# History Grade 12 Paper 1 NSC November 2012 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2012 (Afrikaans), 32 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2012-memo-afr/54cac29a-6a1d-41fa-987e-b1f4b9366955
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2012
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 32

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 1 NSC November 2012 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2012-memo-afr/54cac29a-6a1d-41fa-987e-b1f4b9366955)

## About this document

History · Grade 12 · NSC November Exam · 2012. Memorandum, 32 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                NASIONALE
                            SENIOR SERTIFIKAAT

                                  GRAAD 12

                               GESKIEDENIS V1

                               NOVEMBER 2012

                                MEMORANDUM

PUNTE: 150

                       Hierdie memorandum bestaan uit 32 bladsye.

Kopiereg voorbehou                FINAAL [15/11/2012]               Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              2                                 DBE/November 2012
                                      NSS – Memorandum

1.      BRONGEBASEERDE VRAE

1.1     Die volgende Leeruitkomste en Assesseringstandaarde sal in hierdie vraestel
        geassesseer word:

                         ASSESSERINGSTANDAARDE
     LEERUITKOMSTE
                         LEERDERS KAN DIE VOLGENDE DOEN:
 Leeruitkoms 1           1. Formuleer vrae om begrippe vir ondersoek binne die konteks
                            van dit wat bestudeer word, te ontleed. (Nie vir
                            eksamendoeleindes nie.)
 (Geskiedkundige
 ondersoek)              2. Verkry toegang tot 'n verskeidenheid toepaslike inligtingsbronne
                            om ondersoek te doen. (Nie vir eksamendoeleindes nie.)

                         3. Interpreteer en evalueer inligting en data uit die bronne.

                         4. Bestudeer inligtingsbronne en evalueer die nut van die bronne
                            vir die taak, met inbegrip van stereotipes, subjektiwiteit en
                            gapings in die beskikbare getuienis.

 Leeruitkoms 2           1. Ontleed geskiedkundige begrippe as maatskaplike boustene.

                         2. Ondersoek en verduidelik die dinamika van veranderende
 (Geskiedkundige            magsverhoudinge binne die samelewings wat bestudeer word.
 begrippe)
                         3. Vergelyk en kontrasteer die interpretasies en sieninge van
                            gebeure, mense se optrede en veranderings om sodoende
                            onafhanklike gevolgtrekkings te maak oor die optrede of
                            gebeure.

 Leeruitkoms 3           1. Identifiseer wanneer 'n interpretasie van statistiek omstrede kan
                            wees en ondersoek die gevolgtrekkings wat uit die data blyk
                            krities.
 (Vertolking van
 kennis en               2. Voeg inligting saam om 'n oorspronklike argument saam te stel
 kommunikasie)              met behulp van bewyse uit bronne om die argument te steun.

                         3. Handhaaf en verdedig 'n samehangende en gebalanseerde
                            argument met behulp van getuienis wat verskaf word en
                            onafhanklik verkry word.

                         4. Dra kennis en begrip op verskillende maniere oor, insluitend
                            besprekings (geskrewe en mondelings) debat, skep van 'n
                            historiese skryfstuk deur die gebruik van verskillende genres,
                            navorsingsopdragte, visuele voorstellings en mondelinge
                            aanbiedings.

Kopiereg voorbehou                      FINAAL [15/11/2012]                     Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              3                                     DBE/November 2012
                                      NSS – Memorandum

1.2    Die volgende vlakke vrae word gebruik om brongebaseerde vrae te assesseer:

                           VLAKKE VAN BRONGEBASEERDE VRAE

                       •   Onttrek toepaslike inligting en data uit die bronne.
                       •   Organiseer die inligting logies.
  VLAK 1 (V1)
                       •   Verduidelik geskiedkundige begrippe.

                       •   Kategoriseer geskikte of toepaslike inligtingsbronne wat verskaf
                           word om die vrae wat geopper word, te beantwoord.
                       •   Ontleed die inligting en data wat uit 'n verskeidenheid bronne
  VLAK 2 (V2)              versamel is.
                       •                               Evalueer die inligtingsbronne wat
                           verskaf word om te besluit of
                           die bronne geskik is vir die taak.
                       •   Interpreteer en evalueer inligting en data uit die bronne.
                       •   Ondersoek inligtingsbronne en evalueer die nut van die bronne
                           vir die taak, met inagneming van stereotipes, subjektiwiteit en
                           gapings in die beskikbare getuienis.
                       •   Ontleed      geskiedkundige      voorstellings    as   maatskaplike
                           konstruksies.
                       •   Ondersoek en verduidelik die dinamiek van veranderende
  VLAK 3 (V3)              magsverhoudings binne die aspekte van samelewings wat
                           bestudeer word.
                       •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies en sienings van mense se
                           optrede of gebeure en veranderings om onafhanklike
                           gevolgtrekkings te maak oor die optrede of gebeure.
                       •   Identifiseer wanneer 'n interpretasie van statistieke dalk omstrede
                           kan wees en ondersoek die gevolgtrekkings wat uit die data blyk
                           krities.

1.3    Die volgende tabel dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:

       • By die nasien van alle brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
         enige ander geldige en toepaslike standpunte, argumente, bewyse of
         voorbeelde.

       • By die toekenning van punte moet aandag gegee word in hoe 'n mate daar
         aan die vereistes van die vraag voldoen is.

       • By die nasienriglyne word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
         aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
         skrif aangedui.

Kopiereg voorbehou                      FINAAL [15/11/2012]                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
    Geskiedenis/V1                              4                               DBE/November 2012
                                          NSS – Memorandum

    2.       UITGEBREIDE SKRYFWERK

    2.1      Die uitgebreide skryfwerk fokus op een van die volgende vlakke:

                                          VLAK VAN VRAAG
          Vlak 1
          • Bespreek of beskryf volgens 'n gegewe argument wat in die uitgebreide skryfwerk-
             vraag uiteengesit word.
          • Beplan en konstrueer 'n argument op grond van getuienis en gebruik die getuienis
             om 'n slotsom te bereik.
           Vlak 2
         •    Voeg inligting saam om 'n oorspronklike argument te bou en gebruik getuienis om
              die argument te steun.
         •    Staaf en verdedig 'n samehangende en gebalanseerde argument met getuienis.
         •    Skryf duidelik en samehangend wanneer jy die argument saamstel.

    2.2 Nasien van uitgebreide skryfwerk

             NASIENERS MOET DAAROP LET DAT DIE INHOUD VAN DIE ANTWOORD
             GELEI SAL WORD DEUR DIE HANDBOEKE WAT BY 'N SPESIFIEKE
             SENTRUM GEBRUIK IS.
             KANDIDATE MAG ENIGE ANDER TOEPASLIKE INLEIDING EN/OF
             SAMEVATTING HÊ AS DIT WAT INGESLUIT IS BY 'N RIGLYN VIR NASIEN
             VAN 'N SPESIFIEKE OPSTEL.
             BY DIE ASSESSERING VAN DIE OOP BRONGEBASEERDE VRAE MOET
             KANDIDATE KREDIET KRY VIR ENIGE ANDER RELEVANTE ANTWOORD.

    Globale assessering van uitgebreide skryfwerk

    Die uitgebreide skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis
    dat die opvoeder die totale produk as 'n geheel sal bepunt sonder om die samestellende dele
    individueel te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n individuele mening
    aan te bied deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse om 'n argument te
    ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs 'feite' neer te skryf om 'n hoë
    punt te behaal nie. Dit sal leerders ook ontmoedig om 'modelantwoorde' voor te berei en te
    reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese
    nasien van opstelle gee krediet vir leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as
    by inhoudgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir ontoereikende
    taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende val:

•         Die konstruksie/daarstelling van 'n argument
•         Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te ondersteun
•         Die leerder se interpretasie van die vraag

    Kopiereg voorbehou                      FINAAL [15/11/2012]                   Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V1                                     5                                        DBE/November 2012
                                                  NSS – Memorandum

     Assesseringsprosedures by uitgebreide skryfwerk

     1.     Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

     2.     Tydens die eerste deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken word vir 'n relevante inleiding
            (aangedui met 'n kolpunt (bullet) in die nasienriglyne), vir elke hoofmoment (aangedui met 'n kolpunt), 'n
            relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt), bv. 'n antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar
            dus 7 regmerkies wees.

3.          Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

            •         Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie
                      behoorlik gekontekstualiseer nie

            •         Verkeerde stelling

            •         Irrelevante stelling                                          |
                                                                                    |
                                                                                    |
                                                                                    |

            •         Herhaling                                                     R

            •         Analise                                                       A√

            •         Interpretasie                                                 1√

     4.     Die matriks
     4.1    Die gebruik van 'n analitiese matriks vir die assessering van uitgebreide
            skryfwerk (verwys na bl. 7)

            By die nasien van uitgebreide skryfwerk met verwysing na bl. 7, moet die gegewe
            kriteria in die matriks gebruik word. Beide die inhoud en die aanbieding moet in ag
            geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding,
            gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

            4.1.1     Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate die hoofmomente
                      gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.

                                                                       I           VLAK 4

            4.1.2     Die tweede deurlees van die skryfwerk sal die vlak (op die matriks) van die aanbieding bepaal.
                                                                        I          VLAK 4
                                                                        A          VLAK 5

            4.1.3     Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                                       I                VLAK 4       18-19
                                                                       A                VLAK 5

     4.2    Gebruik van holistiese rubriek vir nasien van uitgebreide skryfwerk (verwys
            na bl. 7)

            Die gegewe rubriek wat inhoud en aanbieding in ag neem, moet gebruik word
            by die nasien van uitgebreide skryfwerk.

                                                                       I en A      VLAK 5         18 - 20

     Kopiereg voorbehou                             FINAAL [15/11/2012]                            Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V1                                               6                                               DBE/November 2012
                                                            NSS – Memorandum
     GRAAD 12 ANALITIESE MATRIKS VIR UITGEBREIDE SKRYFWERK: PUNTETOTAAL:
     30
                        VLAK 7           VLAK 6             VLAK 5           VLAK 4           VLAK 3            VLAK 2         VLAK 1

AANBIEDING              Baie goed        Goed beplan en     Goed beplan en   Argument         Argument          Poging         Min sprake van
                        beplan en        gestruktureer.     gestruktureer.   beplan en        beplan en         aangewend om   analise en
                        gestruktureer.   Sintese van        Ontwikkel        gestruktureer.   gestruktureer.    antwoord te    geskiedkundige
                        Goeie sintese    inligting.         duidelike        Getuienis        Sommige           struktureer.   verduideliking.
                        van inligting.   Goed               argument.        gebruik om       getuienis         Grootliks      Antwoord glad
                        Goed             gebalanseerde      Oorspronklike    argument te      gebruik om        beskrywend/    nie
                        gebalanseerde    oorspronklike,     slotsom bereik   ondersteun.      argument te       poging om      gestruktureerd
                        argument is      onafhanklike       op grond van     Slotsom op       ondersteun.       argument te    nie.
                        ontwikkel.       argument           getuienis.       grond van        Slotsom nie       ontwikkel.
                        Argument         ontwikkel.         Getuienis        getuienis        duidelik
                        deurgaans        Gebruik            gebruik om       Skryfwerk        ondersteun deur
                        volgehou en      getuienis om die   argument te      gestruktureerd   getuienis nie.
                        verdedig.        argument te        ondersteun.
                                         ondersteun.        Kom tot
                                                            onafhanklike
INHOUD                                                      slotsom.
                                                            Gebruik
                                                            getuienis om
                                                            gevolgtrekking
                                                            te ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudseleksie ten
volle relevant tot           27-30            24-26
gedagterigting/
argument wat gevolg
is.

VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie
relevant tot                 24-26             23               21-22
gedagterigting/
argument wat gevolg
is

VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud                            21-22               20              18-19
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Gebreke
                                                                18-19              17              15-16
ten opsigte van
inhoud/ irrelevante
inhoudseleksie.
VLAK 3
Inhoudseleksie hou
nie altyd verband met                                                             15-16             14              12-13
die vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Inhoud skraal. Vraag
                                                                                                   12-13             11             9-10
ontoereikend
beantwoord.
VLAK 1
Vraag nie beantwoord
nie. Inhoud
ontoereikend.                                                                                                       9-10             0-8
Heeltemal irrelevant.

     Kopiereg voorbehou                                       FINAAL [15/11/2012]                                   Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                        7                                                DBE/November 2012
                                                NSS – Memorandum

GRAAD 12 HOLISTIESE MATRIKS OM UITGEBREIDE SKRYFWERK TE ASSESSEER
(BV. 'N OPSTEL WAT VERWYS NA BRONNE, VERSLAG, NUUSBERIG, ENS.)

                   Indien die kandidaat alle of die meeste van die vaardighede op 'n spesifieke vlak gedemonstreer het, sal die
        VLAK
                   punt relevant tot die kategorie aan hom/haar toegeken word.
7                  Fokus deurgaans op onderwerp – demonstreer 'n logiese en samehangende progressie tot slotsom
Uitstekend         Duidelike begrip van die bronne
80–100%            Gebruik alle bronne of die meeste daarvan
24–30              Selekteer relevante bronne
                   Haal selektief aan
    [Uitstekend]   Groepeer bronne (nie noodsaaklik nie, maar behoort nie 'n lys bronne neer te skryf nie)
                   Demonstreer agtergrondkennis oor die bronne
                   Waar van pas, word teenargumente volledig bespreek
                   Verwys korrek na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid, beperkings van bronne
                   Druk hom-/haarself duidelik uit
                   Eindig met duidelike fokus op die onderwerp – neem standpunt in (m.a.w. bereik 'n onafhanklike/oorspronklike
                   slotsom)
6                  Wend goeie poging aan om konsekwent te fokus op onderwerp, maar argument verloor soms fokus
Verdienstelik      Duidelike begrip van die bronne
70–79%             Gebruik alle bronne of die meeste daarvan
21–23              Selekteer relevante bronne
                   Haal selektief aan
     [Baie goed]   Goeie gebruik van relevante bewyse uit bronne
                   Poog om teenargument te oorweeg
                   Poog om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne
                   Goeie uitdrukking
                   Eindig met duidelike fokus op die onderwerp – neem standpunt in (m.a.w. bereik 'n onafhanklike/ oorspronklike
                   slotsom)
5                  Poog om te fokus op die onderwerp, maar argument het tekortkominge
Substantief        Begryp die meeste van die bronne
60–69%             Gebruik die meeste van die bronne
18–20              Selekteer relevante bronne
                   Uitdrukking goed, maar daar is foute
       [Goed]      Tekort aan diepte in oorhoofse fokus, en verwys nie na een of meer relevante bronne nie
                   As toepaslik, poog om teenargument te oorweeg.
                   Oppervlakkig of geen poging om 'n relevansie, vooroordeel, akkuraatheid, beperktheid van bronne te verwys nie
                   Poog om standpunt in te neem (fokus op beperkings, ens.) om onafhanklike gevolgtrekking te maak.
4                  Poog om op onderwerp te fokus, maar argument verloor dikwels fokus
Gemiddeld          Gemiddelde begrip van die meeste van die bronne
50–59%             Gemiddelde gebruik van relevante getuienis uit die bronne
15–17              Gemiddelde poging om teenargument te oorweeg
                   Gemiddelde poging om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne
   [Bevredigend]   Uitdrukking bevredigend
                   Wend poging aan om standpunt in te neem, maar ernstige gebrek aan skakel met res van opstel
                   Skryfwerk mag neig om bronne te lys en fokus daaraan te haak
3                  Geringe poging om te fokus op die onderwerp
Toereikend         Min begrip van die bronne
40–49%             Sukkel om relevante inligting uit die bronne te lig
12–14              Geen aanhalings nie – of oor die algemeen irrelevant
                   Wend geringe poging aan om teenargumente te oorweeg
      [Redelik]    Bronne word gelys
                   Poog nie om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne nie
                   Geringe uitdrukking
                   Geringe poging om standpunt in te neem (sukkel om tot 'n onafhanklike slotsom te kom)
2                  Kan nie op onderwerp fokus nie
Elementêr          Kan nie relevante bronne identifiseer nie
30-39%             Geen aanhalings nie – of meestal irrelevant
09–11              Poog glad nie om teenargument te oorweeg nie
                   Skryfwerk bloot 'n lys van bronne
       [Swak]      Poog nie om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne nie
                   Baie swak uitdrukking
                   Swak poging om standpunt in te neem, indien enige
1                  Geen poging om op die onderwerp te fokus nie
Nie behaal nie     Maak glad nie gebruik van bronne nie
0–29%              Heeltemal irrelevant
0–8                Skryf bron direk oor
     [Baie swak]   Antwoord uiters swak

Kopiereg voorbehou                                 FINAAL [15/11/2012]                                     Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             8                                DBE/November 2012
                                     NSS – Memorandum
VRAAG 1:             HOE HET DIE VSA EN DIE USSR TOT KOUE OORLOG-SPANNING IN
                     KUBA BYGEDRA?

1.1
1.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1 – LU1 (AS3)]
      • Om die sosialistiese lande
      • USSR-grense (Turkye en Italië)                                               (2 x 1) (2)
1.1.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron1A – V2 – LU1 (AS3); LU2 (AS2)]
      • VS verwerp voorstelle om Amerikaanse basisse op buitelandse grond te
           verwyder
      • USSR het bedreig gevoel deur VS-missiele wat naby Russiese satelliet-
           terreine in Europa bv. Turkye geplaas is
      • Verdediging van Kuba
      • Brei die invloedsfeer uit
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 1 x 2) (2)
1.1.3 [Evalueer eensydigheid in Bron 1A – V3 – LU1 (AS3 en 4)]
      Kandidate moet bewys tot watter mate die bron EENSYDIG of NIE-
      EENSYDIG is nie. Kandidate moet die volgende aspekte gebruik om hulle
      standpunt te staaf:
       EENSYDIG
       • Geskryf deur die Sowjetunie se Sekretaris van Buitelandse sake – Andre
          Gromyko
       • Wou die VSA diskrediteer
       • 'n Set om kommunistiese ideologie uit te brei
       • Regverdig die ontplooiing van missiele in Kuba
       • Maak nie voorsiening vir VS se redes vir optrede teen Kuba
       • Enige ander relevante antwoord
       NIE EENSYDIG
       • Sekretaris van Buitelandse Sake lewer verslag oor feite
       • Het inligting gegee oor VS- militêre basisse naby Sowjet-satellietstate
       • Enige ander relevante antwoord                                      (enige 1 x 3) (3)
1.1.4 [Bekragtig die regverdiging van bewyse uit Bron 1A – V3– LO1 (AS3 en 4);
      LU2 (AS2)]
      Kandidate moet aandui of Castro GEREGVERDIG of NIE GEREGVERDIG was.
      Kandidate behoort die volgende aspekte te gebruik om hulle standpunt te
      ondersteun:
       GEREGVERDIG
       •   Wou beskerming hê teen die inmenging van die VSA in Kuba
       •   Wou aan die VSA bewys dat hy magtige vriende gehad het soos die USSR
       •   Wou Kuba teen Amerikaanse inval of inmenging in huishoudelike sake beskerm/
           Kuba was militêr swak
       •   Enige ander relevante antwoord
       NIE GEREGVERDIG
       • Dit was 'n oorlogspoging
       • Het die kernwapenwedloop/Koue Oorlog-spanning versterk
       • Het die invloed van die Sowjetsfeer in die VSA en die Karibiese eilande
          vergroot en lei tot die verspreiding van kommunisme
       • Enige ander relevante antwoord                                    (enige 2 x 2) (4)
Kopiereg voorbehou                     FINAAL [15/11/2012]                    Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             9                               DBE/November 2012
                                     NSS – Memorandum

1.1.5 [Interpretasie van bewyse uit Bron1A – V2 – LU1(AS3); LU2 (AS2)]
      • VSA se inval in Kuba
      • Verhoogde spanning tussen die VSA en die USSR                          (2 x 1) (2)
1.2
1.2.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron1B – V2 – LU1 (AS3); LU2 (AS2)]
       • Blokkade van Kuba deur die VSA
       • Kennedy is gereed om die USSR te konfronteer
       • Die ontplooiing van missiele
       • Enige ander relevante antwoord                                       (1 x 2) (2)
1.2.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron1B – V3 – LU1(AS3); LU2 (AS2)]
      • Kennedy was gereed vir oorlog teen die Sowjetunie
      • Kennedy was 'n kragtige leier
      • Kennedy was voorbereid om die VSA teen die Sowjetunie te verdedig
      • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2) (4)

1.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron1B – V2 – LU1(AS3); LU2 (AS2)]
        • Geskok – dat die USSR verantwoordelik was vir die plasing van die missiele
        • Bekommerd/ontsteld/woede dat die VSA die USSR met oorlog dreig
        • Sien dit as VS propaganda
        • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)
1.3
 1.3.1 [Verduideliking van 'n begrip uit Bron1C – VL1 – LU2 (AS1)]
       (a) Koue oorlog
       • Ideologiese konflik tussen die VSA en die USSR
       • Stryd wat tussen die USSR en die VSA en hulle onderskeie bondgenote
           ontwikkel het
       • Oorlog gevoer deur middel van ekonomiese druk, selektiewe hulp en
           propaganda
       • Enige ander relevante antwoord                             (enige 1 x 2) (2)
        (b) Kwarantyn
        • Om die toegang van skepe na Kuba te verhoed
        • Om die toegang van USSR missiele na Kuba te blokkeer
        • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 1 x 2) (2)
1.3.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron1C – V2 – LU1(AS3); LU2 (AS2)]
      • Dade (blokkade) is gesien as 'n bedreiging van oorlog
      • VSA se dade (blokkade) kon gesien word as 'n daad van oorlog
      • Blokkade van USSR skepe na Kuba is gesien as 'n uitdaging
      • Het probeer om eers die krisis diplomaties op te los
      • Kennedy gehoorsaam nie die wette op internasionale gebiedswater
      • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                     FINAAL [15/11/2012]                   Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                            10                             DBE/November 2012
                                    NSS – Memorandum
1.3.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron1C – V2 – LU1(AS3); LU2 (AS2)]
      • Kennedy het beweer dat Russiese owerhede nie eerlik was oor die rol
          van Kuba nie
      • Kennedy blameer die USSR vir die missielkrisis in Kuba
      • Teensinnig om die blokkade/kwarantyn op te hef
      • Is gesien as 'n verklaring van oorlog
      • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2) (4)

1.3.4 [Interpretasie van bewyse uit Bron1C – V3 – LU1(AS3); LU2 (AS2)
      Kandidate kan of KHRUSHCHEV of KENNEDY kies en hulle antwoord
      met relevante bewyse ondersteun.

       KENNEDY
       • President Kennedy se dade was gelykstaande aan oorlog
       • President Kennedy het 'n kwarantyn verklaar
       • Het slegs gereageer op die bedreiging van Russiese invloed in Kuba
       • Het 'n kwarantyn op Sowjetskepe ingestel
       • Het onkonvensionele metodes gebruik om die Koue Oorlog te verleng
       • Enige ander relevante antwoord

       KHRUSHCHEV
       • President Khrushchev was verantwoordelik vir die bou van missiel basisse
       • Versekering wat deur die Russiese regering gegee is was vrugteloos
       • Het probeer om Kuba te gebruik om kommunistiese invloed in Kuba en
         die Karibiese eilande te versprei
       • Het probeer om Russiese invloed in Kuba te vergroot
       • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                   FINAAL [15/11/2012]                   Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             11                               DBE/November 2012
                                     NSS – Memorandum

1.4    [Interpretasie, analise en sintese van bewyse uit alle Bronne-
       V3 – LU1 (AS3 en 4); LU2 (AS1, 2 en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

       Kandidate kan die volgende punte gebruik om die vraag te beantwoord:

       • Die krisis het ŉ positiewe en negatiewe impak op Khrushchev se politieke
         loopbaan gehad
       • Positief – verbeter die verhouding tussen die VSA en die USSR, voorkom
         VS inval in Kuba en kernoorlog
       • Khrushchev gesien as ŉ swak leier en verloor aansien en gewildheid;
          weermag verloor vertroue in sy politieke leierskap; Khrushchev word verwyder
          uit sy magsposisie
       • Enige ander relevante antwoord

       Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                     • Gebruik bewyse op elementêre wyse d.w.s. toon
                       min of geen begrip van die impak wat die
                       Kubaanse Missielkrisis op Khrushchev se
       VLAK 1                                                                PUNTE: 0–2
                       politieke loopbaan gehad het.
                     • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor ŉ onderwerp te
                       skryf of kan nie oor die onderwerp skryf nie
                     • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                       verband met die onderwerp, bv. toon begrip van
        VLAK 2         die impak wat die Kubaanse Missielkrisis op           PUNTE: 3–5
                       Khrushchev se politieke loopbaan gehad het.
                     • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier
                     • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                       deeglike begrip van die impak wat die Kubaanse
                       Missielkrisis op Khrushchev se politieke
       VLAK 3                                                                PUNTE: 6–8
                       loopbaan gehad het.
                     • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                       paragraaf en toon begrip van die onderwerp
                                                                                             (8)

Kopiereg voorbehou                     FINAAL [15/11/2012]                    Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                12                               DBE/November 2012
                                        NSS – Memorandum

1.5    UITGEBREIDE SKRYFSTUK

       1.5.1 [Beplan en konstrueer 'n argument gebaseer op bewyse deur die gebruik van
             analitiese en interpretasievaardighede - V1 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en
             3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS

                 Kandidate moet verduidelik hoe die USSR en die VSA bygedra het tot Koue
                 Oorlog-spanning in Kuba.

                 HOOFASPEKTE

                 Kandidate behoort die volgende aspekte in hulle antwoord in te sluit:

                 •   Inleiding: Kandidate behoort te fokus op die redes wat tot die Kubaanse
                     Missielkrisis gelei het.

                 UITBREIDING

                 •   Magsoorname van Castro
                 •   Die Amerikaanse reaksie (blokkade, uitroepe van verwydering, dreig dat
                      hulle Kuba sal inval)
                 •   Die Sowjet-reaksie (verontagsaam die blokkade, erken nie dat hy missiele in
                      Kuba het nie)
                 •   Sowjetunie erken dat daar missiele is, maar beweer dat dit slegs vir
                      defensiewe doelwitte is (Hulle sal alleenlik missiele verwyder indien
                      Amerika nie Kuba sal aanval nie)
                 •   Die Sowjetunie vra vir die verwydering van missiele uit Turkye -
                      Amerika was onwillig
                 •   Spanning verhoog toe 'n Amerikaanse spioenvliegtuig afgeskiet is oor
                      Kuba
                 •   Amerika aanvaar die Sowjetunie en Khrushchev se voorwaardes
                 •   Die missiele is verwyder en basisse is afgebreek onder die toesig van die
                     Verenigde Nasies
                 •   'n Blitslyn is opgestel tussen die Wit Huis en die Kremlin en 'n Kerntoets
                      Verbanningsverdrag is gesluit
                 •   'n 'Warm Oorlog' is deur onderhandelings afgeweer
                 •   USSR se aansien is beskadig en Khrushchev is verwyder uit sy
                     magsposisie
                 •   Enige ander relevante antwoord

                 •   Slot: Kandidate moet hulle bespreking saamvat met 'n relevante slot.
                                                                                (30)

       Gebruik die matriks op bladsy 6 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
       assesseer.

Kopiereg voorbehou                        FINAAL [15/11/2012]                     Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 13                                DBE/November 2012
                                         NSS – Memorandum

      1.5.2       [Sintetiseer inligting om 'n oorspronklike argument te konstrueer deur
                 gebruik te maak van inligting uit die bronne en jou eie kennis om jou antwoord
                 te ondersteun - V2 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS

                 Om hierdie vraag te beantwoord kan kandidate of saamstem of nie saamstem
                 met die stelling nie. Indien hulle saamstem met die stelling kan hulle bespreek
                 hoe die Kubaanse Missielkrisis amper tot 'n volskaalse kernoorlog gelei het.
                 Indien hulle nie saamstem met die stelling nie moet kandidate hulle antwoord
                 met relevante bewyse ondersteun.
                 HOOFASPEKTE
                 Kandidate behoort die volgende aspekte in hulle antwoord in te sluit:
                 •   Inleiding: Kandidate moet die geldigheid van die stelling krities bespreek en
                     aandui hoe hulle beoog om die vraag te beantwoord.
                 UITBREIDING
                 Om hierdie stelling te evalueer moet kandidate aandui of hulle saamstem
                 of nie saamstem nie. Die volgende aspekte kan gebruik word om jou
                 standpunt te ondersteun. (STEM SAAM)
                 •   Redes vir die ontplooiing van missiele in Kuba
                 •   Kennedy vra vir die verwydering van missiele, lanseer 'n blokkade
                     in plaas van 'n inval wat wys dat hy gesoek het na 'n vreedsame oplossing
                 •   Khrushchev wys dat hy ook gewillig is om vrede 'n kans te gee deur Amerika
                      te vra om nie Kuba in te val nie en die blokkade te lig
                 •   Khrushchev laat 'n deur open vir besprekings oor die Missielkrisis
                 •   Khrushchev vra Amerika vir die verwydering van missiele uit Turkye
                 •   Kennedy het nie in die publiek toegegee aan hierdie versoek, maar het
                     privaat die versekering aan die USSR gegee dat missiele verwyder sal word
                 •   Kennedy behou sy selfbeheersing toe 'n Amerikaanse spioenvliegtuig
                     oor die Kubaanse lugruim afgeskiet is
                 •   Kennedy vereis die verwydering van missiele of die USSR sal aangeval
                     word
                 •   Khrushchev stem uiteindelik in
                 •   Albei leiers styg as wenners uit hierdie krisis
                 •   Enige ander relevante antwoord
                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument saamvat.
                                                                                     (30)
                                                                                     [75]
       Gebruik die matriks op bladsy 7 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
       assesseer.

Kopiereg voorbehou                         FINAAL [15/11/2012]                     Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              14                               DBE/November 2012
                                      NSS – Memorandum

VRAAG 2:             WAT WAS DIE MOONTLIKHEDE EN BEPERKINGS VAN JULIUS
                     NYERERE SE BELEID VAN AFRIKA-SOSIALISME IN DIE 1960's
                     OP TANZANIË?

2.1
2.1.1 [Verduideliking van 'n begrip uit Bron 2A – V1 – LU2 (AS1)]
      • Gemeenskaplike arbeid/samewerking tot voordeel van die gemeenskap
      • Om 'n vooruitstrewende en selfstandige gemeenskap te ontwikkel
      • Uitgebreide familie of familieskap/buurmanskap (as fondasie vir Afrika-Sosialisme)
      • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 1 x 2) (2)

2.1.2 [Interpretasie van Bron 1A - V2 - LU1(AS3)]
      • Stedelinge wat voordeel trek uit die arbeid van boere
      • Stedelinge het nie tot die ontwikkeling van Tanzanië bygedra nie
      • Enige ander relevante antwoord                                (enige 1 x 2) (2)

2.1.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1 – LU1 (AS3); LU2 (AS2)]
      • Nasionaliseer die werkersunie beweging
      • Stig 'n eenpartystaat/ Geen opposisiepartye is toegelaat nie
      • Praat van ujamaa/Afrika-Sosialisme
      • Geleenthede vir openbare deelname het verdwyn                  (enige 1 x 1) (1)

2.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1 – LU1 (AS3); LU2 (AS2)]
        • Tradisionele Afrika gemeenskap is vernietig
        • Laat die ontwikkeling van Tanzaniese menslike en materiële bronne toe/
            mense het hebsugtig geraak/ grondparasiete laat ontstaan
                                                                       (enige 1 x 1 ) (1)

2.1.5 [Interpretasie van Bron 2A-V2-LU1 (AS3)]
      • Mense werk saam
      • Mense lyk gelukkig en is bereid om te werk
      • Enige ander relevante antwoord                                      (enige1 x 2) (2)

2.1.6 [Analiseer en interpreteer van die visuele bron 2A – V2 – LU1 (AS4); LU2 (AS2)]
      Nyerere sou tevrede wees omdat:

        •   Beleid van ujamaa het 'n werklikheid geword en het effektief gewerk
        •   Tanzaniërs het saamgewerk om hulleself te onderhou
        •   Tanzaniërs was gelukkig met die beleid van ujamaa
        •   Voedselproduksie het verhoog
        •   Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                      FINAAL [15/11/2012]                     Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             15                              DBE/November 2012
                                     NSS – Memorandum

2.1.7 [Verseker die akkuraatheid van bewyse in Bron 2A-V3-LU1(AS4)]
      Kandidate moet aandui of die bron AKKURAAT of NIE AKKURAAT
      is nie en hulle antwoord met relevante bewyse ondersteun.

       AKKURAAT
       • Beleid van ujamaa was suksesvol ingestel/ toename in voedselproduksie
       • 'Families' is besig met landbouproduksie
       • Tanzaniërs het ujamaa as 'n manier van produksie aanvaar
       • Verwys na ŉ tipiese gemeenskaplike plaas
       • Enige ander relevante antwoord

      NIE AKKURAAT
      • Hulle het dalk vir die foto geposeer
      • Baie Tanzaniërs was onwillig om hulle op ujamaa plase te vestig
      • Die foto kon gebruik word vir propaganda doeleindes om die sukses van
          ujamaa uit te beeld
      • Verwys nie na die mislukkings van ujamaa nie
      • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2) (4)

2.1.8 [Vergelyking van inligting in Bron 2A (visueel en geskrewe) om te verduidelik
      hoe hulle mekaar ondersteun V3 – LU1 (AS4); LU2 (AS3)]
      Kandidate moet aandui hoe die GESKREWE BRON die VISUELE BRON
      ondersteun:

       • Die geskrewe bron skets Nyerere se idees oor hoe hy die ekonomiese
         beleid van Tanzanië wou verander via die beleid van ujamaa terwyl die visuele
         bron die sukses van hierdie beleid aandui
       • Die geskrewe bron fokus op hoe Tanzaniërs bevoordeel is deur ujamaa terwyl
         die visuele bron 'n oorvloed van voedselproduksie wys
       • Die geskrewe bron verwys na familieskap wat in die visuele bron uitgebeeld word
         (mense werk saam)
       • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

2.2
2.2.1 [Analiseer Bron 2B – V2 – LU1 (AS4); LU2 (AS2)]
       • Die bedoeling van die beleid was om van een deel van die land (waaraan hulle
          gewoond was), na 'n ander een te trek.
       • Hulle is verwyder uit areas (land) waar hulle suksesvol gesaaides verbou het na
          waar hulle nie suksesvol was nie
       • Die doel van ujamaa was om Tanzanië selfversorgend en vooruitstrewend te
          maak, maar hierdie beleid het tot armoede gelei
       • Selfversorging word deur die staat afgedwing
       • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 1 x 3) (3)

Kopiereg voorbehou                    FINAAL [15/11/2012]                    Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             16                               DBE/November 2012
                                     NSS – Memorandum

2.2.2 [Regverdiging van bewyse uit Bron 2B – V3 – LU1 (AS3 en 4)]
      Kandidate moet aandui of boere GEREGVERDIG of NIE GEREGVERDIG
      was om die beleid van ujamaa teen te staan. Kandidate moet die volgende
      gebruik om hulle standpunt te ondersteun.
       GEREGVERDIG
       • Boere is gedwing om in ujamaa dorpe te woon en te werk
       • Voedselveiligheid is gekompromitteer
       • Hulle was onwillig om die grafte van hulle voorvaders te ontheilig
       • Hulle was nie bereid om hulle land en erfenis op te gee ter wille van regeringsbeleid
       • Om die persoonlike veiligheid van privaat plotte op te gee ter wille van
         gemeenskaplike plotte
       • Enige ander relevante antwoord
       NIE GEREGVERDIG
       • Ujamaa was die amptelike beleid van die regering wat deur boere gevolg
          moes word
       • Om ujamaa 'n sukses te maak, moes boere saamwerk
       • Kon nie regeringsbeleid uitdaag nie
       • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2) (4)
2.2.3 [Onttrekking van inligting uit Bron 2B – V1 – LU1 (AS3 en 4)]
      • Tanzanië word een van die armste nasies in Afrika
      • Dit het groot skuld opgehoop
      • Afhanklik van buitelandse hulp
      • Oorafhanklikheid van landbou en nie nywerhede nie
      • Enige ander relevante antwoord                                    (enige 2 x 1) (2)

2.2.4 [Evaluasie van Bron 2B - V2-LU 1(AS3); LU2 (AS1)]
      Standpunt 2 ondersteun die beleid van ujamaa op die volgende wyse:

       • Primêre gesondheidsorg in die platteland het verbeter
       •  Siektes wat deur drinkwater veroorsaak word, is uitgewis
       • Meeste Tanzaniërs is voorsien van water wat in pype aangelê is
       • Lewensverwagting het verhoog
       • Gaping tussen die vlak van inkomste onder plattelanders en stedelinge het
         verklein
       • Tanzanië het een van die hoogste geletterdheidsyfers in Afrika
       • Primêre onderwys was gratis en verpligtend
       • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                     FINAAL [15/11/2012]                    Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             17                             DBE/November 2012
                                     NSS – Memorandum

2.2.5    [Vergelyking van Bron 2A- V3- LU2 (AS3 )]
        Kandidate moet aandui of Standpunt 1 verskil van Standpunt 2 en hulle
        antwoord met relevante bewyse ondersteun
        STANDPUNT 1 – MISLUKKING
        • Verwys na mislukkings
        • Baie Tanzaniërs het nie die beleid van ujamaa ondersteun nie.
        • Tanzanië het een van die armste lande in Afrika geword as gevolg van sy
          beleid van ujamaa.
        • Groot skuld het opgehoop
        • Ujamaa-dorpe kon nie genoeg voedsel produseer om Tanzaniërs te voed nie

        STANDPUNT 2 – SUKSES
        • Verwys na suksesse
        • Die platteland is voorsien van basiese onderwys en gesondheidsdienste
        • Water wat in pype aangelê is, is voorsien
        • Lewensverwagting het verbeter
        • Enige ander relevante antwoord                                        (2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                     FINAAL [15/11/2012]                  Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                            18                              DBE/November 2012
                                    NSS – Memorandum
2.3    [Interpretasie, analise en sintese van bewyse uit alle Bronne – V3 – LU1
       (AS 3 en 4), LU2 (AS1, 2 en 3) LU3 (AS 1, 2, 3 en 4)]
       Kandidate kan die volgende punte gebruik om die vraag te beantwoord:
       POSITIEF
        • Die verpligte program van hervestiging van mense in nuwe dorpe (villagisation) het
           verseker dat Tanzaniërs kon terugkeer na hulle tradisionele lewenswyse
        • Families het in landbou saamgewerk – ujamaa
        • Gaping tussen ryk en arm het verklein
        • Hoë geletterdheidsyfers
        • Verbeterde gesondheidsorg en lewensverwagting het verhoog
        • Toegang tot skoon water en sanitasie
        NEGATIEF
        • Ujamaa het gelei tot verhoogde werkloosheid
        • Armoede en behoeftigheid het endemies geword
        • Oneweredige gemeenskap is geskep
        • Siektes en hongersnood het meeste Tanzaniërs affekteer
        • Gebrek aan behuising en basiese behoeftes
        • Tanzanië word een van die armste lande in Afrika
        • Tanzanië begin steun op die IMF en die Wêreldbank vir finansiële ondersteuning
        • Enige ander relevante antwoord
      Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:
                    • Gebruik bewyse op elementêre wyse, d.w.s. toon min
                      of geen begrip van die impak wat Nyerere se
                      program van hervestiging van mense in nuwe
                      dorpe (villagisation) op gewone Tanzaniërs gehad        PUNTE: 0–2
       VLAK 1
                      het nie
                    • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor ŉ onderwerp te
                      skryf of kan nie oor die onderwerp skryf nie
                    • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                      verband met die onderwerp, bv. toon begrip van die
                      impak wat Nyerere se program van hervestiging
                                                                              PUNTE: 3–5
       VLAK 2         van mense in nuwe dorpe (villagisation) op
                      gewone Tanzaniërs gehad het
                    • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier
                    • Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer 'n
                      deeglike begrip van die impak wat Nyerere se
                      program van hervestiging van mense in nuwe
                      dorpe (villagisation) op gewone Tanzaniërs gehad        PUNTE: 6–8
       VLAK 3
                      het
                   • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                      paragraaf en toon begrip van die onderwerp
                                                                                            (8)

Kopiereg voorbehou                    FINAAL [15/11/2012]                   Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                19                               DBE/November 2012
                                        NSS – Memorandum
2.4    UITGEBREIDE SKRYFSTUK

       2.4.1 [Beplan en konstrueer 'n argument gebaseer op bewyse deur die gebruik van
              analitiese en interpretasievaardighede - V1 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en
              3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS

                 Kandidate moet die moontlikhede en beperkings van Julius Nyerere se beleid
                 vir Tanzanië bespreek.

                 HOOFASPEKTE

                 Kandidate behoort die volgende aspekte in hulle antwoord in te sluit:

                 •   Inleiding: Kandidate moet fokus op die beleid wat Nyerere aangeneem het
                     na onafhanklikheidswording.

                 UITBREIDING

                 MOONTLIKHEDE
                 • Die 1967 Arusha Verklaring het Nyerere se visie vir ujamaa uiteengesit
                 • Tanzaniërs behoort terug te keer na hulle tradisionele lewenswyse
                 • Tanzanië behoort sy eie ekonomie te bou en nie afhanklik te wees van
                    buitelandse hulp – vermy die afhanklikheidsindroom
                 • Dorpe moet kollektief boer wat die hele gemeenskap sou bevoordeel
                 • Tanzaniërs moet selfstandig word (Landbouproduksie moet verhoog word)
                 • Geletterdheidsvlakke het toegeneem as gevolg van verpligte onderwys vir
                   alle Tanzaniese kinders
                 • Boere is opgelei in moderne landboumetodes
                 • 'n Leierskapskode is ingestel om politici van korrupsie te weerhou
                 • Gesondheidsdienste is verbeter en Tanzaniërs het toegang tot water wat in
                   pype aangelê is
                 • Nyerere wou 'n sosialistiese land skep deur die gaping tussen ryk en arm te
                   verklein

                 BEPERKINGS
                 • Boere was onwillig om hulle lewenswyse en landboumetodes te verander
                 • Hulle was onseker oor verbeterings wat ujamaa-dorpe sou bring
                 • Minder mense het deelgeneem aan koöperatiewe boerdery
                 • Baie het die kennis ontbreek van moderne landboumetodes
                 • Tekorte aan plaasimplemente het die proses vertraag
                 • Regeringsamptenare was ook nie toegewyd aan die begrip van ujamaa
                 • Boere is gedwing om hulle gesaaides te verkoop teen lae pryse
                 • Buitelandse kapitaliste en regeringsamptenare het voedselpryse
                   outokraties vasgestel
                 • Het gelei daartoe dat baie gemeenskaplike boerdery verlaat het
                 • Enige ander relevante antwoord

                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument saamvat met 'n relevante slot.
                                                                                           (30)

Kopiereg voorbehou                        FINAAL [15/11/2012]                     Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 20                               DBE/November 2012
                                         NSS – Memorandum
      Gebruik die matriks op bladsy 6 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
      assesseer.

      2.4.2 [Sintetiseer inligting om 'n oorspronklike argument te konstrueer deur
            gebruik te maak van inligting uit die bronne en jou eie kennis om jou antwoord
            te ondersteun - V2 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]
                 SINOPSIS
                 Kandidate moet assesseer of Nyerere se beleid van Afrika sosialisme Tanzanië
                 polities, maatskaplik en ekonomies getransformeer het. In hulle assessering
                 moet hulle noem of hierdie beleid suksesvol was al dan nie.
                 HOOFASPEKTE
                 Kandidate behoort die volgende aspekte in hulle antwoord in te sluit:
                 •   Inleiding: Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie saamstem nie en
                     hulle argument met relevante bewyse ondersteun.
                 UITBREIDING
                 Polities
                 • Nyerere se visie van 'n sosialistiese Tanzanië is uiteengesit in die Arusha
                     Verklaring [Voorsiening van eenpartystaat, eenpartystate kon
                    wees, Verkiesings op gereelde basis ens]
                 • Werkers het die reg gehad om deel te neem aan besluitnemingsprosesse
                 • TANU leiers was albei boere en werkers
                 • Probeer om regeringkorrupsie uit te wis – Leierskapskode word ingestel
                 • Tanzanië was eens op 'n tyd die mees stabiele land in Afrika
                 Maatskaplik
                 • Pogings om klasse onderskeid uit te wis [Plattelandse gemeenskap deel
                     rykdom, gaping tussen ryk en arm is verminder]
                 • Verpligte program van hervestiging van mense in nuwe dorpe 'Villagisation'
                    is ingestel – maak dit makliker vir die regering om dienste te verskaf [Dorpe
                    moet gemeenskaplik boer; dorpe is oorbevolk]
                 • Salarisse van regeringsamptenare behoort hoog te wees
                 • Fokus was op kollektiewe waardes en nie op individualisme nie
                 • Handearbeid moet gerespekteer en aangemoedig word
                 • Gesondheid en onderwys suksesse
                 Ekonomies
                 • Tanzanië moet selfstandig en ekonomies selfonderhoudend wees
                 • Families werk saam om voedsel vir eie gebruik te produseer
                 • Voedselproduksie neem drasties af [Tanzanië is afhanklik van invoere]
                 • Sleutelmaatskappye is genasionaliseer – produksie daal
                 • Regering aanvaar lenings van die IMF en die Wêreldbank -
                    afhanklikheidsindroom
                 • Ekonomiese sukses verminder
                 • Enige ander relevante antwoord
                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument saamvat met 'n relevante slot
                                                                            (30)
                                                                            [75]
       Gebruik die matriks op bladsy 7 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
       assesseer.
Kopiereg voorbehou                        FINAAL [15/11/2012]                     Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                            21                               DBE/November 2012
                                    NSS – Memorandum

VRAAG 3:             WATTER VORME VAN BURGERLIKE PROTES HET IN DIE
                     VERENIGDE STATE VAN AMERIKA (VSA) IN DIE 1960's TE
                     VOORSKYN GEKOM?

3.1
3.1.1 [Onttrek informasie uit Bron 3A – V1 – LU1 (AS3)
       • Wou aansluit by die studentekomitee
       • Wou deel wees van die betoging
       • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 1) (2)

3.1.2 [Analiseer Bron 3A – V2 – LU1 (AS4); LU2 (AS2)]
      • Albei was rassiste
      • Albei het diskriminerende tendense gehad
      • Albei was onwillig om vredeliewende Amerikaners te aanvaar
      • Enige ander relevante antwoord                             (enige 1 x 2) (2)

3.1.3 [Verduideliking van historiese begrippe van die visuele Bron 3A- V1 – LU2(AS1)]
      • Om mense apart te hou as gevolg van hulle ras
      • Behandel mense verskillend met betrekking tot waar hulle bly, speel ens.
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 1 x 2) (2)

3.1.4 [Analiseer die boodskap deur die foto oorgedra in Bron 3A – V2 – LU1 (AS4)]
      • Om die praktyk van diskriminasie/teistering uit te lig
      • Om tekort aan verdraagsaamheid en respek te toon vir ander mense
      • Toon die houding van burgerregte aktiviste
      • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2) (4)

3.1.5 [Analiseer Bron 3A – V2 – LU1 (AS4); LU2 (AS2)]
        (a)
       • Aanvallend
       • Oneerbiedig
       • Ongeskik
       • Tekort aan verdraagsaamheid
       • Intimiderend
       • Beledigend/ Aggressief
       • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 1 x 2) (2)

        (b)
       • Toon groot toegewydheid en daag segregasiewette uit deur te bly en te
            weier om te loop
       • Sterk opposisie teen segregasie
       • Braaf om vryheid en geregtigheid te beveg
       • Nie aanvallend nie en vredeliewend
       • Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                    FINAAL [15/11/2012]                    Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              22                               DBE/November 2012
                                      NSS – Memorandum

3.1.6 [Vergelyking van inligting in Bron 3A (visueel en geskrewe) om te verduidelik hoe hulle
      mekaar ondersteun V3 – LU1 (AS4); LU2 (AS3)]
      Albei bronne is dieselfde op die volgende maniere:

        •   Toon dat burgerregte-aktiviste nie welkom was in die restaurant
        •   Wou gehad het dat die burgerregte-aktiviste die restaurant verlaat
        •   Toon dat teen burgerregte-aktiviste gediskrimineer is
        •   Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)

3.2
3.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1 – LU1 (AS3)]
       • Klim op 'n bus bedoel vir die Suide van Amerika
       • Wittes sou agter in die bus sit terwyl swartes voor in die bus sit
       • By stilhouplekke sou wittes in slegs swart areas ingaan en omgekeerd
       • Het ŉ krisis veroorsaak wat die Federale regering verplig het om die wet
            af te dwing                                                     (enige 2 x 1) (2)

3.2.2    [Interpretasie en evaluering van Bron 3B – V3 – LU1 (AS3)]
        • Het nie gehelp toe Vryheidsryers wreed geslaan is
        • Bly weg van die insident sodat Vryheidsryers deur konserwatiewe wit
             Amerikaners aangeval kon word
        •     Toon 'n rassistiese houding
        •     Wou gehad het dat Vryheidsryers geslaan word
        • Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 3) (3)

3.2.3 [Interpretasie van Bron 3B – V3 – LU1 (AS3)]
      Hulle kon 'n gevoel toon van:

        •   Woede
        •   Walging
        •   Ongelukkigheid
        •   Intimidering
        •   Angstigheid
        •   Meer betoging
        •   Toegewyd in hulle stryd om desegregasie
        •   Enige ander relevante antwoord                                (enige 1 x 2) (2)

3.2.4 [Vergelyking van inligting in Bron 3A (visueel en geskrewe) om te verduidelik
      hoe hulle mekaar ondersteun V2 – LU1 (AS4); LU2 (AS3)]
      • Die visuele bron bevestig die Vryheidsryers se siening dat hulle teenkanting
         (geweld) sou kry
      • Die visuele bron toon die brandende bus in Anniston soos verduidelik in die
         geskrewe bron
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                      FINAAL [15/11/2012]                    Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P1 Nov 2012 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2012-addendum-eng/b653fb9d-c944-4ec9-8b28-70cd15a6ce8e) — History · Addendum · 2012 · Eng
- [History P2 Nov 2012 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2012-memo-afr/57d227c3-6da3-41b0-b3c2-be9f492cb525) — History · Memo · 2012 · Afr
- [History P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2018-final-memo-afr/b599d539-b3a0-42aa-bdc9-b79f329dd8ce) — History · Memo · 2018 · Afr
- [History P1 Nov 2013 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-memo-afr/1045e9f1-5699-4ddd-a05c-c180693099bb) — History · Memo · 2013 · Afr
- [GESKIED P1 QP AFR SEP 2012](https://www.hlayiso.com/library/geskied-p1-qp-afr-sep-2012/cda30303-ff83-479b-b90c-5f6fbf9d5125) — History · QP · 2012 · Afr
- [History P1 Nov 2020 Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2020-eng/ee3ae3b0-c354-45e6-b3c7-332627f487ef) — History · QP · 2020 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
