# History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2022 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2022 (Afrikaans), 25 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept-2022-afrikaans/c24757f2-1dc6-4425-8ec4-296a6af510c6
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2022
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 25

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2022 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept-2022-afrikaans/c24757f2-1dc6-4425-8ec4-296a6af510c6)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2022 · Afrikaans. Memorandum, 25 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                        NASIONALE
                    SENIOR SERTIFIKAAT

                              GRAAD 12

                     SEPTEMBER 2022

                      GESKIEDENIS P1
                       NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                   Hierdie nasienriglyn bestaan uit 25 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                     GESKIEDENIS V1                     (EC/SEPTEMBER 2022)

1.   BRONGEBASEERDE VRAE

     1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae
         te ontwikkel:

                                                                        GEWIGS-
     KOGNITIEWE
                             HISTORIESE VAARDIGHEDE                   TOEKENNING
       VLAKKE
                                                                       VAN VRAE
                       •   Onttrek inligting uit bronne.
                       •   Selektering en organisasie van                30%
        VLAK 1
                           relevante inligting uit bronne.               (15)
                       •   Definieer historiese begrippe/terme.
                       •   Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                         40%
        VLAK 2         •   Verduidelik inligting verkry uit bronne.
                                                                         (20)
                       •   Analiseer bewyse uit bronne.
                       •   Interpreteer en evalueer bewyse uit
                           bronne.
                       •   Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                           betroubaarheid, eensydigheid en               30%
        VLAK 3
                           beperkings vas te stel.                       (15)
                       •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                           en perspektiewe in die bronne en kom
                           tot onafhanklike gevolgtrekkings.

     1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae
         geassesseer word:

          • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
            enige ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of
            voorbeelde.
          • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
            aan die vereistes van die vraag voldoen is.
          • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
            waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
            kursiefgedrukte skrif aangedui.
          • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
            krediet kry vir enige relevante antwoord.
          • Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die
            beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien.

     1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

          •     Gebruik ŉ regmerk (✓) vir elke korrekte antwoord
          •     Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op
                twee redes en word twee punte elk toegeken (✓✓✓✓); (1 x 2) wat
                neerkom op een rede en twee punte toegeken word (✓✓)
          •     Indien ŉ vraag 4 punte tel word 4 regmerke (✓✓✓✓) aangedui

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                  GESKIEDENIS V1                                         3

           Paragraafvraag
           Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
           inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring
           word wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik
           word wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
            • Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die
              teks waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
              beantwoord.
            • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat
              in staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
              beantwoord.
            • Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die
              paragraaf aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2 of 3)
              soos aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

           ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
           _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
                                                               √√√√ Vlak 2

           Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
           • Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die
             punt aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                  32
                                                                  50

           • Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
             antwoordeboek oorgedra word.

 2. OPSTELVRAE

     2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
         • In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
            te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
            bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
            feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die
            gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ inleiding,
            ŉ samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ slot het.

     2.2 Nasien van opstelvrae
         • Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
           word deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
         • Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê
           as dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.
         • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
           krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                     GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2022)

    2.3 Globale assessering van die opstel

         Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
         benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal bepunt
         sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering
         moedig die leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied deur gebruik te
         maak van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te ondersteun. Daar
         sal nie van die leerder verwag word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ŉ beter
         punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-
         antwoorde’ voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes
         van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan
         leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by
         inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
         ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die
         volgende val:
         • Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument.
         • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
            ondersteun.
         • Die leerder se interpretasie van die vraag.

    2.4 Assesseringsprosedures vir die opstel

         2.4.1   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

         2.4.2   Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken
                 word vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in die
                 nasienriglyn), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig
                 gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met ŉ
                 kolpunt in die nasienriglyn) bv. ŉ antwoord waar daar 5 hoofpunte is,
                 sal daar dus 7 regmerkies wees.

         2.4.3   Hou die PEEL-struktuur in gedagte by die assessering van ŉ opstel.

                         Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ
                         duidelike hoofpunt.
                     P
                         Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt (argument)
                         wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.
                         Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                     E   waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou
                         met die vraag wat gevra is.
                         Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur
                     E   inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument. Relevant
                         voorbeelde moet gegee word om die argument vol te hou.
                         Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument
                     L   deurgaans in die opstel onderhou word en samehangend
                         geskryf is.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                    GESKIEDENIS V1                                        5

         2.4.4    Die volgende simbole MOET in die assessering van opstel gebruik
                  word:

                  • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                     gekontekstualiseer nie
                                                                      ^
                  • Verkeerde stelling             _________________

                  • Irrelevante stelling             |
                                                     |
                                                     |

                  • Herhaling                        R

                  • Analise                          A√

                  • Interpretasie                    I√
                  • Argument                        LOA

 2.5     Die matriks

         2.5.1    Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                  By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                  matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
                  beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
                  toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op
                  die sewe vaardigheidsvlakke.

                  (a)   Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                        watter mate die hoofmomente gedek is om en die
                        inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.

                                                          I       VLAK 4

                  (b)   Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                        van die aanbieding bepaal.
                                                          I       VLAK 4
                                                          A       VLAK 3

                  (c)   Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                          I      VLAK 4
                                                          A      VLAK 3       }26–27
 KOMMENTAAR

 Vraag herkenbaar in antwoord.
 Toon soms bewys van ŉ gestruktureerde en beplande argument.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     6                                                              GESKIEDENIS V1                                               (EC/SEPTEMBER 2022)

     NASIENMATRIKS VIR OPSTEL: TOTAAL: 50

                            VLAK 7               VLAK 6                VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1

                        Baie goed
                        beplande en          Baie goed             Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING                                   beplande en           gestruktureerde      en gestruktureer.   van ŉ                                     poging om die
                        gestruktureerde                                                                                          om antwoord te
                        opstel. Goeie        gestruktureerde       opstel.              Bewyse tot ŉ        gestruktureerde en   struktureer.         opstel te
                        sintese van          opstel. ŉ Relevante   Poog om ŉ            sekere mate         beplande                                  struktureer nie.
                                                                                        gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                        inligting. Het ŉ     argument is           duidelike argument
                                             gevolg. Bewyse                             argument te         om ŉ argument vol    beskrywend of
                        goed                                       te ontwikkel.
                                             gebruik om die                             ondersteun.         te hou.              poog om argument
                        gebalanseerde,                             Gevolgtrekking
                                             argument te                                Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike                              gemaak uit bewyse
                                             verdedig. Poog om                          grond van bewyse.   duidelik             poging om ŉ
                        argument ontwikkel
                        met bewyse.          ŉ onafhanklike        om die argument te                       ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        Argument             gevolgtrekking uit    ondersteun.
                                             die bewyse te                                                  bewyse nie.          maak nie.
                        deurgaans
                                             maak om die
                        volgehou en
INHOUD                                       argument te
                        verdedig.
                                             ondersteun.
                        Onafhanklike
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit bewyse
                        om die argument te
                        ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50                 43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie              43–46                 40–42                38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                 36–37                34–35                30–33                28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                       30–33                28–29                26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                         26–27                24–25               20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend                                                                                               20–23               18–19                 14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                   14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:

 •       Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
 •       Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
 •       Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; effense poging om die opstel te struktureer                 = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                              Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                  GESKIEDENIS V1                                         7

 AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

 VRAAG 1 HOE HET DIE GEALLIEERDE MAGTE OP DIE SOWJET-
         BLOKKADE VAN BERLYN IN 1948 GEREAGEER?

 1.1    1.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                 • Behuisingsruimte is ernstig verminder.
                 • Slegs 43 persent van die werkplekke in Berlyn het oorleef.
                 • Hospitaalbeddens is van 33 000 tot 8 500 verminder.
                 • Nie een van Berlyn se sewe-en-tagtig rioolstelsels het
                   gefunksioneer nie.
                 • Siektes soos tifus en disenterie het vinnig versprei,
                 • Tekort aan dokters.
                 • Die voedselstelsel was ook krities.                 (Enige 4 x 1)      (4)

        1.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                 • Slegs die invoer van voedsel uit die Sowjet-besettingsone het
                    hongersnood in Berlyn voorkom..                        (1 x 1)        (1)

        1.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                 • Geen formele ooreenkoms het Westerse toegang deur
                    oppervlakvervoer gewaarborg nie.                 (1 x 1)              (1)

        1.1.4    [Ontleding van bewyse uit Bron 1A – V2]
                 • Rusland was die enigste wettige land wat Berlyn kon regeer.
                 • Rusland het die alleenreg gehad om die toegang tot Berlyn te
                   beheer.
                 • Die ander lede van die Geallieerde magte het Russiese
                   toestemming nodig gehad om toegang tot Berlyn te verkry.
                 • Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 1 x 2)         (2)

 1.2    1.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                 • ‘Verenigde State’
                 • ‘Verenigde Koninkryk’                                     (2 x 1)      (2)

        1.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                  • Die Geallieerde Magte wou die ekonomie van Berlyn en
                     Duitsland deur die Marshall-plan herbou.
                  • Die Sowjetunie wou Duitsland ekonomies straf en vernietig.
                  • Rusland wou ŉ swak Duitsland hê wat haar nie in die toekoms
                     sou bedreig nie.
                  • Enige ander relevante antwoord.                        (2 x 2)        (4)

        1.2.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                 • Die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk en Frankryk het
                    in die geheim begin beplan vir die skepping van ŉ nuwe Duitse
                    staat wat uit die Westerse Geallieerdes besettingsones sou
                    bestaan.
                 • Die Amerikaanse en Britse beleidmakers het die nuwe
                    Deutschmark aan Bizonia en Wes-Berlyn bekendgestel. (2 x 1)           (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                    GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2022)

       1.2.4    [Definisie van historiese konsep uit Bron 1B – V1]
                • ŉ Ekonomiese stelsel op staatsbesit gebaseer.
                • ŉ Politieke en ekonomiese stelsel wat ŉ klaslose samelewing
                   voorstaan waar alle eiendom en rykdom deur almal gedeel
                   word.
                • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 1 x 2)         (2)

       1.2.5    [Ontleding van bewyse uit Bron 1B – V2]
                 • Stalin wou die Weste uit Berlyn dryf.
                 • Hy wou ŉ kommunistiese oorname van Berlyn en Oos-Europa
                   implementeer.
                 • Om te verhoed dat die Geallieerdes Wes-Berlyn as ŉ
                   kapitalistiese skoustuk herbou.
                 • Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 2 x 2)          (4)

       1.2.6    [Evaluering van bruikbaarheid van bewyse uit Bron 1B – V3]
                Hierdie bron is tot ŉ groot mate bruikbaar omdat:
                 • Dit eksplisiete/uitdruklike redes verskaf waarom Rusland
                    besluit het om Berlyn te blokkeer.
                 • Die bron is deur geskiedkundiges geskryf en deur ŉ
                    betroubare webwerf gepubliseer.
                 • Die bron gee insig oor die ideologiese verskille tussen die VSA
                    en die USSR.
                 • Die doel van die bron is om die leser in te lig oor die redes vir
                    die blokkade en om die leser te oorreed om nie
                    bevooroordeeld teen of vir enige land te wees nie.
                 • Enige ander relevante antwoord.                             (2 x 2)     (4)

1.3    1.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
                • ‘om toevoerroetes op die grond oop te maak’
                • ‘of hulle kon Berlyn uit die lug voorsien.’                  (2 x 1)     (2)

       1.3.2    [Definisie van historiese begrip binne die konteks van Bron 1C –
                V2]
                • Die optrede van Rusland om die aflewering van
                   noodsaaklikhede vanaf Wes-Duitsland na Wes-Berlyn via pad-
                   en spoorvervoer te voorkom.
                • Die doelbewuste sluiting van alle toegangroetes na Wes-Berlyn
                • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 1 x 2)       (2)

       1.3.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron1C ‒ V2]
                • Onttrekking uit Wes-Berlyn sou op swakheid aan die kant van
                    die Geallieerdes dui.
                • Geallieerdes wou Wes-Berlyn teen kommunistiese uitbreiding
                    beskerm.
                • Om die VSA se vasberadenheid om kommunisme in Wes-
                    Berlyn in te perk, ten toon te stel.
                • Die VSA wou Wes-Berlyn ten toon stel as ŉ baken van hoop en
                    voorspoed in die hart van die Russiese besette Oos-Duitsland.
                • Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 1 x 2)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                   GESKIEDENIS V1                                         9

        1.3.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C ‒ V2]
                  • Stalin wou ŉ ‘warm’ oorlog teen die Geallieerdes vermy.
                  • Rusland sou as die aggressor gesien word.
                  • Stalin het in daardie stadium geen kernwapens gehad nie.
                  • Die VSA het binne die drie lugkorridors gewerk soos in die
                     Potsdam-konferensie bepaal.
                  • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)        (2)

 1.4    1.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D ‒ V2]
                 • Om te wys dat die VSA vasbeslote was om die mense van
                     Wes-Berlyn te ondersteun.
                 • Om te wys dat die mense van Wes-Berlyn die VSA se hulp
                     ondersteun het.
                 • Om die Geallieerde se vasberadenheid om kommunisme in te
                     perk, ten toon te stel.
                 • Enige ander relevante antwoord.               (Enige 1 x 2)             (2)

        1.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D ‒ V2]
                 • Die foto het die bepalende oomblik van die Koue Oorlog in
                     Berlyn vasgevang.
                 • Die foto herinner elkeen aan die verbintenis van die Westerse
                     magte om kapitalisme in Berlyn te beskerm.
                 • Die foto staan uit as gevolg van sy historiese betekenis met
                     betrekking tot die Koue Oorlog politiek in Berlyn.
                 • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 1 x 2)      (2)

 1.5    [Vergelyking van bewyse uit Bron 1C en 1D ‒ V3]
        • Bron 1C verklaar dat die VSA besluit het om Berlyn per lug te
           ondersteun wat duidelik in Bron 1D geïllustreer word.
        • Bron 1C verklaar dat Wes-Berlyn voorsien is van kos en ander
           voorrade wat duidelik getoon word deur die vliegtuig wat kos en
           voorrade in Bron 1D lewer.
        • Bron 1C verklaar dat daar 480 landings in ŉ 24-uur dag was, terwyl
           Bron 1D een van die landings wat in Bron 1C genoem word, uitbeeld.
        • Enige ander relevante antwoord.                            (Enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                   GESKIEDENIS V1                     (EC/SEPTEMBER 2022)

1.6     [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne –
        V3]
         • Berlyn was in die Sowjet-sone van beheer geleë. (Eie kennis)
         • Berlyn is erg deur die oorlog beskadig. (Bron 1A)
         • Tydens die onderhandelinge het geen formele ooreenkoms Westerse
            toegang deur oppervlakvervoer na Berlyn gewaarborg nie. (Bron 1A)
         • Die Sowjetunie het geglo dat die Geallieerdes in Berlyn was omdat die
            Sowjetunie hulle toegelaat het om daar te wees. (Bron 1A)
         • Spanning het toegeneem met die vorming van Bizonia en
            implementering van die Marshall-plan (Bron 1B)
         • In Junie het die Verenigde State en Brittanje die nuwe Deutschmark in
            Bizonia en Wes-Berlyn bekendgestel. (Bron 1B)
         • Die Sowjetunie het alle oppervlakpaaie na Berlyn versper. (Bron 1B)
         • Die Geallieerde magte het twee opsies gehad – grond of
            lugondersteuning (Bron 1C)
         • Die Geallieerde magte het met die Berlynse lugbrug gereageer.
            (Bron 1C en 1D)
         • Tonne kos en ander voorrade is daagliks na Wes-Berlyn gevlieg.
            (Bron 1C en 1D)
         • 480 landings elke dag (Bron 1C en 1D)
         • Stalin het die blokkade verwyder toe dit ondoeltreffend geword het
            (Eie kennis)
         • Enige ander relevante antwoord.

        Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                      • Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse bv.,
                        toon min of geen begrip van hoe die
                        Verenigde State van Amerika (VSA) op die
                                                                        PUNTE
        VLAK 1          Sowjet-blokkade van Berlyn in 1948
                                                                         0–2
                        gereageer het.
                      • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                        paragraaf skryf nie.
                      • Bewyse is meestal relevant en hou grootliks
                        verband met die onderwerp bv., toon ŉ mate
                        van begrip van hoe die Verenigde State van
                                                                        PUNTE
        VLAK 2          Amerika (VSA) op die Sowjet-blokkade van
                                                                         3–5
                        Berlyn in 1948 gereageer het.
                      • Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier om
                        ŉ paragraaf te skryf.
                      • Gebruik relevante bewyse bv., toon ŉ deeglike
                        begrip van hoe die Verenigde State van
                        Amerika (VSA) op die Sowjet-blokkade van
                                                                        PUNTE
        VLAK 3          Berlyn in 1948 gereageer het.
                                                                         6–8
                      • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                        georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                        onderwerp toon.                                                 (8)
                                                                                       [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                      GESKIEDENIS V1                                      11

VRAAG 2:         WAAROM IS DIE SLAG VAN CUITO CUANAVALE AS ’N
                 KEERPUNT IN DIE GESKIEDENIS VAN SUIDER-AFRIKA
                 BESKOU?

2.1      2.1.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                      • ‘Angola’
                      • ‘Kuba’                                                  (2 x 1)      (2)

         2.1.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                      • ‘die Suid-Afrikaanse lugmag lugbeheer begin verloor het.’
                      • ‘dat dit die lewens van ongeveer 300 wit soldate sou kos’
                      • ‘sowel as ŉ groot aantal swart soldate van die Suidwes-
                         Afrikaanse Territoriale Mag en UNITA’
                      • daar is besluit om Cuito Cuanavale in Angolese besit te laat
                                                                                 (4 x 1)     (4)

         2.1.3        [Definisie van ŉ konsep binne die konteks van Bron 2A – V2]
                      • Die onvermoë van beide die SAW en die Angolese magte om
                         mekaar te verslaan; wat dus tot ŉ geen-wennersituasie gelei
                         het.
                      • Die oorlog tussen die SAW en MPLA-magte het gelykop
                         geëindig met geen regstreekse wenner nie.
                      • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)      (2)

         2.1.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
                      • Die einde van die oorlog sou Angola toelaat om hul ekonomie
                          te herbou.
                      • Die einde van die oorlog sou vrede tussen die MPLA, FNLA en
                          UNITA bring.
                      • Die MPLA, FNLA en UNITA kan daarop fokus om saam te
                          werk om hul land te herbou.
                      • Enige ander relevante antwoord.                       (2 x 2)        (4)

2.2      2.2.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                      • ‘die Suid-Afrikaanse weermag regtig hul tande gebreek (sy
                         mag verloor)’                                        (1 x 2)        (2)

        2.2.2         [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                      • Die VSA wou nie hê die kommuniste moes die oorlog wen nie.
                      • Die VSA wou hul oliebelange in Angola beskerm.
                      • Die VSA wou nie troepe na Angola ontplooi ná hul mislukte
                          ingryping in Viëtnam nie.
                      • Die VSA wou stabiliteit na die streek bring.
                      • Die VSA wou verhoed dat Rusland haar ekonomiese belange
                          in Afrika bevorder.
                      • Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                      GESKIEDENIS V1                        (EC/SEPTEMBER 2022)

        2.2.3        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                     • Castro het gevoel dat dit Kuba se ingryping in die oorlog was
                         wat vrede na Suidoos-Afrika gebring het.
                      • Castro beweer dat dit die ingryping van Kuba was wat gelei
                         het tot die nederlaag van die SAW en die daaropvolgende
                         vrede in daardie streek.
                      • Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 1 x 2)        (2)

        2.2.4        [Evalueer die beperkinge van bewyse uit Bron 2B – V3]
                     Die bron is beperk omdat:
                     • Dit gee ŉ Kubaanse standpunt oor die oorlog.
                     • Die bron nie gebalanseerd is nie – gee eensydige siening.
                     • Dit positiewe woorde gebruik om Kuba se positiewe ingryping
                        te beskryf (Kuba beslissend versterk ...)
                     • Dit bron gebruik negatiewe woorde om Suid-Afrika se
                        nederlaag (hul tande gebreek) te beskryf.
                     • Die bron kan as propaganda beskou word
                     • Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 2 x 2)         (4)

 2.3    2.3.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                     • ‘wat ŉ einde aan die Suid-Afrikaanse besetting van Namibië en
                        die land se onafhanklikheid geëis het’.              (1 x 2)          (2)

        2.3.2        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                     • Ronnie Kasrils het gesê dat Suid-Afrika hom aan Namibië
                         moes onttrek en die land onafhanklikheid moes toelaat, terwyl
                         Pik Botha geglo het dat Suid-Afrika se onttrekking uit Namibië
                         slegs realiseer sal word indien Rusland en Kuba hulle aan
                         Angola onttrek.
                     • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 1 x 2)     (2)

        2.3.3        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                     • ‘nie net tot Namibiese onafhanklikheid gelei het nie, maar ook
                        tot die finale proses van demokratiese verandering in Suid-
                        Afrika self.’
                     • ‘dit bygedra het tot die dramatiese verskuiwing in benadering
                        vanaf die aggressiewe militaris PW Botha na FW de Klerk.’
                     • ‘Die sukses van die onderhandelinge tussen die
                        apartheidsregime en die ANC’
                     • ‘tot ŉ demokratiese Suid-Afrika gelei het.’        (Enige 2 x 1)       (2)

        2.3.4        [Definisie van historiese konsep uit Bron 2C – V1]
                     • Politieke regeringstelsel gebaseer op die wil van die mense.
                     • ŉ Regering wat deur die mense vir die mense verkies is.
                     • ŉ Regering wat deur die meerderheid van al sy burgers
                         verkies word.
                     • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                     GESKIEDENIS V1                                      13

 2.4    2.4.1         [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                      • Die Slag van Cuito Cuanavale het tot vreedsame betrekkinge
                          tussen Suid-Afrika en Namibië gelei.
                      • Die Slag van Cuito Cuanavale het die vyandelikhede tussen
                          Suid-Afrika en Namibië beëindig.
                      • Die Slag van Cuito Cuanavale het gelei tot die toekenning van
                          onafhanklikheid aan Namibië.
                      • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)     (4)

        2.4.2         [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                      • Dit het vyandigheid tussen SWAPO en die SAW beëindig.
                      • ANC en NP het onderhandelinge aangegaan om apartheid te
                          beëindig.
                      • MPLA het die wettige regering van Angola geword.
                      • Die SA grensoorlog met Angola het tot ŉ einde gekom.
                      • Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 1 x 2)       (2)

 2.5    [Vergelyking van bewyse uit Bron 2C en 2D – V3]
         • Bron 2C verklaar dat die Slag van Cuito Cuanavale gelei het tot die
           onafhanklikheid van Namibië wat duidelik uitgebeeld word in die foto
           (Bron 2D) waar Sam Nujoma hande met De Klerk skud.
         • Bron 2C verklaar dat die Slag van Cuito Cuanavale gelei het tot die
           aanname van mag deur De Klerk wat duidelik in die foto in Bron 2D
           aangedui word.
         • Bron 2C verklaar dat die Slag van Cuito Cuanavale gelei het tot die einde
           van vyandelikhede tussen SA en hul frontliniestate, wat duidelik sigbaar
           is in die foto (Bron 2D) toe De Klerk hom tot die toekenning van
           onafhanklikheid aan Namibië verbind het.
         • Enige ander relevante antwoord.                            (Enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                   GESKIEDENIS V1                         (EC/SEPTEMBER 2022)

2.6     [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
        Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoorde insluit.

        • In 1987 het Suid-Afrikaners, ondersteun deur UNITA, die Angolese se
          opmars op die Lombarivier gestop en hulle teruggery na Cuito Cuanavale
          (Bron 2A)
        • Suid-Afrika het lugbeheer verloor en lewensverlies gevrees (Bron 2A)
        • Suid-Afrika het besluit om Cuito Cuanavale in Angolese besit te laat
          (Bron 2A)
        • Die dooiepunt daar het daartoe gelei dat alle partye weer gedink het.
          (Bron 2A)
        • Angola het gesmag na vrede sodat haar oorlogbeskadigde ekonomie,
          infrastruktuur en menseverhoudinge herstel kan word. (Bron 2A)
        • Die Slag van Cuito Cuanavale het in ŉ lokval ontaard, ŉ lokval waarin die
          Suid-Afrikaners gehardloop het (Bron 2B)
        • Die Suid-Afrikaners het ŉ verpletterende nederlaag by Cuito Cuanavale
          (Bron 2B) gely.
        • Cuito Cuanavale het beslissend die vooruitsigte vir vrede wat nou in die
          streek teenwoordig is, ŉ hupstoot gegee. (Bron 2B)
        • Implementering van Resolusie 435 (Bron 2C en 2D)
        • Namibië het in Maart 1990 onafhanklik geword (Bron 2C en 2D)
        • Lei tot die finale proses van demokratiese verandering in Suid-Afrika self.
          (Bron 2C)
        • Die sukses van die onderhandelinge tussen die apartheidsregime en die
          ANC het gevolg, wat tot ŉ demokratiese Suid-Afrika (Bron 2C) gelei het.
        • Enige ander relevante antwoord.

        Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                      • Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse,
                        byvoorbeeld, toon min of geen begrip van waarom
                        die Slag van Cuito Cuanavale as ŉ keerpunt in
                        die geskiedenis van Suider-Afrika beskou is           PUNTE
        VLAK 1
                        nie.                                                   0–2
                      • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor onderwerp
                        verslag te doen of kan nie oor onderwerp verslag
                        doen nie.
                      • Bewyse is meestal relevant en hou verband met
                        die onderwerp bv., toon ŉ mate van begrip van
                                                                              PUNTE
        VLAK 2          waarom die Slag van Cuito Cuanavale beskou
                                                                               3–5
                        is as ŉ keerpunt in die geskiedenis van Suider-
                        Afrika Gebruik bewyse op ŉ baie basiese wyse.
                      • Gebruik relevante bewyse, byvoorbeeld, toon ŉ
                        insig oor waarom die Slag van Cuito Cuanavale
                        as ŉ keerpunt in die geskiedenis van Suider-          PUNTE
        VLAK 3
                        Afrika beskou is.                                      6–8
                      • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
                        paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.                      (8)
                                                                                           [50]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                   GESKIEDENIS V1                                        15

VRAAG 3:        WATTER ROL HET MARTIN LUTHER KING JNR. IN DIE
                BEËINDIGING VAN RASSESEGREGASIE EN DISKRIMINASIE IN
                DIE VSA DIE 1960’s GESPEEL?

3.1     3.1.1    [Definisie van historiese konsep uit Bron 3A – V1]
                 • Burgerregte is die nie-politieke regte en voorregte wat volgens
                    wet aan alle burgers gegee word.
                 • Burgerregte verwys na die toekenning van regte vir
                    persoonlike vryheid aan alle burgers van ŉ land. (Enige 1 x 2)         (2)

        3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                 • ‘ŉ inkomende blanke passasier te akkommodeer.’              (1 x 2)     (2)

        3.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                 • ‘Hy het ŉ beroep op sy gemeente gedoen om by ŉ stadswye,
                    eendagboikot van stadsbusse aan te sluit’
                 • ‘het hy ŉ beroep gedoen op eenheid terwyl hulle saamgewerk
                    het vir geregtigheid ‘                          (Enige 1 x 2)          (2)

        3.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 • Hulle het vir meer as ŉ jaar geloop of saamry geleenthede
                     gereël.
                 • Busmaatskappye het inkomste verloor.
                 • Burgerregteprokureurs het gesegregeerde busse in die
                     hooggeregshof uitgedaag.
                 • Die Hooggeregshof het beslis dat gesegregeerde busse
                     ongrondwetlik was en gedesegreer moes word.
                 • Enige ander relevante antwoord.               (Enige 1 x 2)             (2)

3.2     3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                 • ‘Birmingham is waarskynlik die deeglikste gesegregeerde stad
                    in die Verenigde State’
                 • ‘Sy lelike rekord van polisiewreedheid is in elke deel van
                    hierdie land bekend.’
                 • ‘Die onregverdige behandeling van Negers in die howe is ŉ
                    berugte werklikheid.’
                 • ‘Daar was meer onopgeloste bomaanvalle van Negro-huise en
                    kerke in Birmingham as in enige ander stad in hierdie land.’
                                                                              (4 x 1)      (4)

        3.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                • Die belofte van die handelaars om die winkels se
                     vernederende tekens te verwyder, is nooit nagekom nie.
                 • Die beloftes wat deur die handelaars gemaak is om Swartes in
                     die middestad se departementele winkels in diens te neem, is
                     nooit nagekom nie.
                 • Die stadsamptenare het belowe om diskriminasie en
                     segregasie te beëindig, maar dit is nooit vervul nie.
                 • Enige ander relevante antwoord.                       (Enige 1 x 2)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                    GESKIEDENIS V1                         (EC/SEPTEMBER 2022)

        3.2.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                • Hulle was teen rasse-integrasie gekant.
                • Hulle het hulself as meerderwaardig teenoor swartes beskou.
                • Hulle het geglo dat Swartes minderwaardig was en as
                    tweedeklasburgers behandel moes word.
                • Hulle het wit oppergesag ondersteun.
                • Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 1 x 2)             (2)

       3.2.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                • Swartmense sou uiteindelik opstaan en veg vir hul vryheid.
                • Swartmense sal nie toelaat dat hulle vir ewig teen gesegregeer
                    en gediskrimineer word nie.
                • Swartmense se begeerte na vryheid sal so sterk word dat hulle
                    uiteindelik sal veg vir dit waarin hulle geglo het.
                • Enige ander relevante antwoord.                       (Enige 1 x 2)       (2)

       3.2.5    [Evalueer die betroubaarheid van Bron 3B – V3]
                 Hierdie bron is tot ŉ groot mate betroubaar omdat:
                 • Dit is ŉ uittreksel uit ŉ brief is wat deur Martin Luther King jnr.
                   uit die Birmingham-tronk geskryf was.
                 • Dit ŉ primêre bron – wat eerstehandse inligting gee
                 • Die datum van die bron stem ooreen met die datum van die
                   historiese gebeurtenis.
                 • Die doel van die bron is om lesers in te lig oor die toestande
                   en die redes vir die optog in Birmingham.
                 • Enige ander relevante antwoord.                        (Enige 2 x 2)     (4)

 3.3   3.3.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V3]
                • Die foto dra die redes vir die optog oor – werksgeleenthede,
                    einde van segregasie, stemregte en gelyke regte.
                • Die optog, ondersteun deur duisende mense, wou hê die
                    Amerikaanse regering moes segregasie en diskriminasie
                    beëindig.
                • Die optog is ondersteun deur beide swart en blanke
                    Amerikaners.
                • Verskeie kerke het ook die einde van diskriminasie en
                    segregasie ondersteun.
                • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)          (4)

       3.3.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V3]
                 • Martin Luther King jnr. was ŉ kragtige spreker wat sy
                    ondersteuners met sy kommunikasievaardighede beweeg het.
                 • Martin Luther King jnr. se pleidooi vir rassegeregtigheid en
                    gelykheid is ondersteun deur almal wat die optog bygewoon
                    het.
                 • Die toespraak het die meeste Amerikaners geïnspireer om die
                    einde van rassisme en segregasie te ondersteun.
                 • Die Amerikaanse regering het die toespraak ondersteun en die
                    Burgerregtewet uitgereik.
                 • Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 1 x 2)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                  GESKIEDENIS V1                                      17

 3.4    [Vergelyking van bewyse uit Bron 2C en 2D – V3]
       • Bron 3B verklaar dat die BRB segregasie en diskriminasie in
          Birmingham wou beëindig, terwyl Bron 3C plakkate uitbeeld wat die
          einde van segregasie aanvra.
       • Bron 3B verklaar dat onderdrukte mense nie vir ewig onderdruk kan
          word nie, wat ondersteun word deur Bron 3C wat mense uitbeeld wat
          opruk ter ondersteuning van die beëindiging van onderdrukking.
       • Bron 3B verklaar dat die drang van vryheid uiteindelik vir onderdrukte
          mense sal kom, terwyl daardie drang uitgeloop het op die optog na
          Washington soos in Bron 3C uitgebeeld.
       • Bron 3B verklaar dat swart mense nie meer bereid was om te wag vir
          hul vryheid wat duidelik in Bron 3C gedemonstreer word wanneer
          mense die einde van diskriminasie en segregasie eis.
       • Enige ander relevante antwoord.                              (Enige 2 x 2)     (4)

 3.5    3.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                 • ‘Meer as drie van elke vier potensiële swart kiesers in Alabama
                    is die basiese reg ontsê om hul stembriewe uit te bring.’
                 • ‘Ons sal poog om die federale regering op te wek deur in
                    duisende na die plek van registrasie op te mars.’ (Enige 1 x 2)     (2)

        3.5.2    [Definisie van historiese konsep binne die konteks van Bron 3D –
                 V2]
                 • Amerikaners wat die gedwonge beleid van rassesegregasie in
                    die VSA ondersteun het.
                 • Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 1 x 2)     (2)

        3.5.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 • Selma was ŉ KKK-vesting en die polisie is beveel om die
                     betogers aan te val.
                 • Die federale staat van Alabama het rassesegregasie
                     ondersteun.
                 • Die goewerneur van Selma/Alabama was ŉ segregasionis en
                     het sy polisie opdrag gegee om dit af te dwing.
                 • Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)      (2)

        3.5.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                 • ‘Op 6 Augustus 1965 het President Johnson die Stemregwet
                    onderteken.’                                       (1 x 2)          (2)

        3.5.5    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 • Swart Amerikaners was toegelaat om te stem.
                 • Diskriminerende wette wat Swart Amerikaners verhoed het om
                     te stem, is verbied.
                 • Alle beperkings wat swart mense verhinder het om te stem, is
                     verbied.
                 • Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 1 x 2)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                  GESKIEDENIS V1                      (EC/SEPTEMBER 2022)

 3.6   [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
       Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:

       • King het ŉ beroep op sy gemeente gedoen om by ŉ stadswye,
         eendagboikot van stadsbusse aan te sluit nadat Rosa Parks in
         hegtenis geneem is. (Bron 3A)
       • King het ŉ beroep gedoen op eenheid terwyl hulle saamgewerk het vir
         geregtigheid (Bron 3A)
       • Busboikotte het Martin Luther King jnr. aan die voorpunt van die stryd
         om diskriminasie en segregasie te beëindig, geplaas (Bron 3A)
       • King het die optog na Birmingham georganiseer om segregasie en
         diskriminasie in daardie stad te beëindig (Bron 3B)
       • King het die optog geregverdig omdat swartes die slagoffers van ŉ
         gebroke belofte was. (Bron 3B)
       • King het hom verbind tot die stryd om segregasie en diskriminasie te
         beëindig toe hy gesê het dat onderdrukte mense nie vir ewig
         onderdruk kan word nie. (Bron 3B)
       • King het die behoefte beklemtoon om diskriminasie en segregasie te
         beëindig toe hy gesê het dat swartes nie vir ewig vir hul vryheid sal
         wag nie.
       • Optog is beëindig toe stad segregasie verban en swartes werk in
         stadsdepartementele winkels gegee het. (eie kennis)
       • King het die optog vir werksgeleenthede en vryheid in Washington in
         1963 gelei (Bron 3C).
       • King het sy ‘Ek het ŉ droom toespraak’ voor 200 000 betogers
         gelewer. (Bron 3C)
       • ‘Ek het ŉ droom toespraak’ het gelei tot die aanvaarding van die
         Burgerregtewet van 1964 (Bron 3C en eie kennis)
       • King het die optog vanaf Selma na Montgomery gelei om stemreg vir
         swartes te kry. (Bron 3D)
       • King het die optog voortgesit ten spyte van doodsdreigemente (Bron
         3D)
       • Optog van Selma na Montgomery was suksesvol en het tot die
         aanvaarding van die Stemregwet van 1965 gelei (Bron 3D)
       • Enige ander relevante antwoord.                                               (8)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                   GESKIEDENIS V1                                      19

        Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                       • Kan nie bewyse onttrek nie of bewyse uit die
                         bronne op ŉ baie elementêre wyse onttrek nie, bv.
                         toon geen of min begrip van die rol wat Martin
                         Luther King jnr. in die beëindiging van
                                                                             PUNTE
        VLAK 1           rassesegregasie en diskriminasie in die VSA in
                                                                              0–2
                         die 1960’s gespeel het.
                       • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor onderwerp
                         verslag te doen of kan nie oor onderwerp verslag
                         doen nie.
                       • Onttrek bewyse uit die bronne wat meestal
                         relevant is en tot ŉ groot mate verband hou met
                         die onderwerp bv., toon ŉ mate van begrip van
                                                                             PUNTE
        VLAK 2           die rol wat Martin Luther King jnr. gespeel het
                                                                              3–5
                         in die beëindiging van rassesegregasie en
                         diskriminasie in die VSA in die 1960’s.
                       • Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier.
                       • Gebruik bewyse uit bronne baie effektief in ŉ
                         georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                         onderwerp toon, bv., toon ŉ deeglike begrip van
                         die rol wat Martin Luther King jnr. gespeel het     PUNTE
        VLAK 3
                         in die beëindiging van rassesegregasie en            6–8
                         diskriminasie in die VSA in die 1960’s.
                       • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
                         paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.                   (8)
                                                                                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                    GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2022)

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4: DIE KOUE OORLOG – VIËTNAM

[Beplan en bou ŉ oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse met
behulp van analitiese en interpretatiewe vaardighede.]

SINOPSIS

Kandidate moet aandui of hulle saam met die stelling stem of nie. As hulle met die
stelling saamstem, moet hulle verduidelik hoe moeilik die oorlog vir Amerika was
en hoe die publiek teen die oorlog gedraai het. As hulle daarteen stem, moet hulle
hul argument met relevante historiese bewyse staaf.

HOOFASPEKTE

Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:
Inleiding:    Kandidate moet saam of teen die stelling stem en kortliks aandui
              hoe hulle hul argument sal ondersteun.

UITBREIDING

•    Genève-ooreenkoms en verdeling van Viëtnam
•    Diem se weiering om verkiesings en stigting van kommunistiese Viëtkong
•    Vietkong het ŉ guerrilla-oorlog teen Suid-Viëtnam begin
•    Redes vir die VSA se betrokkenheid in Viëtnam: Inperking en domino teorie
•    VSA het wapens en adviseurs gestuur – Vietkong ondersteun deur China
     Rusland en die Viëtminh via die Ho Chi Minh Roete
•    VSA implementeer veilige dorpsbeleid – misluk omdat die Vietkong binne die
     dorpe bedryf het
•    Vietkong gebruik suksesvolle guerrilla-taktiek (lokvalle, ondergrondse tonnels,
     verrassing aanvalle, tref en trap ens.)
•    Vietkong was boere deur die dag en vryheidsvegters/guerrillavegters in die
     nag
•    VSA het geglo dat oorlog maklik gewen kan word deur troepe na Viëtnam te
     stuur
•    Golf van Tonkin en ontplooiing van Amerikaanse troepe na Viëtnam
•    Operasie Rolling Thunder om die Chi Minh Roete te vernietig – mislukking
•    VSA gebruik van chemiese wapens (Agent Orange en Agent Blue) draai die
     Viëtnamese bevolking teen die VSA
•    Teen 1965 was daar meer as 500 000 troepe in Viëtnam
•    Die VSA ontplooi grondtroepe wat soek-en-vernietig veldtogte loods – hulle
     was maklike teikens vir die Vietkong wat die dekking van die oerwoud tot hul
     voordeel gebruik het.
•    Die Vietkong het gereageer met die Tet-offensief – verrassingsaanvalle en het
     100 stede beset.
•    Tet-offensief het tot 14 000 Amerikaanse ongevalle gelei.
•    TV het die gruwels van oorlog blootgestel – baie mense het Amerika se
     betrokkenheid by die oorlog begin bevraagteken
•    Die VSA se gruweldade en die My Lai-slagting het openbare mening teen die
     oorlog gedraai.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2022)                  GESKIEDENIS V1                                    21

 • Gelei tot anti-oorlog betogings in die VSA
 • Baie was oortuig dat die VSA nie die oorlog kon wen nie en druk op die VSA
   geplaas om te onttrek.
 • Die Vietkong het selde aan groot gevegte/veldslae deelgeneem.
 • Hulle sou van nêrens af verskyn, doodmaak en verdwyn.
 • Die lokvalle het vrees in die Amerikaanse soldate geïnspireer wat op sy beurt
   tot ŉ lae moraal gelei het.
 • Die VSA het ŉ konvensionele oorlog gevoer wat van bomwerpers,
   geweerskepe en swaar gepantserde troepe afhanklik was.
 • Die VSA het in ŉ vreemde land geveg wat hulle nie geken of verstaan het nie.
 • President Nixon se Viëtnamiseringsbeleid – onttrekking van Amerikaanse
   troepe terwyl hulle Suid-Viëtnam verlaat om hul stryd teen die Vietkong voort
   te sit
 • Die VSA het alle troepe teen 1973 onttrek en Noord-Viëtnam het in 1975
   beheer oor Saigon oorgeneem.
 • Viëtnam is verenig onder ŉ kommunistiese regering
 • Die VSA was in Viëtnam verslaan
 • Enige ander relevante antwoord

 •   Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot afsluit.                 [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2017-afrikaans/b9dc10fb-ad07-4300-abc2-a509afb2c30f) — History · QP · 2017 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2022-afrikaans/f20bbeea-9bf0-4364-87d6-36ff16bead78) — History · Addendum · 2022 · Afr
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — History · Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN JUNIE 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-junie-2023-afrikaans/6fec864f-931f-4143-acac-b498e2a5f304) — History · Addendum · 2023 · Afr
- [Gr12 History P1 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p1-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e) — History · QP · 2021 · Afr
- [Grade 12 NSC History P1 (Afrikaans) X10 2019 Preparatory Examination Addendum](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p1-afrikaans-x10-2019-preparatory-examination-addendum/4f3ebe5f-1e25-4b5d-9926-1cdd895d3995) — History · Addendum · 2019 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [Gr 12 History P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
