# History Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2019 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2019-memo-afr/ae72b4a9-ceda-45d4-a51e-c01b39ded68d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2019
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 1 NSC November 2019 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2019-memo-afr/ae72b4a9-ceda-45d4-a51e-c01b39ded68d)

## About this document

History · Grade 12 · NSC November Exam · 2019. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                   NASIONALE
                               SENIOR SERTIFIKAAT

                                        GRAAD 12

                                   GESKIEDENIS V1

                                   NOVEMBER 2019

                                   NASIENRIGLYNE

PUNTE: 150

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 24 bladsye.

Kopiereg voorbehou                    Finale Kopie                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 2                          DBE/November 2019
                                       NSS – Nasienriglyne

1.     BRONGEBASEERDE VRAE

1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
      ontwikkel:
Kognitiewe                                                       Gewigstoekenning
                           Historiese vaardighede
  Vlakke                                                             van vrae
            • Onttrek inligting uit bronne
            • Selektering en organisasie van relevante inligting       30%
VLAK 1
                uit bronne                                             (15)
            • Definieer historiese begrippe/terme
            • Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                       40%
VLAK 2      • Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                       (20)
            • Analiseer bewyse uit bronne
                 •   Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                 •   Skakel     met    bronne     om     bruikbaarheid,
                     betroubaarheid, eensydigheid en beperkings vas
                                                                                30%
VLAK 3               te stel
                                                                                (15)
                 •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
                     perspektiewe in die bronne en kom tot
                     onafhanklike gevolgtrekkings

1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
       • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
           ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
       • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
           vereistes van die vraag voldoen is.
       • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
           skrif aangedui.
       • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet
           kry vir enige ander relevante antwoord.
       • Daar word van leerlinge verwag om 'n standpunt in te neem in die
           beantwoording van 'tot watter mate' vrae om enige punte te verdien
1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
       • Gebruik 'n regmerk () vir elke korrekte antwoord.
       • Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes
          en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom op een rede en
          twee punte toegeken word ().
       • Indien 'n vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
       Paragraafvraag
       Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en
       die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte
       toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer 'n antwoord op 'n
       paragraafvraag geassesseer word:
       • Lees die paragraaf en plaas 'n kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar
           die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
       • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat
           was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.
Kopiereg voorbehou                       Finale kopie                      Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               3                           DBE/November 2019
                                     NSS – Nasienriglyne

       •  Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan
          die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3) soos aangedui in die
          holistiese rubriek en gee 'n kort kommentaar bv.
          ___________ •___________________________________________________
          _________________•____________________________• ________________
                                                                          √√√√ Vlak 2
       KOMMENTAAR
       Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

       •   Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt op
           die kantlyn regs onder, bv. 32
                                        50
       •   Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
           antwoordeboek oorgedra word.

2.     OPSTELVRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:
       • In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende wyse te
           stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
           bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om 'n redelike reeks feite of
           'n effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde vraag te
           beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
           gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n slot het.

2.2    Nasien van opstelvrae
       • Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur
          die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.
       • Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.

2.3    Globale assessering van 'n opstel
       Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat
       die onderwyser die opstel as 'n geheel sal bepunt sonder om die hoofpunte
       afsonderlik te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n
       oorspronklike argument aan te bied deur relevante bewyse te gebruik om 'n
       argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs
       inhoud (feite) neer te skryf om 'n vlak 7 (hoë punt) te behaal nie. Hierdie
       benadering sal leerders ontmoedig om opstelle voor te berei en te reproduseer
       sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien
       van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders
       as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
       ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende
       val:
       • Die leerder se interpretasie van die vraag
       • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse (relevant inhoud-seleksie)
       • Die konstruksie/daarstelling van 'n argument (beplan, gestruktureer en 'n
            onafhanklike argument)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                    4                        DBE/November 2019
                                          NSS – Nasienriglyne

2.4    Assesseringsprosedures van die opstel

       2.4.1      Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.

       2.4.2      Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
                  vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die
                  nasienriglyne), vir elke hoofaspek/liggaam van die opstel wat die argument
                  ondersteun (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die nasienriglyne) en 'n
                  relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die
                  nasienriglyne)
                  Bv. In 'n opstel waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

       2.4.3 Hou die PEEL-struktuur in gedagte in die assessering van 'n opstel.

                 P    Punt: Die kandidaat lei die opstel in met 'n argument/'n duidelike
                      hoofpunt.
                      Elke paragraaf moet 'n punt bevat wat die hoofpunt (argument) wat in
                      die inleiding gemaak is, ondersteun.
                 E    Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                      waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou met
                      die vraag wat gevra is.
                 E    Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur inhoud te
                      selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante voorbeelde
                      moet gegee word om argument vol te hou.
                 L    Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument deurgaans in
                      die opstel onderhou word en samehangend geskryf is.

       2.4.3      Die volgende simbole MOET gebruik word in die assessering van 'n opstel:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer
                   nie

                                                     ^
                 • Verkeerde stelling                _________________
                 • Irrelevante stelling              |
                                                     |
                                                     |
                 • Herhaling                         R
                 • Analise                           A√
                 • Interpretasie                     I√
                 • Argument                          LOA

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 5                         DBE/November 2019
                                       NSS – Nasienriglyne

2.5    Die matriks

       2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
       voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet beide die inhoud en die
       aanbieding in ag geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die
       inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

      (a)        Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate
                 die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te
                 stel.
                                                          I      VLAK 4

      (b)        Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
                 aanbieding bepaal.

                                                             I     VLAK 4
                                                             A     VLAK 3

      (c)        Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                             I
                                                             A
                                                                    VLAK 4
                                                                    VLAK 3        }26–27
KOMMENTAAR

Vraag herkenbaar in antwoord.
Toon soms bewys van 'n gestruktureerde en beplande argument.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V1                                                         6                                                    DBE/November 2019
                                                                    NSS – Nasienriglyne

     NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE: TOTAAL: 50

                             VLAK 7              VLAK 6               VLAK 5              VLAK 4               VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING               Baie goed           Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging               Weinig of geen
                         beplande en         beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               aangewend om         poging om die
                         gestruktureerde     gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   antwoord te          opstel te
                         opstel. Goeie       opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande             struktureer.         struktureer nie.
                         sintese van         Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                         inligting. Het 'n   argument is          te ontwikkel.        argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                         goed                gevolg. Bewyse       Gevolgtrekking       ondersteun.         te hou.              poog om argument
INHOUD                   gebalanseerde,      gebruik om die       gemaak uit           Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                         oorspronklike       argument te          bewyse om die        grond van bewyse.   duidelik             poging om 'n
                         argument            verdedig. Poog om    argument te                              ondersteun deur      gevolgtrekking te
                         ontwikkel met       'n onafhanklike      ondersteun.                              bewyse nie.          maak nie.
                         bewyse. Argument    gevolgtrekking uit
                         deurgaans           die bewyse te
                         volgehou en         maak om die
                         verdedig.           argument te
                         Onafhanklike        ondersteun.
                         gevolgtrekking
                         gemaak uit
                         bewyse om die
                         argument te
                         ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten
volle relevante tot         47–50                43–46
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoud-seleksie             43–46                40–42               38–39
relevante tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                36–37               34–35                30–33               28–29
toereikend en
relevante.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                     30–33                28–29               26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                       26–27               24–25                 20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud                                                                                            20–23                 18–19                14–17
skraal.
VLAK 1*
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                  14–17                 0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

     *     Riglyne vir die toekenning van 'n punt in Vlak 1:

     •     Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie                              =0
     •     Inhoud-seleksie sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te
           struktureer nie                                                                                                                    =1– 6
     •     Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; klein poging om die opstel te struktureer                                                   = 7 – 13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                            Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              7                           DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE
Beantwoord ten minste EEN vraag, maar nie meer as TWEE vrae nie, in hierdie
afdeling. Bronmateriaal wat benodig word om hierdie vrae te beantwoord, kan in die
ADDENDUM gevind word.
VRAAG 1: HOE HET DIE VERENIGDE STATE VAN AMERIKA IN DIE 1960's
         OP DIE ONTPLOOIING VAN SOWJET-MISSIELE NA KUBA
         GEREAGEER?
1.1.1 [Definisie van 'n historiese konsep uit Bron 1A – V1]
      • 'n Regering vir die mense deur die mense (bepaal deur die wil van die mense)
      • Vryheid van burgers in 'n land om 'n leier van hulle keuse aan te stel
      • Dit is ‘n politieke stelsel wat die vryheid van spraak, assosiasie en die pers
         toelaat
      • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 1 x 2) (2)
1.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
      (a) 'Nederlaag' verloorder, mislukking                                   (1 x 1) (1)
       (b) 'Groot held'                                                         (1 x 1) (1)
1.1.3 [Interpretasie van inligting in Bron 1A – V2]
      • Om te beskerm/Kuba te verdedig teen Amerikaanse aanval/aggressie
      • Om die kommunistiese ideologie in Kuba/Latyns-Amerika te versprei en te
          verskans
      • Om die VS regering uit te daag met betrekking tot die ontplooiing van missiele
          in Turkye/ Italië
      • Om aan die VSA en die res van die wêreld te toon dat die Sowjetunie magtig en
          sterk was
      • Om voorsprong te hê in die wapenwedloop
      • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)
1.2
1.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
      • 'Om foto's van die beweerde Sowjet-missielbasisse in Kuba te neem’ (1 x 2) (2)
1.2.2 [Interpretasie van inligting in Bron 1B – V2]
      Kandidate moet beide opsies gee om vol punte te behaal
      • Die meerderheid van ExComm het Kennedy aangesê om 'n blokkade op
          Sowjetskepe wat onderweg is na Kuba af te dwing/dit was ŉ versigtige en
          minder konfronterende benadering
      • Ander lede van ExComm het Kennedy aangesê om 'n lugaanval op Kuba te
          loods/ want dit was meer konfronterend en ‘n oorlogsverklaring
      • Enige ander relevante antwoord                                   (2 x 2) (4)
1.2.3 [Interpretasie van inligting in Bron 1B – V2]
        • Om deursigtig te wees oor die verwikkelings in Kuba
        • Om Amerikaners te verseker dat hy (Kennedy) en sy administrasie in beheer
            van die situasie was
        • Om die Amerikaanse publiek in te lig oor die stappe wat hy beplan het teen
            die Sowjetunie
        • Toon dat hy nie bang was of geïntimideerd gevoel het nie deur die ontplooiing
            van Sowjetmissiele na Kuba
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              8                           DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

        •   Om die publiek bewus te maak van ŉ moontlike bedreiging van ŉ kernoorlog
        •   Enige ander relevante antwoord                            (enige 2 x 2) (4)

1.2.4 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B - V1]
      • 'Om offensiewe opbou te stop, 'n streng kwarantyn (blokkade) op alle militêre
         aanvaltoerusting wat na Kuba gestuur word, geïnisieer’
      • ‘Het ek die voortgesette en noukeurige waarneming van Kuba en die militêre
         opbou daarvan gelas’
      • ‘Om enige kernmissiel wat uit Kuba gelanseer word, as 'n aanval deur die
         Sowjetunie op die Verenigde State te beskou'                     (3 x 1) (3)
1.3
1.3.1 [Interpretasie van inligting in Bron 1C – V2]
      • Om die Amerikaanse publiek in te lig oor die dapper stappe (blokkade) wat
          Kennedy besluit het om teen die ontplooiing van Sowjetmissiele na Kuba te
          neem
      • Om Khrushchev te intimideer sodat Sowjetmissiele uit Kuba verwyder kon word
      • Om Amerikaanse burgers te verseker dat Kennedy se regering in beheer was
          van die situasie in Kuba
      • Dit is 'n belangrike gebeurtenis/nuuswaardig wat die veiligheid van die VSA en
          sy bondgenote kon affekteer
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)
1.3.2 [Interpretasie van inligting in Bron 1C – V2]
        • Die Kubaanse Missielkrisis kon slegs opgelos word indien die Sowjetmissiele
           uit Kuba verwyder sou word
        • Die ultimatum het te kenne gegee dat die VSA (Kennedy) meer mag as die
           Sowjetunie uitgeoefen het
        • Kennedy het die opdrag gegee/gewaarsku dat die Sowjetunie sy missiele uit
           Kuba moes verwyder
        • Dit toon Kennedy se intensie om met die Sowjetunie tot oorlog oor te gaan as
           die missiele nie uit Kuba verwyder word nie
        • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2) (4)
1.4    [Vergelyking van bewyse in Bron 1B en 1C - V3]
       • In Bron 1B het Kennedy besluit om 'n blokkade van Sowjetskepe wat beplan
          het om na Kuba te vaar, in te stel en in Bron 1C is die blokkade van
          Sowjetskepe wat na Kuba gevaar het, geïmplementeer
       • In Bron 1B het Kennedy die Amerikaanse nasie toegespreek oor die stappe
          wat hy beplan het om teen die Sowjetunie te neem en Bron 1C bevestig die
          stappe wat Kennedy geneem het deur die Sowjetunie te beveel om sy missiele
          uit Kuba te verwyder (ultimatum)
       • In Bron 1B verklaar Kennedy dat Khrushchev die offensiewe opbou moet stop
          en in Bron 1C gee Kennedy ‘n ultimatum aan Krushcheve om die missiele te
          verwyder
       • Beide Bron 1B en 1C bevat inligting oor die stappe (instel van blokkade) wat
          Kennedy geneem het met betrekking tot die ontplooiing van Sowjetmissiele na
          Kuba
       • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               9                           DBE/November 2019
                                     NSS – Nasienriglyne

1.5
1.5.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
      • ‘U (VSA) het vernietigende missielwapens, wat u aanvallend noem, in Turkye,
         letterlik langs ons, geplaas’                                   (1 x 2) (2)

1.5.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
      •    'Ons is bereid om die middele wat u as offensief (aanvallend) beskou, uit Kuba
           te verwyder'
      •    'Ons is bereid om dit uit te voer en om die volgende plegtige belofte by die
           Verenigde Nasies (VN) af te lê'
      • ‘U verteenwoordigers sal 'n verklaring aflê dat die Verenigde State van
          Amerika, op hulle beurt, met inagneming van die ongemak en die angs van die
          Sowjetstaat, hulle ooreenkomstige middele (soortgelyke missiele) uit Turkye
          sal verwyder’                                                        (2 x 1) (2)

1.5.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
      • Die Veiligheidsraad/Verenigde Nasies
                                                                                 (1 x 1) (1)
1.5.4 [Evaluering van die tekortkominge van bewyse in Bron1D- L3]
      •   Die bron gee slegs Khrushchev se sienings oor hoe om die Kubaanse
          Missielkrisis op te los (eensydig)
      •   Dit is die siening van 'n kommunis
      •   Dit is eensydig teenoor die VS regering (blameer die VS regering vir die
          ontplooiing van missiele na Turkye) en regverdig die Sowjetunie se ontplooiing
          van missiele na Kuba
      •   Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2) (4)

1.6   [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
       Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
       • Fotografiese bewyse wat uit 'n U-2 vliegtuig geneem is, het die oprigting van
          Sowjetmissiel-terreine in Kuba openbaar (Bron 1B)
       • President Kennedy is ingelig oor die oprigting van die Sowjetmissiel-terreine in
          Kuba en het onmiddellik ExComm gestig om hom te adviseer (Bron 1B)
       • Lede van ExComm het die instel van 'n blokkade of 'n lugaanval aanbeveel
          (Bron 1B)
       • Kennedy het gekies om 'n blokkade van Sowjetskepe, wat onderweg was na
          Kuba, in te stel want hy het bedreig gevoel (Bron 1B)
       • Kennedy rig 'n ultimatum aan Khrushchev om die missiele uit Kuba te verwyder
          (Bron 1C)
       • Kennedy het die verkenning van Kuba verbeter wat aanleiding gee tot
          die afskiet van ŉ VSA spioen vliegtuig, wat die spanning laat toeneem het
          (Bron 1B)
       • Die VSA en sy burgers is sielkundig voorberei vir die uitbreek van 'n kernoorlog
          (eie kennis)
       • Kennedy het ‘n beleid van waagmanskap geïmplementeer
       • 'n Aantal vreedsame optogte is regoor die VSA gehou teen die ontplooiing van
          Sowjetmissiele in Kuba (eie kennis)
       • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                           10                        DBE/November 2019
                                  NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:
            • Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen of
 VLAK 1         min begrip van hoe die Verenigde State van Amerika               PUNTE
                gereageer het op die ontplooiing van Sowjetmissiele na Kuba       0–2
                in die 1960's nie.
            • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
            • Bewyse is meestal relevant en hou verband met die onderwerp,
 VLAK 2         bv. toon begrip van hoe die Verenigde State van Amerika          PUNTE
                gereageer het op die ontplooiing van Sowjetmissiele na Kuba       3–5
                in die 1960's.
            • Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te skryf.
            • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike begrip
                van hoe die Verenigde State van Amerika gereageer het op
 VLAK 3         die ontplooiing van Sowjetmissiele na Kuba in die 1960's.        PUNTE
            • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf en     6–8
                toon begrip van die onderwerp.
                                                                                          (8)
                                                                                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             11                           DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2:             WAAROM HET BUITELANDSE MOONDHEDE TUSSEN 1974 EN
                     1976 BY DIE ANGOLESE BURGEROORLOG BETROKKE
                     GERAAK?

2.1
2.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
      • 'FNLA'
      • 'UNITA'                                                                 (2 x 1) (2)

2.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
      • 'Die Amerikaanse nederlaag in Viëtnam in April 1975 het sy aansien oor die
         wêreld heen ernstig geknou'
      • 'Kissinger, die VS … angstig gemaak om maniere te vind om Amerika se mag
         af te dwing'                                              (enige 1 x 2) (2)

2.1.3 [Interpretasie van inligting in Bron 2A – V2]
      Die VSA:
      • Het in Angola betrokke geraak om die verspreiding van kommunisme te stop
      • Het nie bestaande belange in Angola se olienywerheid gehad nie
      • Wou nie hulle geloofwaardigheid/beeld onder prodemokratiese Afrikalande
           verloor nie
      • Om Sowjet oorheersing/invloedsfeer in Suidelike Afrika uit te daag
      • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)

2.2
2.2.1    [Interpretasie van inligting in Bron 2B – V2]
        • Toon die VSA se geheime militêre betrokkenheid in Angola
        • Toon dat Angola vernietig sal word gedurende die konflik (koeëlgate, bomme
            en rook)
        • Stel dit dat die oorlog Amerikaanse belastingbetalers miljoene dollar sal
            kos/gee ŉ negatiewe perspektief
        • Die oorlog kon tot die dood van baie mense gelei het
        • Stel dit dat die CIA en Henry Kissinger ten gunste van die VSA se
            betrokkenheid in Angola was
        • Gee te kenne dat die Amerikaanse ondervinding in Viëtnam herhaal sal word in
            Angola
        • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2) (4)

2.2.2 [Analise van bewyse in Bron 2B – V2]
      • Die stelling is sarkasties - Amerika is in Viëtnam verslaan en daarom was daar
         'n moontlikheid dat die VSA in Angola verslaan sou word
      • Baie Amerikaanse soldate is dood in Viëtnam daarom was daar 'n moontlikheid
         daar meer soldate hulle lewens in 'n Angolese oorlog sou verloor
      • Die oorlog in Viëtnam kos miljoene dollar en daar is verwag dat die oorlog in
         Angola ook duur sou wees
      • Die VS verliese in Angola sou erger as die een in Viëtnam wees want dit het die
         Sowjetunie, Kuba en Suid-Afrika ingesluit
      • Die CIA was betrokke in beide Angola en Viëtnam
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                12                            DBE/November 2019
                                       NSS – Nasienriglyne
2.3    [Vergelyking van bewyse in Bron 2A en 2B – V3]
       • In Bron 2A het die VSA 300 000 VS dollar aan die FNLA en UNITA geskenk en dit
          word ondersteun in Bron 2B wat beweer dat die VS betrokkenheid miljoene sal kos
       • Bron 2A meld dat die CIA en Kissinger ten gunste van die VSA se betrokkenheid in
          Angola was en Bron 2B stel Kissinger en die CIA voor as die twee hoof rolspelers
          in Amerika se betrokkenheid in Angola
       • Bron 2A staaf dat Amerika in Viëtnam verslaan is wat ondersteun word in Bron 2B
          wat aandui dat nog 'n nederlaag vir die VSA in Angola verwag word
       • In Bron 2A het die VSA ŉ geheime skenking aan die FNLA en UNITA gemaak en
          in Bron 2B toon die spotprenttekenaar die VSA se betrokkenheid as ‘TOP
          SECRET’ hoogs geheim
       • Enige ander relevante antwoord                                    (enige 2 x 2) (4)
2.4
2.4.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
      • 'dat julle moes onttrek sonder om julle doelstellings te bereik'            (1 x 2) (2)
2.4.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
      • '… omdat hulle (Kubane) die terrein van die Calueque Dam beset het'
      • '… Russiese en Kubaanse ondersteuning van die MPLA'                         (2 x 1) (2)
2.4.3 [Interpretasie van inligting in Bron 2C – V2]
      • Die kommuniste ondersteun vryheidsbewegings in Afrikalande
      • Die kommuniste het in totale staatsbeheer geglo en dit was teen Vorster se
          oortuiging van 'n markekonomie
      • Die kommuniste het die Suid-Afrikaanse vryheidsbewegings soos die ANC wat die
          apartheidsregime uitgedaag het, ondersteun
      • Die rol van die kommuniste in Angola het 'n ernstige bedreiging vir Vorster se
          apartheidsregime ingehou
      • Die kommuniste wou wêreldoorheersing hê
      • Die kommuniste het lande in Suidelike Afrika ondermyn
      • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)
2.4.4 [Vasstelling van die betroubaarheid van Bron 2C – V3]
      BETROUBAAR TOT 'n GROOT MATE
      • Dit bevat eerstehandse inligting uit 'n onderhoud
      • Die persoon met wie die onderhoud gevoer is (BJ Vorster) was die Eerste Minister
         van Suid-Afrika en het beter insig gehad in die verwikkelings in Angola
      • Die datum van die onderhoud (1976) kom ooreen met die datum van die
         burgeroorlog
      • Die inligting is verkry deur 'n TV stasie wat groot internasionale gebeurtenisse
         gedek het
      • Enige ander relevante antwoord
      BETROUBAAR TOT 'n MINDERE MATE
      • Die bron gee 'n eensydige siening van Suid-Afrika se betrokkenheid in Angola
      • Die bron maak nie Suid-Afrika se alternatiewe motiewe vir sy betrokkenheid in
         Angola bekend nie
      • Die bron kan beskou word as propaganda om die ondersteuning van Westerse
         moondhede te verkry
      • Die bron is eensydig teen Rusland en Kuba want dit versterk 'n kommunistiese
         bedreiging
      • Die bron bevat onakkurate inligting, bv. 'ons was nooit betrokke by die
         burgeroorlog nie'
      • Enige ander relevante antwoord                                       (enige 2 x 2) (4)
Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             13                            DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

2.5
2.5.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
      • 'hoofsaaklik van 'n burgerlike aard'
      • 'deur vir hulle tegniese bystand te stuur, veral dokters'
      • 'het ons militêre adviseurs gestuur om hulle gewapende magte te organiseer'
                                                                         (enige 2 x 1) (2)
2.5.2 [Definisie van 'n historiese konsep uit Bron 2D – V1]
      • Buitelandse moondhede wat lande verslaan en grond en mense oorneem; hulle
         het reëls, waardes, taal en leiers op hierdie kolonies afgedwing bv. Portugal het
         Angola gekoloniseer; die kolonialiste het menslike -en nasionale hulpbronne vir
         hul eie gewin uitgebuit
      • Die leiers van Europese lande het besluit om beheer te neem van gebiede
         byvoorbeeld in Afrika
      • Enige ander relevante antwoord                                         (1 x 2) (2)
2.5.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
       • '... toe Suid-Afrikaanse troepe op 23 Oktober 1975 Angola ingeval het'
       • ‘... om teen die Suid-Afrikaanse troepe te veg’                     (1 x 2) (2)
2.5.4 [Interpretasie van inligting in Bron 2D – V2]
        • Suid-Afrika sou sy apartheidsbeleid in Angola implementeer en sou Angolese
           aan rassediskriminasie onderwerp (onregverdige behandeling)
        • Suid-Afrika was ‘n kapitalistiese land en sou Angola se natuurlike hulpbronne
           vir sy eie gewin uitbuit
        • Suid-Afrika sou die kommunistiese MPLA regering in Angola beëindig
        • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)
2.6    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
       Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:
       • Die VSA het die FNLA en UNITA in die geheim befonds om te voorkom dat die
          MPLA die mag in Angola oorneem (Bron 2A)
       • Die VSA raak betrokke in Angola om te voorkom dat die USSR kommunisme in
          Angola en Suidelike Afrika versprei (Bron 2A)
       • Die VSA wou hulle ekonomiese belange (olie) in Angola beskerm (eie kennis)
       • Die USSR raak betrokke in die burgeroorlog in Angola om kommunisme te laat
          vooruitgaan (Bron 2A)
       • Die USSR het die MPLA van wapens en adviseurs voorsien om 'n
          kommunistiese oorwinning in Angola te verseker (Bron 2A en 2C)
       • Suid-Afrika het in Angola betrokke geraak want hulle wou die verspreiding van
          kommunisme in Angola en in Suidelike Afrika stop (Bron 2C)
       • Suid-Afrika moes die Calueque Ruacana hidro-elektriese kragfasiliteit wat
          Suidwes-Afrika/Namibië van elektrisiteit voorsien het, beskerm (eie kennis)
       • Suid-Afrika wou die MPLA verhoed om mag oor te neem, want hulle het die
          ANC en SWAPO toegelaat om militêre basisse in Angola te bou (eie kennis)
       • Kuba raak betrokke in Angola om die MPLA teen Suid-Afrika te beskerm (Bron
          2D)
       • Kuba het betrokke geraak in die burgeroorlog om die versterking van rassisme
          en diskriminasie te voorkom indien Suid-Afrika Angola sou oorneem (Bron 2D)
       • Buitelandse magte het betrokke geraak in die burgeroorlog in Angola as gevolg
          van sy ryk natuurlike hulpbronne en sy strategiese geografiese ligging sowel as
          sy vaarbare hawens vir handel (eie kennis)
       • Enige ander relevante antwoord
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                14                           DBE/November 2019
                                       NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                 •    Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen
                      of min begrip van waarom buitelandse moondhede
                                                                                        PUNTE
  VLAK 1              betrokke geraak het in die Angolese burgeroorlog
                                                                                         0–2
                      tussen 1974 en 1976 nie.
                 •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                 •   Bewyse is meestal relevant en hou verband met die
                     onderwerp, bv. toon begrip van waarom buitelandse
                     moondhede betrokke geraak het in die Angolese                      PUNTE
  VLAK 2
                     burgeroorlog tussen 1974 en 1976.                                   3–5
                 •   Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te
                     skryf.
                 •   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
                     begrip van waarom buitelandse moondhede betrokke
                     geraak het in die Angolese burgeroorlog tussen 1974 en             PUNTE
  VLAK 3
                     1976.                                                               6–8
                 •   Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
                     en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                           (8)
                                                                                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             15                           DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3:             WATTER ROL HET FRED HAMPTON IN DIE 1960s IN DIE
                     MOBILISERING VAN SWART AMERIKANERS IN DIE VERENIGDE
                     STATE VAN AMERIKA GESPEEL?
3.1
3.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
      • 'Akademie'
      • 'Atletiek'
      • 'Redenaars'
      • ‘Organiseerder’                                                  (enige 2 x 1) (2)
3.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
      • 'om ontspanningsgeriewe'
      • 'Die gehalte van onderwys in swart Amerikaanse skole te verbeter'
                                                                     (enige 1 x 2) (2)
3.1.3 [Interpretasie van inligting in Bron 3A – V2]
      Kandidate moet beide kapitalisme en sosialisme in hulle antwoord insluit
      • Kapitalisme is 'n ekonomiese sisteem wat gebaseer is op die uitbuiting van
          arbeid in die strewe na maksimum profyt terwyl sosialisme die verdeling van
          bronne voorstaan en die staat totale eienaarskap oor die produksiemiddele het
      • Fred Hampton het voorkeur aan sosialisme gegee, want hierdie ekonomiese
          sisteem is gebaseer op verdeling terwyl kapitalisme daarop gefokus het om
          slegs 'n paar te verryk
      • Fred Hampton het geglo dat die heersende kapitalistiese stelsel onregverdig
          was en het gevolglik sosialisme bepleit omdat hy geglo het dat dit ‘n nuwe
          samelewig sou skep wat gebasseer sou wees op rasse en ekonomiese
          gelykheid.
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)
 3.1.4 [Definisie van 'n historiese konsep uit Bron 3A – V1]
       • Swart Mag is gebruik om eenheid, selfvertroue, trots en mag deur swart
          Amerikaners teen die VS regering en sy verskillende agentskappe te
       • Swart Mag was gebruik om swart Amerikaners te verenig om sodoende
          onderdrukking, diskriminasie en ongelykheid waarvoor hulle te staan gekom
          het, uit te daag
       • Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2) (2)
3.2
3.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
       • 'Opvoeding'
       • 'Waarneming'
       • 'Deelname'                                                    (enige 2 x 1) (2)
3.2.2 [Interpretasie van inligting in Bron 3B – V2]
      • Hampton roep 'n rewolusie uit want hy wou 'n radikale verandering in die
           gemeenskap hê.
      • Om die lewenstandaard van Afro Amerikaners te verbeter
      • Het die uitwissing van rykdomverskille, rassisme en segregasie gebaseer op
           ras, begeer
      • Om verandering teweeg te bring in die ekonomiese sisteem wat geleenthede
           aan swart Amerikaners sou verseker
      • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             16                           DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

3.2.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
      • ‘Beveg kapitalisme met sosialisme’
      • 'Organiseer'
      • 'Mobiliseer'
      • 'Toewy aan rewolusionêre politieke mag'
      • 'Onsself die spesifieke behoeftes leer om weerstand teen die magstruktuur van
         kapitalisme te bied '                                        (enige 2 x 1) (2)

3.2.4 [Vasstelling van die bruikbaarheid van die bewyse in Bron 3D – V3]
      Die bron is BRUIKBAAR want:
      • Dit is ŉ toespraak wat deur Fred Hampton gehou is by die Olivet Kerk in 1969
      • Dit skets die beleid van 'n prominente lid van die BPP
      • Dit verskaf nuwe insig oor Fred Hampton bv. Hy het nie onderdrukking van
         swart Amerikaners ondersteun nie.
      • Dit beklemtoon Hampton se standpunt hoe verandering ingestel kan word om
         alle Amerikaners op te hef
      • Die beklemtoon hoe Hampton inligting gee oor die uitdagings waarvoor swart
         Amerikaners te staan kom
      • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)

3.3   [Vergelyking van bewyse in Bron 3A en 3B – V3]
       • In Bron 3A bepleit Fred Hampton dat Swart Amerikaners opgevoed moet word
          volgens die filsofie van Swart Mag en in Bron 3B verseker die die Black
          Panther-party dat Swart Amerikaners ‘n opvoeding ontvang wat tot ‘n
          suksesvolle revolusie sou lei
       • Bron 3A noem dat Fred Hampton aangetrokke was tot die BPP se maatskaplike
          programme en Bron 3B noem hoe 'n regverdige samelewing in die VSA tot
          stand gebring kon word
       • In Bron 3A het Hampton ŉ verskuiwing van kapitalisme na sosialisme bevorder
          en in Bron 3B het hy die behoefte om onsself te leer om die magstruktuur van
          kapitalisme teë te staan, bevorder
       • Beide Bron 3A en 3B toon dat Fred Hampton ŉ kragtige openbare spreker was
          wat swart Amerikaners gemobiliseer het
       • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)

3.4
3.4.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
      • ‘Fred Hampton was suksesvol met die saamsmelt (vereniging) van die
         Black Panther-party met verskeie politieke organisasies in Chicago,
         waaronder voormalige bendeleiers van die swart Amerikaanse, Italiaanse,
         Latyns-Amerikaanse en wit gemeenskappe'                            (1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               17                           DBE/November 2019
                                      NSS – Nasienriglyne

3.4.2 [Interpretasie van inligting in Bron 3C – V2]
      Fred Hampton:
      • Was 'n invloedryke leier in die swart Amerikaanse gemeenskap en het hulle
          denke gevorm
      • Propageer idee vir die totstandkoming van 'n sosialistiese land wat teen
          demokratiese ideale was wat die VSA verteenwoordig het
      • Het die FBI se behandeling van swart Amerikaners blootgestel
      • Bevorder eenheid onder verskillende rasse/ politieke organisasie en bendelede
      • Wou polisiebrutaliteit teen swart Amerikaners beëindig
      • Wou verandering deur middel van 'n 'rewolusie' bring
      • Het volgens die informant onwettige wapens gestoor
      • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

3.4.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
        • ‘Secobalbitel (‘n kragtige slaapmiddel)
        • 'het ongeveer 100 rondtes ammunisie … gevuur'
        • ‘twee skote op kort afstand gevuur'                              (enige 2 x 1) (2)

3.5
3.5.1    [Interpretasie van inligting in Bron 3D – V2]
        • Om die rol wat Fred Hampton in die stryd vir vryheid vir swart Amerikaners
             gespeel het, te herdenk
        • Om swart Amerikaners te herinner aan die opofferings wat Fred Hampton
             gemaak het vir 'n vry samelewing
        • Om Fred Hampton se rewolusionêre gees wakker/nalatenskap lewendig te hou
             omdat hy gebore is in Illinois, Chicago
        • Om aan die rol wat die polisie gespeel het in die ondermyning van die swart
             Amerikaanse gemeenskap te herinner en dit toe te lig
        • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

3.5.2 [Interpretasie van inligting in Bron 3D – V2]
      • Dit toon dat sy nalatenskap steeds lewendig was 'jy kan nooit die rewolusie
          doodmaak nie' in die BPP
      • Dit toon dat Fred Hampton 'n held was in die stryd om vryheid van swart
          Amerikaners
      • Dit toon dat Fred Hampton ŉ kragtige spreker was
      • Die rooi kleur toon hoe Fred Hampton brutaal deur die polisie vermoor is
          (koeëlgate)
      • Dit kleur rooi gee te kenne dat Fred Hampton vermoor is oor sy sosiale
          oortuigings
      • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                18                           DBE/November 2019
                                       NSS – Nasienriglyne

3.6    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
       Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:
       Fred Hampton:
       • Organiseer die jeug om fasiliteite in die swart Amerikaanse gemeenskappe te
          verbeter (Bron 3A)
       • Het aangesluit by die Black Panther-party (BBP) as gevolg van sy sosialistiese
          oriëntasie en die verskillende programme wat hulle gehou het om behoeftige
          swart Amerikaners te help
       • Wou 'n gemeenskap hê wat gebaseer was op sosialisme eerder as kapitalisme
          (Bron 3A)
       • Het die opvoeding van die massas ondersteun (Bron 3A)
       • Het swart Amerikaners aangemoedig om in BPP programme betrokke te raak
          (eie kennis)
       • Was 'n voorstaander van rewolusie in die Verenigde State van Amerika om
          verandering teweeg te bring (Bron 3B)
       • Was instrumenteel in die opkoms van politieke bewussyn onder die swart
          Amerikaanse werkersklas (Bron 3B)
       • Het polisiebrutaliteit blootgestel en hulle verontagsaming van Federale Wette
          (eie kennis)
       • Het 'n rol gespeel in die versekering van wapenstilstand wat bereik is tussen
          die Black Panthers, verskeie politieke organisasies en bendelede (Bron 3C)
       • Het sy redenaars-vaardighede gebruik om swart Amerikaners te mobiliseer
          (Bron 3D)
       • Het swart Amerikaners aangemoedig om vir gelyke regte, geregtigheid en
          vryheid te veg (eie kennis)
       • Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                 •    Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen
  VLAK 1              of min begrip van die rol wat Fred Hampton in die                 PUNTE
                      mobilisering van swart Amerikaners in die 1960's in die            0–2
                      Verenigde State van Amerika gespeel het nie.
                 •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                 •   Bewyse is meestal relevant en hou verband met die
  VLAK 2             onderwerp, bv. toon begrip van die rol wat Fred Hampton            PUNTE
                     in die mobilisering van swart Amerikaners in die 1960's             3–5
                     in die Verenigde State van Amerika gespeel het.
                 •   Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te
                     skryf.
                 •   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
                     begrip van die rol wat Fred Hampton in die mobilisering
  VLAK 3             van swart Amerikaners in die 1960's in die Verenigde               PUNTE
                     State van Amerika gespeel het.                                      6–8
                 •   Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
                     en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                           (8)
                                                                                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                            19                           DBE/November 2019
                                   NSS – Nasienriglyne

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4:         GEVALLESTUDIE – CHINA

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasievaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet krities Mao Zedong se beleid van die Groot Sprong Vorentoe en die
Kulturele Rewolusie in die verandering van die Volksrepubliek van China van 'n landbou
na 'n moderne nywerheidsgemeenskap tussen 1957 en 1969 bespreek.

HOOFASPEKTE
• Inleiding: Kandidate moet krities bespreek of Mao Zedong se beleid van die Groot
  Sprong Vorentoe en die Kulturele Rewolusie die Volksrepubliek van China verander
  het van 'n landbou na 'n moderne nywerheidsgemeenskap tussen 1957 en 1969. Hulle
  moet ook aandui hoe hulle hul argument gaan ondersteun..

UITBREIDING
Kandidate kan die volgende punte in hulle antwoord insluit in die kritiese
bespreking van die stelling:
• Mao se beleid van die Groot Sprong Vorentoe en die Kulturele Rewolusie wat bedoel
   was om kommunistiese China ekonomies en polities te verander.

Die Groot Sprong Vorentoe (fokus meer op ekonomiese transformasie)
• Die bedoeling van China se Kommuniste Party (praktiese beleid om die ekonomie
   te verbeter; outoritêre regeringsvorm; bemagtig landbouers sonder grond;
   grondhervormingsproses; nasionalisering van swaar nywerhede)
• Klaslose gemeenskap (fokus op die verbetering van omstandighede van boere en
   werkers; lei alle Chinese op om saam te werk vir 'n beter China)
• Die sukses van die Eerste Vyfjaarplan van 1953 en die 100 blomme veldtog
   (agtergrond inligting)
• Mao Zedong se Tweede Vyfjaarplan in 1958 fokus op:
• Nywerheid
    o Het ten doel om China te industrialiseer en om kapitalistiese lande verby te steek
    o Om privatisering te beëindig
    o Lei tot die instelling van agterplaas-nywerhede
    o Afhanklik van ongeskoolde menslike hulpbronne (landbouers)
    o Swak (minderwaardige) kwaliteit van staal en ander produkte
    o Werkers moet naby hul werkplekke bly om die maksimum gebruik van tyd te
          verseker
• Landbou
    o Om landbou-vervaardiging te verhoog sodat hulle gelyk kon wees met die
      vervaardiging van die Weste
    o Landelike koöperasies is saamgesnoer in 'Volkskommunes' (kollektivisering)
    o Gedwonge samevoeging van boere in 'Volkskommunes'
    o Swak beplanning en lewering
    o Hoë belasting op plaasprodukte

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              20                           DBE/November 2019
                                     NSS – Nasienriglyne

•   Propaganda is gebruik om produksie te bevorder
•   Geleidelik het China se ekonomie in 'n staat van bankrotskap verval
•   'Bitter Drie Jare' ly tot hongersnood
•   Dit het gely daartoe dat die Groot Sprong Vorentoe 'n klaaglike mislukking was
•   In 1962 het hy die verantwoordelikheid van die ekonomie aan president Liu Shaoqi en
    CCP Generaal Sekretaris Deng Xiaoping oorhandig en uit die politieke arena getree
•   Enige ander relevante antwoord

Die Kulturele Rewolusie (het gefokus op politieke transformasie eerder as landbou
en industriële transformasie van die land):
• Mao Zedong stig die Kulturele Rewolusie in 1966 om gesag te herstel wat verlore
   geraak het as gevolg van die mislukking van die Groot Sprong Vorentoe
• Sy doel was om die outoriteit as leier van die Chinese Kommuniste Party te herstel
• Hy stel die Rooi Wagte, wat die idees van die Klein Rooi Boekie bestudeer en
   versprei, aan; wat landbouers opvoed in die beginsels van kommunisme; wat lees- en
   skryfvaardighede geleer het; wat suiwerings ingestel het (opponente van kommunisme
   & gematigdes is geëlimineer en miljoene opponente van kommunistiese regering is
   doodgemaak); wat teenkommunistiese kuns en boeke vernietig het
• Die Klein Rooi Boekie het Mao se filosofieë oor kommunisme bevat; daar is van alle
   burgers verwag om die beginsels van kommunisme te memoriseer; 'n bron van
   kommunistiese propaganda in China)
• Die rol van die Rooi Wagte (Veldtog om die 'Vier Oues' ('Four Olds') aan te val:
   verandering van ou ideë, tradisionele kultuur, gebruike en gewoontes)
• Reuse betogings is in Tiananmen Square, Beijing, gehou en oral is plakkate en prente
   van Mao opgesit
• Eliminasie (Uitwissing) van amptenare soos Deng Xiaoping en Liu Shaoqi is uit die
   regering verwyder; het ontslae geraak van professionele (ingenieurs, wetenskaplikes,
   onderwysers ens.)
• Sluiting van skole, kolleges & universiteite (omdat hulle krities, liberaal & elitistiese
   was)
• Nywerhede het swaargekry en produksie het teen 1968 opgehou
• Het 'n negatiewe impak op ontwikkeling in China gehad
• Enige ander relevante antwoord

•   Slot: Kandidate moet hul argument met 'n relevante slot saamvat.                  [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             21                          DBE/November 2019
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 5:         ONAFHANKLIKE AFRIKA: VERGELYKENDE GEVALLESTUDIE –
                 DIE KONGO EN TANZANIË
[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasievaardighede]
SINOPSIS
Kandidate moet aandui of hulle saamstem dat beide die leiers van die Kongo (Mobutu
Sese Seko) en Tanzanië (Julius Nyerere) 'n verskillende politieke en ekonomiese beleid
na die verkryging van onafhanklikheid van koloniale beheer, geïmplementeer het.
Kandidate moet demonstreer hoe hulle van plan is om hul argument te ondersteun.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
Inleiding: Kandidate moet aandui of hulle saamstem dat beide die leiers van die Kongo en
Tanzanië 'n verskillende politieke en ekonomiese beleid na die verkryging van
onafhanklikheid van koloniale beheer geïmplementeer het.
UITBREIDING
Krediet moet ook gegee word aan kandidate wat hulle opstel vergelykend
struktureer
Implementering van politieke beleid
Die Kongo:
• Verkry onafhanklikheid deur demokratiese verkiesings (die Kongo (1960): J Kasavubu
   word President en P Lumumba word Eerste Minister (agtergrond)
• Na die staatsgreep het Mobutu Sese Seko ‘n eenparty staat in die Kongo gestig
   (agtergrond)
• Implementeer 'n beleid wat Afrikageloof en -gebruike beklemtoon (agtergrond)
• Mobutu Sese Seko bly 'lewenslange president' tot met sy dood in 2007
• Mobutu Sese Seko stig 'n Kleptokrasie waar 'n groep aangestelde openbare
   amptenare hulle posisie misbruik het vir finansiële gewin
• Mobutisme lei tot 'n outokratiese staat en persoonlikheidskultus
• Mobutu word 'n militêre diktator
• Sterk sentrale regering
• Politieke stabiliteit is gebaseer op outoritarisme
• Enige ander relevante antwoord
Tanzanië:
• Verkry onafhanklikheid deur demokratiese verkiesings (J Nyerere word verkies as
   Eerste Minister) wysig die grondwet om President te word (1962)
• Gladde oorgang (vreedsame verandering/rasseharmonie/bevorder mense se
   gelykheid en menswaardigheid pligsgetrou)
• Nadat veelparty-verkiesings gehou is na onafhanklikheid het Tanzanië 'n
   eenpartystaat geword
• Nyerere bly 'lewenslange president' nadat onafhanklikheid verkry is
• Nyerere stel die 'Leierskapskode' in die Arusha-verklaring, wat hoë vlakke van
   integriteit vereis van openbare amptenare, in
• Afrika Sosialisme / Ujamaa was toepaslik vir inwoners
• Stigting van die Verenigde Republiek van Tanzanië (1964)
• Gesentraliseerde en verenigde staat
• Politieke stabiliteit is gebaseer op die Swahili taal en die beleid van TANU
• Enige ander relevante antwoord
Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P1 Nov 2019 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2019-addendum-afr/391dd3f5-321e-4706-b9f0-e56fd90242a9) — History · Addendum · 2019 · Afr
- [History P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2018-final-memo-afr/b599d539-b3a0-42aa-bdc9-b79f329dd8ce) — History · Memo · 2018 · Afr
- [History P1 Nov 2013 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-memo-afr/1045e9f1-5699-4ddd-a05c-c180693099bb) — History · Memo · 2013 · Afr
- [History P2 Nov 2019 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2019-addendum-eng/12189d7f-06ef-4026-899e-44679058dce8) — History · Addendum · 2019 · Eng
- [History P2 Nov 2019 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2019-afr/6c023d25-b98b-4410-a87a-3b83e0ddc8b2) — History · QP · 2019 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT 2019 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept-2019-english/f1c8a44b-2e00-4fd5-9561-e7cf83b1389c) — History · QP · 2019 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
