United States ibonelela ngoncedo noqeqesho kuzo zombini iFNLA
 kunye neUNITA, ngelixa imikhosi yaseZaire incedise uHolden Roberto kunye nabalwi
 bakhe. IChina, nayo, yathumela abafundisimkhosi ukuba bayoqeqesha iFNLA. ISoviet
 Union ibonelele ngoqeqesho lwasemkhosini nezixhobo kwiMPLA. Ngexesha lehlobo
 lika1975, iMPLA exhaswa yiSoviet yakwazi ukudibanisa amandla eLuanda kunye
 nokugxotha (ukubhukuqa) iFNLA exhaswa yiUSA kwikomkhulu, kodwa iFNLA
 yaqhubeka nokuhlasela. Imikhosi eseleyo yamaPhuthukezi ayiphumelelanga ukunqanda
 (ukumisa) ubundlobongela. Xa inkokeli ye-MPLA uAgostino Neto yabhengeza umhla
 we11 kuNovemba ngo1975 njengosuku lokuzimela kwe-Angola, iLisbon yagqiba
 kwelokuba iyirhoxise imikhosi yayo ngaloo mhla.

 IMPLA yayinobudlelwane obasekwa kudala neCuba kaFidel Castro. Ngaphambi komhla
 woku1 kaNovemba iMPLA yathethathethana noCastro ngoncedo lwaseCuba. Kwangelo
 xesha, iUNITA, eyayonwabele inkxaso yaseUS, yaya kurhulumente wengcinezelo
 eMzantsi Afrika ukomeleza umkhosi wayo. IPitoli, ngenjongo yokuphelisa
 ukusetyenziswa kweAngola njengeziseko sabavukeli abalwela inkululeko yoMzantsi
 Afrika yahlala eNamibia,yancedisa ngemikhosi eyangena eMazantsi eAngola ngo
 Okthobha kwaye yenza inkqubela phambili ngokukhawuleza ukuya kwikomkhulu.
 Ekuphenduleni, uCastro wathumela amaQumrhu aKhethekileyo aseCuba ukunqanda
 ukuhambela phambili koMzantsi Afrika kwaze waphumelela ekutsaleni ingqalelo yokuba
 iUnited States ibonelele ngenkxaso kwiqela elamkela uncedo ngoku kurhulumente
 wengcinezelo.

     [Ukusuka https://history.state.gov/milestones/1969-1976/angola. Kufumaneka ngo-8 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                      Nceda utyhile

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P1                              (EC/MSINTSI2021)

UMTHOMBO 2C

Lo mthombo ungezantsi ucacisa izizathu zokubandakanyeka koMzantsi Afrika kwiMfazwe
Yamakhaya yaseAngola yowe1975.

KwiNdlu yoWisomthetho ngoJanuwari 1976 uVorster (Inkulumbuso yoMzantsi Afrika)
wabeka ityala lokungenelela koMzantsi Afrika eAngola ngokuthe ngqo emagxeni
amaRashiya nawaseCuba: Ukubandakanyeka kwethu kwaba sisiphumo songenelelo
lweRashiya neCuba, ukuba babengangenanga eAngola, ukuba bebengathathanga
nxaxheba kulo mcimbi, ukuba khange bazame ukuguqula (ukusingela phantsi) iAngola
iphela kunye nokucinezela (iqulethe) abantu bayo, uMzantsi Afrika ngewungazange
ungene eAngola kwaphela … Singene sagxotha iCuba neMPLA kude namadama
(iRuacana neCalueque)’.

Ayithandabuzeki into yokuba inkxaso eyanikwa ngamaRussia namaCuba kwiMPLA
ngohlobo lweezixhobo noqeqesho zanikela ngandlela ithile ekukhuthazeni ungenelelo
loMzantsi Afrika, kodwa akunakulindeleka ukuba ibisesona sizathu sibalulekileyo njengoko
uVorster esitsho. Yayiyi-SWAPO, hayi amaCuba neMPLA, abo basongela amadama
amabini phakathi kweRuacana neCalueque. Esona sizathu sokungenelela koMzantsi
Afrika eAngola yayingekokubakho kwabantu baseRussia nabaseCuba, kodwa
yayingumnqweno (lulangazelelo) lokuthintela urhulumente weMPLA onenzondo
ekulawuleni. Xa amajoni aseMzantsi Afrika aqala ukuhlasela iAngola ekuqaleni
kukaOkthobha, kwakungekho bantu baseRussia kwaye bembalwa abantu baseCuba kweli
lizwe.

Kukwakho nobungqina bokuba uMongameli Kaunda waseZambia noMongameli Mobutu
waseZaire, akekho kubo owayeyithanda iMPLA, bayamkela inkxaso yoMzantsi Afrika
kwiFNLA neUNITA.

… Iintshukumo zoMzantsi Afrika zawutsalela ekungeneni (ngakumbi nangakumbi) nzulu
kwimfazwe yaseAngola … uNjengele Hendrik van den Bergh wathunyelwa eFrance
eyokuthenga izixhobo ezixabisa ama R20 yezigidi zeFNLA neUNITA … Abahlohli base
Mzantsi Afrika baqala ukuqeqesha amajoni e-FNLA nawe UNITA kuMazantsi eAngola.

                             [Ukusuka South Africa in the 20th Century ngu-BJ Liebenberg ne-SB Spies]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                    Nceda utyhile

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/MSINTSI2021)                     ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                         9

UMTHOMBO 2D

Ifoto engezantsi yavela kwiThe Observation Post kwaye inesihloko esithi ‘Utshaba
lotshaba lwam ngumhlobo wam.’ Libonisa uMagnus Malan, PW Botha noJonas Savimbi
kumda waseAngola ngexesha leMfazwe yamakhaya yaseAngola yowe1975.

          [Ukusuka https://samilhistory.com/2017/08/19/the-enemy-of-my-enemy-is-my-friend/#comments.
                                                                      Kufumaneka nge12 Julayi 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                    Nceda utyhile

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                ISIFUNDO SEZEMBALI P1                            (EC/MSINTSI2021)

  UMBUZO 3:       ZEZIPHII IINGXAKI EZAFUNYANWA YILITTLE ROCK NINE
                  NGEXESHA     LENDIBANO  KWESIKOLO   ESIPHAKAMILEYO
                  NGO1957?

  UMTHOMBO 3A

  Lo mthombo uchaza isizathu sokudityaniswa kwamaziko emfundo eArkansas kwii1950.

  Ngomhla we17 kuMay ngo1954, iNkundla ePhakamileyo yaseUnited States yagweba
  ngazwinye kumba kosapho lakwa Brown ne Bhodi yezeMfundo yaseTopeka ukuba
  ucalucalulo ngokobuhlanga kumaziko emfundo alukho semthethweni. Emva
  kweentsuku ezintlanu , iBhodi yesikolo iLittle Rock yakhupha ingxelo ethi iyakusithobela
  isigqibo xa iNkundla ePhakamileyo ichaza indlela nexesha elimele kuphunyezwa ngalo
  ukudityaniswa.

  IArkansas ngelo xesha yayiphakathi kwamazwe aseMazantsi aqhubela phambili
  ngokubhekisele kwimicimbi yobuhlanga. IYunivesithi yaseArkansas School of law
  yadityaniswa ngo1949 kunye neLittle Rock Public Library ngo1951. Kwangaphambi
  kokuba iNkundla ePhakamileyo iyalele ukudityaniswa kuqhubeke “ngako konke
  ukukhawuleza ngabom”, iBhodi yesikolo iLittle Rock ngo1955 yamkela ngazwinye icebo
  lokudityaniswa iqale ngo1957 kwinqanaba lesikolo esiphakamileyo.

  … Ngentwasahlobo yowe1957, babengama517 abafundi abaNtsundu ababehlala
  kwisithili seSikolo samaBanga aPhakamileyo iCentral. Amashumi asibhozo avakalise
  umdla wokuya eCentral ekwindla kwaye kwenziwa udliwanondlebe neBhodi yeLittle
  Rock School, eyanciphisa inani labagqatswa ukuya kwi17. Isibhozo sabo bafundi
  sathatha isigqibo sokuhlala kwisikolo sabafundi abamnyama kuphela iHorace Mann
  High School,beshiya iLittle Rock Nine ukwenza indlela yokuya kwisikolo esiphakamileyo
  senkulumbuso yaseLittle Rock.

                          [Ukusuka www.history.com>central high. Kufumaneka ngo8 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Nceda utyhile

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/MSINTSI2021)                    ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                       11

UMTHOMBO 3B

Lo mthombo ugxile kumava kaElizabeth Eckford nge4 kaSeptemba 1957, usuku lwakhe
lokuqala eCentral High School.

Umbono wokuqala u-Eckford awawubonayo xa ehlayo kwibhasi, malunga nebhloko
ukusuka kwiSikolo samaBanga aPhakamileyo yaba lulwandle lobuso obunomsindo.
Wazama ukuhamba esiya esikolweni, kodwa ihlokondiba elalimgculela (elalimenza
isisulu) lamvalela indlela.    Eyedwa, amadolo ayengcangcazela, watyhudisa
kwihlokondiba. Wazama nzima ukuba angalubonakalisi uloyiko. 'Yeyona ndawo inde
endakha ndayihamba ebomini bam bonke' watsho kamva. UEckford wayengomnye
wabafundi bokuqala abasithoba ababezinikele ukuba babe phakathi kwabantu abangam-
Afrika baseMelika ukuya kwisikolo samabanga aphakamileyo iCentral. Xa wayesiya
esikolweni ngaloo ntsasa, uEckford wayicinga into yokuba ingakho ingxaki. Kodwa
wayengazi ukuba uzobona amakhulukhulu abantu abamhlophe abanomsindo
ababemlindile kwangentseni. Ngesiquphe kwakhwaza kwisihlwele. UElizabeth Eckford
wayezama ukungena esikolweni.

UEckford ubuyele kooNogada beSizwe, kodwa zange benze nto. Waya wabuyela
kwindawo ekukhwelelwa kuyo ibhasi wahlala phantsi ebhentshini. Kwakhona, ihlokondiba
lamngqonga. ‘Fumana intambo. Mitsaleleni kulo mthi! Masithabathe amanyathelo ngale
nigger’. ‘Umfazi omhlophe wenza indlela yokuhamba kweso sihlwele, ‘ekhwaza,’ Yekani
lo mntwana. Nimngcungcuthekiselani? Kwiinyanga ezintandathu ukusukela ngoku, niya
kuzifihla iintloko zenu nineentloni. ’Eli bhinqa, uGrace Lorch, lahlala phantsi noEckford
ebhentshini. Labeka ingalo yalo emagxeni akhe laza lahlala apho de yafika ibhasi.

UNkosikazi Lorch wakhwela noEckford de wehla esikolweni awayefundisa kuso umama
wakhe.

               [Ukusuka http://www.ahsd.org/ socialstudies/williamsm/The%20Mob%20at%20Central%20
                                           High%20School.pdf. Kufumaneka kwi-9 ngoFebruwari 2016.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                   Nceda utyhile

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                  ISIFUNDO SEZEMBALI P1                               (EC/MSINTSI2021)

UMTHOMBO 3C

Ifoto engezantsi ibonisa uElizabeth Eckford, omnye wabafundi abantsundu esendleleni
eya kubhalisa kwiSikolo samaBanga aPhakamileyo sabamhlophe, eLittle Rock,
eArkansas ngoAgasti ka1957. Emva kwakhe liqela labazali namalungu oMkhosi
kaZwelonke ababemngcungcuthekisa ngokobuhlanga.

       [Ukusuka https://www.history.com/this-day-in-history/central -high-school-integrated. Kufumaneka
                                                                                 ngo10 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                       Nceda utyhile

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/MSINTSI2021)                   ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                       13

UMTHOMBO 3D

Lo mthombo ujolise kwiziganeko ezenzeka emva kokuba iLittle Rock Nine iqalile ukuya
kwiCentral High School ngo1957.

Ngokuhlwa, kwikomkhulu iWhite House, umongameli wenza intetho kamabonakude
kuzwelonke apho wachaza khona ukuba uthathe inyathelo lokukhusela umthetho
nokukhusela ‘ulawulo lwamahlokondiba’ ‘nesiphithiphithi’. Nge25 kaSeptemba 1957,
iLittle Rock Nine yangena esikolweni phantsi koonogada abaxhobileyo.

Amagosa ahlala kwiSikolo samaBanga aPhakamileyo kunyaka wonke wesikolo, kodwa
abafundi abamnyama babephathwa gadalala ngamazwi nangokwasemzimbeni liqela
labafundi abamhlophe. UMelba Patillo, omnye wabasithoba, wayephoswe ngeasidi
emehlweni, kwaye uElizabeth Eckford watyhalwa kwizitepusi. Abafundi abathathu
abangamadoda kweli qela babedla ngokubethwa ngendlela eqhelekileyo (yesiqhelo).
UMinnijean Brown wanqunyanyiswa emva kokulahla isitya setshilisi phezu kwentloko
yomfundi omhlophe owayemenza isigculelo (emthuka). Uye wamiswa kwakhona unyaka
wonke emva kokuqhubekeka ezilwela.

Abanye abafundi abasibhozo baqhubekeka benikezela esinye isidlele. Ngomhla we27
kuMeyi ka 1958, uErnest Green, waba ngumntu wokuqala oMnyama ukuphumelela
kwisikolo samabanga aphakamileyo iCentral. Urhuluneli uFaubus uqhubeke nokulwa
nesicwangciso sokudibanisa iibhodi zesikolo, ngoSeptemba 1958 wayalela ukuba izikolo
zamabanga aphakamileyo ezithathu zaseLittle Rock zivalwe kunokuba zivumele
indibanisela.. Uninzi lwabafundi baseLittle Rock lwaaphulukana nonyaka wemfundo
njengoko umlo osemthethweni wokuchasana waqhubekeka.

                        [Ukusuka www.history.com>central-high... Kufumaneka ngo8 Februwari 2021.]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Nceda utyhile

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                ISIFUNDO SEZEMBALI P1                   (EC/MSINTSI2021)

 IMIBULELO

 Imithombo ebonakalayo nobunye ubungqina bembali buthathwe koku kulandelayo:

 A History of the United States, Volume II:1865 to the Present – American Voices ngu S
 Foresman

 historytoday.com

 http://www.ahsd.org/socialstudies/williamsm/The%20Mob%20at%20Central%20High%
 20School.pdf

 images.app.goo.gl/e27YpuvQ5ar9M6

 www.atomicheritage.org>history

 www.blackpast.org>angolan-civil-war1975-2002

 www.history.com/this-day-in-history/central -high-school-integrated

 www.history.com/topics/cold-war/berlin-blockade.

 www.history.com>central

 www.history.com>central-high…

 https://samilhistory.com/2017/08/19/the-enemy-of-my-enemy-is-my-friend/#comments

 South Africa in the 20th Century a ngu-BJ Liebenberg kunye ne-SB Spies

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Nceda utyhile

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com

## Related documents

- [HISTORY P1 GR12 ADDEN SEPT2021 XHOSA ENG D](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept2021-xhosa-eng-d/cefc0a5a-5d17-4d03-8a93-a5a577816361) — History · Addendum · 2021 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 MEMO SEPT 2021 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept-2021-afrikaans/9c3a8ce8-f3a0-4016-a58e-194db060028c) — History · Memo · 2021 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2021 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2021-english/622702f7-c33f-4046-ba6c-1effad7e7f25) — History · QP · 2021 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN SEPT 2022 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept-2022-english/f45ccdc0-4084-4c3d-b1b8-1a30ab014473) — History · Addendum · 2022 · Eng
- [History P1 QP June 2020 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-qp-june-2020-english/129f645d-3d44-4eee-9e79-4cf08acc19dc) — History · QP · 2021 · Eng
- [Gr12 History P1 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p1-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e) — History · QP · 2021 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P1 May-June 2025 MG Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2025-mg-eng/9e0f813e-e888-4061-a259-20b4dbe98907) — Memo · 2025 · Eng
- [HISTORY P1 MEMO GR12 JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-memo-gr12-june-2024-afrikaans/f313b62b-041f-4225-bf96-3a6052a2f919) — Memo · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 MEMO GR12 SEPT2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-memo-gr12-sept2024-afrikaans/49472cc4-f28c-41d3-b6c4-2623ae0611e3) — Memo · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
