# History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 QP (Sesotho)

> Grade 12 History Paper 2 question paper from the Eastern Cape Mock Exam 2023 (Sesotho), 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2023-sesotho/91f70f9b-d6e1-4608-a28d-085ccf571873
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Sesotho
- Document type: Question paper
- Year: 2023
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2023 QP (Sesotho)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2023-sesotho/91f70f9b-d6e1-4608-a28d-085ccf571873)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2023 · sesotho. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2023 Sesotho](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2023-sesotho/478b2586-d05f-4248-a960-3b5c744dc151) — Addendum · 2023 · Sesotho

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NATIONAL
                  SENIOR CERTIFICATE

                      KEREITI YA 12

                     LOETSE 2023

                      HISTORI P2

MATSHWAO:   150

NAKO:       Dihora tse 3

            Pampiri ena e na le maqephe 9 ha mmoho le
               atentamo e nang le maqephe a 14.

### Page 2

2                                      HISTORI PAMPIRI YA 2                   (EC/LOETSE 2023)

DITAELO LE TLHAHISOLESEDING

1.     Pampiri ena ya dipotso e na le KAROLO ya A le KAROLO ya B mme e
       ipapisitseng le moralo wa ditaba o behilweng tokomaneng ya CAPS.

       KAROLO A: DIPOTSO TSE THEHILWENG MOHLODING

       POTSO YA 1:          CIVIL RESISTANCE, KA BO 1970 Ho YA HO BO 1980:
                            AFRIKA BORWA

       POTSO YA 2:          HO TLA HA TEMOKRASI AFRIKA BORWA LE HO
                            TLWAELANA LE MAEMO A NAKO E FETILENG

       POTSO YA 3:          PHELETSO YA NTWA E BIPILENG LE TAOLO YA
                            LEFATSHE LE LETJHA, 1989 HO FIHLELA JWALE

       KAROLO YA B: DIPOTSO TSA MOQOQO

       POTSO YA 4:          CIVIL RESISTANCE, KA BO 1970 HO YA HO BO
                            1980:AFRIKA BORWA: MATHATA A APARTEITI KA BO
                            1980

       POTSO YA 5:          HO TLA HA TEMOKRASI AFRIKA BORWA LE HO
                            TLWAELANA LE MAEMO A NAKO E FETILENG:
                            SETLELEMENT E BUISANWENG LE GNU

       POTSO YA 6:          PHELETSO YA NTWA E BIPILENG LE TAOLO YA
                            LEFATSHE LE LETJHA: DIKETSAHALO TSA 1989

2.     KAROLO ya A e na le dipotso tse THARO tse thehilweng mehloding. Mehlodi
       e hlokehang ho araba dipotso tsena e ka fumaneha ho ATENTAMO.

3.     KAROLO ya B e na le dipotso tse THARO tsa moqoqo:

4.     Araba dipotso tse THARO ka tsela e latelang:

       4.1.     Bonyane e le NNGWE e tla tlameha ho ba potso e thehilweng
                mohloding mme bonnyane e le NNGWE e be potso ya moqoqo.

       4.2      Potso ya BORARO e ka ba potso e thehilweng mohloding kapa ya
                moqoqo.

5.     O eletswa hore o sebedise bonnyane hora e le NNGWE potsong ka nngwe.

6.     Ha o araba dipotso, o lokela ho sebedisa tsebo ya hao, bokgoni le temohisiso.

7.     O tla ipeha ka mosing ka ho ngola mehlodi e le dikarabo

8.     Nomora dikarabo tsa hao ka nepo ho latela mokgwa wa ho nomora o
       sebedisitsweng pampiring ena ya dipotso.

9.     Ngola ka mongolo o makgethe, o balehang.

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                            Phetla

### Page 3

(EC/LOETSE 2023)                     HISTORI PAMPIRI YA2                                       3

KAROLO YA A: DIPOTSO TSE THEHILWENG MEHLODING

Bonnyane araba potso e le nngwe karolong ena mme o se fete dipotso tse PEDI.
Mehlodi o tla e sebedisa ho araba dipotso tsena o tla e fumana ho ATENTAMO.

POTSO YA 1:         MOKGATLO WA BASEBETSI AFRIKA BORWA (COSATU) O
                    HANYETSANE LE MMUSO WA APARTEITI JWANG
                    DILEMONG TSA BO 1980?

Bala Mehlodi ya 1A, 1B, 1C le 1D mme o arabe dipotso tse latelang.

1.1      Sheba Mohlodi wa 1A.

         1.1.1     Hlalosa lentswe lena trade union ka mantswe a hao.          (1 x 2)   (2)

         1.1.2     Hobaneng o nahana hore ho dumella mokgatlo wa basebetsi
                   semolao ha ho a ka ha fana ka ditholwana tse lebeletsweng ke P
                   W Botha?                                                (1 x 2)       (2)

         1.1.3     Fana ka mekgatlo e MERARO ya ntshetsopele ya basebetsi e
                   neng e le teng pele ho thehwa COSATU.               (3 x 1)           (3)

         1.1.4     Tshwaela ka se bolelwang ke mantswe ana, ‘Dilemo tsa bo 1980
                   di tla kenngwa historing jwalo ka motsotso o sa tlo lebaleha
                   twantshong ya aparteiti.”                                   (2 x 2)   (4)

1.2      Bala Mohlodi wa 1B.

         1.2.1     Hlwaya mekgwa e MMEDI ya boipelaetso ho tloha mohloding e
                   neng e sebediswa ke COSATU ho tswela peIe ka ‘rolling mass
                   action.’                                               (2 x 1)        (2)

         1.2.2     Qotsa bopaki ho tloha mohloding bo bontshang batho ho tloha
                   mafapheng ohle a bophelo ba tshehetsa letsholo la Stay Away le
                   etsahetseng ka la 1 Motsheanong1986                     (1 x 2)       (2)

         1.2.3     Tshwaela ka hore na hobaneng COSATU e ile ya thakgola
                   ‘Letsholo la Living Wage’.                           (2 x 2)          (4)

         1.2.4     Hlalosa bohlokwa ba mohlodi ona ho borahistori ba ithutang
                   kganyetso ya aparteiti ke COSATU ka dilemo tsa bo 1980.
                                                                            (2 x 2)      (4)

1.3      Sheba Mohlodi wa 1C.

         1.3.1     Ke efe melaetsa e bontshitsweng phousteng malebana le ho
                   lwanela ditokelo tsa basebetsi Afrika Borwa?          (2 x 2)         (4)

         1.3.2     Fana ka ditseko tse THARO tse boletsweng ke COSATU
                   phousteng ‘Living Wage Campaign.’                  (3 x 1)            (3)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                              Phetla

### Page 4

4                                      HISTORI PAMPIRI YA 2                 (EC/LOETSE 2023)

1.4      Bapisa Mehlodi 1B le 1C. Hlalosa hore tlhahisoleseding mohloding wa
         1B hore e tshehetsa jwang bopaki ho mohlodi wa 1C mabapi le tema e
         bapetsweng ke COSATU ka dilemo tsa bo 1980.                     (2 x 2)       (4)

1.5      Bala Mohlodi wa 1D.

         1.5.1    Bolela hore mmuso o sebeditse jwang taba ya mahatammoho ho
                  ya ka mohlodi?                                       (2 x 1)         (2)

         1.5.2    Hobaneng o nahana hore mmuso o ile wa araba ka sheshe ho
                  COSATU le metswalle ya yona?                         (2 x 2)         (4)

         1.5.3    Hlalosa lentswe lena state of emergency moelelong wa mehato
                  ya repressive e nkuweng ke mmuso wa aparteiti.         (1 x 2)       (2)

1.6      O sebedisa tlhaisoleseding le mehlodi e amehang le tsebo ya hao, ngola
         seratswana sa mela e ka bang ROBEDI (mantswe a ka bang 80), o hlalosa
         hore COSATU e hanyetsane jwang le mmuso wa kgatello ka dilemo tsa bo
         1980.                                                                        (8)
                                                                                     [50]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                          Phetla

### Page 5

(EC/LOETSE 2023)                     HISTORI PAMPIRI YA2                                      5

POTSO YA 2:         KOMESHENE YA NNETE LE POELANO (TRC) E ATLEHILE JWANG
                    HO TLISENG POELANO LE HO FOLA HO MAAFIKA BORWA?

Bala Mehlodi 2A, 2B, 2C le 2D ho araba dipotso tse latelang.

2.1      Bala Mohlodi wa 2A.

         2.1.1      Mosebetsi o moholo wa ANC ka mora dikgetho tsa 1994 ho ya
                    ka mohlodi e ne e le ofe?                            (1 x 2)           (2)

         2.1.2      Tshwaela ka se bolelwang ke Mandela polelong ena, “Ho ne ho
                    se bobe bo neng bo hloilwe ke lefatshe jwalo ka aparteiti.”
                                                                                (2 x 2)    (4)

         2.1.3      O nahana hore hobaneng ANC e ile ya sebedisa leano la
                    ‘tshwarelo ntle le tebalo’?                           (2 x 2)          (4)

         2.1.4      Qotsa bopaki ho tloha mohloding bo hlalosang maikemisetso a
                    TRC.                                                  (2 x 1)          (2)

2.2      Sheba Mohlodi wa 2B.

         2.2.1      O nahana hobaneng Riefaat Hattas a ne a batla ho fana ka
                    bopaki ka mahatammoho a lebalehileng?                  (1 x 2)         (2)

         2.2.2      Hlalosa lentswe interrogation ho ya ka moelelo wa ho mamelwa
                    ha TRC.                                                (1 x 2)         (2)

         2.2.3      Ho ya ka mohlodi hobaneng Riefaat a ile a ya sebakeng sa
                    temalo?                                                (2 x 1)         (2)

         2.2.4      Ho ya ka mohlodi e ne e le efe ntwa ya letsatsi le letsatsi ya
                    baithuti?                                                    (2 x 1)   (2)

         2.2.5      Hlalosa ho tshepahala ha mohlodi ho borahistori ba ithutang ho
                    mamelwa ha TRC.                                           (2 x 2)      (4)

2.3      Sheba Mohlodi wa 2C.

         2.3.1      Ho ya ka mohlodi hobaneng ha mmuso wa Afrika Borwa o ne o
                    le tlasa tlhaselo?                                  (2 x 1)            (2)

         2.3.2      Hlalosa reparations ka mantswe a hao.                        (1 x 2)   (2)

         2.3.3      Qotsa bopaki ho tloha mohloding boo Mopresidente Thabo
                    Mbeki a bileng le kgwao hore mmuso o lefe ditlhapiso ho motho
                    ka mong.                                                (1 x 2)        (2)

         2.3.4      Hlalosa se bolelwang ke mantswe ana ‘Ha re a ka ra lwanela
                    tjhelete, empa tjhelete e beha ntho e nang le boleng bophelong
                    ba ka’ moelelong wa reparations.                         (1 x 2)       (2)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                Phetla

### Page 6

6                                      HISTORI PAMPIRI YA 2                   (EC/LOETSE 2023)

2.4.     Bala Mohlodi wa 2D.

         2.4.1    Ke melaetsa efe e bontshitsweng setshwantshong ho ya ka
                  reparation?                                             (2 x 2)         (4)

         2.4.2    Hlalosa se bolelwang ke mantswe ana, RE KWETSE HO YA HO
                  ILE. O TLA THUSWA FENSTERENG E LATELANG’ ho ya ka
                  moelelo wa reparations.                              (1 x 2)            (2)

2.5      Bapisa mehlodi 2C le 2D. Hlalosa kamoo bopaki bo mohloding wa D bo
         tshehetsang tlhahisoleseding ho mohlodi wa 2C malebana le porosese ya
         reparation ya mahlatsipa a tlhekefetso ya ditokelo tsa botho ke mmuso.
                                                                             (2 x 2)      (4)

2.6      O sebedisa tlhahisoleseding ho mehlodi e amehang le tsebo ya hao, ngola
         seratswana sa mela e ROBEDI (mantswe a ka bang 80) o hlalosa kamoo
         Komeshene ya Nnete le Poelano TRC e atlehileng ka teng ho tllisa poelano
         le ho fola ho maAfrika Borwa.                                                   (8)
                                                                                        [50]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                            Phetla

### Page 7

(EC/LOETSE 2023)                     HISTORI PAMPIRI YA2                                       7

POTSO YA 3:         KE TSHUSUMETSO EFE EO MULTI-NATIONAL CORPARATION
                    (MNC) E BILENG LE YONA MMARAKENG WA LEFATSHE?

Bala Mehlodi ya 3A, 3B, 3C le 3D ho araba dipotso tse latelang.

3.1     Bala Mohlodi wa 3A.

        3.1.1      Ho ya ka mohlodi re ka buisana le ho arolelana ka setso sa e mong
                   ho e mong jwang?                                             (2 x 1)      (2)

        3.1.2      Hlalosa lentswe globalisation ka mantswe a hao.               (1 x 2)     (2)

        3.1.3      O sebedisa tlhahisoleseding e mohloding le tsebo ya hao, hlalosa
                   hore globalisation e kentse phapanyetsano ya setso jwang pakeng
                   tsa dinaha.                                                  (1 x 2)      (2)

        3.1.4      Tshwaela ka hore hobaneng ha globalisation e sa kwala sekgeo
                   pakeng tsa dinaha tse ruileng le tse futsanehileng.        (1 x 2)        (2)

3.2     Sheba Mohlodi wa 3B.

        3.2.1      Ho ya ka mohlodi, hobaneng ho bile boima ho mebuso ho laola
                   Multi-National Corporation (MNC) ho globalisation?        (2 x 1)         (2)

        3.2.2      Hlalosa Multi-National Corporations (MNC) ho ya ka moelelo wa
                   globalisation.                                              (1 x 2)       (2)

        3.2.3      Tshwaela hore hobaneng mebuso e mengata e ne e tshaba
                   kgonahalo ya ho ikgula ha MNC dinaheng tsa bona.               (2 x 2)    (4)

        3.2.4      Bolela dinaha tse PEDI ho tloha mohloding moo ntlokgolo ya MNC e
                   leng hona teng.                                            (2 x 1)        (2)

3.3     Sheba Mohlodi wa 3C.

        3.3.1      Hlalosa melaetsa e fetisitsweng ke raditshwantsho mabapi le
                   dipehelo tsa basebetsi ba hirilweng ke Multi-National Corporations.
                                                                                 (2 x 2)     (4)

        3.3.2      Qotsa bopaki ho tswa mohloding bo bontshang hore basebetsi ba
                   ne ba se na lentswe sebakeng sa mosebetsi.               (1 x 2)          (2)

        3.3.3      Tshwaela ka mefokolo ya mohlodi ho borahistori ba ithutang
                   dipehelo tsa basebetsi ba hirilweng ke Multi-National Corporations.
                                                                                 (2 x 2)     (4)

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                                 Phetla

### Page 8

8                                      HISTORI PAMPIRI YA 2                   (EC/LOETSE 2023)

3.4    Bala Mohlodi wa 3D.

       3.4.1    Ho ya ka mohlodi, ke eng e hlahiswang ke Nike?               (1 x 2)     (2)

       3.4.2    O nahana hore hobaneng bahlahisi ba Nike ba ne ba sebedisa
                sweatshops le khiro ya bana dihlahisweng tsa bona?       (2 x 2)         (4)

       3.4.3    Fana ka ditseko tse PEDI tsa basebetsi ba Vietnam tseo ba di
                entseng ka fektri ya Nike.                                   (2 x 1)     (2)

       3.4.4    Hlalosa hore o nahana hobaneng ha Nike e sa dumella Workers’
                Rights Consortium (WRC) ho hlahloba difeme tse tlasa kontraka.
                                                                           (1 x 2)       (2)

3.5    Sheba Mehlodi 3C le 3D. Hlalosa kamoo bopaki bo mohloding wa 3C bo
       tshehetsang tlhahisoleseding ho mohlodi wa 3D mabapi le tshwaro ya
       basebetsi ke Nike.                                                 (2 x 2)        (4)

3.6    O sebedisa tlhahisoleseding mehloding e amehang le tsebo ya hao, ngola
       seratswana sa mela e ka bang ROBEDI (mantswe a ka bang 80) o hlalosa
       ditlamorao tseo Multi-National Corporations e bileng le tsona ho mmaraka
       wa lefatshe.                                                                     (8)
                                                                                       [50]

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                            Phetla

### Page 9

(EC/LOETSE 2023)                     HISTORI PAMPIRI YA2                                  9

KAROLO B: DIPOTSO TSA MOQOQO

Araba bonnyane potso e le NNGWE, empa o se fete dipotso tse PEDI karolong ena.

Moqoqo wa hao o lokela ho ba bolelele ba maqephe a ka bang THARO.

POTSO YA 4:         CIVIL RESISTANCE, KA BO 1970 HO YA HO BO 1980:
                    AFRIKA BORWA: MATHATA A APARTEITI KA BO 1980

Hlalosa hore filosofi ya Black Consciousness e bile le kgahlamelo e kae ho baithuti,
baahi le basebetsi ho phephetsa mmuso wa aparteiti Afrika Borwa dilemong tsa
bo1960 le 1970.

Tshehetsa ntlhakemo ya hao ka ho sebedisa bopaki bo amehang.                           [50]

POTSO YA 5:         HO TLA HA DEMOKRASI AFRIKA BORWA LE HO
                    TLWAELANA LE MAEMO A NAKO E FETILENG

Ke ka boitlamo le boitelo ba bankakarolo ba fapaneng ho ileng ha fedisa merusu e
neng e tswela pele Afrika Borwa mme ya betla tsela e yang ho Demokrasi Afrika
Borwa ka 1994.

Na o dumellana le polelo ee? Tshehetsa ntlhakemo ya hao ka ho sebedisa bopaki
bo amehang.                                                                            [50]

POTSO YA 6:         PHELETSO YA NTWA E BIPILENG LE TAOLO YA LEFATSHE
                    LE LETJHA: DIKETSAHALO TSA 1989

Sekaseka ka botebo hore diphetoho tsa Gorbachev di ile tsa etella pele ho putlama
ha communism le ho tlisa diphetoho dipolotiking tsa Afrika Borwa ho tloha ka 1989.

Sekseka polelo ena. Tshehetsa ntlhakemo ya hao ka tshebediso ya bopaki bo
amehang.                                                                               [50]

                                                              MATSHWAO KAOFELA:        150

Difuperweng tsa pampiri ena di se sebediswe ntle le tumello                            Phetla

## Related documents

- [HISTORY P2 QP SEPT 2018 Afr D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-sept-2018-afr-d/6e5a4a14-b9fd-4574-819d-b440ed12a5a3) — History · QP · 2018 · Afr
- [GR12 HIST P2 Sept2017 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-hist-p2-sept2017-qp-eng/a9e68a30-4308-449a-b46f-d8e2efa233d8) — History · QP · 2017 · Eng
- [Gr12 HIST P2 S16 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-hist-p2-s16-qp-eng/f7730ddc-8b15-401a-a609-87d42709fe80) — History · QP · 2016 · Eng
- [HISTORY P2 ADD GR12 SEPT2014 (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-add-gr12-sept2014-afr/eed60833-7a75-4958-a8dd-2cab09ac22e9) — History · QP · 2014 · Afr
- [HIST P2 S12 QP Eng(Add)](https://www.hlayiso.com/library/hist-p2-s12-qp-eng-add/10436d74-809f-4784-abf1-aa645bca6c60) — History · QP · 2012 · Eng
- [History P2 Nov 2023 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2023-addendum-eng/115e775e-ffa7-4295-a812-c3f541a7b7bb) — History · Addendum · 2023 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [History P1 May June 2022 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2022-addendum-eng/26551f4a-326d-4c97-be6f-e9e99fb1dd32) — Addendum · 2022 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN SEPT2021 XHOSA D](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept2021-xhosa-d/4bbeb586-4f86-452f-89fb-d02e54f4905d) — Addendum · 2021
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN SEPT2021 XHOSA ENG D](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept2021-xhosa-eng-d/cefc0a5a-5d17-4d03-8a93-a5a577816361) — Addendum · 2021 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
