# History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum

> Grade 12 History Paper 2 addendum from the Eastern Cape Prelim Exam 2024 (Sesotho), 14 pages. Read online or get the free PDF download.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-sept2024-sesotho/ef83c78e-01ab-4db2-bb6f-143f49678995
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Addendum
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape Prelim Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-sept2024-sesotho/ef83c78e-01ab-4db2-bb6f-143f49678995)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024 · sesotho. Addendum, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

         NATIONAL
    SENIOR SERTIFICATE

         KEREITI YA 12

          LOETSE 2024

           HISTORI P2
           ATENTAMO

       Atentamo ena e na le maqephe a 14.

     Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                    HISTORI P2 (ATENTAMO)                                      (EC/LOETSE2024)

POTSO YA 1:            CONGRESS YA SOUTH AFRICAN STUDENTS (COSAS) E ILE YA
                       HANYETSA APARTEITI JWANG KA BO 1980?

MOHLODI 1A

Mohlodi o ka tlase o tsepamiseditse maikutlo mererong ya ho thehwa ha Congress of South
African Students (COSAS) sebokeng se neng se le Wilgespruit pela Roodepoort ka la 30
Phupjane ho ya la 1 Phupu 1979.

Congress of South African Students (COSAS) e ile ya inehela ho tsebiseng ditho tsa yona
ka histori le ntwa ya ‘ba hatelletsweng’. Ephrahim Mogale, mopresidente wa pele wa
mokgatlo, o bapetse tema ya sehlooho. COSAS le yona e inehetse ho melao ya non-racism
le demokrasi.

Maikemisetso a sehlooho a mokgatlo e ne e le ho elellwisa baithuti le baahi ka bobatsi le
ka mofuta wa kgatello ya thuto Afrika Borwa, le ho nka karolo ho raleng tjhata ya thuto ya
kamoso, mokgwa wa thuto o hlokang kgethollo. Ho bontsha boitelo ba bona thutong le ho
tsebahatsa molaetsa wa bona COSAS e ile ya thakgola letsholo la Education Charter.
Charter e tsheheditse melao ya thuto ho Freedom Charter. Pono ya yona e ne e le hore
tsamaiso ya thuto demokrathiki e fihlellwa feela ho setjhaba se demokrathiki ho ipapisitswe
ho thato ya batho kaofela. Ho bonahetse hore Bantu Education e ne e ikemiseditse ho laola
le ho kwetlisa batjha hore sena se ka fetolwa ha feela ho ka fetolwa tsamaiso kaofela ya
politiki ya naha. Le ha e ne e tsepamisitse maikutlo thutong ya motheo, COSAS e ile ya
qolla kamano pakeng tsa thuto le social transfomeishene polelong ya bona ya ditumelo:

•     Baithuti ba lokela ho kgobokana ka SRC e kgethilweng ka demokrasi
•     Baithuti ba tlameha ho sebeletsa setjhaba …
•     Mosebetsi wa baithuti e ne e le ho tshehetsa mekgatlo ya basebetsi le mekgatlo ya
      baahi

Ka 1982, COSAS e ile ya ananela mokotaba ‘Student-worker Action’ le ho phahamisa ho
thehwa ha diboka tsa batjha le ho sebeletsa ditabatabelo tsa basebetsi ba batjha le batjha
ba sa sebetseng.

    [Ho tswa https://www.sahistory.org.za/article/congress-south-african-students-cosas. E hlahlobillwe ka di 6
                                                                                                      January
                                                                                                        2024.]

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                                Phetla

                                  Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                       HISTORI P2 (ATENTAMO)                                              3

MOHLODI 1B

Mohlodi ona o ka tlase o hlalosa diketso tseo COSAS e ileng ya di qala ho hanyetsa
tsamaiso e sa lokang ya aparteiti ka bo 1980.

Dilemong tsa pele, COSAS e ne e tsepamisitse maikutlo mathateng a thuto, empa hong le
setswalle le UDF, ho ya pheletsong ya 1984, baithuti ba ne ba etse ditseko thutong ha
mmoho le ho mathata a dipoltiki. Dilemong tsa bo 1980, ka tlasa sekgele COSAS baithuti
ba ile ba qala mekgwa e fapaneng ya ho lwana e kang, di boycott, seteraeke, ho buisana
le ho beha fatshe ditseko.

COSAS e neng e tsepamisitse maikutlo mathateng a thuto dikolong, e ikemiseditse ho
lwana kgahlano le Bantu Education hape le dikamano tse ntle pakeng tsa barutwana,
matitjhere le batswadi, tse ileng tsa dukeha haholo ho tloha ho diboycott tsa dikolo
dilemong tsa morao ho bo 1970. Diboycott di qadile dikolong tsa bammala Western Cape
empa tsa phakisa ho naba ho ya le naha kaofela, hoba ho na le mathata a amanang le
dikolo. Ka 1985, diboycott sekolong di entse hore ho se sebetsehe le ho hloka taolo, hape
ha bonahala le ho putlama ha Black Local Authorities makeisheneng. Lepetjo la bona
‘Tokoloho pele ho thuto’ le ile la fella ka pherekano ho phatlalla le naha ho ileng ha fella
ho thehweng ha National Education Crisis Committee (NECC) ka 1986. Ho ne ho na le
diprotheste metseng ya mahae pakeng tsa 1985 le 1986. Dikopano tsa bohle tsa bonahala
eba tlwaelo ho diboycott. COSAS ya tswa letsholo bakeng sa ho kgethwa ha SRC ka
demokrasi

Bongata ba diprotheste le diboycott tse ding bo ne bo thakgolwe ke COSAS. Letsholo la
anti-Republic Day, le potileng lepetjo la ‘Forward to a People’s Republic,’ le ne le hlophiswe
ka 1981. Boycott ya naha ya dihlahiswa tsa ha Wilson Rowntree le Fattis and Monis e ne
e bitswe ho utlwela bohloko tshwaro ya basebetsi difemeng tseo. Le ha ho le jwalo, e ne
e be diketsahalo sedikeng sa Vaal, tse fetotseng diprotheste tsa baithuti le ho di etsa hore
e be karolo e kgolo ya ntwa ya dipolotiki. Ho hanyetsa ho nyoloha ha ditheko le rente stay-
away Vaal se ile sa tshehetswa ke baithuti le baahi ba fetang 20 000. Mathata dikolong a
ne a hoketswe ho ntwa ya dipolotiki ka bophara kgahlano le aparteiti le khapitalism.

                     [Ho tswa https:/karibu.org.za/from – Soweto-to-democracy/htm. E hlahlobillwe ka di 7
                                                                                         January 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle tumello                                         Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                 HISTORI P2 (ATENTAMO)                                   (EC/LOETSE2024)

MOHLODI WA 1C

Setshwantsho sena se entswe ke ditho tsa COSAS tsa 1985, Screen Training Project
Johannesburg ho lokisetsa kopano ya bongata. Setshwantsho sena se na le sefahleho sa
mofu Bongani Khumalo, moithuti ya neng a bolawe ka 1984. COSAS e behile sefahleho sa
hae ka hodimo letsohong le letona la setshwantsho sena ho tshehetsa ntwa ya bona
kgahlano le thuto ya aparteiti.

     [Ho tswa https://www.saha.org.za/imagesofdefiance/forward with democratic srcs down with apartheid
                                                    education.htm. E hlahlobillwe ka di 7 January 2024.]

                                                                      TLASE KA THUTO
    PELE KA DEMOKRASI
                                                                      YA KGETHOLLO
    EA SRC’s

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                         Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                        HISTORI P2 (ATENTAMO)                                                5

MOHLODI WA 1D

Mohlodi o ka tlase o hlalosa ka moo mmuso o lekileng ho hatella diketso tsa COSAS hape
le hore baithuti ba arabetse jwang mehatong eno. Qotso e nkilwe ho disetheishene
Student organisation and Political resistance: Tlhatlhobo ya Congress of South African
Students, 1979–1985 ka T. Matona, Hlakola 1992.

COSAS e ne e eso thehwe selemo pele ho baetapele ba naha ba di-corps kaofela le
bongata ba ditho tse tshwerweng. Mogale o ile a qoswa ka ho bapatsa maikemisetso a
ANC le SACP mme a kwallwa Robben Island.

Selemong sa 1985, di-boycott ho phatlalla di ile tsa senya tshebetso e tsitsitseng dikolong
tsa makeisheneng. Mokgatlo wa naha wa bohle wa baithuti o eteletsweng pele ke COSAS
o bile wa etella pele ntwa ya dipolotiki e ileng ya tswala merusu. Boemong bona mmuso
o ile wa matlafatsa teko ya ona kgatikellong. Hona ho siile bongata ba baithuti, ho
kenyeletsa ditho tsa COSAS, di hlokahetse, di tswile kotsi le ho kwallwa. Le ha mmuso o
sa dumelle class boycott, makgolokgolo a dikolo ho phatlalla le naha a setse a sena letho.

Resistense le repression dikolong e latetswe ke tsela e tlwaelehileng ya diketso tsa
mapolesa le tshwaro boycotong ya kgotso. Hona ho ile ha eketsa di-boycott, le ho tseka
ho lokollwa ha baithuti ba bang. Ho feta moo diketso tsa mapolesa di ile tsa eketsa
dikgohlano, mafu mme dihopotso tsa ba hlokahetseng di bile ditsha tsa bohlokwa tsa
resistense. Lefu la moithuti ya dilemo di 15 ya ileng a bolawa ha mapolesa a ne a qabana
le barutwana boycotting ya ditlelase ha ba ne ba tseka hara ntho tse ding ho tloswa ha
molao wa tekanyo ya dilemo le tokelo ya ho thehwa ha Student Representative Councils
(SRC), ho ile ha tla baithuti ba ka hodimo ho10 000. Sebui sa COSAS lefung se itse: “Re
tla paka ka diketso hore Bantu education e kgopo. Re tla lwana kgahlano le yona ho fihlela
e ba e tlositswe hohang, e nyahladitswe moqomong wa ditshila wa histori e bolokwe hang
le ka ho sa feleng”.

Qetellong, COSAS ya thibelwa mahareng a1985 jwalo ka ha State of Emergency e ile ya
phatlalatswa ke mmuso wa Afrika Borwa. Ha mokgatlo wa COSAS o ameha, tlhophiso ya
baithuti e bile matla haholo hore e ka thibelwa.

      [Ho tswa Student organisation and Political resistance: An analysis of the Congress of South African
                                                                      Students, 1979–1985 by T. Matona]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle tumello                                           Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                  HISTORI P2 (ATENTAMO)                                     (EC/LOETSE2024)

POTSO 2:        TRUTH AND RECONCILIATION COMMISSION (TRC) E SEBETSANE
                JWANG LE DIPOLAO TSA GUGULETHU SEVEN?

MOHLODI WA 2A

Mohlodi o ka tlase o tsepamisitse maikutlo hore Mapolesa a Afrika Borwa a kgonne jwang
ho kenella Gugulethu Seven ka 1985.

Ka 1985, ho ne ho ena le keketstseho e kgolo ya ditlhaselo tse hlometseng tsa diketso
tsa MK, tse kenyelletsang tlhaselo ka kgaranate ya letsoho ho makala a tshireletso ka
Phato e ileng ya qetella ho ena le mahlatsipa. Hona ho lebisitse ho Majoro General
Griebenouw wa Western Cape wa lekala la tshireletso la mapolesa ho kopa thuso ya
Vlakplaas. Vlakplaas commander Eugene de Kock o ile a deploya (hlophisa) ba bang ba
batho ba Vlakplaas ho kenyeletsa Joe Coetzer, Riaan Bellingan le di askaris tse ngata,
tse kenyelletsang Gladstone Moss, Eric ‘Shakes’ Maluleke le Xola Frank ‘Jimmy’ Mbane.

Di-askari di ile tsa hlahiswa leseding ke ditho tsa mapalesa a tshireletso. Ba bontshitswe
di tshwantsho tsa baitseki ba Gugulethu ba neng ba qoswa ka ‘bokgukguni’ bo kotsi.
Kamora teko e nyopileng ya ho kenella ha Mbelo (le askari) sehlopheng se Gugulethu,
seo Jimmy le Eric Maluleke ba neng ba rometswe ho sona. Ba ne ba filwe dihlomo le
dikgranate hape ba fihla hae ho moetapele wa baipehi ‘Yamile’, ba tseka ho ba
dikhomanda ho tswa palehong jwale ka bopaki, ba butse tema e patilweng ya minibase,
ba bontsha dithunya tsa bona. Yamile o ile a kgolwa di-askari mme, kamora ho di hlahisa
ho Christopher ‘Rasta’ Piet, kapele ba ile ba ba le sehlopha sa mantlha se ileng sa tsejwa
ka hore ke ‘Gugulethu Seven’.

Ka la 3 March 1986, kamoraonyana ho 07h00, banna ba supileng ba dilemong tse pakeng
tsa leshome le tshela le mashome a mabedi le tharo ba bolailwe ka ho thunngwa
Gugulethu. Kaofela ba ne ba ena le maqeba a mangata a sethunya mmeleng ya bona:
kaofela ba ne ba thuntswe hloohong: e mong a kgephuhile halofo ya sefahleho.

    [Ho tswa https://sabctrc.saha.org.za/reports/volume3/chapter5/subsection35.htm. E hlahlobillwe ka di 7
                                                                                          January 2024.]

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                             Phetla

                                Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                       HISTORI P2 (ATENTAMO)                                               7

MOHLODI WA 2B

Se latelang ke karolo ya bopaki boo Thapelo Mbele le Rian Bellingan ba nehelaneng ka
bona nyeweng ya Truth and Reconciliation Commission Cape Town ka la 18 Pudungwana
1997.

E nngwe ya bopaki ba bohlokwa nyeweng ya ‘Gugulethu Seven’ e ne e le ya Thapelo
Johannes Mbelo, setho sa lekala la tshireletso. Mbelo afidaviting ya hae o itse ha
mapolesa a ne a batla ho tshwa sehlopha, ho ne ho tla ba bobebe hobane di-askari ne di
ka bontsha mapolesa hore ba ka ba fumana hokae. O hlaloseditse komiti hore diofisiri tsa
mapolesa kopanong di laetse ho nka a mang a maemo sebakeng sa ketsahalo moo ho
radilweng tlhaselo minibaseng.

Kamora hoba tlhaselo e se etsahale, ba kgutletse morao le ho qhalahana, o hlokometse
ba bang ba babelaelwa ka thoko ho tsela. Hoba o nahanne ka maikemisetso a ho tlhaselo
ya mapolesa, o ile a etsa tlhahisoleseding ena ka seyalemoya ho bomphato ba hae. Ho
thunya ho qadile hang ka morao. O bone e mong wa babelaelwa, Christopher Piet, a
matha ka sethunya a bile a thunya. Mbelo o itse o bone Piet a thunngwa a bile a wela
fatshe, leha a ne a sa bone hore ke mang ya mo thuntseng. Ka mora ho emisa koloi, a
neng a e kganna, Mbelo o itse mohlasedi o tlile ho yena matsoho a le moyeng a re ka
seXhosa o tla bontsha mapolesa hore ba bang ba kae. Le ha ho le jwalo, kamorao monna
o ile a hlothwa dihlomo, sajene wa riot squad o mol aetse hore a thunye monna, ntho eo
a e entseng, ho mo thunya hloohong.

Mbelo o bolelletse komiti hore o bone Bellingan, khomanda ya hae ka nako eo, a hula e
mong mmelaelwa ka koloing sebakeng seo a bile a mo thunya habedi. Mbelo, a kopa
tshwarelo ho beng ba bafu a ba a kopa le ho kopana le bona ka bonngwe ho kopa
tshwarelo.

Ka nako e nngwe, Bellingan o hanane le bopaki ba Mbelo. O itse tshebetso ha e a
tsamaya ho ya ka morero wa ho tshwara diphephetereyitha ha ba ne ba lebaminibaseng
ya mapolesa. O tiisitse hore ho ne ho sa kgonehe ho tshwara sehlopha hobane ba ne ba
tloha sebakeng se seng ho ya ho se seng. Le ha ho le jwalo, o nkile boikarabelo kaofela
ba mafu a supileng.

 [Ho tswa https://www.justice.gov.za/trc/hrvtrans/heide/ct00100.htm. E hlahlobillwe ka di 4 March 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle tumello                                          Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                 HISTORI P2 (ATENTAMO)                                      (EC/LOETSE2024)

MOHLODI WA 2C

Ena ke khathuni ka Zapiro a tshwaela ka katleho ya Truth and Reconciliation Commission
(TRC) Phupu 1998.

                                                            [Ho tswa Zapiro, End of Part One by J. Shapiro.]

                                        O MONA                          POELANO
       NETE

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                             Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                       HISTORI P2 (ATENTAMO)                                              9

MOHLODI WA 2D

Tse latelang ke diqotso tse pedi tsa ho mamelwa ha bopaki ba bomme ba Gugulethu
Seven, Cynthia Nomvewu Ngewu, mme wa Christopher ‘Rasta’ Piet mmoho le Notrose
Konile mme wa Zabonke John Konile ho Truth and Reconciliation Commission ka la 27
Pudungwana1996.

Bopaking ba hae ba la 27 Pudungwana 1996 ba Truth and Reconciliation Commission
Gross Human Rights Violations, mme wa Piet, Cynthia Nomveyu Ngewu o itse dinyewe
makgotleng di ne di sa kgotsofatse ebile o ne a sa utlwisisi puo e neng e buuwa, di ne di
tsamaiswa ka Afrikaans.

Ngewu o itse o bone mora wa hae ya hlokahetseng televeisheneng a hulwa ka lerapo le
potileng letheka la hae, ba ne ba mo hula ka vene. Mapolesa a mmolelletse hore mora wa
hae o ne a thunya mapolesa, hape ha morao ba tlile ho yena lapeng ba batla dihlomo. O
itse ba bolelletswe ho boloka mora wa bona kapelepele, empa babuelli ba bona ba ba
eleditse hore ba ba boloke ke nako eo ba e batlang. Ka mora nako e telele ebile se ba
bile ba lebetse ka seo, ba bolelletswe ba ilo ba teng dipatlisiso Wynberg. Ba bolelletswe
hore Christopher o thuntswe ke Barnard le Coetzee. O boletse tsena ka nako eo di se di
etsahetse, o ne a fokotse haholo. O ne a tletse lehloyo ho ya ka tsela eo mora wa hae a
bolailweng. Ngewu ha morao o bontshitse tshwarelo le tumelo ya poelano mabapi le lefu
la mora wa hae “Ha re batle ho kgutlisa bokgopo bo entsweng ke diphephetreyitha
setjhabeng sa rona. Re batla ho ba bontsha botho, hotle ha morao ba tsosolose botho ba
bona”.

Mme Konile o qadile ka bopaki ba hae ka ho hemela hodimo makgetlo a tsheletseng ka
metsotswaneng e mehlano mme a re, “ke kgathetse – ke kgathetse le pele ho tsamaiso
eo ke seng ke bile ke qala ho tela. Nke ke ka kgona ho bua le bona, ke phoso ya bona
jwale hore ke hloname, jwale ha ke sa tseba hore ke etse eng ka bona. Nke se hlole ke
ba bolella hore ba etse eng. Ke inehetse ka tsohle. Ha ke battle ho bua leshano – ha ke
a ba tshwarela.”

Truth and Reconciliation Commission e file mapolesa a Afrika Borwa, Rian Bellingan,
Thapelo Mbelo le Xola Frank ‘Jimmy’ Mbane amnesty mabapi le dipolao.

                                [Ho tswa www.sabctrc.saha.org.za. E hlahlobillwe ka di 8 January 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle tumello                                        Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                HISTORI P2 (ATENTAMO)                                     (EC/LOETSE2024)

POTSO YA 3:         GLOBALISATION E AMME MORUO WA DINAHA TSE THUTHUHANG
                    JWANG?

MOHLODI WA 3A

Mohlodi o ka tlase o tsepamisitse maikutlo ho mefokolo ya globalisation dinaheng tse
thuthuhang.

Moruong, globalisation e ka hlaloswa jwalo ka tshebetso moo dikgwebo, dihlopha le dinaha
di qalang ho sebetsa ka sekala sa matjhaba. Sekgahla sa globalisation se eketsehile
dilemong tsa hona jwale, ho ya ka tswelopele e potlakileng dipuisanong ha mmoho le
dipalangwang. Tswelopele puisanong e entse hore dikgwebo di qolle menyetla ya matsete.
Ka nako eo, di-inoveyishine ho infomeishene theknoloji di nolofatsa puisano e potlakileng
mmoho le neheletsano ya thepa tsa tjhelete ho phatlalla le meedi ya naha.

Globalisation e fa dikgwebo menyetla ya tlhodisano ka ho di dumella ho fumana di-raw
material (disebediswa tse sa ntlafatswang) moo theko e leng hodimo. provide. Globalisation
e boela e fa mekgatlo monyetla wa ho fumana molemo wa ditjeho tse tlase tsa basebetsi
dinaheng tse thuthuhang, ha e sebedisa hampe tsebo le boiphihlelo ba theknikal ba meruo
e seng e tswetsepele. Ka globalisation, dikarolo tse fapaneng tsa tlhahiso di ka etswa
didikeng tse fapaneng tsa lefatshe.

Ha se ntho tsohle tse molemo ka globalisation. Phetoho efe kapa efe le mohlodi kapa ya
hlotsweng, mme batho ba dulang setjhabeng seo se itshetlehileng mesebetsing e nkuwang
kantle ha ngata ba a sotleha. Ka katleho, hona ho bolela hore basebetsi dinaheng tse
tswetseng pele ba lokela ho hlodisana le mebaraka e theko e tlase bakeng sa mesebetsi.

Boemo bo thatafala haholo dinaheng tse thuthuhang, moo meruo e fetohang ka potlako.
Kannete, maemo a mosebetsi ka nako e nngwe sapolaye tjheyini ha e amohelehe. Indasteri
ya diaparo e Bangladesh, mohlala, e hakanya ho hira dimillione tse nne tsa batho, empa
bohareng mosebetsi o fumana moputso o ka tlase ka kgwedi ho ena le mosebetsi wa
Aamerica a o fumanang ka letsatsi.

 [Ho tswa https://education.nationalgeographic.org/resource/effects-economic-globalization/. E hlahlobillwe
                                                                                    ka di 11 March 2024.]

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                            Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                        HISTORI P2 (ATENTAMO)                                               11

MOHLODI WA 3B

Mohlodi o ka tlase o ngotswe ke setho sa Anti-Globalisation Movement. O tsepamisitse
maikutlo temeng e bapetsweng ke World Trade Organisation (WTO) mabapi le
globalisation.

Ka morethetho, “Hey, hey, ho, ho, WTO e tlameha ho tsamaya!” mme “Batho ba kopane,
ha re hlole re arohana”, ‘Festivale ya resistanse’ e se e qadile … e latetswe ke kgobokano
e hlwahlwa ya baletsi ba meropa le dibapala foleyiti tsa qala morethetho.

Kgobokano ya tjheseho ya batho ba sa lebellwang ebile ho bokellana diterateng tsa toropo
ya Seattle ho utlwahatsa ho se kgotsofale haholo malebana le sera se le seng; molao wa
kgwebo o senyang wa World Trade Organisation … WTO.

Baitseki ho kenyeletsa le mokgatlo wa basebetsi ba tshepe le malapa a bona, boratikoloho,
mahipi a kgale, baithuti ba kholetjheng, bonkgono, basebetsi ba bafalli ho tloha Mexico,
baitlami baTibetan, basebetsi ba sweatshop ba Pacific Rim (basebetsi ba difemeng ba
fumanang moputso o tlase, ba sebetsang dihora tse telele tlasa maemo a sa jeseng
ditheohelang), baitseki ba ditokelo tsa diphoofolo ba apereng jwalo ka dikgudu tsa lewatle,
le baitlami ba mmalwa ba hlahafetseng. Mokete o jwang!

Motswako ona o motle wa moifo wa batho, o ne o boetse o rutehile le ho tseba ka ditaba
tse amang mesebetsi ya WTO. Ba entse dipatlisiso tsa bona hantle. Ka matsatsi ao ke
neng ke le Seattle mmoho le dibeke tse ngata pele ho moo, diwekshopo le disemina tse
fapaneng tsa ditaba tsa naha le tsa matjhaba di ne di tshwarelwa diholong tsa kopano tsa
selehae le dikerekeng.

Ditaba tse neng di sekasekwa ke ho tloha ha tlhahiso ya dijo tse genetically-engineered ;
di-sweatshops Indonesia, Pakistan, Mexico, Philippines; le ho rengwa ha meru; melao e
tshireletsang diphoofolo; di-hormone tsa nama ya kgomo; moya o tjhefuweng, metsi le
mobu; ho lahlehelwa ha basebetsi ba America ke mosebetsi ho ya ho mebaraka e mose
ho mawatle (nka e bitsa hore ke mosebetsi wa bokgoba o theko e tlase); …Hantlentle,
lenaneo la mantlha la WTO le kenyeletsa ho beta polanete le tshebediso e mpe ya
basebetsi ke di-CEO tsa dikhampani tse mmalwa le ba nang le kabelo tse kgolo
khampaneng tsa matjhaba … lebitsong la moharo o pepeneneng le matla. Mme ba
makalla hore hobaneng bongata ba batho ba tletse diterateng ho hanyetsana le bona.

          [Ho tswa http://pecoskid.com/my-writings/anti-globalization-movement-essays-battle-in-seattle/. E
                                                                         hlahlobillwe ka di 11 March 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle tumello                                           Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                HISTORI P2 (ATENTAMO)                                  (EC/LOETSE2024)

MOHLODI WA 3C

Khathuni ena ka raditshwantsho ya sa tsejweng a nyatsa ho tsamaiswa ha tlhahiso ho tloha
USA ho ya ho dinaha tse moputso o tlase (Indonesia).

          [Ho tswa https//www.pinterest.de/pin/366128644678749632/. E hlahlobillwe ka di 11 March 2024.]

                                                                                  MOSEBETSI O
     HA HO MOSEBETSI                        HA HO LIETA
                                                                                  MONGATA

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                        Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/LOETSE 2024)                       HISTORI P2 (ATENTAMO)                                               13

MOHLODI WA 3D

Qotso e ka tlase e hlakisa tshusumetso ya dikhampane tsa matjhaba hodima bophelo ba
batho feela dinaheng tse thuthuhang.

Ho tloha ka Second World War, boholo ba tlhahiso ya lefatshe esale e etswa ke
dikhamphane tse kgolo tse sebetsang ho phatlalla le meedi. Matjhaba a eketsehile
lefatsheng ka ho beha ditsi tsa tlhahiso mose ho mawatle, ho khapitalaisa ka ditshenyeho
tse tlase tsa mosebetsi kapa ho ba haufinyana le mebaraka ya bona. Dikhampane di
matlafetse ho feta dinaha tse ngata.

Ha ba tlisa matsete a tswang kantle a bohlokwa dinaheng tse thuthuhang, dikhampane tsena
hangata di beha phahello pele ho ditokelo tsa basebetsi kapa dinaha tseo di iswang ho tsona.
Mabenkele a maholo dinaheng tse tswetseng pele a hlophisitse sapolaye tjheyini ya lefatshe
le ho etsa bonnete ba hore tlhahiso ya theko e tlase e phatlalletse le lefatshe. Empa batho
ba hlahisang dihlahiswa ba itshetlehile dithekong tseo ba di fumanang, tseo hangata di ileng
tsa putlama haholo di-dekheyiding tse mmalwa tse fetileng. Hona ho hohola (tlosa) bokgoni
ba ho fana ka maemo a bophelo a mantlha ho malapa a bona.

Bothata ha se hore kgwebo ya matjhaba e hanyetsana le ditlhoko le ditabatabelo tsa
mafutsana, empa ke hore melao e busang e tsitsitse mme e tshehetsa dinaha tse ruileng.
Hore batho ba futsanehileng ba une molemo ho kgwebisano ya lefatshe, melao e hloka ho
fetolwa hore ba tiise phihlello e lokileng bathong ba futsanehileng ho ya mebarakeng ya naha
le ya matjhaba.

       [Ho tswa http//wwwdeved.youth ie/issues/globalisation and trade. E hlahlobillwe ka di 11 March 2024.]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle tumello                                          Phetla

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                HISTORI P2 (ATENTAMO)                       (EC/LOETSE2024)

DITEBOHO

Ditshwantsho le bopaki bo bong ba histori di nkilwe ho tse latelang:

http//wwwdeved.youth .ie/issues/globalisation_and_trade

https:/karibu.org.za/from – Soweto-to-democracy/htm

http://pecoskid.com/my-writings/anti-globalization-movement-essays-battle-in-seattle/.

https//www.pinterest.de/pin/366128644678749632/

https://education.nationalgeographic.org/resource/effects-economic-globalization/

https://www.justice.gov.za/trc/hrvtrans/heide/ct00100.htm

https://www.saha.org.za/imagesofdefiance/forward with democratic srcs down with
apartheid education.htm

https://www.sahistory.org.za/article/congress-south-african-students-cosas

https:/karibu.org.za/from – Soweto-to-democracy/htm

Shapiro, J., 1998, Zapiro, End of Part One, 1st ed, Cape Town, David Phillip Publishers

Maona, T. 1992 Student organisation and Political resistance: An analysis of the Congress
of South African Students, 1979–1985

www.sabctrc.saha.org.za

Difuperwe tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                Phetla

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [History P2 May June 2021 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-may-june-2021-addendum-afr/cde0c40d-d0cb-41ca-8f8c-286dbd12cd25) — History · Addendum · 2021 · Afr
- [History P2 Nov 2021 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2021-addendum-eng/becc8caa-ed93-4752-8c5e-f4099e0322d1) — History · Addendum · 2021 · Eng
- [History P2 Nov 2020 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-addendum-afr/134b494d-b154-4096-829d-f653e284a31e) — History · Addendum · 2020 · Afr
- [History P2 Nov 2019 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2019-addendum-eng/12189d7f-06ef-4026-899e-44679058dce8) — History · Addendum · 2019 · Eng
- [HISTORY P2 ADDENDUM SEPT 2018 Eng D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-sept-2018-eng-d/812c8729-7ad5-4b83-a4e4-b51692a55c08) — History · Addendum · 2018 · Eng
- [Grade 12 NSC History P2 Addendum Preparatory 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-addendum-preparatory-2018-question-paper/7d3ebf3d-fe24-4127-a6be-851505c1e893) — History · Addendum · 2018

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P2 Nov 2023 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2023-afr/1406231f-0475-4c85-8862-7a120bee5f2e) — QP · 2023 · Afr
- [History P1 May June 2022 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2022-afr/bb785283-0610-46de-9d8f-cc2f73dda19c) — QP · 2022 · Afr
- [History P2 Nov 2021 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2021-afr/d099ac96-a3e0-4137-bc2f-81b051b69eec) — QP · 2021 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2020 Sesotho](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2020-sesotho/47f0302e-0c89-4c6c-8c7d-bd87ae8dd529) — QP · 2020 · Sesotho

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
