# History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2020 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2020 (Afrikaans), 22 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-memo-sept-2020-afrikaans/bcf19fdb-6a9b-4a61-b9c7-75f65ab9a035
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 22

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2020 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-memo-sept-2020-afrikaans/bcf19fdb-6a9b-4a61-b9c7-75f65ab9a035)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2020 · Afrikaans. Memorandum, 22 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                          NASIONALE
                      SENIOR SERTIFIKAAT

                             GRAAD 12

                       SEPTEMBER 2020

                        GESKIEDENIS V2
                         NASIENRIGLYN

PUNTE :   150

                   Hierdie nasienriglyn bestaan uit 22 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
     2                                    GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2020)

1.       BRONGEBASEERDE VRAE

         1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
               ontwikkel:

                                                                                GEWIGS-
               KOGNITIEWE
                                     HISTORIESE VAARDIGHEDE                   TOEKENNING
                 VLAKKE
                                                                               VAN VRAE
                                  Onttrek inligting uit bronne.
                                  Selektering en organisasie van                 30%
                   VLAK 1
                                   relevante inligting uit bronne.                (14)
                                  Definieer historiese begrippe/terme.
                                  Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                                  40%
                   VLAK 2         Verduidelik inligting verkry uit bronne.
                                                                                  (20)
                                  Analiseer bewyse uit bronne.
                                  Interpreteer en evalueer bewyse uit
                                   bronne.
                                  Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                                   betroubaarheid, eensydigheid en                30%
                   VLAK 3
                                   beperkings vas te stel.                        (16)
                                  Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                                   en perspektiewe in die bronne en kom
                                   tot onafhanklike gevolgtrekkings.

         1.2   Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer
               word:

                By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
                 ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
                Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan
                 die vereistes van die vraag voldoen is.
                In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
                 aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
                 kursiefgedrukte skrif aangedui.
                By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
                 krediet kry vir enige relevante antwoord.
                Daar word van leerlinge verwag om ‘n standpunt in te neem in die
                 beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien.

         1.3   Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

                   Gebruik ŉ regmerk () vir elke korrekte antwoord
                   Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee
                    redes en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom
                    op een rede en twee punte toegeken word ()
                   Indien ŉ vraag 4 punte tel word 4 regmerke () aangedui

     Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
     (EC/SEPTEMBER 2020)                   GESKIEDENIS V2                                       3

              Paragraafvraag
              Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
              inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word
              wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word
              wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
                Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die teks
                 waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
                 beantwoord.
                Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in
                 staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
                 beantwoord.
                Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf
                 aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2 of 3) soos
                 aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

              ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
              _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
              √√√√
              Vlak 2

              Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
               Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt
                aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                     32
                                                                     50

               Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
                antwoordeboek oorgedra word.

2.      OPSTELVRAE

        2.1     Die opstelvrae vereis dat kandidate:
                 In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
                   te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
                   bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
                   feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die
                   gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ
                   inleiding, ŉ samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ
                   slot het.

        2.2     Nasien van opstelvrae
                 Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
                  word deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
                 Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as
                  dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.
                 By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
                  krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

     Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                      GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2020)

    2.3   Globale assessering van die opstel
          Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
          benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal
          bepunt sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie
          benadering moedig die leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied
          deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te
          ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs ‘feite’ neer
          te skryf om ŉ beter punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook
          ontmoedig om ‘model-antwoorde’ voor te berei en te reproduseer sonder
          om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien
          van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse.
          Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese
          assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien
          die klem op die volgende val:
           Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument.
           Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
             ondersteun.
           Die leerder se interpretasie van die vraag.

    2.4   Assesseringsprosedures vir die opstel

          2.4.1      Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

          2.4.2      Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken
                     word vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in
                     die nasienriglyn), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig
                     gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met
                     ŉ kolpunt in die nasienriglyn) bv. ŉ antwoord waar daar 5
                     hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

          2.4.3      Hou die PEEL-struktuur in gedagte in die assessering van ŉ
                     opstel.

                            Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ
                            duidelike hoofpunt.
                      P
                            Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt
                            (argument) wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.
                            Verduideliking:     Die kandidaat moet in groter detail
                      E     bespreek waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit
                            verband hou met die vraag wat gevra is.
                            Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord
                            deur inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument.
                      E
                            Relevant voorbeelde moet gegee word om die argument
                            vol te hou.
                            Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument
                      L     deurgaans in die opstel onderhou word en samehangend
                            geskryf is.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                       GESKIEDENIS V2                                     5

        2.4.4    Die volgende simbole MOET in die assessering van opstel gebruik
                 word:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                   gekontekstualiseer nie
                                                                     ^
                 • Verkeerde stelling             _________________

                 • Irrelevante stelling             |
                                                    |
                                                    |

                 • Herhaling                        R

                 • Analise                          A√

                 • Interpretasie                    I√
                  • Argument                        LOA

2.5     Die matriks

        2.5.1    Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                 By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                 matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
                 beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
                 toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op
                 die sewe vaardigheidsvlakke.

                 (a)   Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                       watter mate die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak
                       (op die matriks) vas te stel.

                                                           I      VLAK 4

                 (b)   Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                       van die aanbieding bepaal.
                                                           I      VLAK 4
                                                           A      VLAK 3

                 (c)   Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                           I     VLAK 4
                                                           A     VLAK 3       }26–27

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
       6                                                                        GESKIEDENIS V2                                                        (EC/SEPTEMBER 2020)

       NASIENMATRIKS VIR OPSTEL: TOTAAL: 50

                                  VLAK 7                    VLAK 6                  VLAK 5                  VLAK 4                 VLAK 3                 VLAK 2               VLAK 1

                            Baie goed beplande en
                            gestruktureerde opstel.   Baie goed              Goed beplande en          Argument beplan en     Toon soms bewys van   Poging aangewend om Weinig of geen poging
AANBIEDING                                            beplande en            gestruktureerde opstel.   gestruktureer. Bewyse ŉ gestruktureerde en   antwoord te struktureer. om die opstel te
                            Goeie sintese van
                            inligting. Het ŉ goed     gestruktureerde        Poog om ŉ duidelike       tot ŉ sekere mate      beplande argument.    Grootliks beskrywend struktureer nie.
                            gebalanseerde,            opstel. ŉ Relevante    argument te ontwikkel.    gebruik om argument te Poog om ŉ argument
                                                                                                                                                    of poog om argument
                            oorspronklike argument    argument is gevolg.                              ondersteun. Slotsom    vol te hou.
                                                                             Gevolgtrekking gemaak                                                  te ontwikkel. Geen
                            ontwikkel met bewyse.     Bewyse gebruik om die                            bereik op grond van    Gevolgtrekking nie
                                                                             uit bewyse om die         bewyse.                                      poging om ŉ
                            Argument deurgaans        argument te verdedig.                                                   duidelik ondersteun
                                                      Poog om ŉ              argument te                                                            gevolgtrekking te maak
                            volgehou en verdedig.                                                                             deur bewyse nie.
                            Onafhanklike              onafhanklike           ondersteun.                                                            nie.
                            gevolgtrekking gemaak     gevolgtrekking uit die
                            uit bewyse om die         bewyse te maak om die
                            argument te               argument te
                            ondersteun.               ondersteun.
INHOUD

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten volle
                                  47–50                     43–46
relevant tot argument
wat gevolg is.

VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie relevant           43–46                     40–42                   38–39
tot argument wat gevolg
is
VLAK 5
Vraag grotendeels
                                  38–39                     36–37                   34–35                    30–33                 28–29
beantwoord. Inhoud
toereikend en relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige                                                                   30–33                    28–29                 26–27
weglatings of irrelevante
keuse van inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                                          26–27                 24–25                  20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend                                                                                                                 20–23                  18–19                14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad nie.                                                                                                                                   14–17                 0–13
Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:

       Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
       Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
       Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; effense poging om die opstel te struktureer                = 7–13

       Kopiereg voorbehou                                                                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                   GESKIEDENIS V2                                       7

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:        HOE HET DIE FILOSOFIE VAN SWART BEWUSSYN (SB) DIE
                SUID-AFRIKAANSE JEUG IN DIE 1970’s BEÏNVLOED?

1.1 1.1.1      [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 1A – V1]
                 Aanvaar jouself as swart/selfwaarde/selfbeeld/selfwaarde
                 Om trots te wees op wat jy is/swart trots
                 Swart Suid-Afrikaners moet trots op hulself wees en vir
                   selfstandigheid strewe
                 Swart Suid-Afrikaners moet onafhanklik word
                 Enige ander relevante verduideliking                   (Enige 1 x 2) (2)

      1.1.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                Motiveer swartes om te verenig en teen apartheid te veg
                Swart Suid-Afrikaners moet opstaan en vir hul regte veg
                Swart Suid-Afrikaners moet hul gedagtegang/denke verander
                Swartes moet ophou minderwaardig voel
                Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)      (4)

      1.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                Dit het mense gemobiliseer toe al die belangrike politieke opposisie
                 verbied was en hul leiers in ballingskap (in die buiteland) of in die
                 tronk was                                                    (1 x 2) (2)

      1.1.4    [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse uit Bron 1A – V3]
               Die bron is bruikbaar omdat:
                Dit het die mondstuk/stem van die onderdrukte mense in Suid-
                  Afrika geword
                Dit het die politieke vakuum/leemte wat op daardie stadium bestaan
                  het, gevul
                Dit het swart Suid-Afrikaners bewus gemaak om nie hul
                  onderdrukking deur die apartheidsregering te aanvaar nie
                Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)     (4)

      1.1.5    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                Onafhanklike denke
                Selfonderhoud
                Vreesloosheid
                Waardigheid                                                  (4 x 1)    (4)

1.2 1.2.1      [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                Selfbegrip
                Selfagting                                                    (2 x 1)   (2)

      1.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                Die apartheidsregering het die SBB as ŉ bedreiging beskou
                Menige lede was gevangenisstraf opgelê/verban
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 1 x 2)      (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
 8                                   GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2020)

     1.2.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
              Daar was magte wat gedreig het om met hulle ‘af te reken’
              Indiensneming te ontneem as ons nie ons politieke oortuigings
                 opgee nie                                                 (2 x 1)       (2)

1.3 1.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
              Omdat hulle die idees van Swartbewussyn versprei het           (1 x 2)    (2)

     1.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
              Belangrike anti-apartheid organisasies was op hierdie stadium
                 verban
              Beïnvloed deur die SBB, het hulle geleer om apartheid te weerstaan
              Hulle het bewus geword van die sosiale, politieke en ekonomiese
                 onderdrukking wat hulle verduur het
              Enige ander relevante antwoord                          (Enige 2 x 2)     (4)

     1.3.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
              Hy was verban
              Aangehou
              Kon nie King William’s Town verlaat nie
              Hy kon nie vergaderings bywoon nie
              Die polisie het gereeld sy huis deurgesoek om na hom te gaan kyk
              Kon nie vir koerante of tydskrifte skryf nie
              Hy was ŉ paspoort geweier en kon nie die land verlaat nie
              Enige ander relevante antwoord                         (Enige 1 x 2)      (2)

     1.3.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
              Wou wit minderheidsregering behou
              Sien die Swartbewustheidsbeweging as ŉ bedreiging
              Sien die Swartbewustheidsbeweging as opstokers wat die regering
                 wou omverwerp
              Enige ander relevante antwoord                      (Enige 1 x 2)         (2)

1.4 1.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
              Vreesloos
              Onafhanklik
              Bereid om vir sy oortuigings/idees te sterf
              Hy het volgens sy oortuigings geleef
              Enige ander relevante antwoord                          (Enige 2 x 2)     (4)

     1.4.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
              Krag aan die mense                                             (1 x 2)   (2)

 Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                  GESKIEDENIS V2                                      9

1.5   [Vergelyking van bewyse uit Bron 1A en 1D – V3]
       Beide bronne openbaar dat die SBB die jeug beïnvloed het
       Beide bronne toon dat die jeug geleer was om vreesloos te word
       Enige ander relevante antwoord                                      (2 x 2)      (4)

1.6   [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
      Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
       SBB het die mense gemobiliseer (Bron 1A)
       SBB het onafhanklike denke, selfvertroue, vreesloosheid en waardigheid
          ingeboesem (Bron 1A)
       Breek die stilte van die tyd (Bron 1A)
       Dit maak swart Suid-Afrikaners bewus om teen onderdrukking op te staan
          (Eie kennis)
       Jong swartes het geweier om in ŉ minderwaardigheidsposisie gehou te
          word (Eie kennis)
       Studente was op die voorgrond van die stryd (Bron 1B)
       Swartmense moet trots op hul velkleur wees (Bron 1B)
       Laat swart Suid-Afrikaners hul selfwaarde besef (Bron 1B)
       Maak swart studente bewus om apartheid te verwerp (Bron 1B)
       Lei tot die vorming van gemeenskapsorganisasies (Eie kennis)
       Studente beïnvloed deur die skrywes van Biko (Bron 1C)
       Beïnvloed deur die SBB, het studente vreesloos geword (Bron 1A en 1D)
       Is verander in gedissiplineerde swart jongmans (Bron 1C)
       Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

              Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon
               geen of min begrip oor hoe die filosofie van
               Swartbewustheid die Suid-Afrikaanse jeug in die
 VLAK 1                                                                Punte: 0–2
               1970’s beïnvloed het.
              Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ paragraaf
               skryf nie.
              Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot mate
               verband met die onderwerp, bv. toon begrip oor hoe
               die filosofie van Swartbewustheid die Suid-
 VLAK 2                                                                Punte: 3–5
               Afrikaanse jeug in die 1970’s beïnvloed het.
              Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ paragraaf
               te skryf.
              Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer ŉ
               deeglike begrip oor hoe die filosofie van
               Swartbewustheid die Suid-Afrikaanse jeug in die
 VLAK 3                                                                Punte: 6–8
               1970’s beïnvloed het.
              Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
               paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.                            (8)
                                                                                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                  GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2020)

VRAAG 2:      HOE SUKSESVOL WAS DIE WAARHEIDS-EN-VERSOENINGS-
              KOMMISSIE (WVK) IN DIE HANTERING VAN DIE MOORD OP
              AMY BIEHL?

2.1   2.1.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
               Bepaal die oorsake, aard en omvang van growwe menseregte-
                 skendings
               Deur ondersoeke uit te voer en verhore te hou
               Die toestaan van amnestie aan persone wat volle openbaring van
                 al die relevante feite verwant aan dade wat geassosieer was met
                 ŉ politieke doelwit gemaak het, te fasiliteer
               Om die menslike en burgerlike waardigheid van slagoffers te
                 herstel
               Reparasie-maatreëls aan te beveel
               ŉ Verslag saam te stel van sy bevindings en aktiwiteite en
                 maatreëls aanbeveel om toekomstige skendings van menseregte
                 te voorkom                                          (Enige 2 x 1)      (2)

      2.1.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
               Apartheid het die menseregte van die meeste Suid-Afrikaners
                  geskend
               Apartheid het op grond van velkleur teen Suid-Afrikaners
                  gediskrimineer
               Enige ander relevante antwoord                      (Enige 1 x 2)       (2)

      2.1.3   [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 2A – V2]
               Om amptelike kwytskelding vir politieke gemotiveerde dade toe te
                 staan
               Enige ander relevante antwoord                           (1 x 2)        (2)

      2.1.4   Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse uit Bron 2B – V3]
              Die bron is bruikbaar omdat:
               Dit verduidelik die redes vir die stigting van die WVK
               Dit gee ŉ oorsig van die tydperk van die ondersoek
               Dit gee redes waarom daar ŉ behoefte aan die WVK was
               Dit gee inligting oor die komitees wat die werk van die WVK sal
                 uitvoer
               Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)     (4)

      2.1.5   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
               Menseregteskending-komitee
               Amnestie-komitee
               Reparasie en Rehabilitasie-komitee                          (3 x 1)     (3)

2.2   2.2.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
               Sy was ŉ slagoffer van rassegeweld
               Sy was wit                                                  (2 x 1)     (2)

      2.2.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
               Geslaan
               Gesteek                                                     (2 x 1)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                   GESKIEDENIS V2                                     11

       2.2.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                Sy was ŉ anti-apartheid aktivis
                Sy het regsnavorsing vir die ANC gedoen
                Het gehelp met kiesers registrasie/opvoeding
                Met onbevoorregte gemeenskappe gewerk
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)      (4)

       2.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                Om wit mense dood te maak
                Deur wit mense te vermoor sou hulle hul land terugkry
                Wou apartheid beëindig
                Wou hê wittes moet voel wat swartes moes verduur
                Enige ander relevante antwoord                      (Enige 2 x 2)       (4)

2.3    2.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                Mzikhona Nofemela
                Ntobeka Peni
                Vusumzi Ntamo
                Mongezi Manqina                                      (Enige 3 x 1)      (3)

       2.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                Wou hul vergifnis hê
                Wou amnestie kry
                Berou vir hul sinnelose dade getoon
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)      (4)

       2.3.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                “Ek voel jammer en baie hartseer, veral vandag, met die besef
                  van Amy Biehl se bydrae tot die stryd”                   (1 x 2)       (2)

2.4    2.4.1   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                Die WVK het ŉ platform verskaf aan oortreders om hul stories te
                   vertel
                Dit het ŉ platform aan slagoffers gebied om berusting te vind
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 1 x 2)      (2)

       2.4.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                Om die waarheid te praat
                Om te bewys dat hul dade polities gemotiveerd was
                Om uit die tronk vrygelaat te word
                Enige ander relevante antwoord                    (Enige 1 x 2)         (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                  GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2020)

2.5   [Vergelyking van bewyse uit Bron 2C en 2D – L3]
        Bron 2C dui aan dat die moordenaars van Amy Biehl aansoek doen vir
         amnestie en Bron 2D wys dat hulle voor die Amnestie-komitee verskyn
        Beide bronne dui aan dat dit ŉ platform gebied het vir die moordenaars
         om die waarheid oor hul misdade te onthul
        Beide bronne wys dat hulle betoon het vir hul aksies berou
        Enige ander relevante antwoord                               (Enige 2 x 2)      (4)

2.6   [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
      Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
       Die rede vir die stigting van die WVK was om die verlede te hanteer
          (Bron 2A)
       Die WVK het volle amnestie aan die wat vorentoe gekom het en hul
          misdade bely het geoffer (Bron 2A)
       Die WVK het ŉ platform verskaf aan die moordenaars van Amy om die
          waarheid te onthul oor die redes vir hul aksies (Bron 2C)
       Peni onthul die waarheid van hul aksies en beweer dat dit polities
          gemotiveerd was by sy amnestie verhoor (Bron 2C)
       Slagoffers het die geleentheid gekry om dié te konfronteer wat hul
          geliefdes beseer het (eie kennis)
       Oortreders het die geleentheid om berou te betoon (Bron 2C en 2D)
       Die WVK het ŉ platform vir Amy se ouers gebied om hul opinies oor die
          amnestie-proses te lig (Bron 2C)
       Slagoffers het vir die eerste keer gehoor wat met hul geliefdes gebeur het
          en hoe hulle vermoor is (eie kennis)
       Ouers vergewe die oortreders (Bron 2C)
       Oortreders word uit die gevangenis vrygelaat (Bron 2C)
       Oortreders ontvang amnestie (Bron 2C en 2D )
       Die Amy Biehl-stigting word op die been gebring deur haar ouers om
          Amy te herdenk (Eie kennis)
       Oortreders werk op grondvlak, doen gemeenskapswerk en werk om
          geweld te voorkom (Eie kennis)
       Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                  GESKIEDENIS V2                                   13

Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                 Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv.
                  toon geen of min begrip of die Waarheid-en-
                  Versoeningskommissie suksesvol was in die
VLAK 1                                                           Punte: 0–2
                  hantering van die moord op Amy Biehl.
                 Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                  paragraaf skryf nie.
                 Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot
                  mate verband met die onderwerp, bv. toon
                  begrip of die Waarheid-en-
VLAK 2            Versoeningskommissie suksesvol was in die      Punte: 3–5
                  hantering van die moord op Amy Biehl.
                 Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ
                  paragraaf te skryf.
                 Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer ŉ
                  deeglike begrip of die Waarheid-en-
                  Versoeningskommissie suksesvol was in die
VLAK 3            hantering van die moord op Amy Biehl.          Punte: 6–8
                 Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                  georganiseerde paragraaf en toon begrip van
                  die onderwerp.                                                    (8)
                                                                                   [50]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
 14                                  GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2020)

VRAAG 3:      WATTER IMPAK HET MULTI-NASIONALE KORPORASIES (MNK’s)
              OP GLOBALE KULTURE IN DIE 1990’s GEHAD?

3.1   3.1.1   [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 3A – V1]
               Verwys na die tegnologiese, politieke en ekonomiese veranderinge
                wat daartoe gelei het dat die wêreld op ŉ ander manier funksioneer
                as wat dit 20 jaar gelede was
               Enige ander relevante verduideliking                          (1 x 2)      (2)

      3.1.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
               Internasionale handel
               Beleggings                                                     (2 x 1)     (2)

      3.1.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
               ‘Vir duisende jare, mense – en later, korporasies – het gekoop van
                 en verkoop aan mekaar in lande teen groot afstande’         (1 x 2)       (2)

      3.1.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
               Minder handelsversperrings tussen lande
               Massa-produksie deur MNK lei tot goedkoper produkte
               Tegnologiese vooruitgang veroorsaak dat goedere vinniger tussen
                 lande beweeg
               Baie lande het ŉ vrye markstelsel aangeneem
               Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)        (4)

3.2   3.2.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
               Amerikaanse lande
               Europese lande                                                 (2 x 1)     (2)

      3.2.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
               Televisie
               Radio
               Satelliet
               Internet                                                (Enige 2 x 1)      (2)

      3.2.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
               Verbruikers het toegang tot ŉ verskeidenheid goedere en dienste
               Interkonneksie van die wêreld deur inligtingstegnologie
               Mense kan van ander mense se kulture en tradisies leer
               Enige ander relevante antwoord                          (Enige 2 x 2)      (4)

      3.2.4   [Evalueer die betroubaarheid van die bewyse uit Bron 3B – V3]
              Die bron is betroubaar omdat:
               Die bron wys beide die positiewe en negatiewe effekte wat
                 globalisering op die kulture van mense regoor die wêreld het
               Dit is nie eensydig nie
               Mense wat handelsmerke van oorsese korporasies dra het ŉ
                 daaglikse verskynsel geword
               Baie mense regoor die wêreld het ŉ bietjie kennis van die Engelse
                 taal bekom
               Enige ander relevante antwoord                          (Enige 2 x 2)      (4)

 Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
 (EC/SEPTEMBER 2020)                   GESKIEDENIS V2                                       15

3.3   3.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                Hongerloonfabrieke
                Kinderarbeid                                                    (2 x 1)     (2)
      3.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                 Boston
                 Washington D.C.
                 Bangalore
                 San Pedro Sula                                           (Enige 2 x 1)     (2)

      3.3.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
                Mense het onder haglike omstandighede gewerk
                Mense was lae lone betaal
                Dit het nie werkers se regte gerespekteer nie
                Die belofte om die maatskappy se praktyke te verander was nie
                   geïmplementeer nie
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)          (4)

3.4   3.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 Dit wys opposisie teen korporasies
                 Dit beskuldig groot korporasies dat dit mense verslaaf
                 Enige ander relevante antwoord                                  (2 x 2)    (4)

      3.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
               REGVERDIG
                MNK’s se enigste motief was om wins te maak
                Mense moes in haglike omstandighede vir lae lone werk
                MNK’s gebruik kontrakteurs en sub-kontrakteurs en spaar dus op
                   bedryfskoste en laat hulle toe om te vertrek wanneer hulle wil
                Enige ander relevante antwoord

                                                  OF                                         (4)

               NIE-GEREGVERDIG
                MNK’s verskaf werk
                Hulle stimuleer ekonomiese groei
                Dit bevorder toegang tot tegnologie en vaardighede
                Enige ander relevante antwoord                            (Enige 2 x 2)     (4)

3.5   [Vergelyking van bewyse uit Bron 3C en 3D – V3]
       Bron 3C toon dat demonstrasies teen Nike-hongerloonfabrieke en Bron 3D
         wys opposisie teen hongerloonfabrieke gehou was
       Bron 3C dui aan dat mense in haglike omstandighede gewerk het en
         Bron 3D dui aan dat korporasies mense in hongerloonfabrieke soos slawe
         behandel het
       Beide bronne dui daarop dat MNK’s beskuldig word dat hulle mense uitbuit
       Enige ander relevante antwoord                               (Enige 2 x 2)           (4)

 Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
 16                                  GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2020)

3.6   Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
      Kandidate kan die volgende aspekte insluit:
       Kulture het as gevolg van globalisering verander (Bron 3B)
       Mense se kulture het verander deur televisie, radio, satelliet en internet
          (Bron 3B)
       Globalisasie het veroorsaak dat mense van ander mense se kulture leer
          (eie kennis)
       Handelsmerkprodukte wat deur MNK geproduseer word, word ŉ populêre
          verskynsel wêreldwyd (Eie kennis)
       Dit het gelei tot die vernietiging van plaaslike kulture en identiteit (Eie
          kennis)
       Dit het armoede vir menigte nasies teweeggebring omdat baie mense nie
          plaaslike produkte koop nie (Eie kennis)
       Dit het armoede in menigte lande veroorsaak omdat die wins wat gemaak
          was vanaf produksie uit die land geneem is (Eie kennis)
       Mense het in haglike toestande in hongerloonfabrieke gewerk (Bron 3C)
       MNK gee slegs om oor winsmotief (Eie kennis)
       Gelei tot opposisie teen MNK (Bron 3D)
       Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

               Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv.
                toon geen of min begrip oor die impak wat
                Multi-Nasionale Korporasies op globale
  VLAK 1                                                             Punte: 0–2
                kultuur in die 1990’s gehad het.
               Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                paragraaf skryf nie.
               Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot
                mate verband met die onderwerp, bv. toon
                begrip oor die impak wat Multi-Nasionale
  VLAK 2        Korporasies op globale kultuur in die                Punte: 3–5
                1990’s gehad het.
               Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ
                 paragraaf te skryf.
               Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer
                 ŉ deeglike begrip oor die impak wat
                 Multi-Nasionale Korporasies op globale
  VLAK 3         kultuur in die 1990’s gehad het.                   Punte: 6–8
               Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                 georganiseerde paragraaf en toon begrip oor
                 die onderwerp.                                                           (8)
                                                                                         [50]

 Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                   GESKIEDENIS V2                                      17

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4: BURGERLIKE VERSET, 1970’s TOT 1980’s: SUID-AFRIKA DIE
         KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980’s

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]

SINOPSIS
Kandidate moet aandui tot watter mate demonstrasies, boikotte, sanksies en
disinvestering deur die internasionale anti-apartheid organisasies tot die uiteindelike
ondergang van apartheid in die 1980’s bygedra het.

HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
 Inleiding: Kandidate moet ŉ standpunt inneem en demonstreer hoe verskillende
  aksies wat deur die internasionale anti-apartheid organisasies geneem is
  uiteindelike tot die ondergang van apartheid gelei het.

UITBREIDING
 Stigting en rol van die Anti-Apartheidsbeweging (AAM) in Brittanje/Ierse Anti-
   Apartheidsbeweging (agtergrond)
 Die rol van die Internasionale Verdedigingsfonds (IDAF) wat fondse vir anti-
   apartheidsaktiwiteite beskikbaar gemaak het
 PW Botha het probeer om apartheid te hervorm/kosmetiese hervormings
 PW Botha se Rubicon-toespraak van 1985 het die internasionale gemeenskap tot
   aksie aangespoor wat verskeie vorms van boikotte, sanksies en disinvestering
   teen die apartheidsregering geloods het
 Sportsboikotte: SANROK, HART en SACOS
 Kulturele boikotte: In 1985 het VSA kunstenaars teen apartheid geprotesteer en
   geweier om in Suid-Afrika op te tree en geld vir bevrydingsorganisasies (In 1986
   die ‘Freedom Festival’ in Londen) ingesamel;
   Musikante het hulle solidariteit met die mense in SA getoon
 Akademiese boikotte: Internasionale geleerdes het geweier om na Suid-Afrika
   te reis/Internasionale uitgewers het geweier om Suid-Afrikaanse manuskripte te
   publiseer en om toegang tot informasie te gee/Internasionale konferensies het
   Suid-Afrikaanse geleerdes verbied/Buitelandse instellings het Suid-Afrika
   akademiese toegang geweier en het geweier om Suid-Afrikaanse grade te erken
 Verbruikersboikotte: OPEC het ŉ verbod op die verkoop van olie aan Suid-
   Afrika geplaas (Suid- Afrika het ŉ ekonomiese resessie gedurende die 1980’s
   beleef)/Ierse werkers het geweier om vrugte uit Suid-Afrika te hanteer/Invoer van
   natuurlike produkte uit Suid-Afrika – steenkool, yster, staal – is verbied
 Disinvestering: In die 1980’s het buitelandse beleggings met 30% gedaal/Teen
   1980 het Brittanje alreeds van die Simonstad marinewerf(hawe) onttrek/General
   Motors en Barclays Bank het uit Suid-Afrika onttrek/In die 1980’s het die Suid-
   Afrikaanse ekonomie gesukkel omdat beleggers die land verlaat het/Die
   uitwerking van die AAM-protesaksie het ŉ negatiewe effek op die Suid-Afrikaanse
   regering gehad
 Tussen 1985 en 1990 het meer as 200 Amerikaanse maatskappye uit Suid-Afrika
   onttrek/Die Universiteit van Kalifornië het beleggings van meer as drie miljoen
   dollars uit Suid-Afrika onttrek

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                   GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2020)

    Sanksies: In 1985 het die Amerikaanse Bank Chase Manhattan Bank bande met
     Suid-Afrika verbreek; die Johannesburgse Aandelemark (JSE) het vir vier dae
     gesluit/Die waarde van die rand het met 35% gedaal van 54 tot 34 sent teenoor
     die dollar)/In 1986 het die VS Kongres ŉ wet aanvaar wat alle nuwe beleggings
     en lenings in Suid-Afrika verbied het
    Groot maatskappye soos General Electric, Pepsi Cola, General Motors, Mobil en
     IBM het hul aktiwiteite in Suid-Afrika gestop/Die VSA het gedreig om wapen-
     verkope aan lande wat wapens aan Suid-Afrika verskaf te staak/In 1986 het die
     Anti-Apartheid Wet van die VSA veroorsaak dat Europa en Japan sanksies teen
     Suid-Afrika instel; Internasionale banke het vertroue in Suid-Afrika se ekonomie
     verloor
     In 1982 het die Verenigde Nasie (VN) apartheid veroordeel en vir sanksies teen
     SA gevra
    In 1985 het die Europese Ekonomiese Gemeenskap nuwe beleggings in Suid-
     Afrika verbied
    In 1988 het een vyfde van Britse maatskappye uit SA as gevolg van druk van
     aandeelhouers onttrek/Barclays Bank het sy aandele verkoop as gevolg van druk
     van aandeelhouers/Die Suid-Afrikaanse ekonomie het aanhou stagneer en het
     slegs groei van 1,1% getoon
    Vrylating van Mandela-veldtog: (Wembley Stadium/Verenigde Nasies/VN
     Sekuriteitsraad en VN Algemene Vergadering maak ŉ beroep vir die vrylating van
     Nelson Mandela)
    Die rol van internasionale vakbonde: Die AAM in Europa en Australië/Liverpool
     dokwerkers/Finland se Transport Werkersvereniging stel ŉ verbod op handel met
     Suid-Afrika
    Dit het veroorsaak dat SA groot ekonomiese probleme ondervind het en
     onderhandelings in alle erns met die vryheidsorganisasies in SA begin het
    Die rol van Frontliniestate
    Enige ander relevante antwoord

Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.                           [50]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2020)                  GESKIEDENIS V2                                     19

VRAAG 5:        DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN DIE
                AANVAARDING VAN DIE VERLEDE: ONDERHANDELDE
                SKIKKING EN DIE RNE

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]

SINOPSIS
Kandidate moet krities bespreek hoe Suid-Afrika se pad na demokrasie deur
verskillende uitdagings, probleme en struikelblokke beïnvloed is, maar dit was die
gees van intense onderhandelinge, besliste leierskap en toewyding wat uiteindelik tot
die geboorte van ŉ demokratiese bedeling in 1994 gelei het.

HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit.
 Inleiding: Kandidate moet ŉ standpunt inneem en aandui hoe die gees van
  intense onderhandelinge, besliste leierskap en toewyding wat uiteindelik tot die
  geboorte van ŉ demokratiese bedeling in 1994 gelei het.

UITBREIDING
 De Klerk kom aan bewind in 1989 – kort agtergrond
 De Klerk se toespraak in die parlement op 2 Februarie 1990 (Politieke leierskap)
 Vrylating van Mandela en die ontbanning van die ANC, PAC en SACP
 Verwydering van beperkings op COSATU, AZAPO ens. (Politieke leierskap en
   toewyding)
 Grootte Schuur-minuut, 2 Mei 1990 (ANC en NP ontmoet; ANC delegasie gelei
   deur Nelson Mandela; NP delegasie gelei deur FW de Klerk (Politieke leierskap
   en toegewydheid)
 Apartheid wetgewing herroep, soos die Wet op Afsonderlike Geriewe
   (Politieke leierskap en toewyding)
 Pretoria-minuut, 6 Augustus 1990 (Opskorting van die gewapende stryd deur die
   ANC)
 KODESA 1 (19 politieke partye, uitsluitend AZAPO, KP en PAC; 300
   verteenwoordigers ontmoet) (Politieke leierskap en toewyding)
 Geweld breek uit in sommige dele van die land, soos die Witwatersrand en Natal
   Slegs wittes-referendum en die impak daarvan (Maart 1992) (Politieke leierskap)
 KODESA 2 (2 Mei 1992 stort in duie); partye kon nie ooreenkom oor nuwe
   grondwet en tussentydse regering nie (Politieke leierskap en toewyding)
 NP wou minderheidsveto gehad het terwyl die ANC ‘n tussentydse regering vir
   nie langer as 18 maande gehad het nie en eenvoudige meerderheidsregering
 Boipatong-slagting en sy gevolge (17 Junie 1992)
 Bhisho-slagting het die onderhandelingsproses laat skeef loop (7 September
   1992)
 Memorandum van Verstandhouding tussen Roelf Meyer en Cyril Ramaphosa
   geteken (Politieke leierskap en toewyding)
 Sluipmoord van Chris Hani (10 April 1993) en die impak daarvan op Suid-Afrika
   (Politieke leierskap)
 Veelpartyonderhandelingsforum (Politieke leierskap en toewyding)
 Bestorming van die Wêreldhandelsentrum deur die regses (AWB) en die gevolge
   daarvan
 Toenemende geweld – rollende massa-aksie (i.e. Boipatong, Bisho, ens.)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                  GESKIEDENIS V2                    (EC/SEPTEMBER 2020)

    Sonsondergangsklousule voorgestel deur Joe Slovo breek onderhandelings
     dooiepunt (Politieke leierskap en toewyding)
    Verkiesingsdatum aangekondig, 27 April 1994 (Politieke leierskap)
    ANC wen verkiesing en Mandela word die eerste swart Suid-Afrikaanse president
    Enige ander relevante antwoord

Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
 (EC/SEPTEMBER 2020)                   GESKIEDENIS V2                                      21

VRAAG 6:      DIE EINDE VAN DIE KOUE OORLOG EN ’N NUWE WÊRELDORDE: DIE
              GEBEURE VAN 1989.
[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]
SINOPSIS
Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie saamstem met die stelling en aandui of
dit die ineenstorting van die Sowjetunie in 1989 was wat aansienlik bygedra het tot die
politieke transformasie wat in Suid-Afrika plaasgevind het.
HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
 Inleiding: Kandidate moet ŉ standpunt inneem en aandui of dit die ineenstorting van
  die Sowjetunie was wat aansienlik bygedra het tot die politieke transformasie wat in
  Suid-Afrika plaasgevind het .
UITBREIDING
 Gorbachev se Glasnost- en Perestroika-hervormingsbeleide
 Teen die einde van 1989 het die Sowjetunie gedisintegreer en die gevolge daarvan
 Die kommunistiese regimes in Oos-Europa stort ineen
 Veranderinge in die wêreld het tot druk op die apartheidsregering geplaas om met
  veranderinge te begin
 Die ineenstorting van kommunisme het beide die Nasionale Party en die ANC
  geaffekteer
 Die Nasionale Party was nou bereid om met die ANC te onderhandel
 Die Nasionale Party se vrees van ‘n kommunistiese beheerde ANC het nou
  ongegrond gelyk
 Na die val van kommunisme in die USSR het die ANC nie verdere ondersteuning van
  die Sowjetunie ontvang nie
 Die ANC kon nie langer op die Sowjetunie vir ekonomiese en militêre ondersteuning
  staatmaak nie
 Die val van USSR ontneem die ANC van sy hoofbron van ondersteuning (finansieel;
  militêr, moreel en die gevolge daarvan)
 Die Nasionale Party se bewering dat dit as ŉ ‘skans’ optree teen kommunistiese
  uitbreiding in Suider-Afrika, het onrealisties geword
 Westerse wêreldmagte ondersteun die idee dat Suid-Afrika sy probleme vreedsaam
  en demokraties op kan oplos
 Dit het duidelik geword dat die voortgesette onderdrukking van swart Suid-Afrikaners
  deur die apartheidsregering nie gehandhaaf kon word nie en politieke onstabiliteit tot
  gevolg kon het
 Die regering het begin glo dat hervorming nodig was en moes die ontwikkeling van ‘n
  sterk middelklas insluit wat as ŉ ‘teenvoeter teen die rewolusie’’ sou dien
 Invloedryke lede van die Nasionale Party het besef dat apartheid nie die antwoord op
  die behoeftes van wit kapitalistiese ontwikkeling was nie
 Die Slag van Cuito Cuanavale en die gevolge daarvan
 Die sekuriteitsmagte en noodtoestand het nie lokasie-opstande gestop nie
 Teen die laat 1980’s was Suid-Afrika in ŉ toestand van ekonomiese depressie
 Die rol van besigheidsleiers in Suid-Afrika se politieke transformasie
 PW Botha het ŉ beroerte gehad en is deur FW de Klerk opgevolg

 Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
 22                                 GESKIEDENIS V2                     (EC/SEPTEMBER 2020)

 FW de Klerk het besef dat in ŉ Suid-Afrika politieke verknorsing is en het begin
  aanvaar dat die swart Suid-Afrikaners se stryd teen apartheid nie ŉ sameswering was
  wat vanaf Moskou gereël word nie
 Dit het De Klerk in staat gestel om met die bevrydingsorganisasies te onderhandel
 Op 2 Februarie 1990 het De Klerk ‘ ŉ nuwe regverdige grondwetlike bedeling’
  aangekondig
 De Klerk ontban alle anti-apartheidsorganisasies, insluitend die ANC, PAC en die
  Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party
 Dit het die einde van apartheid en die begin van die onderhandelingsproses aangedui
 Enige ander relevante antwoord                                                             [50]

Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.
                                                                           TOTAAL:           150

 Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

## Related documents

- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [History P2 Nov 2020 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-memo-afr/e09773f8-40ed-4035-95b4-97ea4e82c442) — History · Memo · 2020 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 SEPT2015 MEMO (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept2015-memo-afr/9b4b0c56-0d1c-480b-8ab5-b260d75b5222) — History · Memo · 2015 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2017-afrikaans/b9dc10fb-ad07-4300-abc2-a509afb2c30f) — History · QP · 2017 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — History · Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — History · QP · 2024 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [Gr 12 History P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN JUNIE 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-junie-2023-afrikaans/6fec864f-931f-4143-acac-b498e2a5f304) — Addendum · 2023 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
