# History Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the NSC June Exam 2017 (Afrikaans), 22 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-may-june-2017-memo-afr/1bba2cbb-ff6b-4fd6-a723-996129325661
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC June Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 22

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 2 NSC June 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-may-june-2017-memo-afr/1bba2cbb-ff6b-4fd6-a723-996129325661)

## About this document

History · Grade 12 · NSC June Exam · 2017. Memorandum, 22 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                      SENIORSERTIFIKAAT-EKSAMEN

                                   GESKIEDENIS V2

                                          2017

                                    MEMORANDUM

                                                                   PUNTE: 150

                      Hierdie memorandum bestaan uit 22 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             2                                  DBE/2017
                                   SCE – Nasienriglyne

1.     BRONGEBASEERDE VRAE

1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
      ontwikkel:
Kognitiewe                                                          Gewigstoekenning
                           Historiese vaardighede
  Vlakke                                                                van vrae
            • Onttrek inligting uit bronne
            • Selektering en organisasie van relevante inligting          30%
VLAK 1
                uit bronne                                                (15)
            • Definieer historiese begrippe/terme
            • Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                          40%
VLAK 2      • Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                          (20)
            • Analiseer bewyse uit bronne
            • Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
            • Skakel       met    bronne      om     bruikbaarheid,
                betroubaarheid, eensydigheid en beperkings vas
                te stel                                                   30%
VLAK 3
            • Vergelyk en kontrasteer interpretasies en                   (15)
                perspektiewe in die bronne en kom tot
                onafhanklike gevolgtrekkings

1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
       • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
           ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
       • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
           vereistes van die vraag voldoen is.
       • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
           skrif aangedui.
1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
       • Gebruik 'n regmerk () vir elke korrekte antwoord.
       • Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes
          en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom op een rede en
          twee punte toegeken word ().
       • Indien 'n vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
       Paragraafvraag
       Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en
       die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte
       toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer 'n antwoord op 'n
       paragraafvraag geassesseer word:
       • Lees die paragraaf en plaas 'n kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar
           die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
       • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat
           was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               3                                    DBE/2017
                                     SCE – Nasienriglyne

       •   Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan
           die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3) soos aangedui in die
           holistiese rubriek en gee 'n kort kommentaar bv.
       ___________ . __________________________ . _________________________
       _____________________________________________ . _________________
       √√√√√
       Vlak 2
       Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

       •   Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt op
           die kantlyn regs onder, bv. 32
                                        50
       •   Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
           antwoordeboek oorgedra word.

2.     OPSTELVRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:
       • In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende wyse te
           stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
           bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om 'n redelike reeks feite of
           'n effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde vraag te
           beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
           gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n slot het.

2.2    Nasien van opstelvrae
       • Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur
          die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.
       • Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.
       • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet
          kry vir enige ander relevante antwoord.

2.3    Globale assessering van 'n opstel
       Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat
       die onderwyser die totale produk as 'n geheel sal bepunt sonder om die
       samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder
       aan om 'n individuele mening aan te bied deur gebruik te maak van geselekteerde
       feitelike bewyse om 'n argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder
       verwag word om slegs 'feite' neer te skryf om 'n beter punt te behaal nie. Hierdie
       benadering sal leerders ook ontmoedig om 'model-antwoorde' voor te berei en te
       reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem.
       Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun
       deur bewyse. Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met
       holistiese assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie,
       aangesien die klem op die volgende val:
       • Die konstruksie/daarstelling van 'n argument
       • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
            ondersteun
       • Die leerder se interpretasie van die vraag.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                    4                                     DBE/2017
                                          SCE – Nasienriglyne

2.4    Assesseringsprosedures van die opstel
       2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.
       2.4.2 Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
             vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt ('bullet') in die
             nasienriglyne/memorandum), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig
             gekontekstualiseer is en 'n relevante slotopmerking (aangedui met 'n
             kolpunt in die nasienriglyn/memorandum) bv. 'n antwoord waar daar 5
             hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.
       2.4.3 Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer nie

                                                                    ^
                 • Verkeerde stelling                _________________

                 • Irrelevante stelling              |
                                                     |
                                                     |

                 • Herhaling                         R

                 • Analise                           A√

                 • Interpretasie                     1√

2.5.   Die matriks

       2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
       voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet beide die inhoud en die
       aanbieding in ag geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die
       inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidvlakke.

       (a)       Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate
                 die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te
                 stel.
                                                          I      VLAK 4

       (b)       Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
                 aanbieding bepaal.

                                                                I       VLAK 4
                                                                A       VLAK 3

       (c)       Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                                I
                                                                A
                                                                        VLAK 4
                                                                        VLAK 3        }26–27
Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V2                                                        5                                                                DBE/2017
                                                                   SCE – Nasienriglyne

     NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE: TOTAAL: 50

                           VLAK 7              VLAK 6               VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING              Baie goed           Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging               Weinig of geen
                        beplande en         beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               aangewend om         poging om die
                        gestruktureerde     gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   antwoord te          opstel te
                        opstel. Goeie       opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande             struktureer.         struktureer nie.
                        sintese van         Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                        inligting. Het 'n   argument is          te ontwikkel.        argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                        goed                gevolg. Bewyse       Gevolgtrekking       ondersteun.         te hou.              poog om argument
INHOUD                  gebalanseerde,      gebruik om die       gemaak uit           Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike       argument te          bewyse om die        grond van bewyse.   duidelik             poging om 'n
                        argument            verdedig. Poog om    argument te                              ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        ontwikkel met       'n onafhanklike      ondersteun.                              bewyse nie.          maak nie.
                        bewyse. Argument    gevolgtrekking uit
                        deurgaans           die bewyse te
                        volgehou en         maak om die
                        verdedig.           argument te
                        Onafhanklike        ondersteun.
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit
                        bewyse om die
                        argument te
                        ondersteun.
VLAK 7

Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50               43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6

Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie
                            43–46               40–42                38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5

Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud
                            38–39               36–37                34–35                30–33               28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4

Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige                                                    30–33                28–29               26–27
weglatings of
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3

Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit
                                                                                          26–27               24–25                20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2

Vraag ontoereikend                                                                                            20–23                18–19                14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1*

Vraag ontoereikend
beantwoord of glad
                                                                                                                                   14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

     *Riglyne vir die toekenning van 'n punt in Vlak 1:
     •     Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie =     0
     •     Inhoudseleksie basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
     •     Vraag ontoereikend en vaag beantwoord ; klein poging om die opstel te struktureer =                         7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              6                                   DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1: HOE HET DIE SWARTBEWUSSYNSFILOSOFIE IN 1976 DIE
          INSTELLING VAN AFRIKAANS AS 'N ONDERRIGMEDIUM
          UITGEDAAG?
1.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A - V1]
       • Swart studente was gefrustreerd met hulle verslegtende situasie
       • NUSAS het by die wette van die apartheidstaat gehou
       • swart Suid-Afrikaanse studente het hulle eie verteenwoordiger nodig
         gehad
       • Hulle het steeds verwag dat swart en wit studente in aparte kamers by
         hulle nasionale kongres moes woon                               (3 x 1)              (3)

1.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A - V1]
          • Swart Suid-Afrikaanse studente het hulle eie verteenwoordigende
            organisasies nodig gehad
          • Swart Suid-Afrikaanse studente moet nie op wittes staatmaak nie
          • Swart Suid-Afrikaanse studente kan leer om hulself te laat geld
          • Swart Suid-Afrikaanse studente moet afstand doen van 'n
            minderwaardigheidskompleks
          • Swart Suid-Afrikaners moes hulself sielkundig oordoen        (enige 1 x 1)        (1)

1.1.3    [Verduideliking van bewyse in Bron 1A - V1]
          • … mense van alle rassegroepe wat onder apartheid basiese regte ontsê
            is, insluitend Swartes, Kleurlinge en Asiërs'
          • Enige ander relevante antwoord                                (1 x 2)             (2)

1.1.4    [Vasstelling van die bruikbaarheid van bewyse in Bron 1A – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR want:
          • Dit gee insig in die redes vir die wegbreek van NUSAS
          • Dit gee voorbeelde van hoe Steve Biko die studente aangemoedig het om
            sake in hul eie hande te neem
          • Steve Biko voorsien 'n inklusiewe definisie van 'swart' as 'n riglyn vir
            studente
          • Dit lig die studente se stryd uit/ toe
          • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)         (4)

1.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
         • …'daar ernstige mobilisasie in die skole was …
         • … SASM-lede het gesê daar kan nie toegelaat word dat hierdie situasie
            voortduur nie …                                       (enige 1 x 2)               (2)

1.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
         • Ongeveer 400 studente het die vergadering bygewoon                   (1 x 1)       (1)

1.2.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
         • Mashinini het 'n massabetoging teen Afrikaans voorgestel op die volgende
            Woensdag
         • Mashinini was 'n uiters dinamiese spreker/sy voorstel is begroet met
            uitroepe van ondersteuning                                 (enige 1 x 1)          (1)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               7                                    DBE/2017
                                     SCE – Nasienriglyne

1.2.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 1B - V2]
         Die protesaksie was SUKSESVOL want:
         • Leerders het regoor die township vergader
         • Baie duisende leerders van regoor die township het by Orlando-Wes
             bymekaargekom
         • Oor die 5000 leerders het in Vilikazistraat bymekaargekom en nog meer
             het elke minuut gearriveer
         • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)             (4)

1.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
          • Onderwysers het teenstand gebied want hulle was nie vlot in Afrikaans
            nie                                                           (1 x 2)               (2)

1.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
          • SASM het gedurende 1974 en 1976 apolitiese organisasies binne gedring
          • SASM het 'n taakgroep gevorm wat later hernoem is na SRRC
          • Hulle is ook bewus gemaak en beïnvloed                    (enige 2 x 1)             (2)

1.3.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 1C - V2]
          • Die protes het gewelddadig uitgedraai want die polisie het op
             ongewapende kinders begin skiet
          • Onskuldige lewensverlies en die leerders het terugbaklei/ weerwraak
             geneem
          • Enige ander relevante antwoord                               (2 x 2)                (4)

1.3.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 1C - V2]
         • Die leerders (jeug) het die regering met hulle protesaksies uitgedaag
             terwyl die ouers dit aanvaar het
         • Die leerders (jeug) het die idee verander dat die werkers diegene was wat
             die apartheidsregering moes uitdaag
         • Die leerders (jeug) het die middestad beset/ skole gesluit/
             alkoholverspreiders gesluit terwyl hulle ouers gefaal het
         • Die Soweto-opstand was 'n keerpunt in die Suid-Afrikaanse geskiedenis as
             gevolg van die leerders se deurslaggewende optrede teen die regering
         • Die ouers het probeer om met die skoolraad te onderhandel, maar het nie
             daarin geslaag nie, terwyl die leerders die fondamente van die
             apartheidsregering geskud het
         • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2)        (4)

1.4.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
          • Die leerders het hulle protes om die apartheidsregering uit te daag in die
             strate gehou
          • Hulle het geweier om vas te klou aan die ongelykheid en onregverdighede
             van die Bantoe Onderwysbeleid
          • Hulle het plakkate gebruik bv. 'Afrikaans moet afgeskaf word!' om hulle
             ontevredenheid te toon
          • Hulle het onafhanklik van die werkers opgetree maar het hulle
             ondersteuning gehad
          • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               8                                     DBE/2017
                                     SCE – Nasienriglyne

1.4.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
          • Die foto het gehelp om leerders in die naburige areas en provinsies te
             mobiliseer
          • Die foto het die res van Suid-Afrikaners ingelig oor hulle stryd
          • Die foto het plaaslike en internasionale aandag getrek na die manier
             waarop die apartheidsregime die leerders hanteer het
          • Die foto het die aksies van die apartheidsregering aan die lig gebring
          • Weiering om in die taal van die onderdrukker onderrig te word
          • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2)       (4)

1.5      [Vergelyking van bewyse in Bron 1C en 1D - V3]
         • In Bron 1C het die leerders die idee om in die taal van die onderdrukker
            onderrig te word verwerp terwyl in Bron 1D die plakkaat lees:
            'AFRIKAANS MOET AFGESKAF WORD!'
         • In Bron 1C het die protes vreedsaam begin in Soweto terwyl in Bron 1D
            die foto toon dat die leerders vreedsaam in Soweto vergader het
         • Bron 1C beskryf hoe die 1976-klas dapper betogings gehou het om die
            apartheidsregering uit te daag terwyl in Bron 1D die foto toon hoe leerders
            vreesloos in groot getalle bymekaar kom om teen die implementering van
            Bantu Onderwys te protesteer
          • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)         (4)

1.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:
         • Steve Biko het geredeneer dat leerders sake in eie hande moes neem
           (Bron 1A)
         • Steve Biko het leerders aangespoor om hul eie organisasies te begin
           (Bron 1A)
         • Swart Suid-Afrikaanse studente het onafhanklik van wit Suid-Afrikaners
           opgetree (Bron 1A)
         • Verskeie studente organisasies is gestig om studente te mobiliseer om
           teen die apartheidsregering op te tree (Bron 1B)
         • Swart Suid-Afrikaanse studente het bewus geraak van die gevare van
           Bantu Onderwys (eie kennis)
         • Swart Suid-Afrikaanse studente van Soweto het 'n sin van selfgelding
           gedemonstreer toe hulle die taalbeleid uitgedaag het op 16 Junie 1976
           (Bron 1A en 1D)
         • Swart Suid-Afrikaanse studente het eenheid en solidariteit gedurende die
           Soweto-opstand weërspieël (eie kennis)
         • Swart Suid-Afrikaanse studente was vreesloos teenoor die
           apartheidsregering (Bron 1D en eie kennis)
         • SASM, 'n Swartbewussyn-geïnspireerde studente organisasie was
           instrumenteel in die organisering van studente om in die Soweto-opstand
           deel te neem (Bron 1C en eie kennis)
         • Invloedryke studente organisasies is gestig as gevolg van die
           Swartbewussyns-idees (Bron 1C en eie kennis)
         • Die Soweto-opstand moes die denke van swart Suid-Afrikaners bevry
           omdat hulle geaffekteer is deur Bantu Onderwys (eie kennis)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 9                                   DBE/2017
                                       SCE – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                 •   Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon
                     geen       of  min     begrip     oor    hoe     die
                     Swartbewussynsfilosofie in 1976 die instelling van         PUNTE
  VLAK 1
                     Afrikaans as onderrigmedium uitgedaag het nie.              0–2
                 •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                     skryf nie.
                 •   Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                     verband met die onderwerp, bv. toon begrip oor hoe
                     die Swartbewussynsfilosofie in 1976 die instelling         PUNTE
  VLAK 2
                     van Afrikaans as onderrigmedium uitgedaag het.              3–5
                 •   Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf
                     te skryf.
                 •   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                     deeglike       begrip        oor       hoe       die
                     Swartbewussynsfilosofie in 1976 die instelling van         PUNTE
  VLAK 3
                     Afrikaans as onderrigmedium uitgedaag het.                  6–8
                 •   Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                     paragraaf en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                                  (8)
                                                                                                 [50]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             10                                    DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

VRAAG 2: WATTER ROL HET DIE WAARHEIDS-EN-VERSOENINGSKOMMISSIE
         (WVK) IN DIE VERSOENING VAN SUID-AFRIKANERS MET HULLE
         VERDEELDE VERLEDE GESPEEL?

2.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A - V1]
          • Om die rehabilitasie en herstel van slagoffers se menslike waardigheid te
            fasiliteer
          • Om die menslike en burgerlike waardigheid van slagoffers te herstel
          • Om die nasie te genees van sy verdeelde verlede (openbare aanvaarding)
          • Om die stem en waardigheid van diegene wat voorheen uitgesluit was te
            herstel                                                             (3 x 1)        (3)

2.1.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]
          • Menseregteskendingskomitee (HRVC) het 'n platform voorsien vir
             oorlewendes om hulle stories te vertel
          • HRVC het 'n stem gegee aan diegene wat voorheen stilgemaak /uitgeskuif
             is
          • HRVC het oortreders toegelaat om vergifnis te kry
          • HRVC het publieke erkenning aan die slagoffer en die oortreder gegee
          • HRVC het slagoffers toegelaat om via die WVK-verhore afsluiting te kry vir
             die politieke misdade wat gepleeg is
          • Enige ander relevante antwoord                             (enige 1 x 2)           (2)

2.1.3    [Verduideliking van 'n historiese konsep in Bron 2A – V1]
          • Dit is 'n gebaar van versoening indien oortreders van ernstige
            menseregteskendings bereid was om die waarheid te vertel en berou toon
            vir hulle dade
          • Dit is 'n proses van genesing indien die waarheid vertel is
          • Enige ander relevante antwoord                              (enige 1 x 2)          (2)

2.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A - V1]
          • Die WVK het gestreef daarna om die aangeleentheid van
            gemarginaliseerde stemme oor die wye spektrum van slagoffers te
            adresseer en was ook bewus van vooroordeel             (1 x 2)                     (2)

2.1.5    [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]
          • Die meeste van hulle mans, seuns en vaders was aktiviste wat of
             doodgemaak is of verdwyn het omdat hulle deelgeneem het in die
             vryheidstryd
          • Vrouens het getuig oor die man in hulle lewe wat verdwyn het as gevolg
             van hulle politieke betrokkenheid
          • Hulle het die stilte verbreek want vrouens was direk beïnvloed daardeur/
             slagoffers
          • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)           (4)

2.2.1    [Verduideliking van 'n historiese konsep in Bron 2B – V1]
         • Die verlening van amptelike kwytskelding vir mense wat polities-verwante
            misdade gepleeg het
         • Enige ander relevante antwoord                                   (1 x 2)            (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              11                                    DBE/2017
                                     SCE – Nasienriglyne

2.2.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 2B – V2]
         • Want die WVK het nie die mag gehad om dagvaardings uit te reik nie en
             baie vooraanstaande politieke figure het geweier om voor die WVK te
             verskyn bv. PW Botha
         • Die WVK was nie 'n kriminele hof nie en was daarom magteloos om
             politieke leiers te vervolg bv. PW Botha
         • Diegene wat die bevele gegee het, het ontsnap
         • Enige ander relevante antwoord                              (enige 1 x 2)            (2)

2.2.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
         • Huurmoordenaars
         • Doodsbendes
         • Marteling                                                              (3 x 1)       (3)

2.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
         (a) 58,5%                                                                (1 x 1)
         (b)     54,2%                                                            (1 x 1)       (2)

2.3.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 2C – V2]
          • Verloor vertroue in die WVK-proses
          • Het die proses as polities-gemotiveerd beskou
          • Het die proses as 'n 'heksejag' beskou
          • Die WVK het misluk in sy mandaat om Suid-Afrikaners te versoen
          • Die waarheid oor politieke moorde van aktiviste het nie uitgekom nie
          • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)        (4)

2.3.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 2C – V2]
         • Meer Swart Suid-Afrikaners was geaffekteer deur die gruweldade wat teen
             hulle gepleeg is deur die apartheidsregering
         • Swart Suid-Afrikaners wou die waarheid hoor oor hulle geliefdes wat
             verdwyn het
         • Want Swart Suid-Afrikaners was geaffekteer, hulle wou afsluiting hê
         • Die WVK het aan hulle 'n weg gegee om hulle gevoelens te toon
         • Wit Suid-Afrikaners was teen die WVK want hulle het die as 'n 'heksejag'
             gesien
         • Wit Suid-Afrikaners het gevoel dat die WVK geen doel dien nie
         • Wit Suid-Afrikaners het nie die traumatiese verlies van geliefdes deur die
             apartheidsregering ondervind nie
         • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)         (4)

2.4.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 2D – V2]
         • Adriaan Vlok en ander apartheidsleiers het voor die amnestiekomitee van
             die WVK verskyn
         • Ander het weggekom van die WVK proses
         • Tutu was verbaas/geskok dat baie prominente ministers nie voor die WVK
             verskyn het nie
         • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)            (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              12                                   DBE/2017
                                     SCE – Nasienriglyne

2.4.2    [Vasstelling van die bruikbaarheid van bewyse in Bron 2D – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR want:
          • Dit beeld die amnestieproses as 'n mislukking uit aangesien die oortreders
            nie gestraf is vir die misdade wat hulle gepleeg het nie
          • Dit toon dat net een kabinetsminister, Minister van Wet en Orde, Adriaan
            Vlok, voor die amnestiekomitee verskyn het
          • Dit het ander ministers wat weggekom het getoon, naamlik PW Botha
          • Dit reflekteer 'n mate van Tutu se frustrasie (JY MOES DIEGENE GESIEN
            HET WAT WEGGEKOM HET….)
          • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)         (4)

2.5      [Vergelyking van bewyse in Bron 2B en 2D - V3]
         • Bron 2B is 'n weerspieëling van die amnestieproses van die WVK terwyl
            Bron 2D die amnestieproses van die WVK uitbeeld
         • Beide bronne beweer dat senior apartheidsministers (groot visse)
            weggekom het
         • Bron 2B noem dat diegene wat die bevele gegee het ontsnap het en
            diegene wat die bevele uitgevoer het voor die WVK verskyn het, terwyl
            Bron 2D toon dat diegene wat die bevele gegee het wegkom (swem) en
            diegene wat die bevele uitgevoer het verskyn voor die WVK (WVK treiler)
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)          (4)

2.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:

         • Die WVK is gestig om die doelwitte, fasilitering van rehabilitasie en herstel
            van mens- en burgerwaardigheid van slagoffers van ernstige
            menseregteskendings te verseker (Bron 2A)
         • Die Menseregteskendingskomitee wou die stemme en waardigheid van die
            voorheen gemarginaliseerde Swart Suid-Afrikaners herstel (Bron 2A)
         • Die WVK het daarna gestreef om herstellende geregtigheid eerder as
            vergeldende geregtigheid te verkry (Bron 2A)
         • Die WVK het gepoog om die saak van gemarginaliseerde stemme oor 'n
            wye spektrum van slagoffers aan te spreek (Bron 2A)
         • Die WVK het 'n platform geskep vir slagoffers en oortreders om hulle
            stories te vertel (eie kennis)
         • Gedurende die WVK-verhore het gedeeltelike waarheid uitgekom soos die
           dood van Nokuthula Simelane (eie kennis)
         • In sommige gevalle het die oortreder gepoog om vergifnis te verkry en
           antwoorde aan families verskaf (eie kennis)
         • In 1996 het die meerderheid Suid-Afrikaners ingestem dat die WVK
           bygedra het tot versoening (Bron 2C)
         • Vergoeding was minimaal maar is deur sommige slagoffers ontvang (eie
           kennis)
         • Vergoeding het gehelp dat slagoffers se waardigheid herstel is (eie kennis)
         • Die WVK is daarom beskou as suksesvol omdat dit bygedra het tot
           nasiebou en versoening (eie kennis)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             13                                   DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

            • Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen of
              min    begrip     oor    watter    rol     die   Waarheids-en-
                                                                             PUNTE
 VLAK 1       Versoeningskommissie (WVK) in die versoening van Suid-
                                                                              0–2
              Afrikaners met hulle verdeelde verlede gespeel het.
            • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
            • Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate verband met
              die onderwerp, bv. toon begrip oor watter rol die Waarheids-
              en-Versoeningskommissie (WVK) in die versoening van            PUNTE
 VLAK 2
              Suid-Afrikaners met hulle verdeelde verlede gespeel het.        3–5
            • Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te skryf.

            • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike begrip
              oor watter rol die Waarheids-en-Versoeningskommissie
              (WVK) in die versoening van Suid-Afrikaners met hulle              PUNTE
 VLAK 3
              verdeelde verlede gespeel het.                                      6–8
            • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf en
              toon begrip van die onderwerp.
                                                                                    (8)
                                                                                    [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             14                                    DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

VRAAG 3:         HET SUID-AFRIKA BY SY LIDMAATSKAP VAN BRICS BAATGEVIND?

3.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
         • Brasilië
         • Rusland
         • Indië
         • China
         • Suid-Afrika                                                   (enige 4 x 1)         (4)

3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
         • President Jacob Zuma                                                  (1 x 1)       (1)

3.1.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 3A - V2]
         • Suid-Afrika se ekonomie is te klein in vergelyking met die ander vier
            BRICS-nasies
         • Suid-Afrika het 'n kleiner ekonomie in vergelyking met Mexiko, Suid-Korea
            en Turkye (hierdie lande moes in aanmerking geneem wees vir die
            insluiting as lede van BRICS)
         • Suid-Afrika se bruto binnelandse produk is een-sestiende van die van
            China
         • Suid-Afrika het 'n klein bevolking in vergelyking met die ander vier BRICS-
            lande
         • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)        (4)

3.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
          • Suid-Afrika het die minerale hulpbronne wat die BRICS-lande nodig het
          • Suid-Afrika is die wêreld se vierde grootste produseerder van goud en
            diamante wat die BRICS-lande benodig
          • Suid-Afrika besit driekwart van die wêreld se platinum reserwes wat die
            BRICS lande benodig                                         (enige 1 x 1)          (1)

3.1.5    [Definiëring van 'n historiese konsep in Bron 3A - V1]
         • Dit verwys na die geïndustrialiseerde lande/ tegnologies vooruitstrewende
           of meer ekonomies-ontwikkelde lande wat in die noordelike
           hemisfeer/halfrond geleë is
         • Lande wat ekonomies hoogs-ontwikkeld is en 'n superieure/beter
           infrastruktuur het teenoor ander minder geïndustrialiseerde nasies
         • Enige ander relevante antwoord                                (enige 1 x 2)         (2)

3.2.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 3B – V2]
         • Die leiers van die vyf BRICS-lande wat die VYFDE BRICS BERAAD in
            Suid-Afrika bywoon
         • Die VYFDE BRICS BERAAD is in Durban, Suid-Afrika gehou
         • Die leiers vertoon 'n hartlike gemoedstemming (glimlag, lag)
         • Die leiers toon ŉ sin van eenheid (skud hande)
         • Die leiers verteenwoordig Brasilië, Rusland, Indië, China en Suid-Afrika
         • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              15                                    DBE/2017
                                     SCE – Nasienriglyne

3.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
         • Suid-Afrika                                                            (1 x 1)       (1)

3.3      [Vergelyking van bewyse in Bron 3A en 3B – V3]
         • Bron 3A skets hoe hard President Zuma gewerk het sodat Suid-Afrika 'n lid
            van BRICS kon word terwyl Bron 3B toon dat Suid-Afrika 'n lid van BRICS
            geword het
         • Bron 3A skets dat President Zuma die DERDE BRIC beraad in China
            bygewoon het om die leiers te oortuig om Suid-Afrika uit te nooi om 'n lid te
            word terwyl Bron 3B toon dat Suid-Afrika die VYFDE BRICS beraad
            aangebied het
         • Enige ander relevante antwoord                                        (2 x 2)        (4)

3.4.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C - V1]
         (a) Kernkrag                                                             (1 x 1)
         (b) Lokomotiewe                                                          (1 x 1)       (2)

3.4.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 3C - V2]
         • Die Suid-Afrikaanse Instituut vir Internasionale Sake (SAIIA) het gewys dat
            tussen 1995 en 2011 handel tussen Suid-Afrika en BRICS-lande
            noemenswaardig gegroei het
         • Uitvoere uit Suid-Afrika na BRICS-lande het van minder as $5 miljard in
            1995 gegroei tot amper $25 miljard teen 2011
         • Enige ander relevante antwoord                                       (2 x 2)         (4)

3.4.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
         • China                                                                 (1 x 1)        (1)

3.5.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 3D - V2]
         • Die een groep het gevra vir verbeterde ekonomiese handelsbetrekkinge
             met BRICS (om meer markte vir Suid-Afrikaanse produkte te verkry)
         • Suid-Afrika moet BRICS gebruik om meer investering/belegging te
             verseker
         • Hulle het gevra vir meer ekonomiese investering/belegging van BRICS-
             lande om sodoende Westerse beleggers te vervang
         • Die ander groep was teen die investering/belegging van BRICS-lande
             (China en Indië) in Suid-Afrika se natuurlike hulpbronne
         • Hulle was bevrees dat BRICS-lande volle beheer oor Suid-Afrika se
             natuurlike hulpbronne sal neem wat skade kon doen aan die ekonomie
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)           (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             16                                   DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

3.5.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 3D - V2]
          • Baie produkte van die BRICS-lande kon met mekaar kompeteer (dieselfde
             produkte word deur BRICS-lande ondermekaar uitgevoer/ingevoer)
          • Baie BRICS-lande het vervaardigde goedere na Afrika uitgevoer wat
             tradisioneel die Suid-Afrikaanse mark was
          • Suid-Afrikaanse produkte moet met diegene van BRICS-lande in Afrika
             meeding
          • Hulle voorsien Afrikalande wat tradisioneel 'n Suid-Afrikaanse mark was
             met spoorweë
          • Die tariefgrens-aangeleentheid
          • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)        (4)

3.5.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
         • China sal in staat wees om die geldeenheidsrisiko wat tipies van baie
           onstabiele Afrika-geldeenhede is, te verminder
         • China sal in staat wees om tariefgrense in Afrika te vermy          (2 x 1)        (2)

3.5.4    [Vasstelling van die bruikbaarheid van inligting in Bron 3D – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR tot 'n groot mate omdat:
          • Gumede is 'n kenner op die gebied van wêreld ekonomiese
            aangeleenthede en sy mening word gerespekteer
          • Suid-Afrikaners is verdeeld oor die ekonomiese impak van
            handelsbetrekkinge tussen BRICS en Suid-Afrika
          • Suid-Afrikaners is bevrees dat handel met BRICS-lande 'n gevaar kan
            inhou vir die Suid-Afrikaanse binnelandse mark
          • Suid-Afrikaners is ongelukkig met die hoë tariewe wat BRICS-lande
            afdwing op Suid-Afrikaanse uitvoere
          • Baie Suid-Afrikaners is bekommerd oor die manier waarop BRICS-
            goedere die Suid-Afrikaanse mark betree (lae tariewe)
          • Suid-Afrikaners vrees die groei van die Chinese ekonomiese betrekkinge
            met die res van Afrika (Afrika was tradisioneel 'n Suid-Afrikaanse
            ekonomiese invloedsfeer)
          • Enige ander relevante antwoord

                                              OF

         Die bron is BRUIKBAAR tot 'n mindere mate omdat:
         • Dit slegs die siening van Gumede is op die negatiewe effek van Suid-
            Afrika se lidmaatskap aan BRICS
         • Meer sieninge oor die impak van Suid-Afrika se handelsbetrekkinge met
            BRICS is nodig voor 'n ingeligte gevolgtrekking gemaak kan word oor die
            meriete van Suid-Afrikaanse lidmaatskap met BRICS.
         • Enige ander relevante antwoord                                   (2 x 2)           (4)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             17                                    DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

3.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne - V3]

         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:

         Kandidate kan kies of hulle SAAMSTEM/ NIE SAAMSTEM NIE en
         elemente van BEIDE bespreek

         STEM SAAM
         • Suid-Afrika het in 2010 'n lid van BRICS geword
         • BRICS kan Suid-Afrika help met infrastruktuur programme soos
           ontwikkelende vaardighede
         • Rusland kan Suid-Afrika voorsien met kernenergie
         • China sal Suid-Afrika met spoorweë voorsien
         • BRICS-lande kan Suid-Afrika help om goedere na hulle en streke in Asië,
           Suid-Amerika en Oos-Europa uit te voer
         • Die SAIIA studie toon dat Suid-Afrika se handel toegeneem het tussen
           2001 en 2011 vanaf $5 miljard tot ongeveer $25 miljard
         • Uitvoere uit Suid-Afrika na BRICS-lande groei tot $25 miljard teen 2011
         • Enige ander relevante antwoord

                                              OF

         STEM NIE SAAM NIE
         • Suid-Afrikaners is verdeeld oor Suid-Afrika se lidmaatskap aan BRICS
           (Bron 3D)
         • Suid-Afrikaners voel dat Suid-Afrika se handelsbetrekkinge met BRICS-
           lande die Suid-Afrikaanse ekonomie negatief sal affekteer (Bron 3D)
         • Suid-Afrikaners voel dat handelskakels met BRICS-lande tot gevolg sal hê
           dat Suid-Afrika se minerale en infrastruktuur in die hande van BRICS-
           lande sal val (Bron 3D)
         • Suid-Afrikaners voel dat die binnelandse mark afgeneem het as gevolg
           van Suid-Afrika se handelskakels met BRICS-lande (Bron 3D)
         • BRICS-lande dryf handel met Afrikalande wat tradisioneel 'n Suid-
           Afrikaanse mark was (Bron 3D)
         • Die vervaardigingsektore is besig om stadig te versleg as gevolg van
           BRICS-lande wat hulle produkte uitvoer na Afrika en Suid-Afrika (Bron 3D)
         • Die Suid-Afrikaanse binnelandse mark is in 'n krisis as gevolg van die
           onregverdige tariefsisteem tussen Suid-Afrika en BRICS-lande (BRICS-
           lande dwing hoër tariewe af op Suid-Afrikaanse ingevoerde goedere)
           (Bron 3D)
         • Suid-Afrikaners is ook bevrees dat die Chinese jen die Suid-Afrikaanse
           rand gaan vervang as die hoof handelsgeldeenheid (Bron 3D)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 18                                    DBE/2017
                                        SCE – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                     •   Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv.
                         toon geen of min begrip of Suid-Afrika
                         baatgevind het deur sy lidmaatskap in BRICS              PUNTE
  VLAK 1
                         nie.                                                      0–2
                     •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                         skryf nie.
                     •   Bewyse is meestal relevant en hou in 'n groot mate
                         verband met die onderwerp, bv. toon begrip of
                         Suid-Afrika baatgevind het deur sy lidmaatskap           PUNTE
  VLAK 2
                         in BRICS.                                                 3–5
                     •   Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n
                         paragraaf te skryf.
                     •   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n
                         deeglike begrip of Suid-Afrika baatgevind het
                                                                                  PUNTE
  VLAK 3                 deur sy lidmaatskap in BRICS.
                                                                                   6–8
                     •   Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                         paragraaf en toon begrip van die onderwerp.

                                                                                                   (8)
                                                                                                   [50]

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             19                                DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4:             BURGERLIKE VERSET, 1970's TOT 1980's: SUID-AFRIKA: DIE
                     KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980's

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie saamstem met hierdie stelling nie.
Hulle moet 'n standpunt inneem en aandui hoe die verskeie interne
weerstandsbewegings in die 1980's in Suid-Afrika suksesvol was in die uitdaging
van PW Botha se apartheidsregime. Hulle moet die rol toelig wat verskeie
weerstandsbewegings soos die UDF, ECC ens. gespeel het in die uitdaging van die
apartheidsregime terwyl hulle hulle argument ontwikkel.

HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
  • Inleiding: Kandidate moet 'n standpunt inneem en fokus op hoe PW Botha se
      hervormings uitgedaag is deur verskillende interne weerstandsbewegings
      omdat dit nie die versoeke van die meerderheid Suid-Afrikaners aangespreek
      het nie.

UITBREIDING
   • PW Botha stel in 1983 sy beleid van Totale Strategie/Totale Aanslag bekend
   • PW      Botha      stel    hervormingsmaatreëls      in   (1983     Grondwet,
     Driekamerparlement 1984)
   • Die einde van Verpligte militêre diens (End Conscription Campaign) 1983 en
     sy impak op die apartheidsregime
   • Die stigting en die rol van die UDF ('Don't vote' campaign, (Moenie stem nie
     veldtog) 'Million Signature' campaign (Miljoen handtekening veldtog) in 1984)
   • Massa protes in Swart Suid-Afrikaanse townships in 1984 en 1985 (bv.
     Wegbly-aksies georganiseer deur die Vaal Burgerlike assosiasie,
     Verbruikersboikot georganiseer deur Pebco in die Oos-Kaap)
   • Protesoptogte wat plaasgevind het in Langa township in die Oos-Kaap
   • Skoolboikotte hoofsaaklik gelei deur COSAS in 1983 en 1985 (Atteridgeville,
     Tembisa, Alexandra, Soweto, Wes-Kaap en Natal) (NECC)
   • Gemeenskappe onderneem huurboikotte bv. Vaaldriehoek en Soweto in
     1984 (burgerlikes)
   • Stigting en impak van COSATU in werker stryd/ COSATU onderneem wegbly
     aksies, boikotte, proteste en stakings
   • Wegblyaksie op Mei Dag 1986 bv. NUM staking
   • Verklaring van Noodtoestand in 1985 en 1986 deur PW Botha
   • Opkoms van die Mass Democratic Movement in 1989 (Versetkampanje
     optogte teen segregasionistiese wette in hoofstede bv. Kaapstad, Durban en
     Johannesburg)
   • Die rol van die Black Sash bv. in burgerprotes en bystand aan
     apartheidslagoffers
   • Die rol van godsdiensorganisasies

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                            20                                    DBE/2017
                                   SCE – Nasienriglyne

   •   Teen die einde van die 1980's het baie Suid-Afrikaners hulle lewens verloor
       in die vryheidstryd (bv. Dood in detensie, 'swart op swart' geweld en
       vigilantes, grensoorlog)
   •   PW Botha se regering het geleidelik besef dat verandering nodig was
   •   Enige ander relevante antwoord

   •   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             21                                    DBE/2017
                                    SCE – Nasienriglyne

VRAAG 5:             DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN DIE
                     AANVAARDING VAN DIE VERLEDE
[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]
SINOPSIS
Kandidate moet verduidelik tot watter mate hulle met die stelling saamstem. Indien hulle
saamstem met die stelling moet hulle verduidelik hoe politieke geweld Suid-Afrika in die
vroeë 1990's geteister het en amper die onderhandelingsproses ontspoor het onder
verskeie politieke organisasies. Indien hulle nie saamstem nie moet hulle hul standpunt
ondersteun met relevante historiese bewyse.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
  • Inleiding: Kandidate moet aandui hoe politieke geweld wat in die vroeë 1990's
      Suid-Afrika geteister het amper die onderhandelingsproses ontspoor het.
UITBREIDING
   • De Klerk kom aan bewind in 1989 – kort agtergrond
   • De Klerk se toespraak in die parlement – 2 Februarie 1990
   • Die ontbanning van politieke- en burgerorganisasies soos die ANC en SAKP
   • Die verwydering van beperkings op COSATU en AZAPO
   • De Klerk se besluit om Mandela vry te laat uit die gevangenis op 11 Februarie
     1990 wat die weg gebaan het vir onderhandelings
   • Groote Schuur Minuut – 2 Mei 1990 (ANC en NP het ontmoet, ANC afvaardiging
     gelei deur Nelson Mandela, NP afvaardiging gelei deur FW De Klerk).
   • Apartheidswetgewing herroep die Wet op Aparte Geriewe
   • Pretoria Minuut – 6 Augustus 1990 (ANC kom ooreen om die gewapende stryd
     neer te lê)
   • KODESA 1 (19 politieke partye uitsluitend AZAPO,KP en PAC/300
     afgevaardigdes)
   • Geweld breek uit in sommige dele van die land soos aan die Rand en Natal
   • Slegs Blankes referendum (Maart 1992) en die impak daarvan
   • KODESA 2 (2 Mei 1992) stort ineen. Partye slaag nie daarin om saam te stem oor
     die nuwe grondwetliggaam en die tussentydse regering nie
   • NP wou 'n minderheid veto hê, terwyl die ANC 'n tussentydse regering wou hê vir
     nie langer as 18 maande nie en eenvoudig 'n meerderheidsregering wou hê
   • Boipatong slagting en sy gevolge (17 Junie 1992)
   • Bhisho slagting het die onderhandelingsproses ontspoor (7 September 1992)
   • Record of Understanding (Rekord van Verstandhouding) is op 26 September 1992
     tussen Roelf Meyer (NP) en Cyril Ramaphosa (ANC) onderteken
   • Sluipmoord op Chris Hani (10 April 1993) en sy impak op Suid-Afrika
   • Veelparty Onderhandelingsforum was gestig
   • Regsgesinde (AWB) aanval op die Wêreldhandelsentrum en sy gevolge
   • Sunset Clause ingestel deur Joe Slovo het die dooiepunt in onderhandelings
     verbreek
   • Verkiesingsdatum – 27 April 1994 aangekondig
   • ANC wen verkiesing en Mandela word die eerste swart Suid-Afrikaanse President
   • Enige ander relevante antwoord
   •   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot.                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P1 May June 2017 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2017-memo-eng/662ba1e6-fb78-4312-a0cd-1e0d4024f033) — History · Memo · 2017 · Eng
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [History P2 May June 2016 Memo Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-may-june-2016-memo-eng/c024dbbf-42d2-40d0-9d26-7bf3628ad5d3) — History · Memo · 2016 · Eng
- [History P1 May June 2017 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2017-addendum-afr/df51a47c-26d5-42fd-8593-592de0e87a21) — History · Addendum · 2017 · Afr
- [GR12 HIST P2 Sept2017 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-hist-p2-sept2017-qp-eng/a9e68a30-4308-449a-b46f-d8e2efa233d8) — History · QP · 2017 · Eng
- [Grade 12 NSC History P2 Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-preparatory-2017-question-paper/badeb23c-1096-472f-a56c-66498abe1e7b) — History · QP · 2017

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
