# History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2014 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2014 (Afrikaans), 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept-2014-memo-afr/6907fae0-8b88-4b9a-be2d-d846f8388429
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2014
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2014 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept-2014-memo-afr/6907fae0-8b88-4b9a-be2d-d846f8388429)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2014. Memorandum, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                       NASIONALE
                   SENIOR SERTIFIKAAT

                          GRAAD 12

                    SEPTEMBER 2014

                     GESKIEDENIS V2
                      MEMORANDUM

PUNT:   150

                  Hierdie memorandum bestaan uit 21 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                   GESKIEDENIS V2                       (SEPTEMBER 2014)

 1.   BRONGEBASEERDE-VRAE

 1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
     ontwikkel:

      KOGNITIEWE             HISTORIESE VAARDIGHEDE                 GEWIGSTOE
      VLAKKE                                                        KENNING VAN
                                                                    VRAE
      VLAK 1             Onttrek inligting uit die bronne
      (V1)               Selekteer en organisasie van                  30%
                          relevante inligting uit bronne                (15)
                        ● Definieer historiese begrippe/terme
      VLAK 2             Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                        40%
      (V2)               Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                        (20)
                         Analiseer bewyse uit bronne
      VLAK 3 (V3)        Interpreteer en evalueer bewyse uit
                           die bronne
                         Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                           betroubaarheid, eensydigheid en
                                                                         30%
                           beperkings vas te stel
                                                                         (15)
                         Vergelyk en kontrasteer
                           interpretasies en perspektiewe in die
                           bronne en kom tot onafhanklike
                           gevolgtrekking

 1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde-vrae geassesseer
     word:

       By die nasien van alle brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
        enige ander geldige en toepaslike standpunte, argumente, bewyse of
        voorbeelde.
       Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan
        die vereistes van die vraag voldoen is.
       In die nasienriglyne word die vereistes van die vraag (vaardighede
        waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
        kursiefgedrukte skrif aangedui.

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                     GESKIEDENIS V2                                           3

2.     OPSTELTIPE-VRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:

      
             wyse te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer,
             organiseer en bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik

             bewyse en n slot het.

2.2   Nasien van opstelvrae:

         Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word
                                   yŉ
         Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of
                        ê                        y ŉ riglyn vir
                     ŉ
         By die assesering van die opsteltipe-vrae moet kandidate krediet kry vir
          enige ander relevante antwoord.

2.3   Globale assessering van ŉ opstel

      Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
      benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal
      bepunt sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie
      benadering                               ŉ     viduele mening aan te bied deur
                                                       y      ŉ
                                                                        ‘    ’
      te skryf om ŉ beter punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook
      ontmo           ‘      -           ’
      die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van
      opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse.
      Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese
      assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien
      die klem op die volgende val:
                         /                  ŉ
       Die toepaslike seleksie van feitlike bewyse om sodanige argument te
          ondersteun
       Die leerder se interpretasie van die vraag

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                    GESKIEDENIS V2                          (SEPTEMBER 2014)

 2.4    Assesseringsprosedures van die opstel

        2.4.1    Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien
                 word.

        2.4.2    Tydens die eerste deurlees van die skryfwerk moet regmerkies
                                   ŉ                    (             ŉ
                 (bullet)              y                         (            ŉ
                          ) ŉ                       (              ŉ       )    ŉ
                 antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7
                 regmerkies wees.

        2.4.3    Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie
                 behoorlik gekontekstualiseer nie
                Verkeerde stelling
                Irrelevante stelling

                Herhaling                                                  R
                Analise                                                    A√
                Interpretasie                                              I√

 2.5    Die Matriks

        2.5.1 Gebruik die analitiese matriks in die nasien van die opstel

                                ŉ
                vrae (verwys na bladsy 5). By die nasien van uitgebreide skryfwerk
                met verwysing na bladsy 5, moet die gegewe kriteria in die matriks
                gebruik word. Beide die inhoud en die aanbieding moet in ag
                geneem word. ŉ P                       y      y
                en aanbieding gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

        (a)     Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter
                mate die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die
                matriks) vas te stel.
                                                        I      VLAK 4

        (b)     Die tweede deurlees van die skryfwerk sal die vlak (op matriks) van
                die aanbieding bepaal.
                                                       I        VLAK 4
                                                       A        VLAK 5

        (c)     Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.
                                         I         VLAK 4                   30 – 33
                                         A         VLAK 5

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
       (SEPTEMBER 2014)                                                     GESKIEDENIS V2                                                                                5

       NASIENMATRIKS VIR OPSTELTIPE-VRAE: DIE MATRIKS – 50

                                  VLAK 7                  VLAK 6                 VLAK 5                 VLAK 4               VLAK 3                VLAK 2               VLAK 1

                            Baie goed beplande
                            en gestruktureerde       Baie goed              Goed beplande en       Argument beplan en Toon soms bewys         Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING
                            opstel. Goeie sintese    beplande en            gestruktureerde        gestruktureer.       van 'n                om antwoord te       poging om die opstel
                            van                      gestruktureerde        opstel.                Bewyse tot 'n sekere gestruktureerde en    struktureer.         te struktureer nie.
                                                     opstel. 'n Relevante   Poog om 'n duidelike   mate gebruik om      beplande argument.
                            inligting. Het 'n goed                                                                                            Grootliks
                                                     argument is gevolg.    argument te            argument te          Poog om 'n
                            gebalanseerde,                                                         ondersteun. Slotsom argument vol te hou.   beskrywend of poog
                                                     Bewyse gebruik om      ontwikkel.
                            oorspronklike            die argument te                               bereik op grond van Gevolgtrekking nie     om argument te
                            argument ontwikkel                              Gevolgtrekking         bewyse.                                    ontwikkel. Geen
                                                     verdedig. Poog om 'n                                               duidelik ondersteun
                            met bewyse.              onafhanklike           gemaak uit bewyse                                                 poging om 'n
                                                                            om die argument te                          deur bewyse nie.
                            Argument                 gevolgtrekking uit                                                                       gevolgtrekking te
                            deurgaans volgehou       die bewyse te maak     ondersteun.                                                       maak nie.
                                                     om die argument te
                            en verdedig.
                                                     ondersteun.
INHOUD                      Onafhanklike
                            gevolgtrekking
                            gemaak uit bewyse
                            om die argument te
                            ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten volle              47–50                   43–46
relevant tot argument
wat gevolg is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie relevant             43–46                   40–42                  38–39
tot argument wat gevolg
is
VLAK 5
Vraag grotendeels
                                    38–39                   36–37                  34–35                 30–33                28–29
beantwoord. Inhoud
toereikend en relevant.

VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige                                                                  30–33                 28–29                26–27
weglatings of irrelevante
keuse van inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag, maar
beantwoord dit nie. Hou                                                                                  26–27                24–25                 20–23
soms nie verband met
die vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
                                                                                                                              20–23                 18–19                 14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad nie.                                                                                                                             14–17                 0–13
Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

       Kopiereg voorbehou                                                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                     GESKIEDENIS V2                         (SEPTEMBER 2014)

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:       WATTER ROL HET STEVE BIKO IN SUID-AFRIKA SE
               BEVRYDINGSTRYD GEDURENDE DIE 1970’s GESPEEL?

1.1    1.1.1   [Verduidelik historiese konsepte uit Bron 1A – V1]

               (a)        Wanneer mense onregverdig behandel word en hul
                           vryheid beperk word.
                          Mense hul basiese menseregte te weerhou.
                          Enige ander relevante verduideliking.        (1 x 2)            (2)

               (b)          ŉ                                              y
                           van swartes alleen kan plaasvind as die boeie van
                           minderwaardigheid en vrees verwyder is.
                          Enige ander relevante verduideliking.             (1 x 2)       (2)

       1.1.2   [Onttrekking van bewys uit Bron 1A – V1]

                    ANC
                    PAK                                                     (2 x 1)       (2)

       1.1.3   [Interpretasie van inligting uit Bron 1A – V2]

                    Alle-nie blanke mense moet verenig om teen apartheid te veg.
                    Biko wou mense bewus maak dat alle nie blankes in Suid-
                     Afrika onderdruk word.
                           ŉ                           y    SB
                     stryd teen apartheid.
                    Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 2)          (4)

       1.1.4   [Onttrekking van inligting uit Bron 1A – V1]

                    “O                        ŉ                   ”
                    “   SB                                                 noue
                     studentebasis.”
                    “S           – werkers, studente, onderwysers en die
                     werklose – het almal in die saal vergader.”
                    Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 1)          (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                       GESKIEDENIS V2                                         7

 1.2    1.2.1      [Interpretasie van inligting uit Bron 1B – V2]
                       Om swart mense op te hef.
                       Swartes mekaar help.
                       Werksgeleenthede te skep.
                       Self-onderhoudend te word.
                       Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 2 x 2)       (4)
        1.2.2      [Onttrekking van inligting uit Bron 1B – V1]
                   ●      Zimele Trustfonds
                   ●      Ginsberg Opvoedkundige Trust                        (2 x 1)       (2)
        1.2.3      [Interpretasie van inligting uit Bron 1B – V1]
                   ●      Zanempilo kliniek                                    (1 x 1)      (1)
        1.2.4      [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]

                   ●      Apartheidsregering was gekant teen die Swartbewussyn-
                          beweging.
                         Apartheid het die SB as ŉ bedreiging vir hul voorbestaan
                          gesien.
                         SB het apartheidsregering uitgedaag om apartheid te
                          beëindig.
                         Apartheidsregering nie bereid om hul mag te deel nie.
                         Apartheidsregering nie bereid om hul mag aan swartes af
                          te staan nie.
                         Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 2)      (4)
 1.3    1.3.1      [Onttrekking van inligting uit Bron 1C – V1]
                   ●      Wees trots
                         Selfvertroue te hê
                         Self-onderhoudend te wees
                         Enige ander relevante antwoord.                      (3 x 1)      (3)
        1.3.2      [Interpretasie en analise van bewyse uit Bron 1C – V3]
                   REGVERDIG
                    Beide Mandela en Biko was Afrikane/swart.
                    Beide Mandela en Biko het teen apartheid geveg.
                    Biko en die SB het die politieke leemte tydens die verbanning
                      van die ANC gevul.
                    Biko en die SB het die bevrydingsstryd tydens die verbanning
                      van die ANC lewendig gehou.
                    Enige ander relevante antwoord.
                   NIE-GEREGVERDIG
                    Mandela subjektief
                    Mandela het nie Biko goed geken nie.
                    Mandela was in die gevangenis gedurende die 1970’s.
                    Die SB het nie apartheid onmiddellik verwyder nie.
                    Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 2 x 2) (4)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                     GESKIEDENIS V2                           (SEPTEMBER 2014)

        1.3.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]

                     Hy het die jeug tot aksie teen apartheid gemobiliseer.
                     Die stigting van die SB het die politieke leemte in Suid-Afrika
                      gevul.
                     Biko het die stigting van studente-organisasies geïnisieer om
                      Aparteid teen te staan.
                     Hy het swartes gemotiveer om nie te vrees en ontslae te raak
                      van die gevoel van minderwaardigheid.
                     Biko      ŉ           in die aftakeling van apartheid gespeel.
                     Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)       (4)

        1.3.4   [Interpretasie van inligting vanuit Bron 1C – V2]

                     Om op te staan en onderdrukking te beveg.
                     Geestelike bevryding.
                     Om die ketting van onderdrukking teen apartheid te verbreek.
                ●     Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 2)           (4)

        1.3.5   [Interpretasie en evaluasie van bewyse uit Bron 1C – V3]

                Kandidate moet ŉ standpunt inneem en aandui of hulle
                SAAMSTEM of NIE-SAAMSTEM en hul antwoord motiveer.

                STEM SAAM
                ●   Apartheid was ŉ bose sisteem.
                   Apartheid lei tot swart onderdanigheid.
                   Beide Mandela en Biko het apartheid verwerp.
                   Biko se SB het bygedra tot die val van apartheid.
                   Enige ander relevante antwoord.

                STEM NIE SAAM NIE
                                                1980’
                    apartheid.
                   Ineenstorting van kommunisme het beide die ANC en NP tot
                    vredesonderhandeling gedwing.
                   Biko en die SB het geen verandering      1970’
                    teweeggebring.
                   Die UDF en vakbondbewegings het apartheid op sy knieë
                    gedwing.
                   Enige ander relevante antwoord.             (Enige 2 x 2)                (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                   GESKIEDENIS V2                                        9

 1.4    [Interpretasie en evaluering van bewyse van al die bronne – V3]

        Kandidate moet die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:

            Die SB het die bevrydingsstryd lewend gehou terwyl die ANC verban
             was (Bron 1A).
            SB het mense, studente, onderwysers en werkers verenig om teen
             Aparteid te veg (Bron 1A).
            Apartheid het teen alle swart mense gediskrimineer ongeag ras
             (Bron 1A)
            Ouers, werkers en studente gemobiliseer om SB-idees te versprei
             (Bron 1B)
            Selfhelpskemas is deur Biko opgerig en was deur swartes bestuur (Bron
             1B)
            M               B                            ŉ      S -Afrika (Bron
             1C)
            Biko se klem op selfonderhoudende skemas het swartes verenig
             (Bron 1C)
            Wys dat die SB deur die NP gevrees was.
            SB was beskou as ŉ verlenging van die doelwitte van die ANC
             (Bron 1C).
            Wys dat Biko vermoor is, maar sy nalatenskap duur voort (Bron 1C).
            Plakkaat bewys dat alhoewel hy vermoor was, sy idees voortduur.
            Enige ander geldige antwoord.                                               (8)

        G                                ŉ               .

        VLAK 1        G            y      ŉ              ê       Punte: 0 – 2
                       manier, bv. toon geen of min begrip oor
                       die rol van Biko in Suid-Afrika se
                       bevrydingsstryd.
                      Gedeeltelike gebruik van bewyse om oor
                       die onderwerp te skryf of kan nie oor die
                       onderwerp skryf nie.
        VLAK 2        Bewyse meestal relevant en hou verband     Punte: 3 – 5
                       met die onderwerp, bv. toon begrip oor die
                       rol van Biko in Suid-Afrika se
                       bevrydingsstryd.
                      G            y      ŉ
        VLAK 3        Gebruik relevante bewyse, bv. toon begrip Punte: 6 – 8
                       oor die rol van Biko in Suid-Afrika se
                       bevrydingsstryd.
                      B y            ŉ
                       die onderwerp.
                      G            y              ŉ
                       georganiseerde paragraaf wat begrip van
                       die onderwerp toon.                                            [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                    GESKIEDENIS V2                           (SEPTEMBER 2014)

 VRAAG 2:       TOT WATTER MATE WAS DIE WAARHEIDS-EN-
                VERSOENINGSKOMMISSIE WVK SUKSESVOL OM MET
                SUID-AFRIKA SE VERLEDE TE DEEL?

 2.1    2.1.1   [Verduideliking van historiese konsepte uit Bron 2A – V1]

                (a)     Rasse-segregasie
                        Diskriminasie teen mense gegrond op kleur, ras en
                         geslag.
                        Die skeiding van mense op ekonomiese, politieke en
                         sosiale vlak.
                        Enige ander relevante verduideliking.      (Enige 1 x 2)            (2)

                (b)     Toestaan van amptelike vrywaring vir misdade wat as
                         gevolg van politieke redes gepleeg is.
                        Enige ander relevante verduideliking.      (Enige 1 x 2)            (2)

        2.1.2   [Onttrekking van inligting uit Bron 2A – V1]

                      Om die oorsake en aard van grootskaalse menseregte-
                       skendings bloot te lê
                      Toestaan van amnestie
                      Openbaar alle relevante feite wat verband hou met geweld
                       wat gepleeg was
                      Herstel van menslike en burgerlike waardigheid.
                      Aanbeveling van vergoeding/amnestie
                      Enige ander relevante antwoord.               (Enige 4 x 1)           (4)

        2.1.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]

                      Baie haat/wantroue het onder die verskillende rasse
                       geheers.
                      Om die nuwe dispensasie in Suid-Afrika te laat werk.
                      Om verdere geweld te stop wat Suid-Afrika vir jare geteister
                       het.
                      Om die voortbestaan van die nuwe demokrasie te beveilig.
                      Enige ander relevante antwoord.                (Enige 1 x 2)          (2)

        2.1.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]

                      Slagoffer-vriendelik: Hulle toegelaat om afsluiting te vind en
                       ŉ geleentheid gebied om te vergewe.

                                                    OF

                     Oortreder-vriendelik: Hulle is nie tronkstraf toegedien nie vir
                      hul dade nie/amnestie was aan hulle toegestaan.          (1 x 2)       (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                       GESKIEDENIS V2                                        11

2.2    2.2.1       [Ontrekking van inligting uit Bron 2B – V1]

                   ●      Om amnestie te verkry.                                   (1 x 1)          (1)

       2.2.2       [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]

                         Slagoffers was die geleentheid gegun om aan oortreders te
                          verduidelik hoe hul wandade hulle geaffekteer het.
                         Oortreders het geleentheid gekry om die stories/verhale te
                          vertel.
                         Oortreders het kans gekry om vir amnestie aansoek te doen.
                         Slagoffers se families het die oortreder vergewe.
                         Slagoffers se families het vergoeding ontvang.
                         Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)          (4)

       2.2.3       [Interpretasie van inligting uit Bron 2B – V2]

                         Regstellende geregtigheid – gemik op die skade wat deur
                          politieke misdade gepleeg is, te herstel.
                         Strafbare geregtigheid – gemik op straf vir misdade wat gepleeg
                          is.                                                      (2 x 2)          (4)

       2.2.4       [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]

                         Sommige oortreders het nie die volle waarheid van hul
                          wandade onthul nie.
                         Sommige het geweier om voor die WVK te verskyn.
                         Sommige oortreders het geen berou oor hul wandade getoon
                          nie.
                         Hulle was ten gunste van strafbare geregtigheid.
                         Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 1 x 2)           (2)

       2.2.5       [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]

                       Mxenges
                       Seremanes
                       Khulumani-groep                                            (3 x 1)          (3)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                    GESKIEDENIS V2                         (SEPTEMBER 2014)

       2.2.6    [Interpretasie en evaluasie van bewyse uit Bron 2B – V3]

                Kandidate moet standpunt inneem en hul antwoord motiveer.

                GEREGVERDIG
                   Mense moet vir hul misdade gestraf word.
                   Oortreders moet nie met moord weg kom nie.
                   Geregtigheid kon nie vanaf slagoffers ontneem word nie.
                   Oortreders verantwoordelik gehou word vir hul wandade.
                   Enige ander relevante antwoord.

               NIE-GEREGVERDIG
                    Het nie die doelwitte van die WVK verstaan nie.
                    Gemik om die skade wat deur apartheid veroorsaak was te
                     herstel.
                    Gepoog om menseregte kultuur te herstel/regstel.
                    Enige ander relevante antwoord.               (Enige 2 x 2)         (4)

2.3    2.3.1    [Interpretasie van inligting uit Bron 2C – V2]

                     P.W. Botha het nie belang gestel in die doelwitte van die
                      WVK nie.
                     P.W. Botha het geweier om die menseregteskendings
                      tydens sy ampstermyn te ontbloot.
                     P.W. geweier om voor die WVK te verskyn.
                     Enige ander relevante antwoord.                 (Enige 2 x 2)      (4)

       2.3.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V1]

                      Aartsbiskop Desmond Tutu                             (1 x 2)      (2)

       2.3.3    [Interpretasie en evaluering van bewyse uit Bron 2C – V2]

                      Hulle het gevoel dat    WVK ŉ       j                 .
                      Sommige agente het gevoel dat hulle slegs bevele en
                       opdragte uitgevoer het.
                      Die WVK het meer gefokus op wandade wat deur
                       apartheidsagente gepleeg is.
                      PW B                        : “E
                                   ”
                      Enige ander relevante antwoord.             (Enige 1 x 2)         (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                      GESKIEDENIS V2                                       13

       2.3.4       [Skakel met bronne om hul bruikbaarheid, betroubaarheid,
                   eensydigheid en beperkings vas te stel – V3]

                   BETROUBAAR
                    Dit wys dat P.W. Botha geweier het om voor die WVK te getuig
                    Die WVK het geen wetlike mag gehad om iemand te dwing om
                      voor die WVK te verskyn nie.
                                ŉ    nie.
                    Die boodskap kan deur ander historiese bronne bekragtig word.
                    Enige ander relevante antwoord.
                   ONBETROUBAAR
                    Die spotprent verwys slegs na een persoon wat geweier het om
                      te getuig, maar daar was andere.
                    Sekondêre bron
                    Dit wys die siening van Shapiro oor die WVK.
                    Wys nie die redes vir P.W. Botha se weiering nie.
                    WVK         ŉ y              .
                    Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)       (4)
2.4    [Interpretasie en evaluasie van bewyse van al die bronne – V3]
       Kandidate kan op die volgende aspekte fokus in hul beantwoording van
       die vraag.
       SUKSES
       ● Bring versoening tussen wit/swart (Bron 2A)
        Dit het die haat tussen wit/swart verwyder
        Doelwit - vergewe sonder om te vergeet
                  - regstellende geregtigheid bevorder eenheid
                  - regstellende geregtigheid bevorder menseregte (Bron 2A)
        Amnestie toegestaan aan diegene wie hul stories onthul het (Bron 2B)
        Slagoffers vergewe hulle/vind afsluiting (Bron SB)
        Slagoffers is vergoed
        Baie mense getuienis afgelê (klein vissies) – (Bron 2C)
        Leiers van groot partye het uit gemis op die geleentheid om eenheid te
          verbeter deurdat hulle geweier het om getuienis af te lewer (Bron 2C)
        Verseker die oorlewing van die nuwe demokrasie
        Enige ander relevante antwoord
       MISLUKKINGS
       ● Het nie eenheid tussen blankes en swartes gebring nie (Bron 2B)
       ● V                    ŉ
       ● Sommige wou strafbare regverdigheid hê (Bron 2B)
       ● Oortreders moet word vir hul misdade gestraf
       ● Leiers van groot politieke partye het nie voor die WVK verskyn nie
       ● PW B                                         ê                  “
                                   ” (B     1C)
       ● FW        K                      ŉ        j            (wittes) was.
       ● IVP wie baie politieke misdade gepleeg het, het ook geweier om
          voor die WVK te verskyn
       ● Die ANC het gevoel dat die WVK die bevrydingsstryd gekriminaliseer het.
       ● Enige ander relevante antwoord.                                                   (8)
Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                    GESKIEDENIS V2                      (SEPTEMBER 2014)

G                                 ŉ

VLAK 1               G            y     ŉ               ê        Punte: 0 – 2
                      manier bv. toon geen of min begrip of die
                      WVK ’n sukses of mislukking was nie.
                     Gedeeltelike gebruik van bewyse om oor
                      die onderwerp te skryf of kan nie oor die
                      onderwerp skryf nie.
VLAK 2               Bewyse meestal relevant en hou verband      Punte: 3 – 5
                      met die onderwerp, bv. toon begrip of die
                      WVK ŉ sukses of mislukking was.
                     G            y     ŉ
VLAK 3               Gebruik relevante bewyse bv. toon ŉ         Punte: 6 – 8
                      deeglike begrip of die WVK ’n sukses of
                      mislukking was.
                     G            y                   ŉ
                      paragraaf wat begrip van die onderwerp
                      toon.                                                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                        GESKIEDENIS V2                                        15

VRAAG 3:       WATTER IMPAK HET GLOBALISASIE OP AFRIKA NA 1989
               GEHAD?

3.1    3.1.1       [Verduideliking van historiese konsep uit Bron 3A – V1]

                      Dit beskryf die manier waarin mense, idees en goedere
                       gouer en goedkoper rond regoor die wêreld beweeg.
                      Dit is die proses waarby die wêreld al hoe meer geïntegreerd
                       en verbind is – polities, ekonomies en kultureel.
                      Enige ander relevante verduideliking.             (Enige 1 x 2)       (2)

       3.1.2       [Onttrekking van bewys uit die Bron 3A – V1]

                      Die groei van groot maatskappye                         (1 x 2)       (2)

       3.1.3       [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]

                      Dit is meer winsgewend as kleiner ondernemings
                      Hulle was verantwoordelik vir 17% van wêreldhandel
                      200 transnasionale korporasies beheer nou 32% van
                       wêreldhandel                                  (Enige 2 x 1)           (2)

       3.1.4       [Interpretasie van inligting uit Bron 3A – V2]

                      Gevorderde tegnologie in vervoer maak afstand minder
                       belangrik.
                      Internet het nuus en inligting gouer regoor die wêreld
                       versprei.
                      Verdwyning van grense – minder handelsversperrings
                      Lei tot toenemende immigrasie van mense opsoek na
                       werksgeleenthede.
                      Enige ander relevante antwoord.                  (Enige 1 x 2)        (2)

       3.1.5       [Onttrekking van bewys uit Bron 3A – V1]

                   ●      Coca Cola          ●      McDonalds       ●     Lilly
                   ●      Camel              ●      Microsoft       ●     Pepsi
                   ●      Playboy            ●      Apple           ●     Shell
                   ●      Nike               ●      IBM             ●     EXXON
                   ●      Enige ander relevante antwoord.               (Enige 4 x 1)        (4)

       3.1.6       [Interpreteer en evalueer van bewyse uit Bron 3A – V3]

                         Beide bronne maak melding van groot ondernemings.
                         Die geskrewe bron maak melding van groot ondernemings
                          wat goedere in groot hoeveelhede produseer en die
                          visuele bron wys die bekende ondernemings.
                         Enige ander relevante antwoord.            (Enige 2 x 2)           (4)

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                    GESKIEDENIS V2                        (SEPTEMBER 2014)

       3.1.7   [Skakel met bronne om bruikbaarheid, betroubaarheid,
               eensydigheid en beperkings vas te stel –V3]

                     Groot ondernemings beheer die Verenigde State
                     Groot ondernemings beheer Verenigde State se
                      beleidsrigting.
                     Wys dat die ontwerper teen multinasionale korporasies, wat
                      nie net die VSA beheer nie, maar ook die wêreld gekant was.
                     Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 2)      (4)

3.2    3.2.1   [Onttrekking van inligting uit Bron 3B – V1]

                     Ineenstorting van die USSR
                     Val van kommunisme                                    (2 x 1)     (2)

       3.2.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]

                     Hulle het Afrika-lande gedwing om demokratiese regerings in
                      te stel.
                     Hulle het voorwaardes aan Afrika-lande gestel.
                     Hulle het Afrika-lande gedwing om staatsondernemings te
                      privatiseer.
                     Hulle wou minder werkersunie-aktiwiteite hê.
                     Enige ander relevante antwoord.                (Enige 2 x 2)      (4)

       3.2.3   [Interpretasie van bewys van uit Bron 3B – V2]

               MINDER MATE
                  Globalisasie het die gaping tussen rykes en armes vergroot
                  Onderontwikkelde en ontwikkelende lande was onderhewig
                        ŉ
                  Afrika-lande was gedwing om staatsondernemings te
                   privatiseer
                  Afrika-lande kan nie meeding met pryse van die Noorde nie
                  Westerse kultuur versprei na Afrika-lande – Afrika verloor hul
                   kultuur
                  Bystand/Lenings lei tot meer skuld
                  Enige ander relevante antwoord.

               GROOT MATE
                 Afrika-lande kan hul produkte in die buiteland verkoop.
                 Afrika-geskoolde arbeiders kon migreer vir beter
                  lewensomstandighede.
                         ŉ internasionale arbeidsmark geskep.
                 Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)         (4)

3.3    3.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]

                     Regerings vrees dat hulle hul besighede sou onttrek en
                      verskuif.                                             (1 x 1)       (1)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(SEPTEMBER 2014)                        GESKIEDENIS V2                                          17

       3.3.2       [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]

                         Lae belasting op winste
                         Verslapping van arbeidswette
                         Enige ander relevante antwoord.                   (Enige 2 x 2)       (4)

       3.3.3       [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]

                         Noordelike halfrond                                      (1 x 1)      (1)

3.4    3.4.1       [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]

                         Suid-Afrika se ekonomie is kleiner in vergelyking met ander
                          BRICS-lande.
                         Suid-Afrika se bydrae tot BRICS sal beperk wees.
                         Suid-Afrika het nie veel invloed op die wêreldekonomie nie.
                         Enige ander relevante antwoord.                  (Enige1 x 2)         (2)

       3.4.2       [Interpretasie van inligting uit Bron 3C – V2]

                         Om gemeenskaplike belange te bespreek en te bevorder.
                         H                   ŉ                      ê
                          ekonomie uitgemaak.
                         Dit sluit in die kontinente buite die Noordelike halfrond wie die
                          proses van globalisasie beheer.
                         Nie-W                      ŉ                              speel.
                         W ŉ S -Suid ontwikkelingsbank stig.
                         Globale invloed te verhoog.
                         Enige ander relevante antwoord.                    (Enige 2 x 2)      (4)

3.5    [Interpretasie en evaluasie van bewyse uit bronne en historiese kennis – V3]

       Kandidate moet van die volgende aspekte gebruik om die vraag te
       beantwoord.

       POSITIEWE IMPAK
           Toename in rykdom.
           Toename in mag.
           TNK (groot maatskappye) se rykdom en mag vermeerder (Bron 3A).
           Soek nuwe beleggingsgeleenthede (Bron 2B).
           Verlaag tariewe/handels-struikelblokke (Bron 3C).
           Skep werksgeleenthede.
           Verbreed vaardighede/opvoeding
           Nuwe neigings in mode/kultuur/idees/tegnologie (Bron 3A).
           Enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                                 Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                    GESKIEDENIS V2                        (SEPTEMBER 2014)

       NEGATIEWE IMPAK

             Verdelingsfaktor
             Noordelike Halfrond beheer 80% van globale rykdom (Bron 3A)
             Ryked word ryker en armes armer.
             Verspreiding van Westerse kultuur (Bron 3A)
             TNK invloed/domineer plaaslike politieke en ekonomiese beleide
              (Bron 3B)
             TNK ten gunste van lande waar daar min werkersunie-aktiwiteite is.
             Globalisasie funksioneer in die belange van besighede en nie in die
              belange van mense nie (Bron 3B)
             Afrika-kontinent deel nie in die rykdom van globalisasie nie (Bron 3C)
             Miljoene het nie toegang tot die internet nie.
             IMF/Wêreldbank/WHO stel streng reëls vir finansiële hulp (Bron 3C).
             Finansiële hulp vererger armoede en werkloosheid in Afrika.
             Enige ander relevante antwoord.                                             (8)

G                                 ŉ

VLAK 1              G           y      ŉ          ê     y        Punte: 0 – 2
                     toon geen of min begrip van die impak
                     van globalisasie op Afrika.
                    Gedeeltelike gebruik van bewyse om oor
                     die onderwerp te skryf of kan glad nie oor
                     die onderwerp skryf nie.
VLAK 2              B y                                    ŉ     Punte: 3 – 5
                     groot mate verband met die onderwerp, bv.
                     toon begrip van die impak van
                     globalisasie op Afrika.
                    G           y      ŉ
VLAK 3              Gebruik relevante bewyse, bv.                Punte: 6 – 8
                     demonstreer ŉ deeglike begrip van die
                     impak van globalisasie op Afrika.
                    Bewyse hou goed verband met die
                     onderwerp.
                    G           y                    ŉ
                     georganiseerde paragraaf wat begrip toon
                     van die onderwerp.                                                 [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
    (SEPTEMBER 2014)                      GESKIEDENIS V2                                       19

AFDELING B: OPSTELTIPE-VRAE
Beantwoord ten minste EEN opsteltipe vraag en nie meer as TWEE uit hierdie afdeling.
VRAAG 4:
BURGERLIKE WEERSTAND, 1970’s TOT 1980’s: SUID-AFRIKA
SINOPOSIS
Kandidate moet ŉ                             bespreek hoe die interne versetbeweging in
Suid-A                                                  1980’ y

HOOFASPEKTE

Kandidate behoort die volgende aspekte in hulle antwoord in te sluit.

INLEIDING:             Kandidate moet aan dui tot watter mate die interne versetbeweging
                       bygedra het tot die verbrokkeling van apartheid.
UITBREIDING
 B          “               ”
 Driekamerstelsel deur P.W. Botha geskep
 Kleurlinge en Indiërs verteenwoordig, maar nie swartes nie
 Swartes het slegs politieke regte in die sogenaamde tuislande
 Reaksie van anti-Apartheidsbewegings
 UDF –        ŉ    -rassige alliansie wat in 1983 tot stand gekom het
 U F          ŉ                    K                 ë
   neem aan die verkiesings vir die Huis van Verteenwoordigers en Afgevaardigdes
   nie.
 Burgerlike versetveldtogte teen die Driekamerstelsel het daarop gedui dat mense
   hierteen gekant was.
 Vryheidsoptogte/stakings/skool-, huur- en verbruikersboikotte
 Burgerlike verset – die rol van burgerlike               /“                     ”
 Wou die standaard en gehalte van lewens in lokasies verbeter
 Verset teen swak dienste deur boikotte – weier om huur te betaal
 Rol van SARK (Suid-Afrikaanse Raad van Kerke)
 Prominent in die geveg vir sosiale geregtigheid en die apartheidswette uitgedaag
 Opgestaan vir armes en onderdruktes
 Rol van werkersunies – veg vir die regte van swart werkers.
 Rol van studentorganisasie KOSAS (Kongres van Suid-Afrikaanse Studente)
 Het studente-aktiwiteite in verskeie streke gekoördineer.
 Verenig studente en veg vir eise van studente.
 AZASO (Azanië Studente-organisasie) en KOSAS het skoolboikotte, weg-bly
   aksies, verbruikersboikot en selfverdedigingstruktuur teen apartheid
   sekuriteitsmagte georganiseer.
 Massa Demokratiese bewegings gevorm toe die UDF verban is
 Versetveldtog teen segregasie
 1989 – “j                -      ”
 Veldtog teen diensplig
 Enige ander relevante antwoord
S             : K                                             ŉ              .                 [50]

    Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
  20                                  GESKIEDENIS V2                        (SEPTEMBER 2014)

VRAAG 5:     DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN AANVAARDING:
             VAN DIE VERLEDE

SINOPSIS

Kandidate moet ŉ                                                           hoe die
                                                                   ŉ   S    -Afrika
bespreek.

HOOFASPEKTE

Kandidate moet van die volgende aspekte in hul antwoord insluit:

INLEIDING: Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie saamstem met die
           aanhaling en hul argument met relevante voorbeelde ondersteun.

UITBREIDING
   Vrylating van Mandela
   Proses van onderhandeling en hervorming
   Samesprekings tussen hoofrolspelers begin
   Groote Schuur-samesprekings
   Pretoria-samewerking
   Geweld – Boipatong, Natal en PWV
   CASAG-groep en Vryheidsalliansie
   Kodesa 1 en 2
   Bisho massa-moorde
   Sluipmoord op Chris Hani
   AWB storm die Wêreldhandelsentrum
   Bophuthatswana-omverwerping
   Verklaring van Onderneming
   Tussentydse grondwet en Menseregte Handves
   Veelparty-onderhandelingsproses begin – ‘Sunset clause’
   1994 verkiesing
   Nuwe grondwet
   Enige ander relevante antwoord

Samevatting: K                                           ŉ                               [50]

  Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
 (SEPTEMBER 2014)                   GESKIEDENIS V2                                         21

VRAAG 6:      DIE EINDE VAN DIE KOUE-OORLOG EN ’N NUWE WÊRELDORDE
              1989 TOT DIE HEDE

SINOPSIS

Kandidate moet verduidelik hoe die ineenstorting van kommunisme en die USSR die
weggebaan het vir onderhandeling tussen die ANC en apartheids regering na 1989.
HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit.
INLEIDING:     Kandidate kan agtergrond gee oor die omstandighede in beide Suid-Afrika
               en die USSR gedurende die 1980’s of enige ander relevante inleiding.
UITBREIDING
Gorbachev se hervorming en die ineenstorting van die Sowjetunie
      Perestroika en Glasnost
      Hervorm kommunisme, maar nie heeltemal laat vaar nie
      Gelei tot opstande en demonstrasies
      Boris Yeltsin – hou veelparty-verkiesing
      Dit lei tot die opbreek van die Sowjetunie – 1989 –1992
Internasionale aangeleenthede en die ineenstorting van die USSR
      “S W ”               1980’ – mededinging met die VSA
      Ekonomies swak
      Oorlog in Afghanistan
      Gorbachev gedwing om hervorming te implementeer
      USSR swak om satellietstate te dissiplineer               1980’
      Val van die Berlynse-muur – aanduiding vir die Sowjetunie state dat hulle hul eie
       lot kon bepaal
      Opstande: – Slowakye, Roemenië, Lithuanië en Poland
      Sowjet-satellietstate volg voorbeeld van Ooste blok-state
      Direkte oorsaak vir die disintegrasie van die Sowjetryk
De Klerk se beleide en die vrylating van Mandela
      Botha tree af en word deur De Klerk vervang in 1989.
      De Klerk bevry Mandela
      Ontban die ANC en PAK.
Internasionale aangeleenthede wat De Klerk gedwing het om Mandela te bevry.
      Toenemende eksterne druk en opposisie teen apartheid
      Val van kommunisme
      Verloor Amerika as bondgenoot
      Suid-Afrika word verslaan by Cuito Cuanavale en die onttrekking van Suid-
       Afrikaanse magte vanuit Angola en Namibië.
      Onafhanklikheid van Namibië
      Al die bogenoemde het De Klerk uiteindelik gdwing om Mandela te bevry en die
       ANC, PAK en SAKP te ontban.
      Enige ander relevante antwoord.
Samevatti    :K                                           ŉ              .                      [50]
                                                                       GROOTTOTAAL:             150

 Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

## Related documents

- [HISTORY P2 ADD GR12 SEPT2014 (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-add-gr12-sept2014-afr/eed60833-7a75-4958-a8dd-2cab09ac22e9) — History · QP · 2014 · Afr
- [History P2 (SG) (English) June 2014 Possible Answer](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-sg-english-june-2014-possible-answer/b6322558-818f-4c67-b34d-309f2eecce06) — History · Memo · 2014 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 SEPT2015 MEMO (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept2015-memo-afr/9b4b0c56-0d1c-480b-8ab5-b260d75b5222) — History · Memo · 2015 · Afr
- [HIST P1 GR12 QP AFR SEP 2014](https://www.hlayiso.com/library/hist-p1-gr12-qp-afr-sep-2014/3296a2b9-b5f3-4845-9366-f96f2839b363) — History · QP · 2014 · Afr
- [History P2 (HG) (English) June 2014 QP](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-hg-english-june-2014-qp/50718c3c-2599-4d0c-91fe-dbc300d11e58) — History · QP · 2014 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2023 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2023-english/7ebc175c-3acc-4751-b898-2a770db59777) — History · Addendum · 2023 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
