# History Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 1 memorandum from the NSC November Exam 2020 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2020-memo-afr/561efda2-6989-45b6-b1c8-d20a8d3504ec
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 1
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 1 NSC November 2020 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2020-memo-afr/561efda2-6989-45b6-b1c8-d20a8d3504ec)

## About this document

History · Grade 12 · NSC November Exam · 2020. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                           SENIOR SERTIFIKAAT/
                      NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT

SENIOR CERTIFICATE
                                     GRAAD 12

                                 GESKIEDENIS V1

                                 NOVEMBER 2020

                                 NASIENRIGLYNE

PUNTE: 150

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 24 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 2                          DBE/November 2020
                                      SC/NSC – Nasienriglyne

1.     BRONGEBASEERDE VRAE

1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
      ontwikkel:
Kognitiewe                                                       Gewigstoekenning
                           Historiese vaardighede
  Vlakke                                                             van vrae
             Onttrek inligting uit bronne
             Selektering en organisasie van relevante inligting       30%
VLAK 1
                uit bronne                                             (15)
             Definieer historiese begrippe/terme
             Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                       40%
VLAK 2       Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                       (20)
             Analiseer bewyse uit bronne
                    Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                    Skakel     met    bronne     om     bruikbaarheid,
                     betroubaarheid, eensydigheid en beperkings vas
                                                                                 30%
VLAK 3               te stel
                                                                                 (15)
                    Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
                     perspektiewe in die bronne en kom tot
                     onafhanklike gevolgtrekkings

1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
        By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
           ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
        Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
           vereistes van die vraag voldoen is.
        In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
           skrif aangedui.
        By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet
           kry vir enige ander relevante antwoord.
        Daar word van leerlinge verwag om 'n standpunt in te neem in die
           beantwoording van 'tot watter mate' vrae om enige punte te verdien
1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
        Gebruik 'n regmerk () vir elke korrekte antwoord.
        Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes
          en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom op een rede en
          twee punte toegeken word ().
        Indien 'n vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
       Paragraafvraag
       Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en
       die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte
       toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer 'n antwoord op 'n
       paragraafvraag geassesseer word:
        Lees die paragraaf en plaas 'n kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar
           die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
        Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat
           was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              3                           DBE/November 2020
                                   SC/NSC – Nasienriglyne

         Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan
          die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2 of 3) soos aangedui in die
          holistiese rubriek en gee 'n kort kommentaar bv.
          ___________ •___________________________________________________
          _________________•____________________________• ________________
                                                                          √√√√ Vlak 2
       KOMMENTAAR
       Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

          Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt op
           die kantlyn regs onder, bv. 32
                                        50
          Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
           antwoordeboek oorgedra word.

2.     OPSTELVRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:
        In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende wyse te
           stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
           bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om 'n redelike reeks feite of
           'n effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde vraag te
           beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
           gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n slot het.

2.2    Nasien van opstelvrae
        Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur
          die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.
        Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.

2.3    Globale assessering van 'n opstel
       Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat
       die onderwyser die opstel as 'n geheel sal bepunt sonder om die hoofpunte
       afsonderlik te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n
       oorspronklike argument aan te bied deur relevante bewyse te gebruik om 'n
       argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs
       inhoud (feite) neer te skryf om 'n vlak 7 (hoë punt) te behaal nie. Hierdie
       benadering sal leerders ontmoedig om opstelle voor te berei en te reproduseer
       sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien
       van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders
       as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
       ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende
       val:
        Die leerder se interpretasie van die vraag
        Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse (relevant inhoud-seleksie)
        Die konstruksie/daarstelling van 'n argument (beplan, gestruktureer en 'n
            onafhanklike argument)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                     4                       DBE/November 2020
                                          SC/NSC – Nasienriglyne

2.4    Assesseringsprosedures van die opstel

       2.4.1      Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.

       2.4.2      Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
                  vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die
                  nasienriglyne), vir elke hoofaspek/liggaam van die opstel wat die argument
                  ondersteun (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die nasienriglyne) en 'n
                  relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die
                  nasienriglyne)
                  Bv. In 'n opstel waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

       2.4.3 Hou die PEEL-struktuur in gedagte in die assessering van 'n opstel.

                 P    Punt: Die kandidaat lei die opstel in met 'n argument/'n duidelike
                      hoofpunt.
                      Elke paragraaf moet 'n punt bevat wat die hoofpunt (argument) wat in
                      die inleiding gemaak is, ondersteun.
                 E    Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                      waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou met
                      die vraag wat gevra is.
                 E    Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur inhoud te
                      selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante voorbeelde
                      moet gegee word om argument vol te hou.
                 L    Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument deurgaans in
                      die opstel onderhou word en samehangend geskryf is.

       2.4.3      Die volgende simbole MOET gebruik word in die assessering van 'n opstel:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer

                   nie                                 ^
                 • Verkeerde stelling                  _________________
                 • Irrelevante stelling                |
                                                       |
                                                       |
                 • Herhaling                           R
                 • Analise                             A√
                 • Interpretasie                       I√
                 • Argument                            LOA

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                5                         DBE/November 2020
                                     SC/NSC – Nasienriglyne

2.5    Die matriks

       2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
       voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet beide die inhoud en die
       aanbieding in ag geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die
       inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

      (a)        Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate
                 die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te
                 stel.
                                                          I      VLAK 4

      (b)        Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
                 aanbieding bepaal.

                                                              I     VLAK 4
                                                              A     VLAK 3

      (c)        Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                              I     VLAK 4
                                                              A     VLAK 3        }26–27
KOMMENTAAR

Vraag herkenbaar in antwoord.
Toon soms bewys van 'n gestruktureerde en beplande argument.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
       Geskiedenis/V1                                                       6                                                   DBE/November 2020
                                                                   SC/NSC – Nasienriglyne

       NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE: TOTAAL: 50

                             VLAK 7              VLAK 6               VLAK 5              VLAK 4               VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING               Baie goed           Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging               Weinig of geen
                         beplande en         beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               aangewend om         poging om die
                         gestruktureerde     gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   antwoord te          opstel te
                         opstel. Goeie       opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande             struktureer.         struktureer nie.
                         sintese van         Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                         inligting. Het 'n   argument is          te ontwikkel.        argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                         goed                gevolg. Bewyse       Gevolgtrekking       ondersteun.         te hou.              poog om argument
INHOUD                   gebalanseerde,      gebruik om die       gemaak uit           Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                         oorspronklike       argument te          bewyse om die        grond van bewyse.   duidelik             poging om 'n
                         argument            verdedig. Poog om    argument te                              ondersteun deur      gevolgtrekking te
                         ontwikkel met       'n onafhanklike      ondersteun.                              bewyse nie.          maak nie.
                         bewyse. Argument    gevolgtrekking uit
                         deurgaans           die bewyse te
                         volgehou en         maak om die
                         verdedig.           argument te
                         Onafhanklike        ondersteun.
                         gevolgtrekking
                         gemaak uit
                         bewyse om die
                         argument te
                         ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten
volle relevante tot         47–50                43–46
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoud-seleksie             43–46                40–42               38–39
relevante tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                36–37               34–35                30–33               28–29
toereikend en
relevante.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                     30–33                28–29               26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                       26–27               24–25                 20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud                                                                                            20–23                 18–19                14–17
skraal.
VLAK 1*
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                  14–17                 0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

       *     Riglyne vir die toekenning van 'n punt in Vlak 1:

            Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
            Inhoud-seleksie sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te
             struktureer nie                                                                                       = 1– 6
            Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; klein poging om die opstel te struktureer                     = 7–13

       Kopiereg voorbehou                                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               7                         DBE/November 2020
                                    SC/NSC – Nasienriglyne

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1: HOE HET DIE SOWJETUNIE EN DIE VERENIGDE STATE VAN
         AMERIKA IN DIE 1960's TOT KOUE OORLOG-SPANNING IN KUBA
         BYGEDRA?

1.1
1.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
       'as gevolg van sy ondersteuning en vriendskap'                          (1 x 2) (2)

1.1.2 [Definieer 'n historiese begrip in Bron 1A – V1]
       'n Ideologie wat 'n klaslose gemeenskap waar privaateienaarskap verbied word,
         voorstaan
       'n Ideologie wat nasionalisering van alle grond, industrieë en banke ondersteun
         (bv. alle produksiemiddele behoort aan die staat)
       Enige ander relevante antwoord                                  (enige 1 x 2) (2)

1.1.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – V2]
       Kuba was naby die VSA geleë en was daarom 'n bedreiging vir die VSA
       Dit het Khrushchev die voordeel gegee om die Verenigde State se plasing van
          missiele in Turkye teë te werk om die magsbalans te herstel
       Enige ander relevante antwoord                                   (2 x 2) (4)

1.1.4 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
      (a)
       ‘rampspoedig’
       ‘die nederlaag van die rebelle wat deur Amerika ondersteun is’
       'vernedering vir Kennedy se administrasie'                     (enige 1 x 1) (1)

       (b)
            ‘Castro en sy weermag het gou die Amerikaans-gesteunde rebelle
              verslaan’
            'gehelp om Castro se bondgenootskap met die Sowjetunie te versterk'
                                                                        (enige 1 x 1) (1)

1.2
1.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
       'nywerheid toerusting en goedere'
       ‘sekere hoeveelheid wapens’
       'militêre kundiges en tegnici’
       ‘militêre toerusting’                                            (enige 2 x 1) (2)

1.2.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 1B – V2]
       Om Kuba teen Amerikaanse aggressie te beskerm
       Om die kommunistiese ideologie in Kuba en Latyns-Amerika te verdedig
       Om enige suspisie dat die Sowjetunie die aggressor kan wees, af te weer
       Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               8                           DBE/November 2020
                                    SC/NSC – Nasienriglyne

1.2.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 1B – V2]
         Die VSA en ander kapitalistiese lande is gewoond daaraan om dreigemente
            (bv. blokkade) teen kleiner lande te gebruik in 'n poging om hulle inskiklik (om
            missiele te onttrek) en onderdanig te maak
         Die VSA het hulle ekonomiese mag gebruik om te probeer om Kuba te dwing
            om hulle ekonomiese beleid aan te hang
         Anders as die VSA (aggressor) staan die Sowjetunie vir vrede
         Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

1.3
1.3.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
       'Om die militêre mag van die Castro-regering in Kuba te steun (versterk)'
       ‘Die Sowjette 'n aantal lugafweer-verdedigingsmissiele, met 'n reikafstand van
         vyf en twintig myl, aan die Kubaanse regering verskaf het’
       ‘Verskaf die Sowjette klaarblyklik die omvattende radar- (sensor-) en ander
         elektroniese toerusting’
       ‘Die teenwoordigheid van verskeie Sowjet-vervaardigde motor-torpedobote’
                                                                       (enige 1 x 2) (2)

1.3.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 1C – V2]
       Om die Amerikaners te oortuig dat hy in beheer was van die situasie
       Om die ondersteuning van die Amerikaanse publiek te verkry en hulle vrese
          te besweer
       Om die Amerikaners in te lig oor die stappe wat hy beoog om teen die
          ontplooiing van Sowjetmissiele in Kuba neem
       Om die publiek bewus te maak van ŉ moontlike kernoorlog
       Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)

1.3.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
      ŉ Uitdaging vir:
       'demokrasie'
       'vrede'
       'stabiliteit'
       'voorspoed'                                                               (4 x 1) (4)

1.3.4 [Vasstelling van die beperkings van Bron 1C – V3]
        Die bron weerspieël 'n Amerikaanse siening/ partydig wat die VSA se intensies
          regverdig
        Die bron is nie dateer nie
        Die doel van die bron is om die publiek te oortuig dat die VSA demokrasie en
          vryheid verdedig
        Die bron toon nie hoe die VSA tot die krisis in Kuba bygedra het nie
        Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)
1.4
1.4.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
        Om die publiek in te lig oor hoe die VSA beoog het om die ontplooiing van
          missiele na Kuba te hanteer
        Dit was nuuswaardig omdat die publiek bewus moes wees van die
          verwikkelings wat die VSA affekteer
        Enige ander relevante antwoord                                 (enige 1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             9                         DBE/November 2020
                                  SC/NSC – Nasienriglyne

1.4.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
       Die VSA het ‘n blokkade ingestel om die ontplooiing van Sowjet missiele na
          Kuba te stop
       Die VSA het die Sowjetunie gewaarsku dat hulle streng maatreëls sal
          onderneem om die verspreiding van kommunisme te keer
       Die VSA het aangedring dat die Sowjetunie Kuba moet 'HOU OP' (verlaat)
       Enige ander relevante antwoord                            (enige 2 x 2) (4)

1.5 [Vergelyking van bewyse in Bron 1C en 1D om ooreenkomste te bepaal – V3]

          In Bron 1C het Kennedy belowe om inligting aan alle Amerikaners beskikbaar
           te stel om hulle op hoogte te hou van die verwikkelings in Kuba wat deur 'n
           voorblad koerantartikel in Bron 1D gekommunikeer is
          Bron 1C staaf dat die VS regering enige manier sou gebruik om Kubaanse en
           die Sowjetunie se aggressie teen die westelike hemisfeer te stop en in Bron
           1D het die Amerikaanse regering 'n blokkade gebruik om die ontplooiing van
           missiele na Kuba te stop
          Beide Bron 1C en 1D verwys na die Amerikaanse regering se reaksie teen die
           ontplooiing van Sowjetmissiele na Kuba
          Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 10                        DBE/November 2020
                                      SC/NSC – Nasienriglyne

1.6    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

       Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:

          Die Sowjetunie het Kuba ondersteun nadat die VSA sy ekonomiese en
           diplomatieke bande net Kuba verbreek het (Bron 1A)
          Kuba se aanvaarding/aanneming van kommunisme (Sowjetunie) het
           verwerping van kapitalisme (VSA) geïmpliseer (eie kennis)
          Die nabyheid van Sowjetmissiele in Kuba was 'n bedreiging vir die veiligheid
           van die VSA (Bron 1A)
          Die impak van die Slag van die Bay of Pigs, April 1961 het spanning tussen die
           VSA en Kuba/Sowjetunie verbreed (Bron 1A)
          Die Sowjetunie het Kuba van wapens voorsien (Bron 1B)
          Die Sowjetunie het militêre kundiges en tegnici gestuur om Kubane op te lei in
           die gebruik van gesofistikeerde wapens (Bron 1B)
          Die Sowjetunie het die dreigemente en afpersing beskou as 'n integrale deel
           van die VSA se strategie (Bron 1B)
          Die VSA was bekommerd en het daarom die beweging van Sowjetskepe na
           Kuba begin monitor (Bron 1C)
          Die VSA het sy gereedheid getoon om die Kubaanse/Sowjetunie se militêre
           mag te konfronteer (Bron 1C)
          Die VSA en die Sowjetunie het hulle in ŉ magspel begewe wat die Koue
           Oorlog-spanning verhoog het (eie kennis)
          Die VSA het die media (koerant) gebruik om die Amerikaanse publiek in te lig
           oor hulle optrede (blokkade) teen die ontplooiing van missiele na Kuba
           (Bron 1D)
          Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                    Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse, bv. toon geen of
                     min begrip oor hoe die Sowjetunie en die Verenigde State
                                                                                        PUNTE
VLAK 1               van Amerika in die 1960's tot Koue Oorlog-spanning in Kuba
                                                                                         0–2
                     bygedra het.
                    Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                    Bewyse is meestal relevant en hou verband met die onderwerp,
                     bv. toon begrip oor hoe die Sowjetunie en die Verenigde
                     State van Amerika in die 1960's tot Koue Oorlog-spanning in        PUNTE
VLAK 2
                     Kuba bygedra het.                                                   3–5
                    Gebruik bewyse op 'n elementêre manier om 'n paragraaf te
                     skryf.
                    Gebruik relevante bewyse, bv. toon 'n deeglike begrip oor hoe
                     die Sowjetunie en die Verenigde State van Amerika in die
                                                                                        PUNTE
VLAK 3               1960's tot Koue Oorlog-spanning in Kuba bygedra het.
                                                                                         6–8
                    Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf en
                     toon begrip van onderwerp.
                                                                                         (8)
                                                                                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               11                          DBE/November 2020
                                    SC/NSC – Nasienriglyne

VRAAG 2:         WATTER IMPAK HET DIE SLAG VAN CUITO CUANAVALE OP
                 SUID-AFRIKA EN KUBA GEHAD?

2.1
2.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – L1]
       'Om te verhoed dat die Angolese regeringsmagte die dorp Mavinga, wat onder
         UNITA-beheer was, te verower'
       'om die gebied onder UNITA se beheer uit te brei'                (2 x 1) (2)

2.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – L1]
       'Angolese (MPLA)'
       'Kubaanse magte'                                                          (2 x 1) (2)

2.1.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – L2]
       Die MPLA en Kubaanse magte was strategies en het daarom die SAW
          suksesvol uitmaneuvreer/uitoorlê
       Die Kubaanse lugmag was beter as die SAW se lugmag
       Die SAW se lugafdeling het nie moderne lugvaartuie gehad om die Kubaanse
          lugmag uit te daag nie
       Kon nie deur die radar-/missielverdediging dring nie
       Enige ander relevante antwoord                            (enige 2 x 2) (4)

2.2
2.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – L1]
        'Nog wit dienspligtiges gedood kon word'
        'Die oorlogskoste'
        'Die impak wat dit op die Suid-Afrikaanse ekonomie gehad het'             (3 x 1) (3)

2.2.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – L1]
       'PW Botha'                                                                (1 x 1) (1)

2.2.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – L1]
       'Militêre oorwegings die swaarste geweeg het in die regering in Pretoria se
         besluit om te onderhandel'
       'Hulle leierskap ... ontsenu is deur die moontlikheid van 'n goed bewapende
         teenstander (vyand) wat in staat was om ernstige verliese vir Suid-Afrikaanse
         magte in konvensionele oorlogvoering te veroorsaak'                (2 x 1) (2)

2.2.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 2B – L2]
         Na 'n aantal jare van oorlog was dit uiteindelik vir Chester Crocker moontlik om
            die oorlogvoerende lande Suid-Afrika, Kuba en Angola na die
            onderhandelingstafel te bring
         Chester Crocker kon uiteindelik vrede bemiddel tussen Suid-Afrika, Kuba en
            Angola deur die leiers sover te kry om die drieledige ooreenkoms te onderteken
         Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              12                         DBE/November 2020
                                   SC/NSC – Nasienriglyne

2.3
2.3.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – L1]
       'Onafhanklikheid van Namibië'
       'Beveiliging van die soewereiniteit, onafhanklikheid en gebiedsintegriteit van
         Angola'                                                           (2 x 1) (2)

2.3.2 [Definisie van 'n historiese begrip in Bron 2C – L1]
       Die reg van die mense van Angola om hulself te regeer sonder buitelandse
         inmenging
       Enige ander relevante antwoord                           (enige 1 x 2) (2)

2.3.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 2C – L2]
       Kuba het die onafhanklikheid van Angola gewaarborg
       Kuba het Namibia se onafhanlikheid verseker
       Kuba se missie om die SAW te keer om die MPLA te onttroon, was suksesvol
       Kuba het sy praktyk diegene in nood te help, verwesenlik
       Kuba het daarin geslaag om die verspreiding van kapitalisme te voorkom
       Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2) (4)

2.3.4 [Interpretasie van bewyse in Bron 2C – L2]
       Die VVO moes lande wat in oorlog betrokke was, bymekaarbring sodat vrede
          verkry kon word
       Die VVO moes seker maak dat die artikels soos in die ooreenkoms gestipuleer,
          nagekom word
       Die VVO het gepoog om vrede in Angola te handhaaf
       Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2) (4)
2.4
2.4.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 2D – L2]
       Dit toon Kubaanse troepe wat uit Angola onttrek na die Slag van Cuito
          Cuanavale
       Dit toon Angolese wat hulle waardering wys deur met hulle hande vir die
          Kubaanse magte te waai
       Dit toon dat daar goeie betrekkinge/verhoudings was tussen die Kubane en die
          Angolese
       Dit toon die Kubaanse magte wat op ŉ feesvierende/ gelukkige manier die land
          verlaat
       Enige ander relevante antwoord                                     (2 x 2) (4)

2.4.2 [Vasstelling van die bruikbaarheid van Bron 2D – L3]
      Die bron is BRUIKBAAR omdat:
       Dit 'n foto is wat die onttrekking van die Kubaanse troepe uit Angola vasgevang
         het
       Die foto eerstehandse inligting is wat geneem is ten tye van die onttrekking ('n
         primêre bron)
       Die datum en oorsprong van die bron ooreenkom met die tydperk van die
         amptelike onttrekking van Kubaanse troepe uit Angola
       Dit die wêreld inlig oor die amptelike onttrekking van Kubaanse troepe uit
         Angola
       Die foto insig gee oor die rol wat Kuba in Angola gespeel het
       Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               13                          DBE/November 2020
                                    SC/NSC – Nasienriglyne

2.5 [Vergelyking van bewyse in Bron 2C en 2D om die ooreenkomste te bepaal – L3]
       Bron 2C stipuleer tydperke vir die onttrekking van Kubaanse troepe en Bron 2D
         toon die implementering van die onttrekking van Kubaanse troepe
       Bron 2C staaf dat omstandighede geskep is wat die aanvang van die
         terugkering van die Kubaanse militêre kontingent uit Angola toegelaat het en
         Bron 2D toon die werklike onttrekking van die Kubaanse troepe uit Angola
       Bron 2C staaf dat Kuba suksesvol was in sy internasionalistiese missie en Bron
         2D gee te kenne dat die Kubane gelukkig is nadat hulle hul doel bereik het om
         hulle vyande te verslaan deur Angola te verlaat
       Beide Bron 2C en 2D toon die Kubaanse militêre magte se direkte
         betrokkenheid in die Angolese burgeroorlog
       Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2) (4)

2.6     [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – L3]

        Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

           Suid-Afrikaanse en UNITA-magte het sterk weerstand verkry van Angolese
            (MPLA) en Kubaanse magte by Cuito Cuanavale en is daarom gedwing om 'n
            wapenstilstand te onderteken (Bron 2A)
           Die swakhede van die Suid-Afrikaanse Lugdiens is blootgelê (Bron 2A)
           Die oorlogskoste/lewensverlies in Angola het Suid-Afrika (PW Botha) gedwing
            om vir vrede in die streek te onderhandel (Bron 2B)
           Dit het gelei tot 'n drieledige ooreenkoms tussen Suid-Afrika, Angola en Kuba
            onder Chester Crocker se voorsitterskap wat gelei het tot vrede in die suid-
            westelike streek van Afrika (Bron 2C)
           Suid-Afrika het ingestem tot die Namibiese onafhanklikheid (Bron 2B en 2C)
           Kuba het bygedra tot die onafhanklikheid van Angola en Namibië (Bron 2C)
           Kuba het ingestem tot die onttrekking van troepe uit Angola (Bron 2C)
           Kubaanse troepe wat uit Angola onttrek, kan gesien word (Bron 2D)
           Enige ander relevante antwoord

       Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                     Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse, bv. toon geen of
                      min begrip oor die impak wat die Slag van Cuito                   PUNTE
      VLAK 1
                      Cuanavale op Suid-Afrika gehad het.                                0–2
                     Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                     Bewyse is meestal relevant en hou verband met die
                      onderwerp, bv. toon begrip oor die impak wat die Slag van
                                                                                        PUNTE
      VLAK 2          Cuito Cuanavale op Suid-Afrika gehad het.
                                                                                         3–5
                     Gebruik bewyse op 'n elementêre manier om 'n paragraaf te
                      skryf.
                     Gebruik relevante bewyse, bv. toon 'n deeglike begrip oor
                      die impak wat die Slag van Cuito Cuanavale op Suid-
                                                                                        PUNTE
      VLAK 3          Afrika gehad het.
                                                                                         6–8
                     Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
                      en toon begrip van onderwerp.
                                                                                         (8)
                                                                                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                              14                         DBE/November 2020
                                   SC/NSC – Nasienriglyne

VRAAG 3:         WATTER PROGRAMME HET DIE BLACK PANTHER-PARTY IN DIE
                 1960's IN  DIE  VERENIGDE   STATE   VAN   AMERIKA
                 GEÏMPLEMENTEER?

3.1
3.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – L1]
       'Gratis ontbyt vir kinders'
       'Gesondheidsklinieke'
       'Skoene vir kinders'                                                    (3 x 1) (3)

3.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – L1]
       'Honger mense gevoed'
       'Kos'
       'Klere en mediese sorg aan arm swart Amerikaners gegee'
       Het dit gewys wat jy kan vermag as jy georganiseerd is  (enige 2 x 1) (2)

3.1.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 3A – L2]
        Die Black Panther-party het geïmpliseer dat 'n hervormingsprogram:
          Begin word deur diegene wat beheer wil handhaaf en verseker dat die status
            quo gehandhaaf word
          Nie noodwendig verandering beteken het in die lewens van swart Amerikaners
            nie
          Net kosmetiese veranderinge sou bring in die lewens van swart Amerikaners
          Nie swart Amerikaners sou oplei om onafhanklik en selfonderhoudend te wees
            nie
          'n Revolusionêre program verkies het eerder as 'n hervormingsprogram
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2) (4)

3.1.4 [Interpretasie van bewyse in Bron 3A – L2]
          Swart Amerikaanse leerders het nie meer honger skool toe gegaan nie/kon in
             die klas konsentreer
          Swart Amerikaanse leerders het van die Gratis Ontbytprogram gehou
          Dit het bygedra tot die ontwikkeling van eiedunk onder swart Amerikaanse
             kinders
          Dit het jong swart Amerikaners gemotiveer om by die Black Panther-party aan
             te sluit
          Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2) (4)

3.2
3.2.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 3B – L2]
          Dit toon behoeftige swart Amerikaanse vrouens en kinders wat sakke met
             gratis kos dra wat deur die Black Panther-party voorsien is
          Dit toon dat die swart Amerikaanse vrouens en kinders gelukkig gelyk het
             (gesigsuitdrukking)
          Dit toon die sukses van die Black Panther-party se 'Gratis Kosprogram'
          Dit toon die Black Panther-party se implementering van sy filosofie van
             selfstandigheid
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 15                          DBE/November 2020
                                      SC/NSC – Nasienriglyne

3.2.2 [Vasstelling van die bruikbaarheid van Bron 3B – L3]
      Die bron is BRUIKBAAR omdat:
       Dit 'n foto is – geneem op 'n stadium toe die gemeenskapsprogramme van die
         Black Panther-party aktief besig was
       Die naam van die Black Panther-party en sy embleem op die drasakke hulle
         eienaarskap toon (het getoon dat die program die geesteskind van die Black
         Panther-party was)
       Dit die begunstigdes (swart Amerikaanse vrouens en kinders) getoon het wat
         gratis kos ontvang
       Dit die sukses van die Black Panther-party se oorlewingsprogram toon
       Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)

3.3     [Vergelyking van bewyse in Bron 3A en 3B om die ooreenkomste te bepaal - L3]
          Bron 3A meld dat die Black Panther-party gemeenskapsprogramme
            georganiseer het en Bron 3B toon swart Amerikaanse families wat kospakkies
            gaan haal by die Black Panther-party se Gratis Kosprogram
          Bron 3A meld die implementering van ŉ beter stelsel vir swart Amerikaanse
            gemeenskappe en Bron 3B toon die kinders en vrouens in ŉ gelukkige
            gemoedstoestand
          Bron 3A meld 'n revolusionêre program wat deur die leiers van die Black
            Panther-party begin is en Bron 3B toon die implementering van die
            revolusionêre program (Beide Bron 3A en 3B wys op die programme van die
            Black Panther-party)
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2) (4)

3.4
3.4.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – L1]
      Om dinge gedoen te kry
       ‘in onderwys’
       ‘behuising’
       ‘en die howe’                                                              (3 x 1) (3)

3.4.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 3C – L2]
       Die Oakland Gemeenskapskool was trots daarop om swart Amerikaanse
          kinders te bedien
       Swart Amerikaanse kinders wat die Oakland Gemeenskapskool bygewoon het,
          het van 'n minderbevoorregte agtergrond gekom
       Die skool het kinders toegelaat wat deur die hoofstroom publieke of
          privaatskole weggewys is
       Die skool het 'n gedifferensieerde curriculum aangebied om alle soorte kinders
          te akkommodeer
       Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2) (4)

3.4.3       [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – L1]
             'As gevolg van die teistering wat sommige kinders in Oakland ondervind het'
                                                                                  (1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                               16                          DBE/November 2020
                                    SC/NSC – Nasienriglyne

3.5
3.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – L1]
         'FBI-agente het in stede soos Richmond in Virginia van huis tot huis gegaan en
            vir ouers gesê dat lede van die BPP hulle kinders oor swart nasionalisme sou
            leer'
         'Ouers ... vertel is dat die kos met aansteeklike siektes besmet is' (2 x 1) (2)

3.5.2 [Definisie van 'n historiese begrip in Bron 3D – L1]
       'n Ideologie waar mense van dieselfde nasie (Swart) saamkom om hulle eie
         taal, kultuur, geloof te beoefen en regeer wil word deur 'n persoon van
         dieselfde nasie
       Enige ander relevante antwoord                            (enige 1 x 2) (2)

3.5.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 3D – L2]
       Die Federale regering het die sukses van die Skoolontbytprogram gesien en
           dit in 1975 aangeneem
       Die Skoolontbytprogram is later uitgebrei na arm gemeenskappe in die VSA
       Die Skoolontbytprogram is in alle openbare skole in 1975 deur die Federale
           regering ingestel, want dit het 'n potensiële onderriguitkoms opgelewer
       Dit was as gevolg van druk wat op politieke leiers uitgeoefen is om arm kinders
           te voed voordat hulle die skool bywoon
       Om die gewildheid van die Black Panther-party se Skoolontbytprogram te
           ondermyn
       Enige ander relevante antwoord                                     (enige 2 x 2) (4)

3.6     [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – L3]
        Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:

            Verskeie gemeenskapsprogramme soos (gratis ontbyt vir kinders,
            gesondheidsklinieke en skoene vir kinders) is deur die Black Panther-party
            gestig om swart gemeenskappe in die VSA by te staan (Bron 3A)
           Die BPP voed honger mense, gee kos, klere en mediese sorg aan arm swart
            Amerikaners (Bron 3A)
           Die Black Panther-party verskaf gratis kos aan behoeftige swart Amerikaanse
            gemeenskappe (Bron 3B)
           Swart Amerikaanse gesinne uit behoeftige gemeenskappe is van sakke kos
            voorsien (Bron 3B)
           Die Oakland Gemeenskapskool is gestig om gratis onderwys aan swart
            Amerikaanse kinders te verskaf (Bron 3C)
           Die Oakland Gemeenskapskool bedien kinders wat geëtiketteer is as
            'opvoedkundig       minderbevoorregtes',   'ekonomies     verwaarloos'    en
            'onopvoedbaar' (Bron 3C)
           Leerder inskrywings het toegeneem /verminderde vlakke van afwesigheid in
            baie skole (eie kennis)
           Die openbare sigbaarheid van die Black Panther-party se ontbytprogramme het
            druk op politieke leiers geplaas om swart Amerikaanse kinders voor skool kos
            te gee (Bron 3D)
           Die Federale regering het die Skoolontbytprogram in 1975 in behoeftige areas
            in die VSA goedgekeur (Bron 3D)
           Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                           17                        DBE/November 2020
                                SC/NSC – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:
             Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse, bv. toon geen of min
                begrip van die programme wat die Black Panther-party in die
                                                                                  PUNTE
 VLAK 1         1960's in die Verenigde State van Amerika geïmplementeer
                                                                                   0–2
                het.
             Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
             Bewyse is meestal relevant en hou verband met die onderwerp,
                bv. toon begrip van die programme wat die Black Panther-
                                                                                  PUNTE
 VLAK 2         party in die 1960's in die Verenigde State van Amerika
                                                                                   3–5
                geïmplementeer het.
             Gebruik bewyse op 'n elementêre manier om 'n paragraaf te skryf.
             Gebruik relevante bewyse, bv. toon 'n deeglike begrip van die
                programme wat die Black Panther-party in die 1960's in die
                                                                                  PUNTE
 VLAK 3         Verenigde State van Amerika geïmplementeer het.
                                                                                   6–8
             Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf en
                toon begrip van onderwerp.
                                                                                   (8)
                                                                                  [50]

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             18                        DBE/November 2020
                                  SC/NSC – Nasienriglyne

AFDELING B: OPSTELVRAE
VRAAG 4: GEVALLESTUDIE – CHINA

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasievaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet saamstem of nie saamstem of Voorsitter Mao Zedong se Derde
Vyfjaarplan (Kulturele Revolusie), wat in 1966 ingestel is, bedoel was om die foute wat
gedurende die Tweede Vyfjaarplan (Groot Sprong Vorentoe) gemaak is, vanaf 1958 reg
te stel.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
   Inleiding: Kandidate moet 'n standpunt/argument neem en of saamstem of nie
    saamstem nie dat die Derde Vyfjaarplan (Kulturele Revolusie) ingestel is om die
    uitdagings wat gewone Chinese gedurende die Tweede Vyfjaarplan (Groot Sprong
    Vorentoe) ondervind het, reggemaak het. Kandidate moet aandui hoe hulle hul
    argument gaan ondersteun.
UITBREIDING
Indien kandidate met die stelling saamstem, kan hulle die volgende punte by hulle
antwoorde insluit:

Indien kandidate aandui dat hulle nie saamstem nie, moet hulle aandui dat die
Groot Sprong Vorentoe meer ŉ ekonomiese beleid was, terwyl die Kulturele
Revolusie meer die ideologie bevorder het en Mao se outoriteit versterk het en
moet hulle hul argument met relevante historiese bewyse ondersteun.

   Mao se beleid van die Tweede Vyfjaarplan (Groot Sprong Vorentoe) en die Derde
    Vyfjaarplan (Kulturele Revolusie) was bedoel om die Volksrepubliek van China
    ekonomies en ideologies te verander om sodoende Westerse magte uit te daag.

Die Groot Sprong Vorentoe (1958–1962)
 Mao Zedong se Tweede Vyfjaarplan wat begin het in 1958
 Industrialisasie
    Beoog om China te industrialiseer om kapitalistiese lande te wen
    Om privatisering te beëindig
    Het gelei tot die instelling van agterplaas industrieë
    Afhanklik van ongeskoolde menslike hulpbronne/kleinboere
    Lang werksure het werkers ontmoedig
 Landbou
    Om landbouproduksie te verhoog sodat dit gelykstaande is aan die produksie van
      die Weste
    Plattelandse koöperasies is geamalgameer in 'mense kommunes' (kollektivisering)
    Gewelddadige amalgamasie van boere in 'mense kommunes'
    Swak beplanning en lewering
    Hoë belasting op plaasprodukte
 Gebruik propaganda om produksie te bevorder
 China se ekonomie het geleidelik verval in 'n staat van bankrotskap
 Mislukking binne drie jaar 'Drie Bitter Jare' lei tot hongersnood
Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                                 19                             DBE/November 2020
                                      SC/NSC – Nasienriglyne

   Dit het tot gevolg gehad dat die Groot Sprong Vorentoe klaaglik misluk het
   In 1962 het die verantwoordelikheid van die ekonomie aan President Liu Shaoqi en
    CKP Generaal Sekretaris Deng Xiaoping wat ŉ vorm van kapitalisme ingestel het,
    oorhandig en Mao het uit die politiek getree
   Enige ander relevante antwoord

Die Kulturele Revolusie (1966–1970)

Mao het uiteindelik erken dat foute begaan is met die Groot Sprong Vorentoe en het
bedank as President van China, maar het sy pos behou as voorsitter van die Chinese
Kommunisteparty

   Die bedoelings van China se Kommunisteparty (praktiese beleide om die ekonomie te
    verbeter; outoritêre regeringsvorm; kleinboere sonder grond te bemagtig;
    grondhervormingsprosesse; nasionalisering van swaar nywerhede)
   Klaslose gemeenskap (fokus daarop om omstandighede te verbeter van kleinboere en
    werkers; het alle Chinese opgelei om saam te werk vir 'n beter China)
   Mao het die Kulturele Revolusie in 1966 geloods om sy mag wat hy verloor het as
    gevolg van die Groot Sprong Vorentoe, te herstel
   Mao het ook die Kulturele Revolusie ingestel om ontslae te raak van kapitalisme/om
    kommunisme te re/revolusie
   Mao het die Rooi Wagte (Red Guards) ingestel wat: die ideë bestudeer en versprei het
    in die Klein Rooi Boekie; kleinboere onderrig het in die beginsels van Kommunisme;
    lees en skryf geleer het; suiwering (opponente van kommunisme & gematigdes is
    geëlimineer (uitgewis) en miljoene opponente van kommunisme is doodgemaak)
    ingestel het; teenkommuniste kuns en boeke vernietig het
   Die rol van die Rooi Wagte (Veldtog om die 'Vier Oues' (Four Olds) aan te val:
    verandering van ou ideë, tradisionele kultuur, gebruike en gewoontes)
   Reuse betogings is in die Tiananmen Square Beijing, gehou en oral is plakkate en
    prente van Mao opgesit
   Die Klein Rooi Boekie (Little Red Book) (het Mao se filosofieë oor Kommunisme bevat;
    daar is van alle burgers verwag om die beginsels van Kommunisme te memoriseer; 'n
    Bron van Kommunistiese propaganda in China)
   Eliminasie (Uitwissing) van amptenare soos Deng Xiaoping en Liu Shaoqi is uit die
    regering verwyder; het ontslae geraak van professionele mense soos (ingenieurs,
    wetenskaplikes, onderwysers)
   Sluiting van skole, kolleges en universiteite (omdat hulle krities, liberaal en elitisties is)
   Nywerhede het swaargekry en produksie het teen 1968 afgeneem
   Negatiewe impak op die ontwikkeling van China
   Enige ander relevante antwoord

   Slot: Kandidate moet hul argument met 'n relevante slot saamvat.

                                                                                             [50]

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                            20                        DBE/November 2020
                                 SC/NSC – Nasienriglyne

VRAAG 5:             ONAFHANKLIKE AFRIKA: VERGELYKENDE GEVALLESTUDIE –
                     DIE KONGO EN TANZANIË

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasievaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet die maatskaplike en ekonomiese uitdagings wat Mobutu Sese Seko (die
Kongo) en Julius Nyerere (Tanzanië) in hulle respektiewe lande na die verkryging van
onafhanklikheid in die 1960's geïmplementeer het, krities bespreek.

HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
 Inleiding: Kandidate moet die vraag kontekstualiseer deur te verwys na die
  maatskaplike en ekonomiese beleid wat beide die Kongo en Tanzanië
  geïmplementeer het ten tye van onafhanklikheid. Hulle moet 'n argument inneem en
  ondersteun deur te wys hoe beide lande hulle maatskaplike en ekonomiese uitdagings
  in die 1960's na die verkryging van onafhanklikheid geadresseer het.

UITBREIDING
Krediet moet gegee word aan kandidate wat hulle opstel vergelykend struktureer

MAATSKAPLIK

Onderwys

Die Kongo
Uitdagings:
 Teen onafhanklikheid was daar slegs 14 universiteits-gegradueerdes in die Kongo en
   daarom is hoër onderwys na onafhanklikheid uitgebrei
 Eurosentriese waardes word geleer
 Europese geskiedenis en taal en Westerse kennis het voorkeur bo Afrika kennis en
   vaardighede geniet
 slegs 'n paar gekwalifiseerde tegnici en ingenieurs
Beleid:
 Het op primêre onderrig gefokus
 Tussen 1960 en 1974 het primêre onderwys in die Kongo gestyg van 1,6 miljoen na
   4,6 miljoen
 Frans het die onderrigtaal in die Kongo gebly

Tanzanië
 Uitdagings:
 Eurosentriese waardes word geleer
 Europese geskiedenis en taal en Westerse kennis het voorkeur bo Afrika kennis en
    vaardighede geniet
 slegs 'n paar gekwalifiseerde tegnici en ingenieurs

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             21                         DBE/November 2020
                                  SC/NSC – Nasienriglyne

Beleid:
 Nyerere het die gebruik van Swahili ('n algemene taal wat deur meeste Tanzaniërs
   gepraat word) bo Engels bevorder
 Tussen 1961 en 1981 het ongeletterdheid in Tanzanië verminder van 80% na 20%.
   Daar is net 'n paar hulpbronne gegee aan tersiêre onderwys. Inskrywings by primêre
   skole het toegeneem
 Strukturele aanpassingsprogramme in die 1980's het drastiese inperkings in
   maatskaplike uitgawe veroorsaak en het 'n tekort van handboeke, banke en
   onderwysers tot gevolg gehad
 Nyerere (Tanzanië) het 'n pamflet geproduseer 'Education for self-reliance' in 1967 en
   dit het primêre onderrig in landelike gebiede bepleit en op basiese geletterdheid
   gefokus

Kleredrag:

Kongo:
 Sese Seko aanvaar Kwame Nkrumah en sy Maoïstiese kleredrag
 'n Slagspreuk 'weg met die pak klere' is in die Kongo aanvaar

Tanzanië:
 Nyerere aanvaar Kwame Nkrumah en sy Maoïstiese kleredrag

Kuns:

Kongo en Tanzanië:
 Bevordering van Afrika-kuns in literatuur sowel as in handwerk
 Enige ander relevante antwoord

Afrikanisasie

Kongo
Uitdagings:
 Buitelandse invloed

Beleid:
 Zaïrenasie: Sese Seko het Afrika-geloof en kultuur deur sy authenticité beleid
   bevorder
 Sese Seko het mense aangemoedig om Afrika-kleredrag te dra, Afrika-musiek te
   speel en daarna te luister en Afrika-kos te eet
 Sese Seko verander die name van baie dorpe en stede in die Kongo na Afrika-name
   (bv. Leopoldville word Kinshasa; Kongo word Zaïre; die Kongorivier word die
   Zaïrerivier; Joseph Desiree Mobutu word Mobutu Sese Seko waka za Banga)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V1                             22                         DBE/November 2020
                                  SC/NSC – Nasienriglyne

Tanzanië
Uitdagings:
 Buitelandse invloed

Beleid:
 Villagisation – Nyerere het 'tradisionele' gemeenskapswaardes deur Ujamaa
   ('familieskap') dorpies bevorder; Tanzaniërs is aangemoedig om op landbou,
   tradisionele waardes en om selfonderhoudend te wees te fokus. Tanzaniërs het hulle
   grond gemeenskaplik bewerk eerder as om kontantgewasse vir uitvoere te produseer

EKONOMIES

Die Kongo
Uitdagings
 Steun grootliks op landbou- en minerale ontginning (eenproduk-ekonomie) en het 'n
   negatiewe impak op die ekonomie gehad
 Kapitalistiese ekonomiese stelsel het gelei tot die uitbuiting van boere

Beleid:
 Zaïrenasie (buitelanders wat met plaaslike burgers vervang word) was 'n mislukking
   as gevolg van onervarenheid/ korrupsie/wanbestuur/nalatigheid
 Die ekonomie word gekenmerk deur nepotisme en elitisme ('n groot gaping tussen ryk
   en arm het ontstaan)
 Afname in die stand van die infrastruktuur
 Toepassing van Retrosessie (omkeer van Zaïrenasie)
 Afhanklik van buitelandse hulp en belegging
 Enige ander relevante antwoord

Tanzanië
Uitdaging(s):
 Steun grootliks op landbou- en minerale ontginning (eenproduk-ekonomie) en het 'n
   geloofwaardige vervaardigingsektor ontwikkel

Beleid:
 Het 'n Afrika sosialistiese ekonomiese stelsel ontwikkel
 Arusha-verklaring (doen afstand van uitbuiting/afname van inkomste gaping tussen die
   armes en rykes/eienaarskap van die land se bronne)
 Villagisation (gemeenskaplike dorpies) verbeter dienslewering/het 'n stabiele
   gemeenskap tot stand gebring wat vry was van ekonomiese ongelykhede. Alhoewel,
   boere het geweier om hulle voorvaders se grond te verlaat wat tot 'n val in
   landbouproduksie gelei het/ landbouproduksie het drasties geval
 Meeste maatskappye wat genasionaliseer is, speel bankrot
 Uitvoere het afgeneem
 Tanzanië het teruggekeer na buitelandse hulp/ lenings in die 1970's
 Enige ander relevante antwoord

   Slot: Kandidate moet hul argument met 'n relevante slot saamvat                  [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P1 Nov 2020 Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2020-eng/ee3ae3b0-c354-45e6-b3c7-332627f487ef) — History · QP · 2020 · Eng
- [History P2 Nov 2020 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-memo-afr/e09773f8-40ed-4035-95b4-97ea4e82c442) — History · Memo · 2020 · Afr
- [History P1 Nov 2018 FINAL Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2018-final-memo-afr/b599d539-b3a0-42aa-bdc9-b79f329dd8ce) — History · Memo · 2018 · Afr
- [History P1 Nov 2013 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2013-memo-afr/1045e9f1-5699-4ddd-a05c-c180693099bb) — History · Memo · 2013 · Afr
- [History P2 Nov 2020 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-addendum-afr/134b494d-b154-4096-829d-f653e284a31e) — History · Addendum · 2020 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2020 Sesotho](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2020-sesotho/47f0302e-0c89-4c6c-8c7d-bd87ae8dd529) — History · QP · 2020 · Sesotho

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
