# History Grade 12 P2 NSC Supplementary 2018 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the NSC Supplementary Exam 2018 (Afrikaans), 25 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-feb-march-2018-memo-afr/916423e2-4081-40f1-99f4-b204425bac2f
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 25

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 NSC Supplementary 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-feb-march-2018-memo-afr/916423e2-4081-40f1-99f4-b204425bac2f)

## About this document

History · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2018. Memorandum, 25 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                    GRAAD 12

                                  GESKIEDENIS V2

                             FEBRUARIE/MAART 2018

                                  NASIENRIGLYNE

PUNTE: 150

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 25 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 2                            DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

1.     BRONGEBASEERDE VRAE

1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
      ontwikkel:
Kognitiewe                                                       Gewigstoekenning
                           Historiese vaardighede
  Vlakke                                                             van vrae
             Onttrek inligting uit bronne
             Selektering en organisasie van relevante inligting       30%
VLAK 1
                uit bronne                                             (15)
             Definieer historiese begrippe/terme
             Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                       40%
VLAK 2       Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                       (20)
             Analiseer bewyse uit bronne
                    Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                    Skakel     met    bronne     om     bruikbaarheid,
                     betroubaarheid, eensydigheid en beperkings vas
                                                                                    30%
VLAK 3               te stel
                                                                                    (15)
                    Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
                     perspektiewe in die bronne en kom tot
                     onafhanklike gevolgtrekkings

1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
        By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
           ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
        Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
           vereistes van die vraag voldoen is.
        In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
           skrif aangedui.
        By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet
           kry vir enige ander relevante antwoord.
        Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die
           beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien.
1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
        Gebruik 'n regmerk () vir elke korrekte antwoord.
        Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes
          en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom op een rede en
          twee punte toegeken word ().
        Indien 'n vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
       Paragraafvraag
       Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en
       die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte
       toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer 'n antwoord op 'n
       paragraafvraag geassesseer word:
        Lees die paragraaf en plaas 'n kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar
           die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
        Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat
           was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.
Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               3                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

         Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan
          die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3) soos aangedui in die
          holistiese rubriek en gee 'n kort kommentaar bv.
       ___________ . __________________________ . _________________________
       _____________________________________________ . _________________
                                                                                √√√√√
                                                                                Vlak 2
       Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

          Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt op
           die kantlyn regs onder, bv. 32
                                        50
          Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
           antwoordeboek oorgedra word.

2.     OPSTELVRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:
        In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende wyse te
           stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
           bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om 'n redelike reeks feite of
           'n effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde vraag te
           beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
           gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n slot het.

2.2    Nasien van opstelvrae
        Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur
          die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.
        Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.

2.3    Globale assessering van 'n opstel
       Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat
       die onderwyser die totale produk as 'n geheel sal bepunt sonder om die hoofpunte
       afsonderlik te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n
       oorspronklike argument aan te bied deur relevante bewyse te gebruik om 'n
       argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs
       inhoud (feite) neer te skryf om 'n vlak 7 (hoë punt) te behaal nie. Hierdie
       benadering sal leerders ook ontmoedig om opstelle voor te berei en te reproduseer
       sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien
       van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders
       as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
       ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende
       val:
        Die leerder se interpretasie van die vraag
        Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse (relevante inhoudseleksie)
        Die konstruksie/daarstelling van 'n argument (beplan, gestruktureer en ŉ
            onafhanklike argument)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                    4                       DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                          NSS – Nasienriglyne

2.4    Assesseringsprosedures van die opstel
       2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.

       2.4.2     Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
                 vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt ('bullet') in die
                 nasienriglyne), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig gekontekstualiseer
                 is en 'n relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt in die
                 nasienriglyne) bv. 'n antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7
                 regmerkies wees.

       2.4.3     Hou die PEEL struktuur in gedagte in die assessering van ŉ opstel.

                 P    Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ duidelike
                      hoofpunt.
                      Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt (argument) wat in
                      die inleiding gemaak is, ondersteun.
                 E    Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek waaroor
                      die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou met die vraag
                      wat gevra is.
                 E    Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur inhoud te
                      selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante voorbeelde moet
                      gegee word om die argument vol te hou.
                 L    Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument deurgaans in
                      die opstel onderhou word en samehangend geskryf is.

       2.4.4     Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer nie

                                                     ^
                 • Verkeerde stelling                _________________

                 • Irrelevante stelling              |
                                                     |
                                                     |

                 • Herhaling                         R

                 • Analise                           A√

                 • Interpretasie                     1√

                 • Argument                          LOA

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 5                        DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                       NSS – Nasienriglyne

2.5.   Die matriks

       2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
       voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet beide die inhoud en die
       aanbieding in ag geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die
       inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

       (a)       Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate
                 die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te
                 stel.
                                                          I      VLAK 4

       (b)       Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
                 aanbieding bepaal.

                                                             I      VLAK 4
                                                             A      VLAK 3

       (c)       Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                             I      VLAK 4
                                                             A      VLAK 3        }26–27

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V2                                                        6                                                   DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                                                   NSS – Nasienriglyne

     NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE: TOTAAL: 50

                           VLAK 7              VLAK 6               VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING              Baie goed           Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging               Weinig of geen
                        beplande en         beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               aangewend om         poging om die
                        gestruktureerde     gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   antwoord te          opstel te
                        opstel. Goeie       opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande             struktureer.         struktureer nie.
                        sintese van         Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                        inligting. Het 'n   argument is          te ontwikkel.        argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                        goed                gevolg. Bewyse       Gevolgtrekking       ondersteun.         te hou.              poog om argument
INHOUD                  gebalanseerde,      gebruik om die       gemaak uit           Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike       argument te          bewyse om die        grond van bewyse.   duidelik             poging om 'n
                        argument            verdedig. Poog om    argument te                              ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        ontwikkel met       'n onafhanklike      ondersteun.                              bewyse nie.          maak nie.
                        bewyse. Argument    gevolgtrekking uit
                        deurgaans           die bewyse te
                        volgehou en         maak om die
                        verdedig.           argument te
                        Onafhanklike        ondersteun.
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit
                        bewyse om die
                        argument te
                        ondersteun.
VLAK 7

Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50               43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6

Vraag is beantwoord.        43–46               40–42                38–39
Inhoudseleksie
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5

Vraag grotendeels           38–39               36–37                34–35                30–33               28–29
beantwoord. Inhoud
toereikend en
relevant.
VLAK 4

Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige                                                    30–33                28–29               26–27
weglatings of
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3

Keuse van inhoud hou
verband met vraag,                                                                        26–27               24–25                20–23
maar beantwoord dit
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2

Vraag ontoereikend                                                                                            20–23                18–19                14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1*

Vraag ontoereikend                                                                                                                 14–17                  0–13
beantwoord of glad
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

     *Riglyne vir die toekenning van 'n punt in Vlak 1:
          Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
          Inhoudseleksie sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te
          struktureer nie                                                                                       = 1–6
          Vraag ontoereikend en vaag beantwoord ; klein poging om die opstel te struktureer                     = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               7                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1              WAAROM HET DIE APARTHEID REGIME DIE SWART
                     BEWUSSYNSLEIER, BANTU STEPHEN BIKO, AANGEHOU?

1.1.1    [Definisie van 'n historiese konsep in Bron 1A – V1]
          Aanvaarding van jouself as swart/ selfwaarde/eiewaarde/
            selfbevordering
          Om trots te wees om swart te wees                                                    `
          Dit gaan nie oor die kleur van jou vel nie maar eerder geestelike vrywording
          Swart Suid-Afrikaners moet trots wees op hulself en moet strewe om dinge
            vir hulself te doen (selfbevordering)
          Enige ander relevante antwoord                                  (enige 1 x 2)        (2)

1.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
          ‘Tersiêre instellings’
          ‘Media’
          ‘Skole’
          ‘Gemeenskap Teaters’                                            (enige 3 x 1)        (3)

1.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
           Voor 'n aankomende trein gestoot                                      (1 x 2)       (2)

1.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
         Leiers was:
          ‘Geskors’
          ‘Verban’
          ‘Tronkstraf’
          ‘Gedood’                                                          (enige 3 x 1)      (3)

1.1.5    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
          Die apartheid regime het swart politieke aktiviste uit die universiteit geskors
          Die apartheid regime het die leiers van SBB begin vervolg
          Drake Koka, Bokwe Mafuna, Steve Biko en Barney Pityana was verban oor
             hulle politieke aktiwiteite teen die apartheid regime
          Mosibudi Mangena was tot vyf jaar tronkstraf opgelê omdat hy probeer het
             om twee polisie manne vir die wapenstryd te probeer werf
          Deur swartbewussyns-aktiviste soos Tiro dood te maak
          Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2)       (4)

1.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
          ‘Om politieke aktiviste te arresteer’                                  (1 x 2)       (2)

1.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
           Oosthuizen het gevoel dat hulle betrokke was in politieke aktiwiteite/
             ‘terroriste’ en was teen die apartheid regime
           Oosthuizen was agterdogtig van Jones en Biko
           Enige ander relevante antwoord                          (enige 1 x 2)               (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               8                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

1.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
           Steve Biko het homself identifiseer om sy vriend Peter Jones te beskerm
           Steve Biko het geweet dat sy vriend Peter Jones sy lewe sal opoffer om
             hom te beskerm teen arrestasie en ondervraging
           Steve Biko was 'n onbaatsugtige leier van goeie standaard/ om te
              demonstreer dat hy ŉ man van integriteit was
           Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2)         (2)

1.2.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
           Die polisie het gehoop dat hulle teen mekaar sou draai en hulle inligting
             gee wat hulle nodig gehad het oor hulle politieke aktiwiteite
           Die polisie het gehoop om inligting van hulle te kry wat hulle kan gebruik
             om die mobilisasie en protes optrede teen die regering te stop oor hul
             beplande politieke aktiwiteite
           Die gebruik van 'verdeel en regeer' metode om inligting te verkry
           Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)       (4)

1.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1 C – V1]
           ‘Omdat hy daarvan verdink is dat hy swartes in die Port Elizabeth-
            omgewing tot onrus aangehits het’
           ‘Vir die opstel van dokumente wat ‘geweld en brandstigting’ aangehits het
            deur swartes wat apartheid omver wou werp’                       (2 x 1)           (2)

1.3.2    [Evaluering van die bruikbaarheid van bewyse in Bron 1C – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          Dit gee 'n datum en redes waarom Biko aangehou en arresteer was
          Dit dui aan waar Steve Biko aangehou was
          Dit gee redes waarom Steve Biko na die hospitaal oorgeplaas was en die
            omstandighede waaronder hy vervoer was
          Dit gee inligting oor sy beweerde honger staking
          Dit gee informasie aan die leser van hoeveel keer hy deur die polisie
            dokters ondersoek was
          Dit deel die dokters se bevindinge dat Biko nie aan 'n fisiese probleem'
            gelei het nie
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)           (4)

1.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
           Steve Biko was die leier van die Swart Bewussyn Beweging
           Dit beklemtoon die dokters se bevindinge oor Steve Biko
           Die Rand Daily Mail het ondersoek ingestel en blootgelê hoe Steve Biko
             vermoor is
           Enige ander relevante antwoord                            (enige 2 x 2)            (4)

1.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
           Die hoof artikel het bevestig dat Steve Biko nie gesterf het as gevolg van 'n
             honger staking nie
           Die hoof artikel het die verdenking bevestig dat die apartheid regime
             verantwoordelik was vir die moord van Steve Biko
           Enige ander relevante antwoord                                       (2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              9                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

1.5.     [Vergelyking van bewyse uit Bron 1C en 1D – V3]
          In Bron 1C noem dat Steve Biko aanhoudend geweier het om te eet en
            water te drink wat die polisie aan hom verskaf het terwyl Bron 1D aandui
            dat daar geen tekens was van 'n honger staking nie
          In Bron 1C noem dat by die sewende dag van Biko se honger staking het
            dit gelyk asof hy siek was terwyl Bron 1D aandui dat die dokters geen
            bewyse van 'n honger staking gevind het nie
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)         (4)

1.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:

          Prominente leiers van die Swart Bewussyn was vermoor vir hul rol wat
           hulle gespeel het om die apartheid regime teen te staan (Bron 1A)
          Die apartheid polisie het Steve Biko beskou as 'n 'terroris' (Bron 1B)
          Steve Biko was arresteer toe hy homself identifiseer het (Bron 1B)
          Die apartheid regering het SB leiers verban wie betrokke geraak het by
           unie aktiwiteite (Bron 1B)
          Steve Biko het verklaar dat hy nie die polisie vrees nie (Bron 1B)
          Minister van Justisie het aangekondig dat Biko onbepaald sonder verhoor
           aangehou sou word (Bron 1C)
          Die apartheid regering het gehoop dat die aanhouding van Biko die SB
           beweging sou vermink (eie kennis)
          Steve Biko was arresteer vir aanhitsing van onrus onder swart Suid-
           Afrikaners in Port Elizabeth (Bron 1C)
          Polisie dokumente het aangewys dat Steve Biko probeer het om die
           apartheid regering om ver te werp (Bron 1C)
          Die apartheid regering was in die skande gebring as gevolg van die manier
           hoe hulle Biko vermoor het (eie kennis)
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              10                            DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                    Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv.
                     toon geen of min begrip oor waarom die
                     apartheidsregime     die     Swartbewussynsleier,
                                                                               PUNTE
  VLAK 1             Bantu Stephen Biko, aangehou het nie.
                                                                                0–2
                    Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                     skryf nie.
                    Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                     verband met die onderwerp, bv. toon begrip oor
                     waarom         die      apartheidsregime       die
                     Swartbewussynsleier, Bantu Stephen Biko,                  PUNTE
  VLAK 2
                     aangehou het.                                              3–5
                    Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n
                     paragraaf te skryf.
                    Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                     deeglike      begrip      oor      waarom      die
                     apartheidsregime     die     Swartbewussynsleier,
  VLAK 3                                                                       PUNTE
                     Bantu Stephen Biko, aangehou het.
                                                                                6–8
                    Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                     paragraaf en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                       (8)
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             11                          DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2          WAAROM WAS DIE AMNESTIE PROSES VAN DIE WAARHEIDS-EN-
                 VERSOENINGSKOMMISSIE (WVK) BESKOU AS OMSTREDE?

2.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
           ‘Om ŉ beeld, so volledig moontlik, te kry oor growwe menseregte-
            skendings’                                                          (1 x 2)      (2)

2.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
          ‘Die Menseregteskendingskomitee’
          ‘Amnestiekomitee’
          ‘Vergoeding en Rehabilitasie Komitee’                               (3 x 1)       (3)

2.1.3    [Definisie van 'n historiese konsep uit Bron 2A – V1]
          Die toekenning van amptelike amnestie aan mense wat politieke
            gemotiveerde misdade gepleeg het
          Die toekenning van amptelike amnestie aan oortreders wie die volle
            waarheid praat oor wandade wat hulle weens politieke redes gepleeg het
           Enige ander relevante antwoord                             (enige 1 x 2)         (2)

2.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
          Oortreders was verantwoordelik vir afskuwelike misdade wat teen anti-
            apartheidsaktiviste gepleeg is
          Hulle was gekant teen gruwelike menseregte-skendings wat teenoor
            politieke aktiviste gepleeg is
          Hulle was gekant teen herstellende geregtigheid en glo in vergeldings
            geregtigheid
          Enige ander relevante antwoord                           (enige 1 x 2)            (2)

2.1.5    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
          ‘Volle onthulling van alle relevante feite’
          ‘Vir optredes assosieer met 'n politieke oogmerk wat gepleeg was
           gedurende die konflikte van die verlede’                   (2 x 1)                (2)

2.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
           ‘Om politieke misdade te ondersoek wat tussen 1960 tot 1994 gepleeg was’
                                                                             (1 x 2)         (2)

2.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
         Naomi Tutu glo dat:
          Dit was 'n maklike weg uit vir oortreders om voor die WVK te verskyn en
             daarbenewens amnestie te kry
          Die WVK was nie kragtig genoeg nie want ‘dit het gelyk asof ons mense ŉ
             persent gee’
          Baie Suid-Afrikaners het gevoel dat dit was 'n gevoel dat hierdie mense
             het letterlik met moord weg gekom'
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 1 x 2)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                            12                          DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                   NSS – Nasienriglyne

2.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
         Blanke Suid-Afrikaners het geglo:
           Die WVK hou haat in die land lewendig
           Die WVK was 'n 'heksejag'
           Die WVK was sag op anti-apartheidsorganisasies
           Hulle was blameer vir al die politieke wandade wat gepleeg was
             gedurende die tyd van apartheid regering
           Enige ander relevante antwoord                      (enige 2 x 2)                (4)

2.2.4    [Evaluering en sintese van bewyse uit Bron 2B – V3]
         Kandidate kan of met die stelling SAAMSTEM of NIE-SAAMSTEM en hul
         antwoord met relevante historiese bewyse ondersteun
         STEM SAAM
          Die morele waarheid was nie geopenbaar nie omdat die oortreders nie die
             identiteite het van die mense wat die opdragte gegee het om politieke
             moorde te pleeg bekend gemaak nie
          Geen van die oortreders wou hoog geplaaste offisiers van die
             apartheidsregime betrek nie
          Daar was 'n graad van patriotisme by die oortreders om die
             apartheidsregime te beskerm
          Enige ander relevante antwoord
                                               OF
         NIE SAAM STEM
          Sommige van die oortreders het vertel wie hulle die opdragte gegee het om
            politieke aktiviste te vermoor
          Toe oortreders met families van slagoffers ontmoet het, het 'n graad van
            waarheid, erkenning en rekonsiliasie plaasgevind
          Die WVK het finansiële bydraes aan families toegestaan wat geliefdes
            verloor het
          Die WVK gee aanleiding tot genesing onder die families wie in staat was
            om afsluiting te vind nadat die hulle geweet het wat met hul geliefdes
            gebeur het
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)       (4)

2.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
          ‘37 African National Congress-lede, insluitend Adjunk-president Thabo
           Mbeki’                                                          (1 x 1)           (1)

2.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
           ‘Algemene amnestie’
           ‘Die ANC lede het kollektiewe verantwoordelikheid aanvaar vir optredes
            soos uiteengesit in die party se aansoek aan die WVK’
           ‘Waarnemers het egter die manier waarop die ANC-lede vir amnestie
            gekwalifiseer het bevraagteken’                           (enige 1 x 2)          (2)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             13                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

2.3.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
          Die WVK het nie verduidelik hoe dit tot die besluit gekom het om algehele
             amnestie toe te staan nie
          Daar was geen skuld erkenning van die ANC lede nie tog was hulle
             algehele amnestie toegestaan
          Die Amnestiekomitee was nie aanspreeklik vir toekenning van algehele
             amnestie nie
          Nie almal het saamgestem met die unieke model van geregtigheid nie
          Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)          (4)

2.3.4    [Evaluering van die bruikbaarheid van bewyse uit Bron 2C – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          Dit beklemtoon die omstrede besluit om algehele amnestie aan 37 ANC-
            lede toe te staan
          Dit werp lig op die kritiek van die Suid-Afrikaanse Pers Vereniging rakende
             die toestaan van algehele amnestie
          Dit bevraagteken die besluit oor hoe lede van die ANC algehele amnestie
             toegestaan was al het hulle nie skuld erken het dat hulle politieke
             wandade gepleeg het nie
          Dit noem hoe koerant hoofnuus artikels 'n beroep op die komitee lede
             maak om te verduidelik hoe hulle tot die besluit gekom het om algehele
             amnestie toe te staan
          Dit beklemtoon die redes deur die Voorsitter Regter Hassan Mall op
             waarom algehele amnestie toegestaan was.
          Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)        (4)

2.4.1     [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
             (a) Nasionale Party
          Die Nasionale Party was gekant teen algehele amnestie (wil die skêr
             gebruik om die materiaal te sny wat bestempel was algehele amnestie)
          Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2)

             (b) African National Congress
            Die ANC is ten gunste van algehele amnestie (hou die materiaal vas wat
             bestempel was met algehele amnestie)
            Enige ander relevante antwoord                           (enige 1 x 2)            (2)

2.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
          Die WVK sou uiteindelik algehele amnestie herroep wat dit aan die begin
             toegestaan het
          Die ANC kon nie vir lank aan algehele amnestie vasklou nie
          Die WVK het die ANC gewaarsku oor die behoud van algehele amnestie
          Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)            (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             14                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

2.5      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:

          Die WVK was gestig om amnestie toe te staan aan daardie oortreders wie
           die volle waarheid vertel van die politieke misdade wat gepleeg was
           (Bron 2A)
          Diegene binne die anti-apartheidsbeweging was gekant teen die toestaan
           van amnestie
          Amnestie sou toegestaan word aan aansoekers wie die volle waarheid
           vertel oor hul politieke aktiwiteite wat gepleeg was gedurende die konflikte
           van die verlede (Bron 2A)
          Naomi Tutu het gesê dat sy aanvanklik amnestie teengestaan het omdat
           sy gedink het dat 'dit die maklike uitweg was' en dat 'dit gelyk het dat ons
           mense 'n present gee' (Bron 2B)
          Baie Afrikaners het gevoel dat die verhore teen werkend was, dat dit haat
           binne die land lewendig hou eerder as om vorentoe te beweeg en om van
           die verlede af weg te beweeg (Bron 2B)
          72% van blanke Suid-Afrikaners het gevoel dat die WVK rasse
           verhoudinge vererger het (Bron 2B)
          Antjie Krog bevraagteken of die amnestieproses rekonsiliasie bewerkstellig
           het (Bron 2B)
          Die besluit om algehele amnestie aan 37 African National Congress-lede
           toe te staan, insluitend Adjunk President Thabo Mbeki was omstrede
           (Bron 2C)
          Waarnemers het bevraagteken hoe die ANC lede gekwalifiseer het om in
           aanmerking te kom vir amnestie weens dat hulle nie beken het van enige
           oortreding nie (Bron 2C)
          Koerant hoof artikels het op die komitee beroep om te verduidelik hoe hulle
           tot die besluit gekom het om amnesties aan die ANC lede toe te staan
           (Bron 2C)
          Die WVK was omring deur omstredenheid rakende algehele amnestie
           (Bron 2D)
          Baie families het nie kompensasie ontvang nie (eie kennis)
          Sommige blanke Suid-Afrikaners het die WVK beskou as 'n 'heksejag' (eie
           kennis)
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 15                        DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                        NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                        Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon
                         geen of min begrip oor waarom die amnestie-
                         proses         van         die        Waarheids-en-
                                                                                 PUNTE
  VLAK 1                 Versoeningskommissie as omstrede beskou is
                                                                                  0–2
                         nie.
                        Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                         skryf nie.
                        Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                         verband met die onderwerp, bv. toon begrip oor
                         waarom die amnestieproses van die Waarheids-            PUNTE
  VLAK 2
                         en-Versoeningskommissie as omstrede beskou is.           3–5
                        Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf
                         te skryf.
                        Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                         deeglike begrip oor waarom die amnestieproses
                         van die Waarheids-en-Versoeningskommissie as            PUNTE
  VLAK 3
                         omstrede beskou is.                                      6–8
                        Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                         paragraaf en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                        (8)
                                                                                       [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              16                             DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3:         HOE   BUIT   MULTINASIONALE               MAATSKAPPYE             SOOS
                 McDONALD'S WERKERS UIT?

3.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
          ‘Manipulasie’
          ‘Uitbuiting’
          ‘Kortpaaie neem’                                                        (3 x 1)       (3)

3.1.2    [Definisie van 'n historiese konsep uit Bron 3A - V1]
          Multinasionale maatskappye verwys na maatskappye wie se hoofkwartiere
           in een land is, maar hulle bedryf hul besigheid in meer as een land met die
           doel op ekonomiese sukses
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 1 x 2)           (2)

3.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
          ‘Vinnig globaliserende mark’
          ‘Om voordeel te trek uit goedkoop arbeid’
          ‘Om hul produkte teen 'n laer mark prys te verkoop’               (enige 2 x 1)       (2)

3.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
           Ekonomiese sukses was die top prioriteit vir Westerse lande
           Westerse lande neem deel in die produksie proses om markte te stig
           Westerse lande neem deel in die verbruik en wegdoening siklusse
           Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)            (4)

3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B– V1]
           ‘Geld’
           ‘Wins te maak’                                                   (enige 1 x 1)       (1)

3.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
           ‘Meer winkels oor die wêreld heen oop te maak’
           ‘Voortdurende wêreldwye uitbreiding beteken groter eenvormigheid,
            minder keuses
           ‘Ondermyning van plaaslike gemeenskappe’             (enige 1 x 2)                   (2)

3.2.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
           ‘Risiko van hart siektes, kanker, diabetes en ander siektes’
           ‘Veroorsaak swak gesondheid en hiperaktiwiteit by kinders’
           ‘Voedselvergiftiging’
           ‘Ernstige nierversaking’                                         (enige 2 x 1)       (2)

3.2.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
           McDonald's betaal laag salarisse
           McDonald's het nie oortyd gelde aan werkers betaal nie
           McDonald's se werkers werk lang ure en is oorwerk
           McDonald's winkels is onder beman
           Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             17                          DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

3.3.1    Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
             (a)
           Die werkers lyk of hulle ongelukkig is met hul werksomstandighede
            daarom is hulle op ŉ werkstaking
           Die werkers is op ŉ werkstaking vir hoë lone en verbeterende werk
            omstandighede
           Enige ander relevante antwoord                        (enige 1 x 2)

           (b)
          McDonald's se kos relatief goedkoop
          McDonald's se kos is maklik verkrybaar
          Enige ander relevante response                                (enige 1 x 2)        (4)

3.4      [Vergelyking van bewyse uit Bronne 3B en 3C – V3]
           Bron 3B beskryf dat werkers lae salarisse ontvang en Bron 3C wys die
            reaksie van werkers wat betoog teen lae salarisse (plakkate – hoër
            salarisse)
           Bron 3B beskryf dat die werk omstandighede van die werkers swak is
            (onder bemanning, werk harder en vinniger) en Bron 3C wys die
            ongelukkigheid van werkers met hul werksomstandighede omdat hulle op
            'n werkstaking gegaan het
           Bron 3B beskryf dat McDonald's 'n maatskappy is wat hul werkers uitbuit
            en Bron 3C wys dat werkers voor die McDonald's winkel protesteer
           Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)          (4)

3.5.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D - V2]
          Hulle het ŉ beroep op mense en organisasies gemaak vir hul jaarlikse
            Wêreld Dag van Aksie teen McDonald's
          Hulle het protes aksie dwars oor die wêreld organiseer
          Hulle het demonstrasies reg oor die wêreld organiseer
          Enige ander relevante antwoord                         (enige 2 x 2)               (4)

3.5.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D - V2]
           McDonald's het advertensies gebruik om wêreld wye kritiek stil te maak
           McDonald's het gedreig met wetlike optrede teen diegene wat krities was
           Baie het gestop omdat hulle nie die fondse het om ŉ saak te beveg nie
           Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)         (4)

3.5.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
           ‘Helen Steel’
           ‘Dave Morris’                                                       (2 x 1)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             18                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

3.5.4    [Vasstelling van die bruikbaarheid van bewyse in Bron 3D – V3]

         BRUIKBAAR TOT ŉ GROOT MATE:
          Dit wys hoe gewone mense hulself organiseer om te protes en te betoog
           teen die besigheid praktyke van McDonald's
          Dit wys die metodes wat McDonald's gebruik om kritiek van gewone
           mense stil te maak
          Dit moedig gewone mense aan om uitbuiting te beveg deur multinasionale
           maatskappye soos McDonald's
          Enige ander relevante antwoord

         BRUIKBAAR TOT ŉ MINDERE MATE:
          Dit gee slegs die perspektief van Greenpeace
          Hulle kritiseer McDonalds
          Dit gee nie ŉ reaksie van McDonalds ten opsigte van Greenpeace se
           siening nie
          Enige ander relevante antwoord                         (enige 1 x 2)                (2)

3.5      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:
          McDonald's neem voordeel uit goedkoop arbeid wat beskikbaar is in
           ontwikkelingslande (Bron 3A)
          McDonald's betaal sy werkers lae salarisse (Bron 3A)
          McDonald's is huiwerig om oortyd gelde aan hul werkers te betaal
           (Bron 3B).
          McDonald's se werkers moet harder en vinniger werk om winste hoog te
           hou en die koste van salarisse laag (Bron 3B)
          McDonald's se werkers word nie toegelaat om aan vakbonde te behoort
           nie (Bron 3B)
          Werker stakings vir hoër salarisse is algemeen by McDonald's
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 19                             DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                        NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                        Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv.
                         toon geen of min begrip om te verduidelik hoe
                         multinasionale maatskappye soos McDonald's                PUNTE
  VLAK 1
                         werkers uitbuit nie.                                       0–2
                        Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                         skryf nie.
                        Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                         verband met die onderwerp, bv. toon begrip om
                         te verduidelik hoe multinasionale maatskappye             PUNTE
  VLAK 2
                         soos McDonald's werkers uitbuit.                           3–5
                        Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n
                         paragraaf te skryf.
                        Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                         deeglike begrip om te verduidelik hoe
                         multinasionale maatskappye soos McDonald's                PUNTE
  VLAK 3
                         werkers uitbuit.                                           6–8
                        Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                         paragraaf en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                                     (8)
                                                                                                    [50]

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               20                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                      NSS – Nasienriglyne

AFDELING B: OPSTEL VRAE

VRAAG 4      BURGERLIKE VERSET, 1970s TOT 1980s: SUID-AFRIKA: DIE KRISIS
             VAN APARTHEID IN DIE 1980's

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS

Kandidate moet verduidelik of hulle met die stelling saamstem of nie. Indien hulle saam
stem moet hulle bespreek hoe boikotte, disinvestering en sanksies deur internasionale
anti-apartheidsorganisasies bygedra het tot die uiteindelike val van PW Botha se
regime gedurende die 1980s. Indien hulle nie met die stelling saamstem nie, moet
hulle hul gedagte rigting motiveer met toepaslike historiese bewyse.

HOOFASPEKTE

Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
   Inleiding: Kandidate moet 'n standpunt inneem en bespreek of boikotte,
    disinvestering en sanksies deur internasionale anti-apartheidsorganisasies
    aanleiding gegee het tot die val van PW Botha se regime gedurende die 1980s.

UITBREIDING

   Stigting van die Anti-Apartheid Movement (AAM) in die Verenigde Koningryk en sy
    rol teen PW Botha se regime
   PW Botha se pogings om apartheid te hervorm deur die instelling van die Drie
    Kamer parlementêre stelsel in 1983
   PW Botha se Rubicon Toespraak in 1985 het die internasionale gemeenskap tot
    aksie forseer wat op verskillende vorme van boikotte, sanksies en desinvestering
    teen die apartheid regime uit loop
   Sport Boikotte: Die rol van die South African Non-Racial Olympic Committee
    (SANROC). Veldtog teen diskriminasie in sport/gekant teen die deelname van slegs
    blanke Suid-Afrikaanse spanne in internasionale sport byeenkomste
   Die rol van Halt All Racial Tours (HART). Dit loods protes aksie teen die rassistiese'
    Springbok rugby toer na Nieu Seeland in 1981
   Die rol van die South African Council on Sport (SACOS). Stig politieke bande met
    die UDF en COSATU. Hulle het aangedring op sport boikotte. Die apartheid regime
    het die druk gevoel. Slagspreuke soos 'Geen normale sport in 'n abnormale
    gemeenskap' was gebruik.
   Teen die laat 1980s was Suid-Afrika verban uit 90% van wêreld sport
   Kulturele Boikotte: In 1985 het VSA kunstenaars protes teen apartheid en
    geweier om in Suid-Afrika op te tree en geld ingesamel vir die bevryding
    organisasies
   In 1986 was die Freedom Festival in Londen gehou deur Britse kunstenaars gekant
    teen apartheid
   Musikante het hul solidariteit met die vryheidsliewende mense van Suid-Afrika
    uitgespreek

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              21                          DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                     NSS – Nasienriglyne

   Akademiese boikotte: Internasionale akademici het geweier om na Suid-Afrika te
    reis/Internasionale uitgewers het geweier om Suid-Afrikaanse manuskripte te
    publiseer en toegang te gee tot informasie/Internasionale konferensies het Suid-
    Afrikaanse akademici verbied/Buitelandse instellings het Suid-Afrikaanse
    akademiese toegang verbied en geweier om Suid-Afrikaanse kwalifikasies te erken.
   Verbruikersboikotte: OPEC plaas 'n verbod op olie verkope aan Suid-Afrika
    geplaas, 'n resessie gedurende die 1980s/Ierse werkers weier om vrugte vanuit
    Suid-Afrika te hanteer/Invoere van natuurlike hulpbronne soos steenkool, yster en
    staal was verban
   Desinvestering: Gedurende die 1980s het buitelandse beleggings met 30%
    gedaal. Teen 1980 het Brittanje reeds van die Simon Stad vloot skeepswerf
    disinvesteer. General Motors en Barclays Bank het uit Suid-Afrika onttrek. Die
    uitwerking van buitelandse disinvestering het 'n negatiewe uitwerking op Suid-
    Afrika gehad.
   Tussen1985 en 1990 het meer as 200 VSA maatskappye uit Suid-Afrika onttrek,
    die Universiteit van Kalifornië het beleggings van meer as drie biljoen dollars uit
    Suid-Afrika onttrek
   Sanksies: In 1980s het die Sullivan Principle bepaal dat alle VSA maatskappye
    werkers gelyk moet behandel. In 1985 die VSA Bank – Chase Manhattan Bank
    band met Suid-Afrika verbreek; Die Johannesburg Stock Exchange (JSE) het vir
    vier dae gesluit. Die waarde van die rand het met 35% gedaal van 54 tot 34 sent tot
    die dollar. In 1986 het die VSA Kongres 'n wet deurgevoer wat alle nuwe
    beleggings en lenings aan Suid-Afrika verbied het. Groot maatskappye soos
    General Electric, Pepsi Cola, General Motors, Mobil en IBM het hul beleggings in
    Suid-Afrika gestop. Die VSA het gedreig om wapen verkope aan lande wat Suid-
    Afrika van wapens voorsien te stop. In 1986 het Europa en Japan ekonomiese
    sanksies teen Sui-Afrika ingestel.
   In 1982 het die VVO apartheid veroordeel en 'n beroep gemaak op algehele
    sanksies teen Suid-Afrika
   In 1985 het die Europese Unie alle nuwe beleggings in Suid-Afrika verban
   In 1988 het een vyfde van Britse maatskappye hul besighede uit Suid-Afrika onttrek
    as gevolg van aandeelhouers. Barclays Bank het hul aandele verkoop as gevolg
    van druk van die Britse publiek. Die Suid-Afrikaanse ekonomie het stagneer en 'n
    groeikoers van 1,1% opgelewer.
   Laat Mandela Vry-veldtog: Konsert gehou by Wembley Stadion vir die vrylating
    van Mandela; VN Veiligheids Raad en Algemene Vergadering maak 'n beroep vir
    die vrylating van Mandela
   Die Rol van Internasionale Werkersunies: Die AAM in Europa en Australië;
    Liverpool dokwerkers; Finland se Transport Workers Union stel 'n verbod op handel
    met Suid-Afrika in
   Dit het bygedra dat Suid-Afrika moeilike ekonomiese tye beleef en leiers van die
    apartheid regime was forseer om te begin om met die bevryding organisasies in
    Suid-Afrika te onderhandel
   Enige ander relevante antwoord

   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot
                                                                                               [50]

Indien kandidate nie met die stelling saamstem nie, moet hulle hul argument met
relevante bewyse ondersteun

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             22                          DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 5          DIE KOMS VAN DEMOKRASIE                  NA   SUID-AFRIKA     EN     DIE
                 AANVAARDING VAN DIE VERLEDE

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet verduidelik tot watter mate geweld en onsekerheid wat Suid-Afrika
gedurende die vroeë 1990's ervaar het, het die pad na demokrasie amper onmoontlik
gemaak. Kandidate moet relevante voorbeelde gebruik om hul gedagte gang te
ondersteun.

HOOFASPEKTE

Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
 Inleiding: Kandidate moet aandui tot watter mate geweld en onsekerheid die pad
   na demokrasie amper onmoontlik gemaak het.

UITBREIDING

   De Klerk kom aan bewind in 1989 (kort agtergrond)
   De Klerk se toespraak in die parlement op 2 Februarie 1990 word beskou as 'n
    keerpunt
   Gee aanleiding tot die ontbanning van gemeenskap organisasie soos die ANC en
    SAKP
   Die verwydering van beperkinge op COSATU en AZAPO, De Klerk se besluit om
    Mandela uit die tronk op 11 Februarie 1990 het die weg gebaan vir
    onderhandelinge
   Groote Schuur Minuut, 2 Mei 1990 (ANC en NP ontmoet, ANC afvaardiging gelei
    deur Nelson Mandela, NP afvaardiging gelei deur FW de Klerk)
   Apartheid wetgewing herroep soos die Wet op Reservering van Aparte Geriewe
   Pretoria Minuut, 6 Augustus 1990 (ANC ingestem om die wapenstryd op te hef)
   CODESA 1 (19 politieke partye uitsluitend AZAPO, KP en PAC – 300 afvaardigers
    ontmoet)
   Geweld ontplof in verskillende dele van Suid-Afrika soos die Rand, Natal en elders
    (IVP, ANC en Derde Mag geweld)
   CODESA 2 (2 Mei 1992) stort in duie. Partye kon nie saamstem oor 'n nuwe
    grondwetlike liggaam en tussentydse regering (onsekerheid) nie
   NP wou 'n minderheidsveto hê terwyl die ANC aandring op vir nie langer as
    18 maande en eenvoudige meerderheidsregering nie
   Boipatong massaslagting en sy gevolge 17 (Junie 1992) (geweld en onsekerheid)
    Bhisho masse slagting (7 September 1992) het amper die proses van
    onderhandeling van die baan gestuur (geweld en onsekerheid)
   Memorandum van Begrip geteken op 26 September 1992 tussen Roelf Meyer (NP)
    en Cyril Ramaphosa (ANC)
   Sluipmoord op Chris Hani (10 April 1993) en sy impak op Suid-Afrika (geweld en
    onsekerheid)
   Belangrikheid van die Veelpartyonderhandelingsforum vir die toekoms van Suid-
    Afrika
Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                            23                           DBE/Feb.–Mrt. 2018
                                   NSS – Nasienriglyne

   Verregses (AWB) val die Wêreldhandelsentrum aan en die gevolge (geweld en
    onsekerheid)
   Sunset Clause voorgestel deur Joe Slovo het die onderhandelings dooiepunt
    gebreek
   Heidelberg- taverne slagting – 31 Januarie 1993
   St James-slagting in Julie 1993 – APLA skiet 11 sterf en 58 gewond (geweld en
    onsekerheid)
   Tussentydse Grondwet in November 1993
   Shell House Slagting in Maart 1994 – IVP het opmars na hoofkwartiere van die
    ANC – 8 mense (geweld en onsekerheid)
   Verkiesingsdatum – 27 April 1994 aangekondig
   ANC wen die verkiesing en Mandela bekom die eerste swart Suid-Afrikaanse
    President
   Enige ander relevante antwoord
   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot.                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [HISTORY P2 ADDENDUM SEPT 2018 Eng D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-sept-2018-eng-d/812c8729-7ad5-4b83-a4e4-b51692a55c08) — History · Addendum · 2018 · Eng
- [HISTORY P2 ADDENDUM SEPT 2018 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-sept-2018-english/4bdc06e1-2d0c-4870-ae86-fda2090131f4) — History · Addendum · 2018 · Eng
- [HISTORY P2 QP SEPT 2018 Afr D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-sept-2018-afr-d/6e5a4a14-b9fd-4574-819d-b440ed12a5a3) — History · QP · 2018 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 Addendum Preparatory 2018 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-addendum-preparatory-2018-question-paper/7d3ebf3d-fe24-4127-a6be-851505c1e893) — History · Addendum · 2018
- [History P2 Nov 2018 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2018-addendum-afr/fa6444a8-b449-46d6-992a-b81bfd0a7ad3) — History · Addendum · 2018 · Afr
- [History P2 Nov 2018 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2018-afr/446cad9f-1c62-475f-88fd-d4d7d7143243) — History · QP · 2018 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
