# History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2023 Question Paper

> Grade 12 History Paper 1 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2023, 9 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept-2023-xhosa/5eb38190-966a-4589-8d33-a0a1bf7ebae7
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2023 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept-2023-xhosa/5eb38190-966a-4589-8d33-a0a1bf7ebae7)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2023. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                     SENIOR CERTIFICATE

                           IBANGA 12

                       SEPTEMBA 2023

                 ISIFUNDO SEZEMBALI P1

AMANQAKU: 150

IXESHA:   3 Iiyure

                     Eli phepha lemibuzo linamaphepha ali-9.

### Page 2

2                                   EZEMBALI P1                     (EC/SEPTEMBER 2023)

IMIYALELO NEENKCUKACHA

1.   Eli phepha lemibuzo lineCANDELO A ne CANDELO B ngokusekelwe
     kwisikhokelo esimiselwe yi CAPS.

     ICANDELO A: IMIBUZO ENGEMITHOMBO

     UMBUZO 1:       I-COLD WAR: IMVELAPHI YECOLD WAR

     UMBUZO 2:       IAFRIKA EZIMELEYO: UPHANDO(CASE STUDY) – ANGOLA

     UMBUZO 3:       UQHANKQALAZO LOLUNTU UKUSUSELA KWI1950 UKUYA
                     KWII1970:THE CIVIL RIGHTS MOVEMENT

     UMBUZO: IMIBUZO EMIDE

     UMBUZO 4:       UKWANDISWA KWECOLD WAR: UPHANDO – VIETNAM

     UMBUZO 5:       IAFRIKA EZIMELEYO: IMINGENI          EYAJONGANA     NAYO
                     IKHONGO EMVA KOKUZIMELA

     UMBUZO 6:       UQHANKQALAZO LOLUNTU UKUSUSELA KWII1950 UKUYA
                     KWII1970: THE BLACK POWER MOVEMENT

2.   ICANDELO A linemibuzo EMITHATHU engemithombo (iisosi). Imathiriyeli
     edingekayo ukuphendula le mibuzo ingafumaneka kwiSIHLOMELO.

3.   ICANDELO B linemibuzo EMITHATHU emide.

4.   Phendula imibuzo emiTHATHU ngolu hlobo:

     4.1    Ubuncinane phendula ube MNYE kwizicatshulwa kunye noMNYE
            kwimibuzo emide.

     4.2    Umbuzo WESITHATHU usenokuba kwizicatshulwa okanye kwimibuzo
            emide.

5.   Ucetyiswa ukuba uchithe iyure ibe NYE ubuncinane kumbuzo ngamnye.

6.   Xa uphendula imibuzo, sebenzisa ulwazi, izakhono noluvo.

7.   Uya kubekwa ebandezini (disadvantage) ngokukhuphela iisosi njengeempendulo
     zakho.

8.   Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokohlobo ekunonjolwe ngalo kweli
     phepha lemibuzo.

9.   Bhala cocekileyo nacacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                        Tyhila

### Page 3

(EC/SEPTEMBER 2023)                  EZEMBALI P1                                        3

ICANDELO A: IMIBUZO ENGEMITHOMBO (IISOSI)

Phendula ubuncinane umbuzo ube MNYE, kodwa ungadluli kwemiBINI,kweli candelo.
Imathirileyi edingekayo ukuphendula le mibuzo ingafumaneka kwiSIHLOMELO.

UMBUZO 1: INGABA YABA NAGALELO NJANI IBERLIN WALL UKWANDISA
          ICOLD WAR PHAKATHI KWEMELIKA(USA) NERASHIYA(USSR)?

Phicotha imithombo 1A, 1B, 1C no1D uze uphendule imibuzo elandelayo.

1.1    Jonga kuMthombo 1A.

       1.1.1    Ngokwalo mthombo kwakutheni, ukuze abantu bashiye iGerman
                Democratic Republic?                                    (2 x 1)        (2)

       1.1.2    Xela amazwe amaTHATHU avela kumthombo ayelawula icandelo
                laseNtshona yeBerlin.                                (3 x 1)           (3)

       1.1.3    Chaza ikhonsepthi amakomanisi ngamazwi akho.               (1 x 2      (2)

       1.1.4    Chaza okuthethwa ngala magama 'iGDR ngoko yayiphelelwe yindlela
                ‘ngokommandla' yokumisa ukukhutshwa kwengqondo ngowe1961’
                kwimeko yeNtlekele yaseBerlin.                           (2 x 2)       (4)

1.2    Funda uMthombo 1B.

       1.2.1    Caphula iziqwenga eziNTATHU zobungqina ezivela kumthombo
                ezibonisa ukuba uMongameli uKennedy wayelungele ukuchasa
                ingxaki yeBerlin Wall ngamandla.                        (3 x 1)        (3)

       1.2.2    Kutheni ucinga ukuba iUSA yayingakulungelanga ukushiya iWest
                Berlin?                                                   (2 x 2)      (4)

       1.2.3    Chaza ngokunikwa yile ngxelo, ‘Ubukho bukaClay, banceda
                ukubuyisela umoya wethemba nokuqinisekisa abantu baseNtshona
                Berlin ukuba abazange bashiywe’.                         (1 x 2)       (2)

       1.2.4    Chaza igama elithi blockade kwimeko yokwandiswa kwe Cold War
                phakathi kweMelika neRashiya.                             (1 x 2)      (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                          Tyhila

### Page 4

4                                    EZEMBALI P1                         (EC/SEPTEMBER 2023)

1.3   Funda uMthombo 1C.

      1.3.1   Chaza iziphumo eziMBINI ezivela kumthombo ezibangelwe
              kukwakhiwa kweBerlin Wall                             (2 x 1)            (2)

      1.3.2   Ngokutsho komthombo, kwakutheni ukuze iitanki zaseRashiya
              nezaseMelika zijongane kumda wokuwela eFriedrichstrasse? (1 x 2)         (2)

      1.3.3   Sesiphi isigqibo esinokuthatyathwa kwingxelo ethi. “Kangangeeyure
              ezilishumi elinesithandathu, la magunya mabini enyukliya ajongana
              omnye nomnye ukusuka kumgama weemitha nje ezimbalwa”?
                                                                           (1 x 2)     (2)

      1.3.4   Phawula malunga noko kuthethwa yile ngxelo, “uKhrushchev
              wayeqinisekisile ngemeko yamandla kuwo omane amacandelo
              eBerlin, okwangoku”                                      (1 x 2)         (2)

1.4   Funda uMthombo1D.

      1.4.1   Ucinga ukuba kutheni ukuze kupapashwe lo mfanekiso?          (2 x 2)     (4)

      1.4.2   Chaza ukuthembeka kwalo mthombo kwiingcali zezembali
              eziphanda ngeziphumo zokwakhiwa kweBerlin Wall.              (2 x 2)     (4)

1.5   Chaza ukuba iinkcukacha ezikuMthombo 1C zibuxhasa njani ubungqina
      obukuMithombo 1D malunga neziphumo zokwakhiwa kweBerlin Wall.
                                                                    (2 x 2)            (4)

1.6   Usebenzisa iinkcukacha ezikwimithombo efanelekileyo nolwazi lwakho, bhala
      umhlathi omigca ESIBHOZO ( ngamagama angama80) ucacisa indlela iBerlin
      Wall eyaba negalelo ngalo kwiCold War phakathi kweMelika neRashiya.              (8)
                                                                                      [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                            Tyhila

### Page 5

(EC/SEPTEMBER 2023)                   EZEMBALI P1                                          5

UMBUZO 2:        ZEZIPHI IZIZATHU ZOKUBANDAKANYEKA KOMZANTSI AFRIKA
                 KWIMFAZWE YOBUKHAYA YASE ANGOLA NGOWE1975?

2.1    Jonga kuMthombo 2A.

       2.1.1    Chaza ikhonsepthi imfazwe yobukhaya ngamazwi akho.           (1 x 2)      (2)

       2.1.2    Ngokutsho komthombo, zaziyintoni iinjongo zokuhlasela komkhosi
                woMzantsi Afrika kummandla waseAngola?                     (2 x 1)        (2)

       2.1.3    Xela amazwe amaBINI akumthombo aguqule iUNITA ibe ngumkhosi
                onamandla onokubhukuqa urhulumente weMPLA.            (2 x 1)             (2)

       2.1.4    Dwelisa amazwe amaBINI ngokomthombo awenze ukuba iMPLA
                ikwazi ukulawula iAngola.                            (2 x 1)              (2)

       2.1.5    Ucinga ukuba kwakutheni urhulumente woMzantsi Afrika uluchase
                ulawulo lweMPLA eAngola?                                  (2 x 2)         (4)

2.2    Funda uMthombo 2B.

       2.2.1    Nika izizathu eziBINI ezivela kumthombo ezokuba kutheni amajoni
                aseCuba eza eAngola.                                      (2 x 1)         (2)

       2.2.2    Sesiphi isigqibo esinokuthatyathwa kwingxelo ethi, “AmaCuba
                ‘ayengamathole ehlosi’, kwimeko yokubandakanyeka kwamanye
                amazwe kwiMfazwe yobukhaya yaseAngola ka1975?               (1 x 2)       (2)

       2.2.3    Phawula ngesizathu sokuba iUSA ixhase ungenelelo loMzantsi Afrika
                eAngola.                                                  (1 x 2)         (2)

2.3    Funda uMthombo 2C.

       2.3.1    Chaza ikhonsepthi independence ngokwemeko yomzabalazo
                waseAngola.                                           (1 x 2)             (2)

       2.3.2    Dwelisa iinjongo eziMBINI ezivela kumthombo zokusebenza
                koMkhosi woKhuselo woMzantsi Afrika eAngola.                 (2 x 1)      (2)

       2.3.3    Ngokomthombo, zaba zeziphi iinjongo zoMzantsi Afrika emva kokuba
                ungakwazanga ukuthintela iMPLA ukuba ingafiki kulawulo eAngola?
                                                                            (1 x 2)       (2)

       2.3.4    Phawula ngengxelo, ‘Urhulumente woMzantsi Afrika wayezimisele
                ukuthomalalisa okanye ukulimaza amandla omkhosi weSWAPO
                ukulungiselela ixesha apho iSWAPO iza kungenela kulonyulo
                ngaphakathi eMzantsi Ntshona Afrika’.                     (1 x 2)         (2)

       2.3.5    Usebenzisa iinkcukacha ezikumthombo kunye nolwazi lwakho, chaza
                ukuba kutheni ikhabhinethi yaseMzantsi Afrika ingazange iyivume
                Operation Savannah ngo1975.                                  (2 x 2)      (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                             Tyhila

### Page 6

6                                    EZEMBALI P1                        (EC/SEPTEMBER 2023)

2.4   Jonga kuMthombo 2D.

      2.4.1   Ngowuphi umyalezo ogqithiswa ngumthombo ngobudlelwane
              phakathi kweSADF neUNITA ngexesha leMfazwe yobukhaya
              yaseAngola?                                           (1 x 2)              (2)

      2.4.2   Kutheni ucinga ukuba amajoni aseMzantsi Afrika anikezela
              ngoqeqesho lomkhosi, iingcebiso noncedo lwelogistics kwiUNITA?
                                                                          (1 x 2)        (2)

      2.4.3   Cacisa ukuba usilela phi lo mthombo kwiingcali zezembali eziphanda
              izizathu zokubandakanyeka koMzantsi Afrika kwiMfazwe yobukhaya
              yaseAngola ka1975.                                            (2 x 2)      (4)

2.5   Cacisa ukuba ubungqina obukuMthombo 2D buzixhasa njani iinkcukacha
      ezikumthombo 2A ngokubandakanyeka koMzantsi Afrika kwiMfazwe
      yobuKhaya ka1975.                                                (2 x 2)           (4)

2.6   Usebenzisa iinkcukacha ezikwimithombo efanelekileyo nolwazi lwakho, bhala
      umhlathi omigca ESIBHOZO (malunga namagama angama80) ucacisa
      izizathu zokuba kwakutheni ukuze uMzantsi Afrika ubandakanyeke
      kwiMfazwe yobukhaya yaseAngola ka1974.
                                                                                        (8)
                                                                                       [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                            Tyhila

### Page 7

(EC/SEPTEMBER 2023)                   EZEMBALI P1                                         7

UMBUZO 3:             IMATSHI EYA EWASHINGTON NGOMHLA WE28 AGASTI 1963
                      YABA NEGALELO NJANI EKUPHELISENI UCALUCALULO
                      NEYANTLUKWANO KUMAMELIKA ANTSUNDU EMELIKA
                      (USA) NGEE1960?

Funda imiThombo 3A, 3B, 3C, no 3D uze uphendule imibuzo elandelayo

3.1    Jonga kuMthombo 3A.

       3.1.1    Chaza igama amalungelo oluntu ngamazwi akho                 (1 x 2)      (2)

       3.1.2    Zeziphi izenzo ngokutsho komthombo ezibeka iqonga lomngcelele
                omkhulu wamalungelo oluntu ngalo lonke ixesha?           (3 x 1)         (3)

       3.1.3    Dwelisa nawaphi na amagama amaBINI emibutho yamalungelo
                oluntu ye-Big Six eyayicwangcisa umngcelele eWashington.
                                                                         (2 x 1)         (2)

       3.1.4    Wacebisa ntoni uKennedy ngeengcinga zamanye amalungu
                esineyithi anokusebenzisa imatshi yaseWashington njengesizathu
                sokuvota ngokuchasene noyilo loMthetho wamaLungelo oLuntu
                we1963?                                                   (1 x 2)        (2)

3.2    Funda uMthombo 3B.

       3.2.1    Bangaphi abantu abaya kwiMarch eWashington ngoAgasti 1963?
                                                                        (1 x 1)          (1)

       3.2.2    Xela iindawo eziNE kumthombo apho ulawulo lukaKennedy lujolise
                khona ngelizama ukudlula kwiCongress.                    (4 x 1)         (4)

       3.2.3    Phawula ukuba lwaba nempumelelo engakanani uluvo lukaP
                Randolph ngeematshi ezinkulu ukuqhankqalazela iyantlukwano
                nocalucalulo eMelika.                                     (1 x 2)        (2)

       3.2.4    Chaza ikhonsepthi segrigeyishini ngokwemeko ye Civil Rights
                Movement.                                                   (1 x 2)      (2)

3.3    Jonga uMthombo 3C.

       3.3.1    Chaza imiyalezo umfoti anqwenela ukuyidlulisa malunga nomngcelele
                oya    eWashington      ngomhla    wama28        kuAgasti   1963.
                                                                          (2 x 2)        (4)

       3.3.2    Phawula ngoncedo lwalo mthombo kwiingcali zezembali eziphanda
                ngematshi eWashington nge 28 Agasti 1963                  (2 x 2)        (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                            Tyhila

### Page 8

8                                     EZEMBALI P1                          (EC/SEPTEMBER 2023)

 3.4   Funda uMthombo 3D.

       3.4.1   Kutheni, ngokomthombo, iNegro, nasemva kweminyaka eli100,
               ingekakhululeki?                                        (2 x 1)             (2)

       3.4.2   Cacisa ukuba uthetha ukuthini uMartin Luther King Jr xa esithi
               'IMelika inike amaNegro itshekhi embi, itshekhi ebuya iphawulwe
               njengemali enganeleyo' kwimeko yeCivil Rights Movement
                                                                              (2 x 2)      (4)

       3.4.3   Phawula ngengxelo ka Martin Luther King, ‘Kwakubakho ukuphumla
               okanye uxolo eAmelika xa amaNegro anikwa amalungelo
               obuzwe’                                                  (1 x 2)            (2)

       3.4.4   Kutheni ucinga ukuba intetho kaMartin Luther King Jr. 'Ndinephupha'
               ithathwa njengesigqebelo?                                   (2 x 2)         (4)

 3.5   Thelekisa imithombo 3C no 3D. Chaza ukuba ubungqina
       ObukuMthombo 3D buzixhasa njani iinkcukacha ezikuMthombo 3C
       ngeMatshi eWashington ngo1963.                              (2 x 2)                 (4)

 3.6   Usebenzisa iinkcukacha ezikwimithombo efanelekileyo nolwazi lwakho, bhala
       umhlathi ongemigca esibhozo (ngamagama angama80) ucacisa ukuba
       imatshi eya eWashington nge28 Agasti 1963 yaba negalelo njani ekupheliseni
       ucalucalulo neyantlukwano kumaMelika aNtsundu eMelika ngeminyaka
       ye1960.                                                                            (8)
                                                                                         [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                              Tyhila

### Page 9

(EC/SEPTEMBER 2023)                EZEMBALI P1                                   9

ICANDELO B: IMIBUZO EMIDE

Phendula ubuncinane umbuzo ube MNYE, kodwa ungadluli kwimibuzo emiBINI,
kweli candelo

Impendulo yakho mayibe ngamaphepha amaTHATHU ubude.

UMBUZO 4: UKWANDISWA KWECOLD WAR: UPHANDO – VIETNAM

Cacisa ukuba yaba nempumelelo engakanani iMelika ekuthinteleni ukusasazeka
kobukomanisi kwiMfazwe yaseVietnam ka-1955 – 1975.

Sebenzisa ubungqina obufanelekileyo ukuxhasa ingxoxo yakho.                   [50]

UMBUZO 5: IAFRIKA EZIMELEYO: UPHANDO – KHONGO

Xoxa nzulu ngendlela iKhongo eyajongana ngayo nemingeni yezopolitiko kunye
nezoqoqosho zaseKhongo emva kokufumana uzimelegeqe kwiBelgium ngo1961.

Sebenzisa ubungqina obufanelekileyo ukuxhasa ingxoxo yakho.                   [50]

UMBUZO 6: UQHANKQALAZO LOLUNTU UKUSUSELA KWII1950 UKUYA
          KWII1970: BLACK POWER MOVEMENT

Ubungangamsha nobungqwabalala beBlack Power Movement kwasebenza kakuhle
ekupheliseni ucalucalulo kubantu abaNtsundu baseMelika kwii1960

Uyavumelana nale ngxelo? Xhasa ingxoxo yakho ngobungqina obufanelekileyo.     [50]

                                                                   EWONKE:    150

Akuvumelekanga ukufotokopa                                                   Tyhila

## Related documents

- [HISTORY P1 GR12 MEMO SEPT 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-memo-sept-2023-afrikaans/baf3bd16-de95-470b-a321-e24be37ad22a) — History · Memo · 2023 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT 2022 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept-2022-english/7d70aa79-8b7f-4051-9c8d-9f24785f3b0d) — History · QP · 2022 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2021 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2021-english/622702f7-c33f-4046-ba6c-1effad7e7f25) — History · QP · 2021 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2020 Sesotho](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2020-sesotho/47f0302e-0c89-4c6c-8c7d-bd87ae8dd529) — History · QP · 2020 · Sesotho
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT 2019 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept-2019-english/f1c8a44b-2e00-4fd5-9561-e7cf83b1389c) — History · QP · 2019 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 QP SEP2018 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sep2018-english/47dd3041-ad8c-49c9-92a3-636ad391ba9f) — History · QP · 2018 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P1 May-June 2025 MG Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2025-mg-eng/9e0f813e-e888-4061-a259-20b4dbe98907) — Memo · 2025 · Eng
- [HISTORY P1 MEMO GR12 JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-memo-gr12-june-2024-afrikaans/f313b62b-041f-4225-bf96-3a6052a2f919) — Memo · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
