# History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum

> Grade 12 History Paper 1 addendum from the Eastern Cape Prelim Exam 2024 (Sesotho), 14 pages. Read online or get the free PDF download.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-addendum-sept-2024-sesotho/d663a5b7-1b8e-465b-b6cf-3969dd7021b9
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Addendum
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape Prelim Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-addendum-sept-2024-sesotho/d663a5b7-1b8e-465b-b6cf-3969dd7021b9)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024 · sesotho. Addendum, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

           NATIONAL
      SENIOR CERTIFICATE

       KEREITI YA 12

          LOETSE 2024

           HISTORI P1
           ATENTAMO

      Atentamo ena e na le maqephe a 14.

     Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                     HISTORI P1 (ATENTAMO)                               (EC/LOETSE 2024)

POTSO YA 1:        BERLIN WALL E TOBOKEDITSE JWANG TSITSIPANO YA COLD
                   WAR PAKENG TSA DINAHA TSE KOPANENG (USA) LE SOVIET
                   UNION?

MOHLODI WA 1A

Mohlodi ona o tsepamisitse maikutlo dipuisanong pakeng tsa Dinaha tse Kopaneng (USA)
le Soviet Union pele ho ahwa lebota la Berlin ka 1961.

Ka la 10 November, 1958, Tonakgolo ya Soviet Nikita Khrushchev o ile a hatella hore United
States le mahatammoho le yona di tlohele kapo (di tele) ditema tsa bona tsa mosebetsi
Berlin. O ile a boela a bolela hore haeba ba ne ba sa saena tumellano ya sena nakong ya
dikgwedi tse tsheletseng, Soviet Union e ne e ke ke ya hlola e hlompha tumellano ya bona
ya ka mora ntwa mme e ne e tla kena selekaneng se arohaneng le East Germany.
Moetapele wa U.S. Dwight D. Eisenhower o ile a hana diqobello tsa Khrushchev, a tsitlallela
hore tumellano ya bona ya Berlin e ntse e tswela pele.

Ka la 27 Pudungwana Soviet Union e phatlaladitse hore e hanne ditumellano tsa ka mora
ntwa mabapi le ho hapa le ho busa Germany le Berlin Bophirimela. Le hoja Khrushchev a
sa ka a bontsha hore Soviet Union e tla sebedisa sesole haeba United States e sa
dumellane le yena, ho ne ho tsebisahala hohle hore Soviet Union e ikemiseditse ho
tshehetsa tshokelo ya yona.

 United States le Britain di ile tsa hana ho dumellana le diqobello tsa Soviet, di pheha kgang
ka hore Berlin e lokolohileng, e se nang phihlelo e tiisitsweng ya ho ya Bophirima,
haufinyane e tla laolwa ke East germany ya bokomonisi. Phupu 1961 Baofisiri ba Amerika
ba ile ba hakanya hore baphaphathehi ba East Germany ba fetang 1 000 ba ne ba tshela
Berlin Bophirima letsatsi le letsatsi, e leng phokotso ya moruo le palo ya batho eo, ha e sa
hlokomelwe, e neng e tla bolela tlokotsi bakeng sa Botjhabela.

    [Ho tswa https://www.britannica.com/event/Berlin-crisis-of-1961. E hlahlobillwe ka di 6 February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                          Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                       HISTORI P1 (ATENTAMO)                                              3

MOHLODI WA 1B

Mohlodi o ka tlase o bua ka ho ahwa ha Berlin wall ka Phato 1961 le diphetho tsa teng.

Hoseng ka la 13 Phato 1961, baahi ba Berlin ba tsohile ba fumana hore Walter Ulbricht
eo eleng Moetapele wa Germany o laetse hore, terata e hlabang e nyolohe ka bosiu bo
le bong e le ho arola Berlin Bophirima le Botjhabela le ho thibela motsamao pakeng tsa
mahlakore a mabedi. Kapelepele terata e hlabang e ile ya atoloswa ho kenyelletsa mabota
a samente le ditora tsa balebedi. Berlin Wall e ne e tla thibela Bophirimela ho nna bo ba
le tshusumetso e ka Botjhabela, ho emisa phallo ya bafalli ho tswa lekaleng la bokomonisi,
empa qetellong e bile setshwantsho se ikgethang ka ho fetisisa sa Cold War, Europe. Ka
potlako United States e ile ya nyatsa lebota leo, le neng le arola malapa le ho notla
bolokolohi ba ho tsamaya.

Nakwana ka mora hore lebota le ahwe, standof (deadlock) pakeng tsa masole a US le
Soviet Union ka mahlakoreng ka bobedi a sebaka seo ho hlahlojwang ho sona ho ile ha
lebisa ho e nngwe ya dinako tse mahlonoko ka ho fetisisa tsa Cold War, Europe. Kgang
e bile teng mabapi le hore na balebedi ba East Germany kapa ba Soviet ba fuwe tumello
ya ho paterola dibaka tsa tlhahlobo le ho hlahloba ditokomane tsa maeto tsa badiplomate
ba U.S. ba fetang moo, e ile ya lebisa United States ho beheng ditanka ka lehlakoreng la
sebaka sa tlhahlobo, tse supang nqa mabotho a East Germany ka nqane ho lebota.
Matshwenyeho a hore mabotho a US a ka leka ho theola lebota kapa a qobella ho feta
sebakeng sa tlhahlobo a ile a etsa hore Soviet Union e behe ditanka tsa yona ka
lehlakoreng la East Germany.

Ho falla ntle le tumello nakong ya ho shebana ho ka be ho ile ha lebisa ntweng, mme
dikgohlano le ha e le dife tse tlwaelehileng pakeng tsa dinyutlilie phawa tse pedi, kamehla
di ne di tlisa tshusumetso e kgolo ya ntwa. Bakeng seo, Kennedy o ile a sebedisa
diteishene tse ka morao ho fana ka maikutlo a hore Khrushchev a tlose ditanka tsa hae,
a tshepisa hore haeba Soviet Union e ne e entse jwalo, Sesole sa US se tla busetswa.
Standof se ile sa fela ka kgotso.

  [Ho tswa ho https://history.state.gov/milestones/1953-1960/berlin-crises. E hlahlobillwe ka di 6 February
                                                                                                     2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                            Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                    HISTORI P1 (ATENTAMO)                              (EC/LOETSE 2024)

MOHLODI WA 1C

Mohlodi o ka tlase o ngotswe ke Richard Wald, eo eleng moqolotsi wa ditaba ya
phatlalatswa ho New York Herald Tribune ka la 24 Phuptjane 1962. E totobatsa boiteko
ba Bophirima le masoviet ho fokotseng tsitsipano e bakilweng ke Berlin Wall.

Dipuisano pakeng tsa dinaha tse nne tse matla hara balaodi ba sesole ba selehae Berlin
ho fokotsa tsitsipano e bakilweng ke lebota le arolang toropo, mohlomong di tla hlahiswa
ke West bekeng e tlang. Mongodi wa Naha Dean Rusk, ka letsatsi le qakehileng le halofo
ya dikopano le Chancellor, Konrad Adenauer le baeletsi ba hae ba ka sehloohong, ho
bonahetse ho hlakile hore ba amohetse tumello ya Bonn bakeng sa tlhahiso ya kajeno.

E ne e tla kenyeletsa dikarabo tsa America, Britain le France lengolong la Soviet la June
7 moo Russia e ileng ya lemosa ka bohale bokotsi bo amanang le diketsahalo tsa ho
thunya leboteng. Ka nako eo, Soviet Union e ne e etsa ditshoso tse ipatileng tse mabapi
le ho se dule e le “moshebelli feela.” Ho tse ding tsa diboka tsa kajeno e ne e le ramotse
wa West Berlin, Willy Brandt. Diboka di tsamaile hantle haholo, mahlakore ka bobedi a
ile a tlaleha.

Mmuwelli wa Amerika o tobokeditse hore mahlakore ka bobedi a dumellane hore ho ka
fumanwa ditokisetso tse laolang phihlello ya West Berlin tse ka lokelang dinaha tsa
Bophirima le tsa Masoviet. Seo se bolela hore Majeremane a Bophirima (West Germans)
le Maamerika a dumela hore ho ka ba le tharollo e nngwe e phethahetseng bothateng ba
Berlin-eseng hore ho ne ho na le e bonahalang-le hore Chancellor Adenauer o dumella
dipuisano tse tswelang pele tsa Russia le Amerika.

Ditlaleho tse tswang Berlin di bontsha hore mapolesa a East Germany a ile a thunya le ho
bolaya moahi wa Berlin a leka ho baleha haufi le e nngwe ya dikanale tsa toropo hoseng
hona. Ena ke polao ya bo30 leboteng haesale le hlongwa ka Phato e fetileng.

       [Ho tswa ho https://link.gale.com/apps/doc/DVGPRN575773425/GDCS?u=webdemo&sid=GDCS&
                                                  xid=c8820b70. E hlahlobillwe ka di 18 February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                        Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                       HISTORI P1 (ATENTAMO)                                              5

MOHLODI WA 1D

Setshwantsho se ka tlase se ka Paul Schutzer se hlaha ho LIFE magazine ya la 8 Loetse
1961, e bontshang moshanyana wa East German ya ileng a tswelella ho thoba leboteng
la Berlin.

  [Ho tswa https://www.life.com/history/berlin-wall-photos-early-days-cold-war-symbol/ E hlahlobillwe ka di
                                                                                       28 February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                            Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                      HISTORI P1 (ATENTAMO)                                (EC/LOETSE 2024)

POTSO YA 2:         KE TSHUSUMETSO EFE EO NTWA YA CUITO CUANAVALE E
                    BILENG LE YONA AFRIKA BORWA?

MOHLODI WA 2A

Mohlodi o ka tlase o bua ka ntwa ya Cuito Cuanavale e neng e lwanelwa Angola ka 1987–
1988 Ntweng ya Lomba River.

Ntwa, ka nepo e bitswang ho thibella (siege), ya Cuito Cuanavale e ile ya lwanelwa
lebopong la Noka ya Lomba sebakeng se haufi le Cuito Cuanavale, ka Borwa-botjhabela
ho Angola, pakeng tsa UNITA (e thuswang ke SADF) le Sesole sa Angola (FAPLA) se
thuswang ke Cuba, Soviet Union mme ha nyane ke East Germany. Maemo e ne e le a
phahameng bakeng sa mahlakore ka bobedi mme ntwa e ne e kenyelletsa tshebetso e
kgolo ka ho fetisisa e tlwaelehileng ya mabotho a Afrika Borwa ho tloha Ntweng ya bobedi
ya Lefatshe. Lebopong ho ile ha sehwa mela ya maikutlo. Sesosa sa ntwa se qadile ka
Phupu 1987 ha mabotho a mmuso wa Angola (FAPLA) a leka ho fetela qhobosheaneng
ya Jonas Savimbi UNITA e Mavinga, ntlhakemo ya leano la setsi sa hae sa Jamba haufi
le Caprivi Strip. Qalong tlhaselo e ile ya tswelella ntle le tshitiso, ha FAPLA e ile ya ipha
matla, ya baka dikotsi tse ngata ho UNITA, ya ba kgannela ka borwa ho ya Mavinga.

Di-brigeidi tse leshome le metso e mene tsa Angola le Cuba tlasa molaodi wa Russia di
ile tsa qala tlhaselo e kgolo ho UNITA ka la 14 Phato 1987. Masole a SADF a ile a
potlakisetswa ho ya tshehetsa UNITA. E ne e le molemong wa mmuso wa Afrika Borwa
hore UNITA e se inehele ho baahi ba Cuba le FAPLA – ba neng ba na le maikutlo a hore
e tla senya kgotso Namibia le hore Umkhonto we Sizwe (MK), lepheo la sesole la ANC le
etse dimilitari beisi, ho theha dibeisi Angola, ho etsa metjha e kenang Afrika Borwa ho
tloha Zambia, Botswana le Zimbabwe. Ka Mphalane, brigeidi ya bo47 ya FAPLA e neng
e hatela pele ho Lomba River e ile ya timetswa tlhaselong ya SADF e neng e potlakela ho
pholosa UNITA. Dihlopha tse ding tse mmalwa tsa FAPLA di ile tsa swahlamana (di ile
tsa phatloha) ka lebaka la libomo tse matla empa tsa kgona ho kgutlela Cuito, e leng
torotswana e haufi le moo dinōka tse pedi di etsang lebitso la yona, e sebakeng se hole
sa South East Angola, sebaka seo Mapotoketsi a neng a se bitsa ka Naha e pheletsong
ya Lefatshe.

[Ho tswa https://www.sahistory.org.za/article/battle-cuito-cuanavale-1988. E hlahlobillwe ka di 28 February
                                                                                                     2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                            Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                     HISTORI P1 (ATENTAMO)                                           7

MOHLODI WA 2B

Mohlodi o ka tlase o hlalosa ditlamorao tsa ntwa ya Cuito Cuanavale.

Leha ho le jwalo, boitlamo ba mabotho a Cuba bo ne bo fetotse tekatekano ya matla a
puso Afrika e ka Bowa. Monyetla wa hore makgowa a mangata a tla bolawa ke mabotho
a hlometseng a Cuba (ba direng), ditshenyehelo tsa ntwa le tshusumetso e bileng le yona
moruong wa Afrika Borwa di ile tsa susumetsa Afrika Borwa ho tloha Cuito Cuanavale.,

Ka Mmesa1988, kabinethe ya PW Botha e ile ya dumela ho qala dipuisano tse tobaneng
le Angola le Cuba tlasa ketapele ya Chester Crocker (US eleng Motlatsi wa Mongodi wa
Naha wa Merero ya Afrika) mediation. Ha Central Intelligence Agency (CIA) e phethela,
menahano ya sesole e ne e le boima haholo qetong ya Pretoria ya ho buisana, e hlakisa
hore kgetlo la pele Historing ya sejwalejwale, boetapele ba yona bo ne bo sa tshwenyehe
(bo tshohile) ke tebello ya mohanyetsi ya hlometseng. (sera) se kgonang ho baka (ho
baka) dikotsi tse tebileng ho mabotho a Afrika Borwa dintweng tse tlwaelehileng ... ho etsa
hore Mopresidente PW Botha le baeletsi ba hae ba phahameng ba amohele ka lekgonono
(kgotso) le mohopolo wa ho buisana ka boipuso ba Namibia e le phapanyetsano bakeng
sa ho tloswa ha sesole sa Cuba'

Letoto la dipuisano butlebutle le ile la tlisa leano la kgokahano la Crocker haufi le nnete.
Le ha ho ne ho tla nka dipuisano tse leshome le metso e mmedi, ka la 22 Tshitwe, ho ile
ha saenwa ditumellano tse pedi Mokgatlong wa United Nations, e nngwe pakeng tsa
Angola le Cuba e lokisetsang ho ikgula ha mabotho a Cuba, e nngwe hara Angola, Cuba
le Afrika Borwa e dumellang boipuso ba Namibia. Ntwa ya nako e telele ya Crocker e ile
ya fela; sepheo sa hae sa ho rekisa (ho buisana) tumellano ya kgotso se ile sa phethahala
qetellong.

   [Ho tswa ho Journal of Southern African Studies, volume 35, number 1: Chester Crocker and the South
                          African Border War, 1981–1989. A Reappraisal of Linkage by Z Kagan-Guthrie]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                       Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                    HISTORI P1 (ATENTAMO)                           (EC/LOETSE 2024)

MOHLODI WA 2C

Qotso e ka tlase e tswa sehopotsong sa Ntwa ya Cuito ka Bahlabani ba Sesole ka la 25
Hlakubele 2022. E shebana le diphetho tsa ntwa ya Cuito Cuanavale.

Ntwa ena e bakile kgohlano e kgolo ka ho fetisisa ya sesole mobung wa Afrika ho tloha
Ntweng ya Bobedi ya Lefatshe ... E ile ya tshwaya qalo ya ho fela ha puso ya makgowa a
seng makae Afrika e ka Borwa, ho fediswa ha tsamaiso ya apartheid, le tokoloho e
phethahetseng ya Afrika ho tswa taolong ya Europe.

Ntwa kgahlano le mabotho a kgethollo Angola ka 1988 e nkuwa e le nako e ileng ya
ntshetsa pele tokoloho ya Namibia, Afrika Borwa le lebatowa la SADC. E ile ya lebisa ho
tsamaiso ya sesole se matla sa Cuban, ka bophirima, ho ya moeding wa Namibia.
Ntwa e neng e le karolong e ka boroa-bophirimela ya Angola e ile ya lebisa ho ikguleng
ha Afrika Borwa, ANC le Cuban Angola, le boipusong ba Namibia.
Ho ne ho se na kuno ya dintho tse bonahalang bakeng sa baahi ba Cuba ba ileng ba tla
ho re tshehetsa, empa kgothatso ya bona e kgolo (le tshusumetso) e ne e le ho lwanela
tokoloho ya Afrika e ka Borwa ho mabotho a bokoloniale le a arabelang (khonsevathivo).
Ntwa ya Cuito Cuanavale e ne e le seo Oliver Tambo a neng a se bitsa, Waterloo (ho
putlama) ha Afrika Borwa ya kgethollo ya morabe mme ntwa e ile ya bula menyako bakeng
sa puso ya demokrasi Afrika Borwa.

Ho hlolwa ha makgaola-kgang ha lebotho la kgethollo ya morabe Cuito Cuanavale e bile
tlholo ya Afrika yohle. Lefapha la Mabotho a sesole le tswela pele le hlompha le bile le
hopola masole a weleng le a phelang a lwanetseng tokoloho. Ho holwa ha lebotho ka
kgethollo ya marabe go etse batho ba Namibia bafumane tokoloho. Departemente ya
Millitary Veterans itla kgopola ba bawileng le di hero tsa ntwa ya tokoloho.

        [Ho tswa https://www.dmv.gov.za/newsroom/advsories/2022/25032022htm E hlahlobillwe ka di 28
                                                                                  February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                    Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                     HISTORI P1 (ATENTAMO)                                      9

MOHLODI WA 2D

Setshwantsho se ka tlase se bontsha moifo wa anti- craft wa Cuba o keteka tlholo ya
mabotho a Afrika Borwa nakong ya ntwa ya Cuito Cuanavale Angola, 1988.

                                            [Ho tswa:https://images.app.goo.gl/yHnWVQWevoB9Qu2x9]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                  Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                   HISTORI P1 (ATENTAMO)                            (EC/LOETSE 2024)

POTSO 3:           MOHWANTO WA WASHINGTON O BILE LE SEABO SEFE HO
                   FEDISENG DISKHRIMINEISHENE LE DESEGREGEISHENE,
                   AMERIKA KA BO 1960?

MOHLODI WA 3A

Mohlodi o ka tlase o hlalosa maemo ao Ma-Amerika a neng a phela tlasa ona ,abaketseng
hore ho be teng mohwanto ka la 28 Phato 1963.

Ka 1963, senteniale (sehopotso sa bo-100) sa Phatlalatso ya Tokollo, boholo ba merero
ya boipelaetso bona ba pejana bo ne bo ntse bo e-so bonahale. Maemo a phahameng
 a tlhokeho ya mesebetsi ya batho ba batsho, mosebetsi o neng o fa batho ba maAfrika-
Amerika meputso e fokolang feela le ho se sebetse hantle mosebetsing, ho se sebetse
hantle ha ma-Amerika a mangata a maAfrika, le ho phehella ha karolo ka morabe ka
Borwa ho hlohlelletsa dipuisano tse mabapi le mohwanto o phatlalletseng bakeng sa toka
dipolotiking le moruong esale ka 1962.

Sebakeng sa Negro American Labor Council (NALC), Southern Christian Leadership
Conference, Congress of Racial Equality (CORE), le Student Nonviolent Coordinating
Committee (SNCC), Randolph o ngotse lengolo ka la 24 Motsheanong 1962 a ngolla
Mongodi Stewart Udall wa Lefapha la Litaba tsa ka Hare mabapi le ditumello tsa
mohwanto o isang pheletsong (o qetellang) Lincoln Memorial. Merero ya mohwanto e ile
ya emiswa ha Udall a kgothalletsa dihlopha ho nahana ka Sylvan Theatre Sehopotsong
sa Washington ka lebaka la mathata a ho kgutlisa sephethephethe le bongata ba
bahahlaudi Sehopotsong sa Lincoln Memorial …

Ka Motsheanong, sehlohlolong sa Letsholo la Birmingham, Morena Martin Luther o ile a
ikopanya le Randolph, James Farmer wa CORE, le Charles McDew wa SNCC ho kopa
ketso e jwalo ha morao selemong seo, ba phatlalatsa, "Ere batho ba bangata ba batsho
ba sebetsang ka thata ba bue!" (King et al., 7 May 1963) Ka mora ho tsebisa Mopresidente
Kennedy ka sepheo sa bona, baetapele ba mekgatlo e meholo ya ditokelo tsa botho ba
ile ba beha letsatsi la leeto la 28 August. Dintlha tsa bohlokwa tse boletsweng tsa
boipelaetso di ne di kenyelletsa “molaomotheo o akaretsang wa ditokelo tsa botho” o neng
o tla fedisa dibaka tse arohaneng tsa bodulo tsa setjhaba; "tshireletso ya tokelo ya ho
kgetha; mekgwa ya ho batla tokiso ya ditokelo tsa molaotheo; “ho arolwa ha dikolo tsohle
tsa setjhaba ka 1963”; lenaneo le leholo la mesebetsi ya mmuso "ho kwetlisa le ho hira
basebetsi ba sa sebetseng"; le “Molao wa Federal Fair Employment Act o thibelang
kgethollo mesebetsing yohle.

                                  [Ho tswa: https://kinginstitute.stanford.edu/march-washington-jobs-
andfreedom#:~:text=High%20levels%20of%20black%20unemployment,and%20economic%20justice%20
                                                   as%2early. E hlahlobillwe ka di 28 February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                      Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                     HISTORI P1 (ATENTAMO)                                          11

MOHLODI WA 3B

Mohlodi o ka tlase o hlalosa ho pepeswa ha mohwanto wa Washington ka la 28 Phato
1963.

Mohwanto wa Washington, e ne e le pontsho ya dipolotiki e neng e tshwaretswe
Washington, D.C., ka Phato 28, 1963, e neng e kenetswe ke batho ba hakanyetswang ho
250 000 ho ipelaetsa ka kgethollo ya morabe le ho bontsha tshehetso ya molao o moholo
wa ditokelo tsa botho o neng o emetse Congress. Mohwanto wa Washington o
susumeditswe ke tshebedisanomoho pakeng tsa ‘Big Six’ eleng mokgatlo wa ditokelo tsa
botho: James Farmer, Martin Luther King, Jr., John Lewis, A. Philip Randolph, Roy
Wilkins, le Whitney Young, baetapele bohle ba setjhaba ba dihlopha tsa ditokelo tsa botho.
Mohanyetsi Bayard Rustin e ne e le mohlophisi ya ka sehloohong. Ketsahalo ena e ile ya
kopanya makgolo a dikete a batho ba neng ba kgobokane ka kgotso National Mall,
moriting wa Lincoln Memorial, ho tla batla toka e lekanang bakeng sa baahi bohle ba tlasa
molao.

Ketsahalo ena e ne e kenyelletsa mmino ka Marian Anderson, Mahalia Jackson, Joan
Baez, le Bob Dylan, mme e ne e fana ka ditlhaloso tsa dibui tse ngata, karolo e nngwe ya
lenaneo la molao le tse ding, ho kenyelletsa le Lewis, Wilkins, Young, Daisy Bates, Walter
Reuther, le Josephine Baker, hara ba bang. Tlotla e isitswe ho Bates, Rosa Parks, Myrlie
Evers, Diane Nash, le basadi ba bang ba batsho ba nkileng karolo mokgatlong wa ditokelo
tsa botho.

Martin Luther King e ne e le sebui sa ho qetela sa semolao sa letsatsi. Letshwele le bile
morolo la ba la angwa ke matla le boporofeta bo kgabane ba puo ya hae,e ileng ya
tsebisahala ka hore ke ‘Ke na le Toro’ ‘I Have a Dream’. King o ile a hatella tumelo ya hae
ya hore, jwalo ka ha a boletse, “ka letsatsi le leng setjhaba sena se tla tsoha mme se
phethe seo se hlileng se bolelwang ke tumelo ya sona. Re nka dinnete tsena e le tse
iponahatsang, hore batho bohle ba bopilwe ba lekana. O ile a boela a bolela hore o na le
tshepo ya hore bana ba hae ba tla phela setjhabeng seo ho sona “ba ke keng ba ahlolwa
ho ya ka lebala la bona empa ho ya ka botho ba bona.”

[Ho tswa https://www.britannica.com/event/March-on-Washington. E hlahlobillwe ka di 28 February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                       Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                    HISTORI P1 (ATENTAMO)                              (EC/LOETSE 2024)

MOHLODI WA 3C

Mohlodi o ka tlase o fupere dintlha tsa bohlokwa puisanong e entsweng ke Michael A.
Fletcher bathong ba nkileng karolo mohwantong wa Washington ka Selemo sa 1963.
Puisano e entswe ka nako ya sehopotso sa 60th sa Mohwanto.

Holmes Norton: Mehwanto e batla ditlamorao, empa hangata ha di bone ditlamorao hang
hang. Le hoja mehwanto ena e ne e se sesosa sa molao, ho thata ho dumela hore Molao
wa Ditokelo Tsa Botho wa 1964 o ka be o etsahetse ntle le ona. e thusitse tsamaiso ya
Kennedy ho tloha dipelaelong le ho hanyetsa mohanto. Hopola hore Mopresidente
Kennedy o ne a sa itshetleha ka dikgetho tsa Southern feela, empa Southern e ne e le
modulasetulo wa hoo e ka bang dikomiti tsohle tsa Ntlo le Senate. Motho ka mong o
tlameha ho utlwisisa na Congress e ne e le jwang pele ho mehwanto ya setjhaba. Ena e
ne e le setjhaba seo ho sona ho neng ho se na molao wa federal o reng mang kapa mang
ya ka etsang mosebetsi o na le tokelo ya ho etsa mosebetsi oo.

Cox : Ebile motsotso oo Amerika e ileng ya arajwa potso eo esale e e botsa ho tloha ka
selemo sa 1955 kapa sa 1954 ho Brown v. Board [of Education]. Ma Negro aa a batla
eng? Ke nahana hore puo ya King e arabile potso eo ka ho re ‘Ke na le toro e metse ka
metso torong ya Amerika.’ King o itse seo re batlang ho se etsa ke ho phethahatsa
tshepiso ya Phatlalatso ya Boipuso le Molao wa Motheo.

         [Ho tswa https://www.smithsonianmag.com/history/oral-history-march-washington-180953863/. E
                                                                      hlahlobillwe ka di 06 March 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                         Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                     HISTORI P1 (ATENTAMO)                                            13

MOHLODI WA 3D

Setshwantsho se ka tlase se bontsha Martin Luther King Jr a bua le letshwele
mohwantong wa Washington ka Phato 1963.

 [Ho tswa https://www.life.com/history/the-march-on-washington-power-to-the-people/ E hlahlobillwe ka di
                                                                                    28 February 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                                         Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                   HISTORI P1 (ATENTAMO)                    (EC/LOETSE 2024)

DITEBOHO DI LE BISWE HO:

Mehlodi ya ditshwantsho le bopaki bo bong ba histori bo tswa ho tse latelang:

https://www.britannica.com/event/Berlin-crisis-of-1961

https://history.state.gov/milestones/1953-1960/berlin-crises

https://link.gale.com/apps/doc/DVGPRN575773425/GDCS?u=webdemo&sid=GDCS&xi
d=c8820b70

https://www.life.com/history/berlin-wall-photos-early-days-cold-war-symbol/

https://www.sahistory.org.za/article/battle-cuito-cuanavale-1988

https://www.twn.my/title2/resurgence/2013/278/cover03.htm

http://www.dmv.gov.za/newsroom/advisories/2022/25032022.htm#:~:text=It%20led%20t
o%20the%20movement,to%20the%20Independence%20of%20Namibia

https://images.app.goo.gl/yHnWVQWevoB9Qu2x9

https://kinginstitute.stanford.edu/march-washington-jobs-
andfreedom#:~:text=High%20levels%20of%20black%20unemployment,and%20econom
ic%20justice%20as%2early

https://www.britannica.com/event/March-on-Washington

https://kinginstitute.stanford.edu>march.washington-jo

https://www.life.com/history/the-march-on-washington-power-to-the-people

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle ho tumello                             Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2020 Sesotho](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2020-sesotho/47f0302e-0c89-4c6c-8c7d-bd87ae8dd529) — History · QP · 2020 · Sesotho
- [History P1 Nov 2019 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2019-addendum-afr/391dd3f5-321e-4706-b9f0-e56fd90242a9) — History · Addendum · 2019 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 Preparatory 2017 Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-preparatory-2017-addendum/7da8bbb8-c55d-4436-ba09-b666876b6115) — History · Addendum · 2017
- [History P1 May June 2017 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2017-addendum-afr/df51a47c-26d5-42fd-8593-592de0e87a21) — History · Addendum · 2017 · Afr
- [Grade 12 NSC History (Addendum) P1 10791 Preperatory 2016 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-addendum-p1-10791-preperatory-2016-question-paper/f146720c-997d-4fdf-b249-92df2b2b1b96) — History · Addendum · 2016
- [History P1 Nov 2015 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2015-addendum-eng/9444b833-1069-4085-92ed-1cdc967f7f1d) — History · Addendum · 2015 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P2 Nov 2023 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2023-afr/1406231f-0475-4c85-8862-7a120bee5f2e) — QP · 2023 · Afr
- [History P1 May June 2022 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2022-afr/bb785283-0610-46de-9d8f-cc2f73dda19c) — QP · 2022 · Afr
- [History P2 May June 2021 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-may-june-2021-addendum-afr/cde0c40d-d0cb-41ca-8f8c-286dbd12cd25) — Addendum · 2021 · Afr
- [History P2 Nov 2021 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2021-addendum-eng/becc8caa-ed93-4752-8c5e-f4099e0322d1) — Addendum · 2021 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
