# History Grade 12 Paper 1 NSC November 2013 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2013 (Afrikaans), 31 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-memo-afr/1045e9f1-5699-4ddd-a05c-c180693099bb
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2013
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 31

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 1 NSC November 2013 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-memo-afr/1045e9f1-5699-4ddd-a05c-c180693099bb)

## About this document

History · Grade 12 · NSC November Exam · 2013. Memorandum, 31 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                               NASIONALE
                           SENIOR SERTIFIKAAT

                                 GRAAD 12

                               GESKIEDENIS V1

                               NOVEMBER 2013

                                MEMORANDUM

PUNTE: 150

                        Hierdie memorandum bestaan uit 31 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 2                          DBE/November 2013
                                         NSC – Memorandum

1.       BRONGEBASEERDE VRAE

1.1      Die volgende Leeruitkomste en Assesseringstandaarde sal in hierdie vraestel geassesseer
         word:

                           ASSESSERINGSTANDAARDE
      LEERUITKOMSTE
                           LEERDERS KAN DIE VOLGENDE DOEN:
      Leeruitkoms 1        1. Formuleer vrae om begrippe vir ondersoek binne die konteks
                              van dit wat bestudeer word, te ontleed. (Nie vir
                              eksamendoeleindes nie.)
      (Geskiedkundige
                           2. Verkry toegang tot 'n verskeidenheid toepaslike inligtingsbronne
      ondersoek)
                              om ondersoek te doen. (Nie vir eksamendoeleindes nie.)

                           3. Interpreteer en evalueer inligting en data uit die bronne.

                           4. Bestudeer inligtingsbronne en evalueer die nut van die bronne
                              vir die taak, met inbegrip van stereotipes, subjektiwiteit en
                              gapings in die beskikbare getuienis.

      Leeruitkoms 2        1. Ontleed geskiedkundige begrippe as maatskaplike boustene.

                           2. Ondersoek en verduidelik die dinamika van veranderende
                              magsverhoudinge binne die samelewings wat bestudeer word.
      (Geskiedkundige
      begrippe)
                           3. Vergelyk en kontrasteer die interpretasies en sieninge van
                              gebeure, mense se optrede en veranderings om sodoende
                              onafhanklike gevolgtrekkings te maak oor die optrede of
                              gebeure.

      Leeruitkoms 3        1. Identifiseer wanneer 'n interpretasie van statistiek omstrede kan
                              wees en ondersoek die gevolgtrekkings wat uit die data blyk
                              krities.
      (Vertolking van
                           2. Voeg inligting saam om 'n oorspronklike argument saam te stel
      kennis en
                              met behulp van bewyse uit bronne om die argument te steun.
      kommunikasie)
                           3. Handhaaf en verdedig 'n samehangende en gebalanseerde
                              argument met behulp van getuienis wat verskaf word en
                              onafhanklik verkry word.

                           4. Dra kennis en begrip op verskillende maniere oor, insluitend
                              besprekings (geskrewe en mondelings) debat, skep van 'n
                              historiese skryfstuk deur die gebruik van verskillende genres,
                              navorsingsopdragte, visuele voorstellings en mondelinge
                              aanbiedings.

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                3                          DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

1.2     Die volgende vlakke vrae word gebruik om brongebaseerde vrae te assesseer:

                            VLAKKE VAN BRONGEBASEERDE VRAE

                        •   Onttrek toepaslike inligting en data uit die bronne.
      VLAK 1 (V1)       •   Organiseer die inligting logies.
                        •   Verduidelik geskiedkundige begrippe.
                        •   Kategoriseer geskikte of toepaslike inligtingsbronne wat verskaf
                            word om die vrae wat geopper word, te beantwoord.
                        •   Ontleed die inligting en data wat uit 'n verskeidenheid bronne
      VLAK 2 (V2)
                            versamel is.
                        •   Evalueer die inligtingsbronne wat verskaf word om te besluit of
                            die bronne geskik is vir die taak.
                        •   Interpreteer en evalueer inligting en data uit die bronne.
                        •   Ondersoek inligtingsbronne en evalueer die nut van die bronne
                            vir die taak, met inagneming van stereotipes, subjektiwiteit en
                            gapings in die beskikbare getuienis.
                        •   Ontleed      geskiedkundige      voorstellings    as   maatskaplike
                            konstruksies.
                        •   Ondersoek en verduidelik die dinamiek van veranderende
      VLAK 3 (V3)           magsverhoudings binne die aspekte van samelewings wat
                            bestudeer word.
                        •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies en sienings van mense se
                            optrede of gebeure en veranderings om onafhanklike
                            gevolgtrekkings te maak oor die optrede of gebeure.
                        •   Identifiseer wanneer 'n interpretasie van statistieke dalk omstrede
                            kan wees en ondersoek die gevolgtrekkings wat uit die data blyk
                            krities.

1.3     Die volgende tabel dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:

         • By die nasien van alle brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
           enige ander geldige en toepaslike standpunte, argumente, bewyse of
           voorbeelde.

         • By die toekenning van punte moet aandag gegee word in hoe 'n mate daar
           aan die vereistes van die vraag voldoen is.

         • By die nasien riglyne word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursief gedrukte
           skrif aangedui.

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
    Geskiedenis/V1                                4                        DBE/November 2013
                                            NSC – Memorandum

    2.       UITGEBREIDE SKRYFWERK

    2.1      Die uitgebreide skryfwerk fokus op een van die volgende vlakke:

                                           VLAK VAN VRAAG
           Vlak 1
           • Bespreek of beskryf volgens 'n gegewe argument wat in die uitgebreide skryfwerk-
              vraag uiteengesit word.
           • Beplan en konstrueer 'n argument op grond van getuienis en gebruik die getuienis
              om 'n slotsom te bereik.
           Vlak 2
           • Voeg inligting saam om 'n oorspronklike argument te bou en gebruik getuienis om
               die argument te steun.
           • Staaf en verdedig 'n samehangende en gebalanseerde argument met getuienis.
           • Skryf duidelik en samehangend wanneer jy die argument saamstel.

    2.2 Nasien van uitgebreide skryfwerk

              •   NASIENERS MOET DAAROP LET DAT DIE INHOUD VAN DIE ANTWOORD
                  GELEI SAL WORD DEUR DIE HANDBOEKE WAT BY 'N SPESIFIEKE
                  SENTRUM GEBRUIK IS.
              •   KANDIDATE MAG ENIGE ANDER TOEPASLIKE INLEIDING EN/OF
                  SAMEVATTING HÊ AS DIT WAT INGESLUIT IS BY 'N RIGLYN VIR NASIEN
                  VAN 'N SPESIFIEKE OPSTEL.
              •   BY DIE ASSESSERING VAN DIE OOP BRONGEBASEERDE VRAE MOET
                  KANDIDATE KREDIET KRY VIR ENIGE ANDER RELEVANTE ANTWOORD.

    Globale assessering van uitgebreide skryfwerk

    Die uitgebreide skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis
    dat die opvoeder die totale produk as 'n geheel sal bepunt sonder om die samestellende dele
    individueel te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n individuele mening aan
    te bied deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse om 'n argument te ondersteun.
    Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs 'feite' neer te skryf om 'n hoë punt te behaal
    nie. Dit sal leerders ook ontmoedig om 'modelantwoorde' voor te berei en te reproduseer sonder
    om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee
    krediet vir leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by inhoudgebaseerde
    nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer
    nie, aangesien die klem op die volgende val:

•         Die konstruksie/daarstelling van 'n argument
•         Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te ondersteun
•         Die leerder se interpretasie van die vraag

    Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V1                                        5                               DBE/November 2013
                                                     NSC – Memorandum

     Assesseringsprosedures by uitgebreide skryfwerk

     1.     Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

     2.     Tydens die eerste deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken word vir 'n relevante inleiding
            (aangedui met 'n kolpunt (bullet) in die nasienriglyne), vir elke hoofmoment (aangedui met 'n kolpunt), 'n
            relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt), bv. 'n antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7
            regmerkies wees.

3.          Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

            •         Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie
                      behoorlik gekontekstualiseer nie

            •         Verkeerde stelling

            •         Irrelevante stelling                                         |
                                                                                   |
                                                                                   |
                                                                                   |

            •         Herhaling                                                    R

            •         Analise                                                      A√

            •         Interpretasie                                                1√

     4.     Die matriks
     5.
     4.1    Die gebruik van 'n analitiese matriks vir die assessering van uitgebreide
            skryfwerk (verwys na bl. 7)

            By die nasien van uitgebreide skryfwerk met verwysing na bl. 7, moet die gegewe
            kriteria in die matriks gebruik word. Beide die inhoud en die aanbieding moet in ag
            geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding,
            gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

            4.1.1     Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate die hoofmomente gedek is
                      om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.

                                                                       I          VLAK 4

            4.1.2     Die tweede deurlees van die skryfwerk sal die vlak (op die matriks) van die aanbieding bepaal.
                                                                        I          VLAK 4
                                                                        A          VLAK 5

            4.1.3     Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                                       I               VLAK 4        18-19
                                                                       A               VLAK 5

     4.2    Gebruik van holistiese rubriek vir nasien van uitgebreide skryfwerk (verwys
            na bl. 7)

            Die gegewe rubriek wat inhoud en aanbieding in ag neem, moet gebruik word
            by die nasien van uitgebreide skryfwerk.

                                                                       I en A     VLAK 5          18 - 20

     Kopiereg voorbehou                                                                                Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V1                                                  6                                      DBE/November 2013
                                                               NSC – Memorandum

     GRAAD 12 ANALITIESE MATRIKS VIR UITGEBREIDE SKRYFWERK: PUNTETOTAAL: 30
                        VLAK 7           VLAK 6             VLAK 5           VLAK 4           VLAK 3            VLAK 2           VLAK 1

AANBIEDING              Baie goed        Goed beplan en     Goed beplan en   Argument         Argument          Poging           Min sprake van
                        beplan en        gestruktureer.     gestruktureer.   beplan en        beplan en         aangewend om     analise en
                        gestruktureer.   Sintese van        Ontwikkel        gestruktureer.   gestruktureer.    antwoord te      geskiedkundige
                        Goeie sintese    inligting.         duidelike        Getuienis        Sommige           struktureer.     verduideliking.
                        van inligting.   Goed               argument.        gebruik om       getuienis         Grootliks        Antwoord glad
                        Goed             gebalanseerde      Oorspronklike    argument te      gebruik om        beskrywend/      nie
                        gebalanseerde    oorspronklike,     slotsom bereik   ondersteun.      argument te       poging om        gestruktureerd
                        argument is      onafhanklike       op grond van     Slotsom op       ondersteun.       argument te      nie.
                        ontwikkel.       argument           getuienis.       grond van        Slotsom nie       ontwikkel.
                        Argument         ontwikkel.         Getuienis        getuienis        duidelik
                        deurgaans        Gebruik            gebruik om       Skryfwerk        ondersteun deur
                        volgehou en      getuienis om die   argument te      gestruktureerd   getuienis nie.
                        verdedig.        argument te        ondersteun.
                                         ondersteun.        Kom tot
                                                            onafhanklike
INHOUD                                                      slotsom.
                                                            Gebruik
                                                            getuienis om
                                                            gevolgtrekking
                                                            te ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudseleksie ten
volle relevant tot           27-30            24-26
gedagterigting/
argument wat gevolg
is.

VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie
relevant tot                 24-26             23               21-22
gedagterigting/
argument wat gevolg
is

VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud                            21-22               20              18-19
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Gebreke
                                                                18-19              17              15-16
ten opsigte van
inhoud/ irrelevante
inhoudseleksie.
VLAK 3
Inhoudseleksie hou
nie altyd verband met                                                             15-16             14              12-13
die vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Inhoud skraal. Vraag
                                                                                                   12-13             11               9-10
ontoereikend
beantwoord.
VLAK 1
Vraag nie beantwoord
nie. Inhoud
ontoereikend.                                                                                                       9-10               0-8
Heeltemal irrelevant.

     Kopiereg voorbehou                                                                                                     Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                           7                                        DBE/November 2013
                                                   NSC – Memorandum

GRAAD 12 HOLISTIESE MATRIKS OM UITGEBREIDE SKRYFWERK TE ASSESSEER DEUR DIE GEBRUIK
VAN EIE KENNIS. TOTALE PUNTE: 30

                  Indien die kandidaat alle of die meeste van die vaardighede op 'n spesifieke vlak gedemonstreer
       VLAK
                  het, sal die punt relevant tot die kategorie aan hom/haar toegeken word.
 7                Fokus deurgaans op onderwerp – demonstreer 'n logiese en samehangende progressie tot slotsom
 Uitstekend       Duidelike begrip van die bronne
 80–100%          Gebruik alle bronne of die meeste daarvan en eie kennis
                  Selekteer relevante bronne
 24–30
                  Haal selektief aan
                  Groepeer bronne (nie noodsaaklik nie, maar behoort nie 'n lys bronne neer te skryf nie)
   [Uitstekend]   Demonstreer agtergrondkennis oor die bronne
                  Waar van pas, word teenargumente volledig bespreek
                  Verwys korrek na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid, beperkings van bronne
                  Druk hom-/haarself duidelik uit
                  Eindig met duidelike fokus op die onderwerp – neem standpunt in (m.a.w. bereik 'n onafhanklike/oorspronklike
                  slotsom)
 6                Wend goeie poging aan om konsekwent te fokus op onderwerp, maar argument verloor soms fokus
 Verdienstelik    Duidelike begrip van die bronne
 70–79%           Gebruik alle bronne of die meeste daarvan en eie kennis
                  Selekteer relevante bronne
 21–23
                  Haal selektief aan
                  Goeie gebruik van relevante bewyse uit bronne
    [Baie goed]   Poog om teenargument te oorweeg
                  Poog om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne
                  Goeie uitdrukking
                  Eindig met duidelike fokus op die onderwerp – neem standpunt in (m.a.w. bereik 'n onafhanklike/ oorspronklike
                  slotsom)
 5                Poog om te fokus op die onderwerp, maar argument het tekortkominge
 Substantief      Begryp die meeste van die bronne
 60–69%           Gebruik die meeste van die bronne en eie kennis
                  Selekteer relevante bronne
 18–20
                  Uitdrukking goed, maar daar is foute
                  Tekort aan diepte in oorhoofse fokus, en verwys nie na een of meer relevante bronne nie
      [Goed]      As toepaslik, poog om teenargument te oorweeg.
                  Oppervlakkig of geen poging om 'n relevansie, vooroordeel, akkuraatheid, beperktheid van bronne te verwys nie
                  Poog om standpunt in te neem (fokus op beperkings, ens.) om onafhanklike gevolgtrekking te maak.
 4                Poog om op onderwerp te fokus, maar argument verloor dikwels fokus
 Gemiddeld        Gemiddelde begrip van die meeste van die bronne
 50–59%           Gemiddelde gebruik van relevante getuienis uit die bronne en eie kennis
                  Gemiddelde poging om teenargument te oorweeg
 15–17
                  Gemiddelde poging om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne
                  Uitdrukking bevredigend
  [Bevredigend]   Wend poging aan om standpunt in te neem, maar ernstige gebrek aan skakel met res van opstel
                  Skryfwerk mag neig om bronne te lys en fokus daaraan te haak
 3                Geringe poging om te fokus op die onderwerp
 Toereikend       Min begrip van die bronne
 40–49%           Sukkel om relevante inligting en eie kennis uit die bronne te lig
                  Geen aanhalings nie – of oor die algemeen irrelevant
 12–14
                  Wend geringe poging aan om teenargumente te oorweeg
                  Bronne word gelys
     [Redelik]    Poog nie om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne nie
                  Geringe uitdrukking
                  Geringe poging om standpunt in te neem (sukkel om tot 'n onafhanklike slotsom te kom)
 2                Kan nie op onderwerp fokus nie
 Elementêr        Kan nie relevante bronne identifiseer nie en beperkte gebruik van eie kennis
 30-39%           Geen aanhalings nie – of meestal irrelevant
                  Poog glad nie om teenargument te oorweeg nie
 09–11
                  Skryfwerk bloot 'n lys van bronne
                  Poog nie om te verwys na relevansie, vooroordeel, akkuraatheid en beperkings van bronne nie
      [Swak]      Baie swak uitdrukking
                  Swak poging om standpunt in te neem, indien enige
 1                Geen poging om op die onderwerp te fokus nie
 Nie behaal nie   Maak glad nie gebruik van bronne nie
 0–29%            Gebruik nie eie kennis nie
                  Heeltemal irrelevant
 0–8
                  Skryf bron direk oor
    [Baie swak]   Antwoord uiters swak

Kopiereg voorbehou                                                                                              Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                8                          DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

VRAAG 1:              HOE HET DIE OPSPOOR VAN SOWJETMISSIELE IN KUBA
                      DEUR DIE VERENIGDE STATE VAN AMERIKA (VSA)
                      GEDURENDE DIE 1960's DIE KOUE OORLOG-SPANNING
                      VERERGER?

1.1
1.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
       • Om die ontplooiing van kernmissiele in Kuba te toon
       • Om die opgaring van Sowjetmissiele in Kuba toe te lig
       • Enige ander relevante antwoord                                          (enige 1 x 2) (2)

1.1.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
      • Dit beeld die USSR/ Khrushchev as aggressief/ gewelddadig uit
      • Dit het hulle voorneme om Kuba as 'n pion in die Koue Oorlog konflik
           te gebruik blootgestel
      • USSR/ Khrushchev word gesien as ŉ bedreiging vir vrede
      • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 1 x 2) (2)

1.1.3 [Evalueer die tekortkominge van Bron 1A - V3 - LU (AS3)]
      • Hierdie foto kon deur die CIA gemanipuleer wees omdat dit deur hulle
         geëtiketteer is/
      • Foto was nie duidelik nie en is deur die CIA geëtiketteer
      • Die bron toon 'n Amerikaanse perspektief van die ontplooiing van missiele
      • Die bron toon 'n Amerikaanse perspektief
      • Die bron is deur 'n Amerikaner vervaardig
      • Enige ander relevante antwoord                                      (enige 2 x 2) (4)

1.1.4 [Bepaling van vooroordeel van Bron 1A – V3 – LU1 (AS3 en 4); LU3 (AS2)]
       • Die bron beeld die USSR uit as die aggressor
       • Inligting word gegee deur die CIA
       • Die gebruik van 'n woord soos 'oneerlikheid van die Kremlin' toon
          vooroordeel
       • Enige ander relevante antwoord                                     (enige 1 x 3) (3)

1.1.5 [Vergelyking van bewyse uit die geskrewe en die visuele bronne in Bron 1A –
       V3 – LU1 (AS4)]
       • Die geskrewe bron verwys na die bewyse wat in die foto vasgevang is oor
          die ontplooiing van missiele in Kuba
       • Die geskrewe bron dui die opskrifte ‘missiellanseertoerusting’, ‘missielsleepwaens’
          en tent-areas aan terwyl die visuele bron verwys na missiellanseerder,
          missielskuiltent ens.
       • Enige ander relevante antwoord                                          (enige 2 x 2) (4)

1.2
1.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
       • Hulle wou 'n kernoorlog voorkom/ vrees ŉ kernoorlog
       • Hulle het 'n vreedsame ooreenkoms betreffende die missielkrisis begeer
       • Enige ander relevante antwoord                                     (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                9                           DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

1.2.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
       • Turkye is die land waar die VSA (NAVO) missiele ontplooi het teen
           die USSR
       • Hierdie missiele was 'n bedreiging vir die veiligheid en stabiliteit van
           die USSR
       • Khrushchev wou VS missiele uit Turkye verwyder hê
       • Enige ander relevante antwoord                                           (enige 1 x 2) (2)

1.2.3 [Verduidelik die betroubaarheid van Bron 1B – V3 – LU 1 – (AS4)
      • Die telegram is eerstehandse inligting en ŉ amptelike dokument
      • Dit is geskryf deur Dobrynin, die ambassadeur van die USSR
      • Die telegram is geskryf op die tydstip toe die Koue Oorlog spanning op
          sy hoogtepunt was
      • Die inligting in die telegram word deur ander bronne bevestig
      • Dit vang die risikobeleid wat tussen die supermoondhede bestaan het vas bv.
          die onttrekking van Russiese missiele uit Kuba vs. die onttrekking van die
          VSA (NAVO) missiele uit Turkye
      • Enige ander relevante antwoord                                         (enige 2 x 2) (4)

1.3
1.3.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
     • Die USSR/Khrushchev het missiele uit Kuba verwyder
     • USSR status as ŉ supermoondheid was in gedrang
     • Khrushchev was onwillig om die missiele uit Kuba te verwyder
     • Enige ander relevante antwoord                                            (enige 2 x 2) (4)

1.3.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
     • Khrushchev as leier van ŉ supermoondheid was nie gelukkig (onwillig)
          om missiele uit Kuba te verwyder nie
     • Khrushchev is forseer om in te willig om die eise van die VSA om die missiele
           te verwyder na te kom
     • Khrushchev het hierdie stryd/aansien in die Koue Oorlog konflik met die VSA 'verloor'
     • Die verwydering van missiele sal Kuba ook 'seermaak' (Castro sal tandeloos
          en magteloos wees)
     • Dit lyk asof Kuba geen keuse in hierdie saak gehad het nie (verwydering
           van missiele)
     • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 2 x 2) (4)

1.3.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
       'n Blote stelling van 'ongelukkig' of 'gelukkig' as 'n antwoord is nie
        voldoende nie. Daar word van kandidate verwag om hulle antwoord te
        ondersteun.
     (a)
     •     Wrok/haat/wrewel as gevolg van die verwydering van kernmissiele uit Kuba
     •     Kwesbaar as gevolg van die VSA se inval
     •     Hulle kon gevoel het dat die Sowjetunie hulle weggesmyt het
     •     Vervreem omdat die Sowjetunie te maklik ingegee het vir die eise van
           die VSA
     •     Enige ander relevante antwoord                                     (enige 1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              10                         DBE/November 2013
                                       NSC – Memorandum

      (b)
      •   Verlig omdat die VSA die verspreiding van kommunisme in Latyns Amerika kon keer
      •   Tevrede dat Kennedy onverskrokke was in sy eise dat die USSR missiele verwyder
          moes word
      •   Kennedy het gekeer dat Kuba 'n kernmoondheid word
      •   Trots dat die Amerikaners beter was en het die Russe in die konteks van die Koue
          Oorlog uitoorlê
      •   Tevrede dat 'n kernoorlog tussen die VSA en die Sowjetunie afgeweer is
      •   Enige ander relevante antwoord                                      (enige 1 x 2) (2)

1.4    [Interpretasie, analise en sintese van bewyse uit alle Bronne- V3 – LU1 (AS3 en 4);
       LU2 (AS1, 2 en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

       Kandidate kan of Bron 1A, 1B of 1C kies om die bruikbaarheid te verduidelik:
       In die beantwoording van hierdie vraag moet kandidate toon dat die bron relevant
       is tot die ondersoek en betroubaar is deur die oorsprong en vlak van vooroordeel
       te ondersoek

       BRON 1A
       • Die bron toon die manier waarop die VSA inligting bymekaar gemaak het om sy
          veiligheid te beskerm
       • Die bron toon dat die VSA Kuba se soewereiniteit verontagsaam het deur sy
          lugruim sonder toestemming in te dring
       • Die bron toon dat die VSA konkrete bewyse gehad het dat missiele in Kuba
          ontplooi is
       • Die bron toon dat die VSA met die foto (Visuele bron) gepeuter het
       • Die bron toon dat die VSA bewyse gehad het van die oorsprong (USSR) van
          hierdie missiele
       • Die bron toon die VSA se reaksie teenoor die USSR se ontplooiing van missiele
       • Enige ander relevante antwoord

       BRON 1B
       • Die bron toon die geheime rakende onderhandelings tussen die VSA en die USSR
       • Die bron lig toe dat beide die VSA en die USSR 'n oplossing gesoek het om 'n
          kernoorlog te voorkom
       • Die bron toon die gewilligheid van die VSA en die USSR om konsessies te maak
       • Die bron toon dat Koue Oorlog spanning nie net tot Latyns Amerika beperk
          was nie
       • Die bron toon die onderliggende redes vir die ontplooiing van missiele
       • Enige ander relevante antwoord

      BRON 1C
       • Die bron toon dat Khrushchev onwillig was om missiele uit Kuba te verwyder
       • Die bron toon dat Khrushchev hierdie konfrontasie 'verloor' het teen die VSA
          met betrekking tot die missielkrisis in Kuba
       • Die bron toon dat Kuba 'n pion was in hierdie konflik
       • Die bron toon dat die verwydering van missiele Kuba ook sal 'seermaak'
       • Die bron impliseer dat Kuba kwesbaar kon wees teenoor VSA aggressie
       • Enige ander relevante antwoord
Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               11                        DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

       Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                     • Gebruik bewyse op elementêre wyse d.w.s. toon
                       min of geen begrip van die bruikbaarheid van
                       hierdie bron vir 'n geskiedkundige wat oor die
       VLAK 1                                                               PUNTE: 0–2
                       Kubaanse Missielkrisis skryf.
                     • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor ŉ onderwerp te
                       skryf of kan nie oor die onderwerp skryf nie
                     • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                       verband met die onderwerp, bv. toon begrip van
                       die bruikbaarheid van hierdie bron vir 'n
        VLAK 2                                                              PUNTE: 3–5
                       geskiedkundige wat oor die Kubaanse
                       Missielkrisis skryf.
                     • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier
                     • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                       deeglike begrip van die bruikbaarheid van
                       hierdie bron vir 'n geskiedkundige wat oor die
       VLAK 3                                                               PUNTE: 6–8
                       Kubaanse Missielkrisis skryf.
                     • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                       paragraaf en toon begrip van die onderwerp

                                                                                           (8)

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                  12                        DBE/November 2013
                                           NSC – Memorandum

1.5    UITGEBREIDE SKRYFSTUK

       1.5.1 [Beplan en konstrueer 'n argument gebaseer op bewyse deur die gebruik van
             analitiese en interpretasievaardighede - V1 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en 3);
             LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS

                 Kandidate moet bespreek hoe die opsporing van Sowjetmissiele in Kuba deur die
                 VSA gelei het daartoe dat Koue Oorlog spanning gedurende die 1960's tussen die
                 supermoondhede verhoog het.

             HOOFASPEKTE
             Kandidate behoort die volgende aspekte in hulle antwoord in te sluit:

                 •   Inleiding: Kandidate moet hulle gedagterigting aandui en hoe hulle beoog om
                     hulle gedagterigting te ondersteun.

                 UITBREIDING
                 • Agtergrond - Redes vir die opbou van missiele in Kuba ('Bay of Pigs'; NAVO
                    missiele in Turkye en Italië; Verspreiding van kommunisme in Latyns Amerika)
                 • VSA spioenasievliegtuie ontdek missielterreine in Kuba (Die Amerikaanse
                    reaksie- blokkade, uitroepe vir verwydering, dreig om Kuba in te val)
                 • Die Sowjet antwoord (verontagsaam blokkade en gee sy duikboot-
                    kommandante opdrag om teen VSA-skepe op te tree)
                 • Aan die begin het die Sowjetunie nie die missielterreine in Kuba erken nie
                    (Later het die Sowjetunie erken, maar beweer dat dit slegs vir verdedigings-
                    doeleindes is)
                 • Onderhandelings tussen die VSA en die Sowjetunie verhoog die Koue Oorlog
                    (Die Sowjetunie stem slegs in om missiele uit Kuba te verwyder as die VSA die
                    versekering gee dat hulle nie Kuba sou inval nie)
                 • Die VSA het vir hierdie eise ingestem (Onderneem om missiele uit Turkye te
                    verwyder, maar dit moet nie openbaar gemaak word nie sodat Kennedy nie as
                    'swak' uitgebeeld word nie)
                 • Spanning tussen die VSA en die USSR verhoog toe 'n Amerikaanse
                    spioenasievliegtuig oor Kubaanse lugruim afgeskiet word, maar die VSA
                    reageer nie daarop nie
                 • Die supermoondhede bereik 'n ooreenkoms oor die missielkrisis (VSA sou nie
                    Kuba inval nie en sal sy missiele uit Turkye en Italië verwyder; Die USSR sou
                    missiele uit Kuba verwyder en sou missiele onder toesig van die Verenigde
                    Nasies afbreek)
                 • 'n blitslyn is opgestel tussen die Wit Huis en die Kremlin/Kerntoets verbod
                    Verdrag is onderteken/'n 'Warm Oorlog' is deur onderhandelings afgeweer
                 • Enige ander relevante antwoord

                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument met 'n relevante slot saamvat.
                                                                                            (30)
       Gebruik die matriks op bladsy 6 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
       assesseer

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                  13                         DBE/November 2013
                                           NSC – Memorandum

      1.5.2       [Sintetiseer inligting om 'n oorspronklike argument te konstrueer deur
                 gebruik te maak van inligting uit die bronne en jou eie kennis om jou antwoord te
                 ondersteun - V2 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS
                 Kandidate moet 'n onafhanklike gedagterigting inneem in die beantwoording van
                 hierdie vraag deur te toon hoe Khrushchev en Kennedy gesoek het vir 'n
                 vreedsame oplossing om die totale uitwissing van die mensdom te voorkom.

                 MAIN ASPEKTE
                 • Inleiding: Kandidate moet hulle gedagterigting toon en aandui hoe hulle beoog
                   om hierdie vraag te beantwoord.
                 UITBREIDING
                 • Redes vir die opbou van missiele in Kuba ('Bay of Pigs'; NAVO missiele in
                    Turkye en Italië; Verspreiding van kommunisme in Latyns Amerika)
                 • VSA spioenasievliegtuie ontdek missielterreine in Kuba (Kennedy vra vir die
                    verwydering van missiele, USSR weier; Kennedy lanseer 'n blokkade en
                    kwarantyn; Kennedy het nie Kuba ingeval nie, wys dat hy 'n vreedsame
                    oplossing soek)
                 • Khrushchev het getoon dat hy ook gewillig was om vrede 'n kans te gee deur
                    die VSA te vra om sy blokkade te lig, nie Kuba in te val nie (Khrushchev laat
                    die deur oop vir samesprekings oor die vernietiging en verwydering van missiel
                    uit Kuba)
                 • Khrushchev het ook Amerika gevra om sy missiele uit Turkye en Italië te
                    verwyder (Kennedy het nie in die openbaar hiertoe ingestem nie, hy het
                    privaat die versekering gegee dat hulle verwyder sal word na die
                    samesprekings met NATO)
                 • Kennedy het nie weerwraak geneem nie toe 'n Amerikaanse
                    Spioenasievliegtuig oor die Kubaanse lugruim afgeskiet is (Kennedy eis
                    die verwydering van missiele of Amerika sal gedwing word om in te val)
                 • Khrushchev het uiteindelik ingestem om missiele onder toesig van die VN te
                    verwyder
                 • Albei leiers het as oorwinnaars uit die krisis opgestaan
                 • Enige ander relevante antwoord

                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument saamvat.                              (30)
                                                                                               [75]

       Gebruik die matriks op bladsy 7 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
       assesseer

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              14                        DBE/November 2013
                                       NSC – Memorandum

VRAAG 2:              HOE SUKSESVOL WAS NYERERE SE BELEID VAN AFRIKA-
                      SOSIALISME IN TANZANIË GEDURENDE DIE 1960's?

2.1
2.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – L1 – LU1 (AS3); LU2 (AS2)]
      Om die volgende te verseker:
      • Vryheid
      • Ontwikkeling
      • Dissipline                                                                (3 x 1) (3)

2.1.2    [Interpretasie en evaluering van Bron 2A – L2 – LU1 (AS3)]
        • Het 'n groot bedrag geld op nedersettings gespandeer
        • Het moderne toerusting voorsien
        • Het die voorsiening van maatskaplike dienste verseker bv gesondheid, onderwys
        • Moedig goeie bestuur aan
        • Belowe mense dat hulle ryk sal word
        • Enige ander relevante antwoord                                     (enige 2 x 2) (4)

2.1.3 [Interpretasie en evaluering van Bron 2A – L2 – LU1 (AS3)]
      • Om Nyerere se idee van hervestiging van mense in nuwe dorpe 'villagisation'
          gestand te doen of / Afrika Sosialisme
      • Om Tanzanië te ontwikkel
      • Makliker vir die regering om toerusting te voorsien as mense saambly
      • Om landbouproduksie te verhoog
      • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 1 x 2) (2)

2.1.4 [Verduideliking van 'n konsep uit Bron 2A – L1 – LU2 (AS1)]
      • Regering/staat neem beheer oor instansies soos banke, skole ens/
      • Regering/staat neem beheer oor in die belang van die mense
      • Alle produksiemiddele word deur die staat/staatseienaarskap beheer
      • Enige ander relevante antwoord                                     (enige 1 x 2) (2)

2.1.5 [Evaluering van Bron 2A – L2 – LU1 (AS3)]
      • Ujamaa dorpies is gestig
      • Mense het saamgewerk
      • Regering voorsien gesondheidsdienste/onderwys ens
      • Regering voorsien toerusting
      • Om ŉ klaslose gemeenskap te bou
      • Firmas is genasionaliseer
      • Geen regeringsamptenaar is toegelaat om hulself te verryk nie
      • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 2 x 2) (4)

2.2
2.2.1 [Analiseer Bron 2B – L2 – LU1 (AS4); LU2 (AS2)]
       • Toegewy aan die massas
       • Nyerere meng met die mense
       • Nyerere was toeganklik
       • Nyerere was objektief en nie arrogant nie
       • Nyerere was toegewyd aan die armes
       • Enige ander relevante antwoord                                      (enige 1 x 2) (2)
Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               15                          DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

2.2.2 [Evaluering van vooroordeel van die geskrewe bron in Bron 2B – L3 – LU1 (AS4)]

        Dit kan bevooroordeeld wees omdat:
        • Die uittreksel deur 'n Tanzaniese nasionale burger geskryf is
        • Dit geskryf is deur 'n nuusverslaggewer wat Nyerere ondersteun het
        • Die skrywer as 'n inligtingsbeampte vir Nyerere se regering gewerk het
        • Dit kon vir propaganda doeleindes gebruik word
        • Dit toon slegs die positiewe kant/sy van Nyerere
        • Enige ander relevante antwoord                                         (enige 2 x 2) (4)

2.2.3   [Analiseer van 'n visuele bron uit Bron 2B – L3 – LU1 (AS3); LU2 (AS2)]

        • Die regering wou ondersteuning verkry vir hulle ujamaa beleid
        • Die regering wou wys dat Nyerere hom verbind het tot landbou en ontwikkeling
        • Dui Nyerere aan as 'n goeie leier wat omgegee het en hom verbind het tot die
          mense van Tanzanië
        • Dit toon dat mense wat die beleid van ujamaa ondersteun
        • Enige ander relevante antwoord
                                                                           (enige 2 x 2) (4)
2.2.4 [Vergelyking van bewyse uit die geskrewe en die visuele bronne in Bron 2B –
       L3 – LU1 (AS4)]
      • Visuele bron wys hom in die geselskap van mense waarna verwys word in die
         geskrewe bron as sy toewyding en identifisering met die massas
      • Visuele bron wys hom in gewone/eenvoudige klere en in die geskrewe bron meng hy
         met die kleinboere (toon eenvoud) as een van hulle/een van ons
      • Beide bronne toon sy betrokkenheid by die beleid van ujamaa
      • Albei bronne toon dat hulle die beleid van ujamaa ondersteun
      • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 2 x 2) (4)

2.3
2.3.1 [Interpretasie en evaluering van Bron 2A – L2 – LU1 (AS3)]
      • Wou heeltemal wegbreek van kolonialisme
      • Algemene opheffing van alle Tanzaniërs
      • Glo in die regering wat maatskaplike dienste verskaf bv. Aan skole
          en klinieke
      • Was gekant teen kapitalisme
      • Hy wou ontslae raak van ŉ klas gebaseerde gemeenskap wat geskep is deur
          kapitalisme
      • Enige ander relevante antwoord                                     (enige 2 x 2) (4)

2.3.2 [Interpretasie en evaluering van Bron 2A – L2 – LU1 (AS3)]
      • Noodsaaklike voorrade is nie beskikbaar bv. petrol
      • Wêreldbank staan meer lenings toe
      • Winkels was leeg
      • Medisyne was onverkrygbaar
      • Enige ander relevante antwoord
                                                                                (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              16                         DBE/November 2013
                                       NSC – Memorandum

2.4   [Interpretasie, analise en sintese van bewyse uit alle Bronne – V3 – LU1
       (AS 3 en 4), LU2 (AS1, 2 en 3) LU3 (AS 1, 2, 3 en 4)]

       Kandidate kan die volgende punte gebruik om die vraag te beantwoord:

       Dit het 'n positiewe impak gehad:
        • Daar was baie ko-operatiewe aktiwiteite in die platteland
        • Verbeterde onderwys en gesondheid
        • Hy laat Tanzaniërs saamwerk
        • Die beleid van Afrika Sosialisme word 'n werklikheid
        • Gewone Tanzaniërs kon sien dat hulle president met hulle meng
        • Deur die Leierskapkode sou Tanzaniërs geen korrupsie ondervind nie

       Dit het 'n negatiewe impak gehad:
        • Baie Tanzaniërs was nie bereid om in ujamaa dorpies te woon nie
        • Die regering spandeer te veel geld op onsuksesvolle projekte en moes
           daarom geld leen
        • Staatsbeheerde ondernemings het tekort geskiet en raak bankrot
        • Landbouproduksie neem af en affekteer voedselsekerheid
        • Voedseltekorte lei tot ernstige probleme
        • Enige ander relevante antwoord

       Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                     • Gebruik bewyse op elementêre wyse d.w.s. toon
                       min of geen begrip van die impak wat die Arusha-
       VLAK 1          verklaring op gewone Tanzaniërs gehad het.         PUNTE: 0–2
                     • Gebruik bewyse gedeeltelik om oor ŉ onderwerp te
                       skryf of kan nie oor die onderwerp skryf nie
                     • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                       verband met die onderwerp, bv. toon begrip van
        VLAK 2         die impak wat die Arusha-verklaring op gewone      PUNTE: 3–5
                       Tanzaniërs gehad het.
                     • Gebruik bewyse op 'n baie eenvoudige manier
                     • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                       deeglike begrip van die impak wat die Arusha-
       VLAK 3          verklaring op gewone Tanzaniërs gehad het.         PUNTE: 6–8
                     • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                       paragraaf en toon begrip van die onderwerp
                                                                                             (8)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                  17                          DBE/November 2013
                                           NSC – Memorandum

2.5    UITGEBREIDE SKRYFSTUK

       2.5.1 [Beplan en konstrueer 'n argument gebaseer op bewyse deur die gebruik van
              analitiese en interpretasievaardighede - V1 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2
              en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS

                 Kandidate moet bespreek tot watter mate Nyerere se beleid van Afrika Sosialisme
                 'n sukses was. Kandidate moet hulle gedagterigting met relevante voorbeelde
                 ondersteun.

                 HOOF ASPEKTE
                 Kandidate moet die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:

                 •   Inleiding: Kandidate moet hulle gedagterigting aandui en sê tot watter mate
                     hulle saamstem met die stelling.

                 UITBREIDING
                 Tot 'n groot mate:
                 • Nyerere se visie vir Tanzanië is in die Arusha-verklaring uiteengesit
                 • Nyerere stel die beleid van Ujamaa in (selfstandigheid, Afrika-Sosialisme,
                    verminder die gaping tussen ryk en arm)
                 • Plattelandse ontwikkeling was belangrik (verhoog landbou produktiwiteit,
                    Implementeer sy 'villagisation' program, gemeenskappe werk saam)
                 • Tanzanië word 'n een party staat met TANU as regerende party
                     ('n Leierskapkode is ingestel, politici is verbied om aandele in besighede te hê,
                     Swahili het die nasionale taal geword, werkersregte is aangemoedig
                 • Nyerere stel 'n gesonde onderwysstelsel voor (geletterdheid styg en baie
                    mense kon lees en skryf)
                 • Nyerere verbeter goeie maatskaplike dienste, mense het toegang tot skoon
                    water

                 Tot 'n mindere mate:
                 • Tanzanië skuld groot bedrae geld aan die Wêreldbank
                 • Basiese dinge soos seep en olie moes ingevoer word
                 • Werkers is ongelukkig met die werksomstandighede en staak
                 • Nyerere erken dat ujamaa misluk het
                 • Enige ander relevante antwoord

                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument met 'n relevante slot saamvat.
                                                                                              (30)

                 Gebruik die matriks op bladsy 6 van hierdie dokument om hierdie
                 skryfwerk te assesseer

Kopiereg voorbehou                                                                    Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                  18                         DBE/November 2013
                                           NSC – Memorandum

      2.5.2 [Sintetiseer inligting om 'n oorspronklike argument te konstrueer deur
            gebruik te maak van inligting uit die bronne en jou eie kennis om jou antwoord
            te ondersteun - V2 – LU1 (AS 3 en 4); LU2 (AS1, 2 en 3); LU3 (AS1, 2, 3 en 4)]

                 SINOPSIS

                 Kandidate moet die stelling krities evalueer en die Arusha-verklaring bespreek
                 en waarom Nyerere daarin geglo het.

                 HOOF ASPEKTE

                 Kandidate moet die volgende aspekte in hulle antwoord insluit.

                 •   Inleiding: Kandidate moet hulle gedagterigting aandui en relevante
                     voorbeelde gee van wat in die Arusha-verklaring uiteengesit is.

                 UITBREIDING

                 Nyerere glo in die Arusha-verklaring omdat:
                 •  Dit sy visie van Afrika Sosialisme skets
                 •  Ujamaa beleid geskets word – fokus is op Afrika Sosialisme
                 •  Tanzanië sou selfstandig raak deur middel van ujamaa
                 • Tanzanië opgebou sal word deur Sosialisme
                 •  Klasseverskille is uitgewis – almal word werkers
                 •  Nasionalisering van sleutelbronne van produksie voorkom bv. banke,
                    Versekeringsmaatskappye, sisal plantasies, boerdery maatskappye
                    en winkels
                 •  Korrupsie voorkom is deur sy Leierskapkode
                 •  'n Een party staat in Tanzanië onder TANU gestig is
                 • Onderwys baie suksesvol is omdat geletterdheid styg, verpligte onderwys
                    vir kinders ingestel word
                 • Gesondheidsdienste verbeter en Tanzaniërs toegang tot kraanwater het
                 • Die Arusha-verklaring misluk het as gevolg van 'n tekort aan opgeleide/
                    gesoute amptenare, maar hy het steeds daarin geglo omdat dit sy visie
                    was
                 • Nyerere erken het dat sy beleid misluk het, maar dat dit steeds sy visie was
                 •  Enige ander relevante antwoord

                 •   Slot: Kandidate moet hulle argument met 'n relevante slot saamvat.
                                                                                               (30)
                                                                                               [75]

       Gebruik die matriks op bladsy 7 van hierdie dokument om hierdie skryfwerk te
       assesseer

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               19                          DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

VRAAG 3:              WATTER ROL HET DIE VERSKILLENDE BURGERLIKE
                      PROTESAKSIES IN DIE 1960's IN DIE VERANDERING VAN DIE
                      VERENIGDE STATE VAN AMERIKA (VSA) GESPEEL?

3.1
3.1.1 [Definieer konsepte – L1 – LU2 (AS1)]
     Segregasie
       • Skeiding van mense op die gebied van ras, kleur, godsdiens,ens.
       • Swart Amerikaners is geskei op die gebied van onderwys,werkgeleenthede,
           behuising,ens.
       • Enige ander relevante antwoord                                    (enige 1 x 2) (2)

3.1.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – L2 – LU1 (AS3 en 4), LU3 (AS2)]
        • Was teen segregasie
        • Teen onregverdige behandeling
        • Wou 'n einde maak aan diskriminasie
        • Enige ander relevante antwoord                                      (enige 1 x 2) (2)

3.1.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – L1 – LU1 (AS3)]
       • Toenemende vyandige behandeling                                                 (1 x 1) (1)

3.1.4 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – L2 – LU1 (AS3 en 4), LU3 (AS2)]
       • Die Suide het rassediskriminasie uitgevoer
       • Die meerderheid wittes uit die Suide het gevoel dat hulle verhewe was
           bo swart Amerikaners
       • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 1 x 2) (2)

3.1.5 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – L2 – LU1 (AS3 en 4), LU3 (AS2)]
        • Tree daadwerklik op om swart Amerikaners te beskerm
        • Waarborg hulle regte
        • Wette is uitgevaardig wat verseker het dat fasiliteite desegregeer is
        • Swart Amerikaners verkry toegang tot stemlokale                       (enige 2 x 2) (4)

3.2
3.2.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – L2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
        • Hulle was rassiste
        • Teen desegregasie – onwillig om nierassigheid te aanvaar
        • Enige ander relevante antwoord                                        (enige 1 x 2) (2)

3.2.2 [Interpretasie en evaluering van bewyse uit Bron 3B – L3 – LU1 (AS3);
      LU3 (AS2)]
        • Vryheid simboliseer 'n einde aan rassisme en segregasie
        • Vryheid simboliseer dat hulle proteste suksesvol was
        • Vryheidsvegters verlang gelyke geleenthede vir alle burgers
        • Enige ander relevante antwoord                                        (enige 1 x 3) (3)

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               20                         DBE/November 2013
                                        NSC – Memorandum

3.2.3 [Interpretasie en evaluering van inligting uit Bron 3B – L2– LU1 (AS3 en 4);
       LU2 (AS2 en3)]

       (a)
       • Verlig
       • Gelukkig
       • Trots
       • Enige ander relevante antwoord                                          (enige 1 x 2) (2)

       (b)
       • Woedend
       • Teleurstelling
       • Skok
       • Enige ander relevante antwoord                                         (enige 1 x 2) (2)

3.3
3.3.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – L2 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
       • Dit adverteer die optog na Washington
       • Dit skets die redes vir die optog
       • Dit gee inligting oor sprekers wat by die optog na Washington moes
          toesprake hou
       • Enige ander relevante antwoord                                     (enige 2 x 2) (4)

3.3.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – L1 – LU1 (AS3); LU3 (AS2)]
       • Burgerregte wetgewing
       • Federale Werkprogram
       • Werkverskaffing
       • Behoorlike behuising
       • Stemreg
       • Geïntegreerde onderwys                                                  (enige 2 x 1) (2)

3.3.3 [Interpretasie en evaluering van bewyse uit Bron 3C – L3 – LU1 (AS3);
      LU3 (AS2)]
      Die optog na Washington was suksesvol:
      • 'n Kwartmiljoen mense was betrokke in die optog
      • Veelrassige optog
      • Vreedsame optog
      • Druk is uitgeoefen op die VS administrasie om burgerregte in te stel
      • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 1 x 3) (3)

3.3.4 [Interpretasie en evaluering van bewyse uit Bron 3C – L3 – LU1 (AS3);
      LU3 (AS2)]
       • Toespraak verenig meeste swart en wit Amerikaners
       • Toespraak word 'n katalisator vir verandering/ inspirerende toespraak wat
          verandering sou bring
       • Plaas druk op die VS regering om die Burgerregtewet van1964 in te stel
       • Enige ander relevante antwoord                                      (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                                   Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P1 Nov 2013 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-addendum-eng/b68028c3-37d0-4167-bb4a-a929d8e4297b) — History · Addendum · 2013 · Eng
- [History P1 Nov 2013 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-addendum-afr/12c2e83e-7ebc-437c-adcd-41d9c7ba2d80) — History · Addendum · 2013 · Afr
- [History P2 Nov 2013 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2013-memo-afr/eeab05e9-53a5-458d-aa52-c8c1d1d19b50) — History · Memo · 2013 · Afr
- [History P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2018-final-memo-afr/b599d539-b3a0-42aa-bdc9-b79f329dd8ce) — History · Memo · 2018 · Afr
- [History P2 Nov 2013 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2013-addendum-afr/7118480a-5e47-4c47-92f8-2f2be8d870ae) — History · Addendum · 2013 · Afr
- [History P2 Nov 2013 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2013-addendum-eng/4bd07656-c7fe-4545-b97c-684561a6cb0a) — History · Addendum · 2013 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P1 ADDENDUM September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p1-addendum-september-2025-north-west/50efe0f8-d43f-4981-9053-03ea7c90b109) — Addendum · 2025
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
