# History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Question Paper

> Grade 12 History Paper 1 question paper from the Eastern Cape Prelim Exam 2024, 9 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-sept2024-xhosa/502549cd-d0e1-4afc-af0c-10c37ae5b1ea
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape Prelim Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-sept2024-xhosa/502549cd-d0e1-4afc-af0c-10c37ae5b1ea)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                             NATIONAL
                        SENIOR CERTIFICATE

                             IBANGA 12

                         SEPTEMBA 2024

                  ISIFUNDO SEZEMBALI P1

AMANQAKU:   150

IXESHA:     3 Iiyure

                    Eli phepha lemibuzo linamaphepha ali 9
                   kunye nesihlomelo esingamaphepha ali 14.

                       Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P1                (EC/SEPTEMBA 2024)

IMIYALELO NEENKCUKACHA

1.    Eli phepha lemibuzo lineCANDELO            A   neCANDELO     B   ngokusekelwe
      kwisikhokelo esimiselwe yiCAPS.

      ICANDELO A: IMIBUZO ENGEMITHOMBO

      UMBUZO 1:          I-COLD WAR: IMVELAPHI YECOLD WAR

      UMBUZO 2:          IAFRIKA EZIMELEYO: UPHANDO (CASE STUDY) –
                         ANGOLA

      UMBUZO 3:          UQHANKQALAZO LOLUNTU UKUSUSELA KOO 1950
                         UKUYA KOO 1970: THE CIVIL RIGHTS MOVEMENT

      ICANDELO B: IZINCOKO

      UMBUZO 4:          UKWANDISWA KWECOLD WAR: UPHANDO – VIETNAM

      UMBUZO 5:          IAFRIKA EZIMELEYO: IMINGENI EYAJONGANA NAYO
                         IKHONGO EMVA KOKUZIMELA

      UMBUZO 6:          UQHANKQALAZO LOLUNTU UKUSUSELA KWIMINYAKA
                         YOWEE1950 UKUYA KWEYOWEE1970: I BLACK POWER
                         MOVEMENT

2.    ICANDELO A linemibuzo EMITHATHU engemithombo (isosi). Imathiriyeli
      edingekayo ukuphendula le mibuzo ingafumaneka kwiSIHLOMELO.

3.    ICANDELO B linemibuzo EMITHATHU ye zincoko.

4.    Phendula imibuzo EMITHATHU ngolu hlobo:

      4.1     Ubuncinane phendula ube MNYE kwizicatshulwa kunye noMNYE
              kwizincoko.

      4.2     Umbuzo WESITHATHU usenokuba kwizicatshulwa okanye isincoko.

5.    Kucetyiswa ukuba uchithe iyure ibe NYE ubuncinane kumbuzo ngamnye.

6.    Xa uphendula imibuzo sebenzisa ulwazi, izakhono noluvo.

7.    Uya kubekwa ebandezini (disadvantage) ngokukhuphela iisosi
      njengeempendulo zakho.

8.    Nombola iimpendulo ngokuchanekileyo ngokohlobo ekunonjolwe ngalo kweli
      phepha lemibuzo.

9.    Bhala cocekileyo nacacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)                   ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                  3

ICANDELO A: IMIBUZO ENGEMITHOMBO (IISOSI)

Phendula ubuncinane umbuzo ube MNYE, kodwa ungadluli kwemiBini, kweli
candelo. Imathiriyeli edingekayo ukuphendula le mibuzo ingafumaneka
kwiSIHLOMELO.

UMBUZO 1:            INGABA IBERLIN WALL YALUQINISA NJANI UXINZELELO LWE
                     COLD WAR PHAKATHI KWEMELIKA NERASHIYA?

Phicotha imithombo 1A, 1B, 1C no 1D uze uphendule imibuzo elandelayo.

1.1     Jonga kumthombo 1A.

        1.1.1        Chonga kumthombo izinyanzeliso zibeMBINI zikaKhrushchev
                     kwiUnited States namahlakani ayo.                      (2 x 1)        (2)

        1.1.2        Ngokutsho komthombo, ingaba uEisenhower waziphendula
                     izigunyaziso zeRashiya?                              (1 x 2)          (2)

        1.1.3        Yintoni echazwa koku, ‘izivumelwano zasemva kwemfazwe
                     ezimalunga nokuthatyathwa nokulawulwa kweJamani neNtshona
                     Berlin’?                                              (1 x 2)         (2)

        1.1.4        Ngokwalo mthombo nolwazi lwakho, kwakutheni ukuze iUSA
                     neBritain zichase iBerlin ekhululekileyo engenasiqisekiso
                     sokufikelelwa yiNtshona?                                  (1 x 2)     (2)

        1.1.5        Chaza ukuba kwakutheni ukuwela kweembacu ukusuka eMpuma
                     Berlin ukuya eNtshona Berlin kwakuya kuthetha intlekele eMpuma
                     xa kwakungaqwalwaselwanga                                 (1 x 2)     (2)

1.2     Funda uMthombo 1B.

        1.2.1        Ngokwalo mthombo, ngubani owayalela ukufakelwa kocingo
                     oluhlabayo olwahlula iMpuma neNtshona Berlin?          (1 x 1)        (1)

        1.2.2        Chaza ikhonsepthi Cold War ngamazwi akho.                 (1 x 2)     (2)

        1.2.3        Ngokwalo mthombo, bekuya kuba yintoni ukubaluleka kweBerlin
                     Wall?                                                  (3 x 1)        (3)

        1.2.4        Xela amazwe amaBINI awaba nengxabano kungekudala udonga
                     lwakhiwe.                                           (2 x 1)           (2)

        1.2.5        Kutheni ucinga ukuba le ngxabano yakhokelela kwelinye
                     lamaxesha enkxalabo yeCold War eYurophu?                   (1 x 2)    (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P1                   (EC/SEPTEMBA 2024)

1.3     Jonga kuMthombo 1C.

        1.3.1   Ngokwalo mthombo, kwakutheni ukuze kubekho isiphakamiso
                seengxoxo zamazwe amane phakathi kwabaphathi bomkhosi
                eBerlin?                                              (1 x 2)            (2)

        1.3.2   Phawula ngengxelo, ‘iSoviet Union yenza izoyikiso ezifihlakeleyo
                malunga’ nokungahlali “ingumbukeli ongenanxaxheba”.          (1 x 2)     (2)

        1.3.3   Chaza igama elithi four-power talks kumxholo weBerlin crisis
                                                                            (1 x 2)      (2)

        1.3.4   Phawula ngoncedo lwalo mthombo kwingcali zezembali eziphanda
                ngeBerlin Crisis.                                       (2 x 2)          (4)

1.4     Funda uMthombo 1D.

        1.4.1   Cacisa ukuba kwakutheni abantu baseMpuma Berlin babezibeka
                esichengeni sokufa bezama ukuwela iBerlin Wall ukuya eNtshona
                Berlin.                                                  (2 x 2)         (4)

        1.4.2   Phawula ngenkangeleko yesimo samapolisa aseNtshona Berlin
                kulo mfanyana.                                         2 x 2)            (4)

1.5     Uthelekisa imithombo 1B no 1C. Chaza ubungqina obukuMthombo 1B
        buzixhasa njani iinkcukacha ezikuMthombo 1C nge Berlin Wall. (2 x 2)             (4)

1.6     Usebenzisa iinkcukacha ezikwimithombo efanelekileyo kunye nolwazi
        lwakho, bhala umhlathi onemigca esibhozo (ngamagama angama80)
        ucacisa indlela uxinzelelo lweBerlin Wall olwayiqinisa ngayo iCold War
        phakathi kweMelika neRashiya.                                                   (8)
                                                                                       [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)                   ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                   5

UMBUZO 2: IDABI LASECUITO CUANAVALE                       LABA     NEMPEMBELELO
          ENJANI KUMAZANTSI EAFRIKA?

2.1      Funda umthombo 2A.

         2.1.1       Ngokomthombo ngawaphi amaqela amaBINI aseAngola, alwayo
                     eCuito Cuanavale?                                  (2 x 1)             (2)

         2.1.2       Caphula isizathu kumthombo esikhokelele ekuqaleni kweDabi
                     laseQuito Quanavale.                                  (1 x 2)          (2)

         2.1.3       Ngokwalo mthombo kwakutheni iSADF ize ixhase iUNITA
                     kaJonas Savimbi ngexesha lale mfazwe?               (2 x 1)            (2)

         2.1.4       Phawula ngengxelo, “Imida yedabi yasikwa ngokweengcamango
                     abakholelwa kuzo.”                                   (1 x 2)           (2)

2.2      Funda uMthombo 2B.

         2.2.1       Ngokwalo mthombo, yintoni eyakhokelela ekubeni uMzantsi Afrika
                     uyishiye iCuito Cuanavale?                            (2 x 1)          (2)

         2.2.2       Chaza ikhonsepthi negotiations ngamazwi akho.             (1 x 2)      (2)

         2.2.3       Phawula ukuba kwakutheni uMzantsi Afrika uze uthandabuze
                     ukuthethathethana ngomcimbi ongokuzimela kweNamibia
                     nokutshintshiselana ngokurhoxiswa kweCuba eAngola.    (2 x 2)          (4)

         2.2.4       Chaza ukubaluleka kokubandakanyeka kweUnited             Nations
                     Organisation ekutyikityweni kwezivumelwano.               (1 x 2)      (2)

2.3      Jonga uMthombo 2C.

         2.3.1       Ngokwalo mthombo, yintoni eyayikhuthaza iCuba kwiMfazwe
                     yaseCuito Cuanavale?                                  (1 x 2)          (2)

         2.3.2       Caphula kumthombo isibhambathiso seDepartment yeMilitary
                     Veterans malunga namaxhoba e Cuito Cuanavale.         (1 x 2)          (2)

         2.3.3       Phawula ngoko kuthethwa nguNelson Mandela kule ngxelo,
                     “abantu baseCuba babambe indawo ekhethekileyo ezintliziyweni
                     zabantu baseAfrika”.                                    (2 x 2)        (4)

         2.3.4       Chaza ikhonsepthi liberation kumxholo wobume beNamibia emva
                     kweDabi laseCuito Cuanavale.                           (1 x 2)         (2)

         2.3.5       Chaza ukuba usilela phi lo mthombo kwiingcali zembali eziphanda
                     ngegalelo leDabi laseCuito Cuanavale.                     (2 x 2)      (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P1               (EC/SEPTEMBA 2024)

2.4    Funda uMthombo 2D.

       2.4.1    Chaza imiyalezo egqithiswa kulo mfanekiso.             (1 x 2)       (2)

       2.4.2    Phawula ngokubaluleka kwendima edlalwe yiCuba kwiDabi
                laseCuito Cuanavale malunga neAfrika esemazantsi.     (2 x 2)        (4)

2.4    Jonga kwiMithombo 2D no2C. Cacisa ukuba ubungqina obukuMthombo
       2C buzixhasa njani iinkcukacha ezikuMthombo 2D malunga nefuthe
       leDabi laseCuito Cuanavale.                                    (2 x 2)        (4)

2.6    Usebenzisa iinkcukacha ezikwithombo efanelekileyo kunye nolwazi lwakho,
       bhala umhlathi onemigca esibhozo (ngamagama angama80) ucacisa
       ngempembelelo yeDabi laseCuito Cuanavale kuMazantsi eAfrika.                 (8)
                                                                                   [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)                ISIFUNDO SEZEMBALI P1                                   7

UMBUZO 3:            IMATSHI EYA EWASHINGTON YABA NAGALELO LINI
                     EKUPHELISENI UCALUCALULO NEYANTLUKWANO
                     EAMERICA KWII1960?

Phicotha imithombo 3A, 3B, 3C no3D uze uphendule imibuzo elandelayo.

3.1     Jonga kuMthombo 3A.

        3.1.1    Dwelisa iimeko zibeNtathu eMelika ezakhokela kwiMatshi
                 eWashington.                                                 (3 x 1)    (3)

        3.1.2    Khankanya imibutho emiTHATHU yamaLungelo oLuntu
                 eyayikhankasela iMatshi eWashington.                         (3 x 1)    (3)

        3.1.3    Chaza igama elithi Civil Rights ngokomxholo waseAmerica.
                                                                              (1 x 2)    (2)

        3.1.4    Phawula ngokuthethwa e kule ntetho, “Vumela izihlwele ezimnyama
                 ezisebenzayo zithethe.”                                    (2 x 2)      (4)

3.2     Funda uMthombo 3B.

        3.2.1    Ngokwalo mthombo yayiyintoni injongo yeMatshi eWashington?
                                                                          (2 x 1)        (2)

        3.2.2    Chaza igama discrimination ngamazwi akho.                    (1 x 2)    (2)

        3.2.3    Yintoni echazwa yimbali ntetho kaKing, ‘I have a dream speech’?
                                                                              (1 x 2)    (2)

        3.2.4    Phawula ngokubaluleka kweLincolin Memorial kwimizabalazo
                 yabantu abamnyama baseMelika.                            (1 x 2)        (2)

3.3     Funda uMthombo 3C.

        3.3.1    Caphula ubungqina obuvela kumthombo obonisa ukuba iMatshi
                 eWashington yanceda ekupasisweni kweCivil Rights Act ka1964.
                                                                           (1 x 2)       (2)

        3.3.2    Ngokwalo mthombo, uthini umbuzo eyayinawo iMerika ukususela
                 ngowe1955 okanye nangowe1954?                           (1 x 2)         (2)

        3.3.3    Chaza indlela intetho kaMartin Luther King eyawuphendula ngayo lo
                 mbuzo.                                                     (1 x 2)      (2)

        3.3.4    Chaza isigqibo senkundla ephakamileyo kwityala likaBrown vs Board
                 (of Education) ngo1954.                                    (2 x 2)      (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P1             (EC/SEPTEMBA 2024)

3.4    Jonga kuMthombo 3D.

       3.4.1    Chaza imiyalezo edluliswa ngulo mfanekiso.             (2 x 2)     (4)

       3.4.2    Phawula ngokuthembeka kwalo mthombo kwingcali zezembali
                eziphanda ngeMatshi eWashington.                      (2 x 2)      (4)

3.5    Jonga kwimithombo 3B no3D. Cacisa ukuba ubungqina obukumthombo 3B
       buzixhasa njani inkcukacha ezikumthombo 3D ngokubhekiselele kwiMatshi
       eWashington.                                                   (2 x 2)      (4)

3.6    Usebenzisa iinkcukacha ezikwimithombo efanelekileyo kunye nolwazi
       lwakho, bhala umhlathi onemigca ESIBHOZO (ngamagama angama80)
       ucacisa ukuba iMatshi eya eWashington yaba nagalelo lini ekupheliseni
       ucalucalulo neyantlukwano eAmerica kwiminyaka yoo1960.                     (8)
                                                                                 [50]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                  Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)                ISIFUNDO SEZEMBALI P1                              9

ICANDELO B: IMIBUZO EMIDE

Phendula ubuncinane umbuzo ube MNYE, kodwa ungadluli kwimibuzo emiBINI,
kweli candelo.

Impendulo yakho mayibe ngamaphepha amaTHATHU ubude.

UMBUZO 4:            UKWANDISWA KWEMFAZWE ICOLD WAR: UPHANDO –
                     VIETNAM

Chaza ukuba yaba nempumelelo kangakanani iMelika ekuthinteleni ukusasazeka
kobukomanisi kwiMfazwe yaseVietnam ka1955 ukuya ku 1975.                          [50]

UMBUZO 5:            IAFRIKA EZIMELEYO – IMINGENI EYAJONGANA NAYO
                     IKHONGO EMVA KOKUZIMELA

Imigaqo-nkqubo yezopolitiko neyezoqoqosho eqaliswe nguMobuto Sese Seko
kwiCongo esanda kuzimela yazisa ukukhula nempumelelo.

Xoxa nzulu ngale ngxelo ingentla. Sebenzisa ubungqina obufanelekileyo ukuxhasa
impendulo yakho.                                                                  [50]

UMBUZO 6:            UQHANKQALAZO LOLUNTU UKUSUSELA KWIMINYAKA
                     YOWEE1950 UKUYA KWEYOWEE1970: THE BLACK POWER
                     MOVEMENT

I-Black Power Movement yaphumelela ekufakeni ukuzingca ngobumnyama,
ukuzithemba, kunye nokhuselo lwamalungelo amaAfrika aseAmerika kwi1960s.

Uyavumelana nale ngxelo? Xhasa ingxoxo yakho ngobungqina obufanelekileyo.         [50]

                                                    AMANQAKU ECANDELO C:           50
                                                       AMANQAKU EWONKE:           150

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — History · Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 MEMO GR12 SEPT2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-memo-gr12-sept2024-afrikaans/49472cc4-f28c-41d3-b6c4-2623ae0611e3) — History · Memo · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — History · Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 MEMO GR12 JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-memo-gr12-june-2024-afrikaans/f313b62b-041f-4225-bf96-3a6052a2f919) — History · Memo · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — History · Addendum · 2024 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT 2022 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept-2022-english/7d70aa79-8b7f-4051-9c8d-9f24785f3b0d) — History · QP · 2022 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P1 May-June 2025 MG Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2025-mg-eng/9e0f813e-e888-4061-a259-20b4dbe98907) — Memo · 2025 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN JUNIE 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-junie-2023-afrikaans/6fec864f-931f-4143-acac-b498e2a5f304) — Addendum · 2023 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 MEMO JUNE 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-memo-june-2023-afrikaans/80707e45-fe8b-451f-924d-7d4379d803e2) — Memo · 2023 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
