# History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2018 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept2018-afrikaans/5596e00d-d729-4368-9a3a-f0092b066940
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept2018-afrikaans/5596e00d-d729-4368-9a3a-f0092b066940)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                        NASIONALE
                    SENIOR SERTIFIKAAT

                            GRAAD 12

                     SEPTEMBER 2018

                      GESKIEDENIS V1
                       NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                    Hierdie nasienriglyn bestaan uit 24 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
    2                                     GESKIEDENIS V1                     (EC/SEPTEMBER 2018)

     1. BRONGEBASEERDE VRAE

         1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
             ontwikkel:

               KOGNITIEWE             HISTORIESE VAARDIGHEDE                  GEWIGS-
                 VLAKKE                                                     TOEKENNING
                                                                             VAN VRAE
                                    Onttrek inligting uit bronne.
                                    Selektering en organisasie van             30%
               VLAK 1
                                     relevante inligting uit bronne.         (15 punte)
                                    Definieer historiese begrippe/terme.
                                    Interpretasie van bewyse uit
                                     bronne.
                                                                                40%
               VLAK 2               Verduidelik inligting verkry uit
                                                                             (20 punte)
                                     bronne.
                                    Analiseer bewyse uit bronne.
                                    Interpreteer en evalueer bewyse uit
                                     bronne.
                                    Skakel met bronne om
                                     bruikbaarheid, betroubaarheid,
                                     eensydigheid en beperkings vas te          30%
               VLAK 3
                                     stel.                                   (15 punte)
                                    Vergelyk en kontrasteer
                                     interpretasies en perspektiewe in
                                     die bronne en kom tot onafhanklike
                                     gevolgtrekkings.

         1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer
             word:

                    By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
                     enige ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of
                     voorbeelde.
                    Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
                     aan die vereistes van die vraag voldoen is.
                    In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
                     waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
                     kursiefgedrukte skrif aangedui.

         1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
              Gebruik ŉ regmerk () vir elke korrekte antwoord
              Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee
                redes en word twee punte elk toegeken ( ); (1 x 2) wat neerkom
                op een rede en twee punte toegeken word ()
              Indien ŉ vraag 4 punte tel word 4 regmerke () aangedui.

Kopiereg voorgehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                  GESKIEDENIS V1                                            3

           Paragraafvraag
           Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
           inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word
           wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word
           wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
            Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die teks
              waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
              beantwoord.
            Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in
              staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
              beantwoord.
            Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf
              aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3) soos
              aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.
              ___________ . __________________________ . __________________
              _________________ . ____________________________ . __________
                         √√√√
           Vlak 2
           Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf.

            Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt
             aan die regterkantse onderste kantlyn, bv. 32
                                                         50

              Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
               antwoordeboek oorgedra word.

 2. OPSTELVRAE

     2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
          In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
            te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
            bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
            feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde
            vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ inleiding, ŉ
            samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ slot het.

     2.2 Nasien van opstelvrae
          Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word
           deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
          Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as
           dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.
          By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
           krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorgehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
    4                                    GESKIEDENIS V1                      (EC/SEPTEMBER 2018)

           2.3   Globale assessering van ŉ opstel
                 Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
                 benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as 'n geheel
                 sal bepunt sonder om die samestellende dele individueel te bepunt.
                 Hierdie benadering moedig die leerder aan om ŉ individuele mening
                 aan te bied deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse
                 om ŉ argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag
                 word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ŉ beter punt te behaal nie.
                 Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-antwoorde’
                 voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van
                 die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet
                 aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by
                 inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering
                 nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem
                 op die volgende val:
                  Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument
                  Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument
                     te ondersteun
                  Die leerder se interpretasie van die vraag.

     2.    Assesseringsprosedures vir die opstel

           2.4   2.4.1   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien
                         word.

                 2.4.2   Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies
                         toegeken word vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ
                         kolpunt (‘bullet’) in die nasienriglyne/memorandum), vir elke
                         hoofmoment/aspek wat volledig gekontekstualiseer is en ŉ
                         relevante slotopmerking (aangedui met ŉ kolpunt in die
                         nasienriglyn/memorandum) bv. ŉ antwoord waar daar 5
                         hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

                 2.4.3   Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                         •   Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik

                             gekontekstualiseer nie                                      ^
                         •   Verkeerde stelling                   _________________

                         •   Irrelevante stelling          |
                                                           |
                                                           |

                         •   Herhaling                     R

                         •   Analise                       A√

                         •   Interpretasie                 1√

Kopiereg voorgehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                   GESKIEDENIS V1                                              5

 2.    Die matriks

       2.5    2.5.1    Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word
                       wat in die matriks voorsien word. Tydens die assessering
                       van ŉ opstel moet beide die inhoud en die aanbieding in ag
                       geneem word. ŉ Punt word toegeken by die snypunt van
                       die inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe
                       vaardigheidvlakke.

              (a)      Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                       watter mate die hoofmomente gedek is om en die
                       inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.

                                                    I        VLAK 4

              (b)      Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die
                       matriks) van die aanbieding bepaal.

                                                    I        VLAK 4
                                                    A        VLAK 3

              (c)      Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                    I        VLAK 4     }26–27
                                                    A        VLAK 3

Kopiereg voorgehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     6                                                             GESKIEDENIS V1                                               (EC/SEPTEMBER 2018)

     NASIEN-MATRIKS VIR OPSTEL: TOTAAL: 50
                            VLAK 7               VLAK 6               VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2                VLAK 1

                        Baie goed
                        beplande en          Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING
                        gestruktureerde      beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               om antwoord te       poging om die
                        opstel. Goeie        gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   struktureer.         opstel te
                        sintese van          opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande                                  struktureer nie.
                                                                                                                                Grootliks
                        inligting. Het 'n    Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog
                                             argument is                               argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                        goed                                      te ontwikkel.
                                             gevolg. Bewyse                            ondersteun.         te hou.              poog om argument
                        gebalanseerde,                            Gevolgtrekking
                        oorspronklike        gebruik om die                            Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                                             argument te          gemaak uit bewyse    grond van bewyse.                        poging om 'n
                        argument ontwikkel                                                                 duidelik
                        met bewyse.          verdedig. Poog om    om die argument te                                            gevolgtrekking te
                                                                                                           ondersteun deur
                        Argument             'n onafhanklike      ondersteun.
                                                                                                           bewyse nie.          maak nie.
                        deurgaans            gevolgtrekking uit
                        volgehou en          die bewyse te
INHOUD                                       maak om die
                        verdedig.
                        Onafhanklike         argument te
                        gevolgtrekking       ondersteun.
                        gemaak uit bewyse
                        om die argument te
                        ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50                 43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie              43–46                 40–42               38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                 36–37               34–35                30–33                28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                      30–33                28–29                26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                        26–27                24–25               20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud
                                                                                                                20–23               18–19                 14–17
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                  14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

     *Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:
          Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
          Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
          Vraag ontoereikend en vaag beantwoord ; klein poging om die opstel te struktureer                   = 7–13

Kopiereg voorgehou                                                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                   GESKIEDENIS V1                                            7

 AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

 VRAAG 1:       HOE HET DIE KUBAANSE MISSIELKRISIS DIE KOUE OORLOG
                SPANNING TUSSEN DIE SOWJETUNIE EN DIE VERENIGDE
                STATE VAN AMERIKA IN DIE 1960’s VERHOOG?

 1.1 1.1.1      [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                 VSA
                 USSR                                                         (2 x 1)     (2)

       1.1.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – V2]
                 Kuba het ŉ noue verhouding met die USSR begin vestig.
                 Eisenhower was bevrees oor die verspreiding van kommunisme
                     in Latyns Amerika
                 Eisenhower wou kapitalisme in Kuba beskerm.
                 Castro het sterk ekonomiese bande met die Sowjetunie gesmee
                 Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 1 x 2)           (2)

       1.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                 Guatemala                                                    (1 x 1)     (1)

       1.1.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – V2]
                 Castro het die voorbeeld gestel met die standaard van
                     toewyding ter verdediging van Kuba.
                 Hy het patriotisme en ware leierskap eienskappe
                     gedemonstreer.
                 Jose Raman was nie bevoeg nie.
                 Enige ander relevante antwoord                     (Enige 2 x 2)         (4)

 1.2 1.2.1      [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                 Operasie Mongoose                                            (1 x 1)     (1)

       1.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                 Medium-afstand ballistiese missiele (MRBMs)
                 Intermediêre ballistiese kernmissiele (IRBMs)                (2 x 1)     (2)

       1.2.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 1B – V2]
                 Kennedy het gereageer deur sy naaste raadgewers te ontbied
                     om opsies en ŉ direkte plan van aksie vir die VSA te oorweeg
                     as oplossing vir die krisis.
                 Kennedy het ŉ vloot-kwarantyn in Kuba ingestel
                 Hy was geskok
                 Hy het bedreig gevoel
                 Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)      (4)

       1.2.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                 ŉ Lugaanval om die missiele te vernietig, gevolg deur ŉ
                    Amerikaanse inval
                 Streng waarskuwing aan Kuba en die Sowjetunie.
                 Vloot-kwarantyn van Kuba                                     (2 x 1)     (2)

Kopiereg voorgehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
    8                                   GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2018)

             1.2.5 [Verduideliking van ŉ historiese begrip in Bron 1B – V1]
                    Die voorkoming van offensiewe militêre toerusting wat na Kuba
                       verskeep word – die VSA het probeer om die versending
                       missiele na Kuba te stop.
                    Om Sowjet-skepe fisiek te verhoed om missiele na Kuba te
                       vervoer
                    Beskou Kuba as ŉ beskermde gebied van die VSA om enige
                       toekomstige inval deur die USSR te verhoed
                    Enige ander relevante antwoord                         (Enige 1 x 2) (2)

     1.3     1.3.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 1C – V2]
                     Amerika wou die opstapeling van kernwapens in Kuba stop.
                     Amerika wou verhoed dat Kuba ŉ kommunistiese staat word.
                     Amerika wou die gevaar van ŉ kernaanval deur Kuba elimineer
                     Dit reflekteer Amerika se intensie om Kuba oor te neem
                     Amerika wou wêreldvrede handhaaf en ŉ kernoorlog vermy
                     Enige ander relevante antwoord                     (Enige 2 x 2)       (4)

             1.3.2 [Ontleding en interpretasie van bewyse in Bron 1C – V2]
                     Khrushchev het geweier om aan die Amerikaanse
                        vlootblokkade gehoor te gee
                     Khrushchev het gesê dat die VSA geen reg het om
                        internasionale waters te blokkeer nie
                     Khrushchev raak betrokke met waagmanskap met die VSA.
                     Khrushchev het in dialoog met Kennedy betrokke geraak om
                        die krisis op te los
                     Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)        (4)

     1.4     [Vergelyking van bewyse van Bron 1B en Bron 1C – L3]
               Bron 1B verduidelik die implementering van die kwarantyn op 22
                 Oktober 1962 en Bron 1C die kwarantyngebied in Kuba op 22
                 Oktober 1962 toon
               Beide bronne verwys na die missielterreine in Kuba
               Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)         (4)

     1.5     1.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                        ‘… as jy regtig bekommerd is oor die welsyn van die wêreld.’
                        ‘… indien hulle nie hul doelwit verloor het nie.’    (2 x 1)        (2)

             1.5.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
                        Khrushchev was verbind tot wêreldvrede, wou die
                           verwoestende gevolge van die oorlog vermy.
                        Khrushchev wou sy standpunt teenoor ŉ moontlike oorlog
                           uitdruk.
                        Khrushchev het geweet dat die wapenopbou in Kuba tot ŉ
                           moontlike oorlog kon lei
                        Enige ander relevante antwoord                (Enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorgehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                     GESKIEDENIS V1                                           9

         1.5.3        [Evalueer die bruikbaarheid van Bron 1D – L3]

                      Die bron is BRUIKBAAR omdat:

                         Dit is eerstehandse inligting
                         Dit is ŉ brief wat deur Khrushchev (USSR) aan president
                          Kennedy (VSA) geskryf is.
                         Dit spreek Khrushchev se standpunt uit oor die verwydering
                          van missiele uit Kuba.
                         Dit weerspieël Khrushchev se twyfel oor Kennedy se
                          verbintenis tot wêreldvrede (beëindiging van kernwapens)
                         Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 2 x 2) (4)

 1.6     [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

              VSA en die USSR het ŉ belangrike rol gespeel in die Kubaanse
               Missielkrisis. (Bron 1A)
              Die VSA het missiele op die Sowjet-grens met Italië en Turkye
               ontplooi. (eie kennis)
              Die USSR het gereageer deur missiele in Kuba te plaas. (Bron 1B)
              Die strategiese installering van missielbasisse van beide kante het
               wêreldvrede bedreig. (Bron 1C)
              VSA het gedreig om Kuba binne te val as missiele nie verwyder word
               nie en die USSR het ook daarop aangedring dat die VSA sy missiele
               uit Turkye en Italië moet verwyder. (eie kennis)
              VSA en USSR se aggressiewe reaksies het die Koue Oorlog
               spanning verhoog. (Bron 1A)
              Beide het uiteindelik ingegee (kompromis) en die krisis is opgelos.
               (Bron 1C)
              Die supermoondhede het besluit op ope lyne van kommunikasie (eie
               kennis)
             Hulle het ook die verbod op kerntoetse verdrag onderteken. (Bron 1C)
             Enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorgehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
    10                                  GESKIEDENIS V1                         (EC/SEPTEMBER 2018)

            Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken.

                                              KRITERIA                           PUNTE
                          Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon
                           min of geen begrip van hoe die Kubaanse
                           Missielkrisis die Koue Oorlog spanning tussen
            VLAK 1         Rusland en Amerika in die 1960’s verhoog het.            0–2
                          Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag oor
                           onderwerp te gee of kan verslag oor onderwerp
                           gee nie.
                          Bewyse is meestal relevant en hou met ŉ groot
                           mate verband aan die onderwerp, bv. toon ŉ
                           begrip van hoe die Kubaanse Missielkrisis die
            VLAK 2         Koue Oorlog spanning tussen Rusland en                   3–5
                           Amerika in die 1960’s verhoog het.
                          Gebruik bewyse op ŉ baie basiese wyse om ŉ
                           paragraaf te skryf
                          Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ŉ
                           deeglike begrip van hoe die Kubaanse
                           Missielkrisis die Koue Oorlog-spanning
                           tussen Rusland en Amerika in die 1960’s
            VLAK 3                                                                  6–8
                           verhoog het.
                          Bewyse hou goed verband met onderwerp.
                          Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
                           paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon                       (8)
                                                                                              [50]

Kopiereg voorgehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                    GESKIEDENIS V1                                         11

 VRAAG 2:        HOE HET DIE POGINGS VAN DIE ANGOLESE BEVRYDINGS-
                 BEWEGINGS MISLUK OM VREDE IN ANGOLA IN 1975 TEWEEG TE
                 BRING?

 2.1     2.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                   Toe die Portugese administrasie gedisintegreer het, het drie
                      mededingende nasionalistiese faksies gekompeteer vir mag.
                   Al drie nasionalistiese faksies was swak en ongeorganiseer.
                   Hulle het geen ernstige poging aangewend om ŉ
                      onderhandelende skikking te bereik nie.         (Enige 2 x 1)            (2)

         2.1.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]
                   Die party was stewig in die Kimbundu-omgewing gevestig
                   Guerrilla-aktiwiteit het tot ŉ stilstand gekom.
                   Dit het in drie mededingende groepe gefragmenteer.
                   Dit het ŉ streeksparty gebly
                   Enige ander relevante antwoord                   (Enige 2 x 2)             (4)

         2.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                   FNLA
                   MPLA
                   UNITA                                                   (Enige 3 x 1)      (3)

         2.1.4    [Interpretasie van inligting van Bron 2A – V1]
                   Dit het swak opgeleide soldate gehad wat vanaf ŉ klein basis
                       geopereer het.
                   Dit was stamgesentreerd en dit het versuim om na ander
                       stamme om te sien.
                   Enige ander relevante antwoord                    (Enige 1 x 2)            (2)

         2.1.5    [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]

                  Die bron is BRUIKBAAR omdat:

                      Dit beklemtoon die areas van konflik in Angola waarvolgens drie
                       plattelandse groepe om mag meegeding het.
                      Die groepe was swak omdat hulle nie ŉ onderhandelde skikking
                       kon bereik nie.
                      Dit gee ŉ uiteensetting van verskille tussen politieke leiers.
                      Dit verklaar dat MPLA nog steeds met guerrilla-aanvalle
                       uitgevoer het.
                      Die drie groepe het ŉ beroep op ondersteuning van buitelandse
                       moondhede gedoen
                      Enige ander relevante antwoord.                       (Enige 2 x 2)     (4)

Kopiereg voorgehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
    12                                   GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2018)

     2.2    2.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                      OAE (Organisasie vir Afrika-eenheid)                 (Enige 1 x 1)       (1)

            2.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                      Dit het toegelaat dat verkiesings vir ŉ konstituerende vergadering
                       in Oktober 1975 gehou sou en tot en met dié tyd, sou die mag in
                       ŉ oorgangsregering gevestig word, onder leiding van ŉ Portugese
                       hoë kommissaris.
                      Die Portugese en die drie partye sou elk drie ministeriële poste
                       beklee, terwyl die premierskap roteer sou word onder die partye.
                      Dit het voorsiening gemaak vir die skepping van ŉ Angolese
                       weermag, waarby elke beweging 8 000 troepe en die Portugese
                       24 000 sou bydra.                                     (Enige 2 x 1)      (2)

            2.2.3    [Verduideliking van historiese begrippe van Bron 2B – V1]

                      Dit is ŉ nuwe regering saamgestel uit die Portugese hoë
                       kommissaris en drie bevrydingsbewegings in Angola.
                      Dit was ŉ tussentydse regering wat op 31 Januarie 1975 ingewy
                       sou word
                      Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 1 x 2)        (2)

            2.2.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 2B – V2]

                      Die drie bevrydingsbewegingsleiers het by Alvor gelieg.
                      Neto en Savimbi was nie verbind tot die vorming van die nuwe
                       Angolese weermag nie.
                      Daar was geen mannekrag om aan bepalings van die Alvor-
                       ooreenkoms toe te ken nie
                      Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 2 x 2)        (4)

     2.3    2.3.1     Om leiers van die Angolese bevrydingsbewegings te wys wat die
                       Nakuru-ooreenkoms op 21 Junie 1975 onderteken het
                      Die leiers is gewillig en gelukkig om die ooreenkoms te
                       onderteken wat ons kan sien aan die duime op teken wat hulle
                       wys
                      Dit toon hul toewyding aan vreedsame oplossings vir Angola se
                       probleme
                      Dit wys Jomo Kenyatta as bemiddelaar tydens die ondertekening
                       van hierdie ooreenkoms
                      Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)       (4)

            2.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V2]
                      J. Savimbi
                      H. Roberto
                      A. Neto                                                     (3 x 1)      (3)

Kopiereg voorgehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                 GESKIEDENIS V1                                       13

 2.4    2.4.1    [Interpretasie van inligting vanuit Bron 2D – V2]
                  Die oorlog sal in Angola voortgaan ongeag die Nakuru en die
                     Alvor-akkoordooreenkomste.
                  Al die drie bevrydingsbewegings sal voortgaan met hul
                     burgeroorlog
                  Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)           (4)

        2.4.2    [Interpretasie van inligting vanuit Bron 2D – V2]
                  Luanda was die ekonomiese, politieke en demografiese hoofstad.
                  Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)            (2)

        2.4.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
                  FNLA                                                       (1 x 1)         (1)

 2.5    [Vergelyking van bewyse in Bron 2C en Bron 2D – V3]
         Bron 2C toon die drie bevrydingsbewegings van Angola wat die Nakuru-
           ooreenkoms onderteken om vrede te herstel, terwyl Bron 2D aandui dat
           die drie leiers met aanvalle voortgaan.
         Bron 2C toon die verbinding van die Angolese leiers en hul glimlagte om
           te wys dat hulle gelukkig is met die ooreenkoms, terwyl Bron 2D wys dat
           die MPLA en FNLA leiers nie hulself verbind het om troepe na Luanda te
           stuur nie.                                                   (Enige 2 x 2)         (4)

 2.6    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

        Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

           Die bevrydingsbewegings het om mag meegeding (Bron 2A)
           Hierdie kompetisie het tot burgeroorlog gelei (Bron 2A)
           Die bevrydingsbewegings het geweier om te onderhandel (Bron 2A)
           Bevrydingsbewegings het buitelandse moondhede betrokke gemaak wat
            die omvang van die burgeroorlog vergroot het (Bron 2A)
           Bevrydingsbewegings ignoreer die Alvor-ooreenkoms (Bron 2B)
           Bevrydingsbewegings het nie hul verpligtinge teenoor die Alvor-
            ooreenkoms nie (Bron 2B)
           Die oorgangsregering het misluk (Bron 2B)
           Hulle het die OAE se oproep tot vrede en eenheid geïgnoreer (Bron 2B
           Die ondertekening van die Nakuru-ooreenkoms het ook nie
            gematerialiseer nie (Bron 2C)
           FNLA-wreedhede het die bevolking se vyandigheid teenoor hulle verhoog
            (Bron 2D)
           Interne twis binne die MPLA het gelei tot verdere geweld (Bron 2D)
            Drie bewegings het in Luanda gebots – sodoende die oorgangsregering
            ignoreer (Bron 2D)
           Enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorgehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
    14                                  GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2018)

            Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                                              KRITERIA                         PUNTE
                           Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon
                            min of geen begrip van hoe die pogings van
                            die Angolese bevrydingsbewegings misluk
                            het om vrede in Angola in 1975 te
            VLAK 1                                                                0–2
                            bewerkstellig.
                           Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag oor
                            onderwerp te gee of kan verslag oor onderwerp
                            gee nie.
                           Bewyse is meestal relevant en hou met ŉ groot
                            mate verband aan die onderwerp, bv. toon ŉ
                            mate van begrip van hoe die pogings van die
            VLAK 2          Angolese bevrydingsbewegings misluk het               3–5
                            om vrede in Angola in 1975 te bewerkstellig.
                           Gebruik bewyse op ŉ baie basiese wyse om ŉ
                            paragraaf te skryf.
                           Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ŉ
                            deeglike begrip van hoe die pogings van die
                            Angolese bevrydingsbewegings misluk het
                            om vrede in Angola in 1975 te bewerkstellig.
            VLAK 3                                                                6–8
                           Bewyse hou goed verband met onderwerp.
                           Gebruik     bewyse    baie   effektief in    ŉ
                            georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                            onderwerp toon.                                                  (8)
                                                                                            [50]

Kopiereg voorgehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                   GESKIEDENIS V1                                       15

 VRAAG 3:        WAT WAS DIE BYDRAE VAN DIE SWART AMERIKAANSE LEIERS
                 TOT DIE SWARTMAGBEWEGING IN DIE VERENIGDE STATE VAN
                 AMERIKA IN DIE 1960’s?

 3.1    3.1.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                   Burgerregte Wet                                            (1 x 1)     (1)

        3.1.2     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A –V1]
                   In werklikheid het vooroordeel nog steeds bestaan.
                   Afro-Amerikaners het nog steeds rassediskriminasie ervaar
                   Het laer lone as blankes ontvang.
                   Daar was ŉ hoër misdaadvlak in hul middestad-woongebiede.
                   Die Burgerregtebeweging kon nie aan swart mense dieselfde
                     geleenthede as wittes gee nie; sosiaal, ekonomies en polities.
                                                                      (Enige 2 x 1)        (2)

        3.1.3.    [Verduideliking van ŉ historiese begrip in Bron 3A – V1]
                   ŉ Filosofie wat sosiale gelykheid bevorder het deur die
                     skepping van politieke en kulturele instellings onder Afro-
                     Amerikaners.
                   ŉ Filosofie wat in die 1960’s in die VSA uit die
                     Burgerregtebeweging gegroei het en wat ook swart trots
                     bevorder het.
                   Dit is ŉ oproep vir Afro-Amerikaners om in solidariteit te
                     verenig en selfstandig te word om ware integrasie te behaal
                   Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 1 x 2)     (1)

        3.1.4     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                   Rassewaardigheid
                   Selfstandigheid                                            (2 x 1)     (2)

        3.1.5     [Interpretasie van inligting uit Bron 3A – V2]
                   Daar is geen rede vir swartes om toestemming van blanke
                      mense te vra vir enigiets wat hulle nodig het nie.
                   Swartes sal hul vryheid neem selfs al beteken dit geweld
                   Swartes bereid om vir hul vryheid te sterf.
                   Swartes verdien om selfstandig te wees en om vryheid van wit
                      gesag te het in beide die ekonomie en politiek.
                   Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)     (4)

 3.2    3.2.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                   Om die politiek en die politici in sy eie gemeenskap te beheer
                   Om voort te gaan met 'n politieke program van heropvoeding
                     om mense se oë oop te maak,
                   Om swart mense meer polities bewus en polities volwasse te
                     maak.
                   Om die ekonomie van die gemeenskap te besit, bedryf en
                     beheer.                                           (Enige 2 x 1)       (2)

Kopiereg voorgehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
    16                                   GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2018)

            3.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                      Die Verenigde State se regering het die Afro-Amerikaners
                         afhanklik van witmense gemaak.
                      Die toestande het nie verbeter nie.
                      Die Verenigde State het demokrasie vir die hele wêreld
                         gepreek, maar kon dit nie in sy eie land toegepas nie.
                      Die federale regering het nie die grondwet van die Verenigde
                         State van Amerika afgedwing nie.
                      Die regte van Afro-Amerikaners is nie in die hof beskerm nie.
                      Daar was geen ekonomiese vryheid en ook geen politieke
                         lewe wat toegestaan was nie.
                      Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 2 x 2)      (4)

            3.2.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 3B – V2]
                      Die sit-stakingstrategie werk nie.
                      Malcolm X wou ŉ selfhulp-filosofie hê.
                      ŉ Sit-stakingstrategie is net ŉ onderdanige metode vir
                         witmense mense.
                      ŉ Sit-stakingstrategie beteken dat jy niks vir jouself kan doen
                         nie.
                      Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)     (4)

            3.2.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                      Dit is vandag tyd vir hulle om vir te begin opstaan
                      Om te veg om dit te ondersteun.
                      Sluit aan by enige soort organisasie, burgerlik, godsdienstig,
                        broederlik, politiek of andersins wat gebaseer is op die
                        opheffing van die swartman wat hom in staat sal stel om die
                        eienaar van sy eie gemeenskap te word                    (2 x 1)      (2)

     3.3    3.3.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 3C]
                      Om aan te toon dat die Black Panther Party ŉ gevaarlike
                         organisasie was.
                      Om te wys dat lede van die Black Panther party gereed was
                         om hulself te beskerm.
                      Om te wys dat beide geslagte die onderdrukking gevoel het en
                         hulle daartoe verbind was om te veg vir dit wat regmatig aan
                         hulle behoort
                      Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 2 x 2)      (4)

            3.3.2     [Interpretasie van bewyse in Bron 3C – V2]
                       Dit verwys na Afro-Amerikaners wat gewere dra vir
                          selfverdediging
                       Lede van die Black Panther Party is gereed vir selfverdediging
                          teen polisie-wreedheid.
                      Enige ander relevante antwoord.                     (Enige 1 x 2)      (2)

Kopiereg voorgehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                  GESKIEDENIS V1                                         17

3.4 3.4.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
               Rasse-trots
               Selfversorging
               Gelykheid vir alle mense van swart afkoms vanaf Afrika. (Enige 3 x 1)            (3)

     3.4.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 3D – V2]
               Omdat wit magstrukture slegs blankes toegelaat het om alle aspekte
                  van die swartes se lewens te oorheers
               Omdat wit magstrukture nie voorsiening gemaak het vir die behoeftes
                  van swartes nie.
               Deur wit magstrukture te dekonstrueer, kan swartes beheer oor hul eie
                  noodlot neem
               Die Afro-Amerikaners moet seggenskap en mag kry.
               Die Afro-Amerikaners moet veg vir hul regte.
               Enige ander relevante antwoord.                         (Enige 1 x 2)            (2)

     3.4.3    [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse in Bron 3D – L3]

              Die bron is BRUIKBAAR omdat:

                 Dit gee inligting oor die Swartmagbeweging en sy doelwitte.
                 Dit het swart mag bevorder.
                 Dit toon dat indien wit magstrukture nie afgebreek word nie, swartes
                  nooit vry sal wees nie.
                 Dit beklemtoon ook ander organisasies wat die Swartmagbewegings
                  deur selfhelp-programme ondersteun het
                 Dit beklemtoon ook dat doe Swartmagbewegings ŉ gewelddadige en
                  anti-wit organisasie was
                 Enige ander relevante antwoord.                           (Enige 2 x 2)        (4)

3.5 [Vergelyking van bewyse in Bron 3B en 3D – V3]
     Beide bronne toon die doelwitte van die Swartmagbeweging
     Beide bronne dui aan dat die Swartmagbeweging kulturele, politieke en
       ekonomiese programme moet ontwikkel.
     Bron 3B verklaar dat die blanke regering versuim het om swartmense vryheid
       en hul regte te gee. Bron 3D verklaar dat hulle wit magstrukture moet
       dekonstrueer om swart seggenskap te hê.
     Enige ander relevante antwoord.                                    (Enige 2 x 2)           (4)

3.6 [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

        Leiers soos Malcolm X en Carmichael was ontnugter met die verwerfde
         voordele van die Burgerregtebewegings (Bron 3A)
        Stokely Carmichael ontwikkel die Swartmagbeweging as alternatief vir die
         Burgerregtebeweging (Bron 3A)
        Carmichael propageer Swart solidariteit en selfverdediging (Bron 3A)
        Carmichael propageer geweld om selfversorgsaamheid te bereik (Bron 3A)
        Malcolm X het gevoel dat die VSA die Swartes gefaal het (Bron 3B)
        Malcolm X het selfhelp programme gepropageer (Bron 3B)

Kopiereg voorgehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
    18                                 GESKIEDENIS V1                       (EC/SEPTEMBER 2018)

            Malcolm X het geweld aangemoedig om swart nasionalisme te bereik
             (Bron 3B)
            Malcolm X het Swartes aangemoedig om bereid te wees om te sterf vir hul
             vryheid (stembrief of koeël) (Bron 3B)
            Gelei tot die stigting van die Black Panther Party deur Newton Searle
             (Bron 3C)
            Die Black Panther Party lede dra gewere vir selfverdediging (Bron 3C)
            Carmichael ten gunste van geweld om rassisme te bekamp (Bron 3D)
            Carmichael en Malcolm X-invloed het tot die geboorte van die Black
             Panther Party gelei
            Beide wou wit magstrukture afbreek om ŉ swart stem te hê (Bron 3D)
            Enige ander relevante antwoord.

         Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                                               KRITERIA                       PUNTE
                           Kan nie bewyse onttrek nie of gebruik bewyse
                            op ŉ elementêre wyse, bv. toon min of geen
                            begrip van die bydrae van die Swart
                            Amerikaanse leiers tot die
         VLAK 1             Swartmagbeweging in die Verenigde State             0–2
                            van Amerika in die 1960’s.
                           Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag oor
                            onderwerp te gee of kan verslag oor onderwerp
                            gee nie.
                           Onttrek bewyse wat meestal relevant en hou
                            met ŉ groot mate verband aan die onderwerp,
                            bv. toon ŉ begrip van die bydrae van die
                            Swart Amerikaanse leiers tot die Swartmag
         VLAK 2                                                                 3–5
                            Beweging in die Verenigde State van
                            Amerika in die 1960's.
                           Gebruik bewyse op ŉ baie basiese wyse om ‘n
                            paragraaf te skryf
                           Gebruik relevant bewyse van die bronne
                           Bewyse hou goed verband met die onderwerp.
                           Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ŉ
                            deeglike begrip van die bydrae van die Swart
                            Amerikaanse leiers tot die Swartmag
         VLAK 3                                                                 6–8
                            Beweging in die Verenigde State van
                            Amerika in die 1960’s.
                           Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                            georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                            onderwerp toon.                                                 (8)
                                                                                           [50]

Kopiereg voorgehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                GESKIEDENIS V1                                       19

 AFDELING B: OPSTELVRAE

 VRAAG 4: DIE KOUE OORLOG: GEVALLESTUDIE – CHINA

 [Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
 bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]

 SINOPSIS

 Daar word van kandidate verwag om te verduidelik of Mao Zedong se beleid van die
 Groot Sprong Vorentoe en die Kulturele Revolusie sy poging was om sy gesag op
 die mense van China gedurende die 1950’s en 1960’s af te druk.

 HOOFASPEKTE

 Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
  Inleiding: Kandidate moet aandui of hulle met die stelling saamstem of nie. Hulle
    moet aandui of Mao Zedong se beleid van die Groot Sprong Vorentoe en die
    Kulturele Revolusie sy poging was om sy gesag op die mense van China af te
    dwing of nie en aandui hoe hulle hul gedagterigting gaan ondersteun.

 UITBREIDING

 Indien kandidate saamstem kan hulle die volgende punte in hul antwoord
 insluit:

  Mao se bewindsoorname, die eerste vyfjaarplan en honderd blomme-veldtog
   agtergrond)
  Mao se beleid sluit in die Groot Sprong Vorentoe en die Kulturele Rewolusie en die
   Groot sprong Vorentoe was ŉ poging om kommunisme te vestig

 Die Groot Sprong vorentoe:
  Mao Zedong se Tweede Vyfjaarplan wat in 1958 begin het
  Dit het ten doel om China te industrialiseer om kapitalistiese lande in te haal en
    landbouproduksie te verbeter om Westerse lande te ewenaar
  Beëindiging van privatisering
  Landelike koöperasies is saamgesmelt in kommunes (kollektivisering)
  Gedwonge samesmelting van boere in kommunes
  Propaganda wat gebruik word om produksie te bevorder

 Hoe die Chinese op die Groot Sprong Vorentoe gereageer het:
  As gevolg van die slegte beplanning; swak ondersteuning aan boere; korrupte
   plaaslike amptenare; hoë belasting op plaasprodukte; agterplaasbedrywe
   vervaardig minderwaardige goedere; het nywerhede in duie gestort
  Dit was afhanklik van boere eerder as op masjinerie om China te industrialiseer
  Dit het boere aangemoedig om agterplaasbedrywe (industrialisasie op die
   platteland) op te rig
  Dit het ŉ voedseltekort veroorsaak wat gelei het tot die hongersnood van miljoene
   mense
  Die ekonomie het in duie gestort

Kopiereg voorgehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
    20                                 GESKIEDENIS V1                      (EC/SEPTEMBER 2018)

      Die ekonomie het in duie gestort
      Die Groot Sprong Vorentoe het binne drie jaar misluk, (ook bekend as ‘Drie
       Bitterjare / die Groot Sprong-agteruit’)
      Mao Zedong was gedwing om na ŉ vorm van kapitalisme terug te keer
      Dit het daartoe gelei dat die Groot Sprong Vorentoe ŉ mislukking was
      Mao het uiteindelik erken dat foute gemaak was en het bedank as president van
       China, maar het as voorsitter van die Chinese Kommunistiese Party aangebly
      In 1962 het hy die verantwoordelikheid van die ekonomie oorhandig aan
       president Liu Shaoqi en die algemene sekretaris van die SKP Deng Xiaoping en
       aan die politieke toneel onttrek.

     Die Kulturele Rewolusie:
      Die bedoelings van China se Kommunistiese Party (praktiese beleide om
         die ekonomie te verbeter; outoritêre regeringsvorm; bemagtiging van landlose
         boere, grondhervormingsproses, nasionalisering van swaar nywerhede)
      Klaslose samelewing (gefokus op die verbetering van toestande van boere en
         werkers; het alle Chinese opgevoed om saam te werk vir 'n beter China
      Hy het die Kulturele Rewolusie in 1966 geloods om die mag wat hy verloor
         het, te herstel nadat die Groot Sprong Vorentoe misluk het
      Hy het die Rooi Wagte geloods wat: die idees in die Rooi Boek bestudeer en
         versprei het; kleinboere opgevoed in die beginsels van Kommunisme; lees en
         skryf geleer het; die vervolging aangekondig (teenstanders van kommunisme
         is doodgemaak) anti-kommunistiese kuns en boeke vernietig het
      Die rol van die Rooi Wagte (Veldtog om die Vier Oues aan te val: die
         verandering van ou idees, tradisionele kultuur, gebruike en gewoontes)
      Groot demonstrasies is in die Tiananmen-plein en Beijing gehou en plakkate
         en foto’s van Mao is oral opgestel
      Die Klein Rooi Boek (wat Mao se filosofieë oor Kommunisme bevat, het van
         alle burgers verwag om die beginsels van kommunisme, 'n bron van
         kommunistiese propaganda in China te memoriseer)
      Uitskakeling van amptenare: Deng Xiaoping en Liu Shao Qi is van die amp
         onthef en professionele persone (ingenieurs, wetenskaplikes, opvoeders, ens.)
         is ontslaan.
      Sluiting van skole, kolleges en universiteite (omdat dit krities was en die
         liberale elite verteenwoordig het
      Nywerhede het gely en produksie het gestop teen 1968
      Enige ander relevante antwoord

     SLOT:
      Kandidate moet hul argument met ŉ relevante gevolgtrekking saamvat.
     Indien kandidate aandui dat hulle nie saamstem nie, moet hulle hul
     gedagtegang met relevante historiese bewyse ondersteun.               [50]

Kopiereg voorgehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                GESKIEDENIS V1                                      21

 VRAAG 5:       ONAFHANKLIKE AFRIKA: VERGELYKENDE STUDIE – DIE
                KONGO EN TANZANIË

 [Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse
 deur analitiese en interpretasie vaardighede te gebruik.]

 SINOPSIS

 Met die skryf van hierdie opstel moet die kandidate aandui tot watter mate Mobutu
 Sese Seko en Julius Nyerere se politieke, ekonomiese, maatskaplike en kulturele
 beleide verseker het dat die Kongo en Tanzanië suksesvol was na die verkryging
 van hul onafhanklikheid in die 1960’s. Kandidate moet hul antwoorde met
 verwysing na politieke, ekonomiese, maatskaplike en kulturele beleide ondersteun.

 HOOFASPEKTE

 Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
  Inleiding: Kandidate moet fokus op die uitdagings wat die Kongo en Tanzanië
    na die verkryging van onafhanklikheid in die gesig gestaar het:

 UITBREIDING

 TANZANIË – Politieke prestasies en uitdagings

      Eenparty staat gebaseer op demokrasie
      Algemene taal – Swahili en Engels
      Aanvaarding van Leierskapskode
      Goedkeuring van ujamaa as inhoud vir Arusha-verklaring
      TANU het die Arusha-verklaring aangeneem
      Afrika-eenheid
      Enige ander relevante antwoord

 KONGO – Politieke uitdagings

      Chaos sedert onafhanklikheid vanaf België
      Patrice Lumumba verkies as eerste minister
      Sluipmoord op Lumumba – kon nie met sy doelwitte voortgaan nie
      Coup d’etat deur Mobuto
      Burgeroorloë
      Inmenging van België in politieke struktuur
      Mobutuisme
      Korrupsie en nepotisme en sy verwydering uit magsposisie
      Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorgehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
    22                                 GESKIEDENIS V1                     (EC/SEPTEMBER 2018)

     TANZANIË – Ekonomiese uitdagings

          Implementering van Ujamaa
          Verpligte beweging na Ujamaa dorpe
          Weerstand teen Ujamaa deur die kleinboere
          Konsep van familieskap en gemeenskaplike boerdery
          Ujamaa-nedersettings het misluk om landbouproduksie te verhoog
          Afname in landbou
          Daling in uitvoere en voedseltekorte
          Die impak van IMF- en Wêreldbanklenings
          Nyerere se erkenning van die mislukkings van Ujamaa
          Enige ander relevante antwoord

     KONGO – Ekonomiese uitdagings

          Zaïrianisasie beleid
          Nywerhede is genasionaliseer
          Kongo-nasionaliste het buitelandse amptenare vervang
          Gebrek aan vaardighede het daartoe gelei dat landbouproduksie daal
          Daling in prys van hoofuitvoer
          Wanbestuur van die ekonomie
          Korrupsie en diefstal van die staatshulpbronne / Kleptokrasie
          Land se buitelandse skuld het opgeloop.
          Elite klasse het ontwikkel

     TANZANIË – maatskaplike en kulturele uitdagings

          Nyerere se invloed op sosiale toestande (wat die sosiale toestande van sy
           mense kan beïnvloed)
          Ongeletterdheid verbeter
          Skole, klinieke en hospitale gebou
          Primêre gesondheidsorg verbeter
          Lewensverwagting het verbeter
          Afrikataal (Swahili)
          Tanzanië verenig oor etniese lyne
          Staatsradio en televisie-uitsendings het slegs Tanzaniëse musiek uitgesaai
          Enige ander relevante antwoord

     KONGO – sosiale en kulturele uitdagings

          Hoër onderwysstelsel is uitgebrei en primêre onderwys het ook gestyg
          Frans was die taal van onderrig in die Kongo
          Kinders het Europese geskiedenis en taal geleer
          Aandpakke (suits) is verbied, vervang deur plaaslike klere
          Enige ander relevante antwoord.

     SLOT
      Kandidate moet die argument met ŉ relevante gevolgtrekking saamvat.               [50]

Kopiereg voorgehou                                                           Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2017-afrikaans/b9dc10fb-ad07-4300-abc2-a509afb2c30f) — History · QP · 2017 · Afr
- [History P1 May June 2018 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2018-memo-afr/5f49a842-d534-4c6d-909b-8e741a958622) — History · Memo · 2018 · Afr
- [History P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2018-final-memo-afr/b599d539-b3a0-42aa-bdc9-b79f329dd8ce) — History · Memo · 2018 · Afr
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — History · Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN JUNIE 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-junie-2023-afrikaans/6fec864f-931f-4143-acac-b498e2a5f304) — History · Addendum · 2023 · Afr
- [Gr12 History P1 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p1-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e) — History · QP · 2021 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [Gr 12 History P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
