# History Grade 11 P2 Eastern Cape November 2024 Memo (Afr)

> Grade 11 History Paper 2 memorandum from the Eastern Cape November Exam 2024 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-gr11-nov-2024-afr-watermark/556b3e5c-28af-4a2b-bab1-588c18c87032
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 11
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/history) › [History Grade 11 P2 Eastern Cape November 2024 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-gr11-nov-2024-afr-watermark/556b3e5c-28af-4a2b-bab1-588c18c87032)

## About this document

History · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2024. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NASIONALE
                    SENIORSERTIFIKAAT

                          GRAAD 11

                     NOVEMBER 2024

                     GESKIEDENIS V2
                      NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

               Hierdie nasienriglyn bestaan uit 24 bladsye.

                  Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

2                                   GESKIEDENIS V2                     (EC/NOVEMBER 2024)

1.   BRONGEBASEERDE VRAE

     1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae
         te ontwikkel:

                                                                      GEWIGS-
     KOGNITIEWE
                           HISTORIESE VAARDIGHEDE                   TOEKENNING
       VLAKKE
                                                                     VAN VRAE
                     •   Onttrek inligting uit bronne.
                     •   Selektering en organisasie van                30%
        VLAK 1
                         relevante inligting uit bronne.               (15)
                     •   Definieer historiese begrippe/terme.
                     •   Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                       50%
        VLAK 2       •   Verduidelik inligting verkry uit bronne.
                                                                       (25)
                     •   Analiseer bewyse uit bronne.
                     •   Interpreteer en evalueer bewyse uit
                         bronne.
                     •   Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                         betroubaarheid, eensydigheid en               20%
        VLAK 3
                         beperkings vas te stel.                       (10)
                     •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                         en perspektiewe in die bronne en kom
                         tot onafhanklike gevolgtrekkings.

     1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae
         geassesseer word:

          • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
            enige ander geldige en toepaslike standpunte, argumente, bewyse of
            voorbeelde.
          • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
            aan die vereistes van die vraag voldoen is.
          • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
            waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
            kursiefgedrukte skrif aangedui.
          • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
            krediet kry vir enige ander relevante antwoord.
          • Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die
            beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien.

     1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

          •     Gebruik ŉ regmerk (✓) vir elke korrekte antwoord
          •     Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op
                twee redes en word twee punte elk toegeken (✓✓✓✓); (1 x 2) wat
                neerkom op een rede en twee punte word toegeken (✓✓)
          •     Indien ŉ vraag 4 punte tel, word 4 regmerke (✓✓✓✓) aangedui

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

                          Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

(EC/NOVEMBER 2024)                     GESKIEDENIS V2                                       3

           Paragraafvraag
           Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
           inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring
           word wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik
           word wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
            • Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die
              teks waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
              beantwoord.
            • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat
              in staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
              beantwoord.
            • Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die
              paragraaf aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2 of 3)
              soos aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

           ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
           _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
           √√√√ Vlak 2

           Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
           • Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die
             punt aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                   32
                                                                   50

           • Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
             antwoordeboek oorgedra word.

 2. OPSTELVRAE

     2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
         • In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
            te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
            bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
            feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die
            gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ inleiding,
            ŉ samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ slot het.

     2.2 Nasien van opstelvrae

           •   Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
               word deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
           •   Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê
               as dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.
           •   By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
               krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

4                                     GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2024)

    2.3 Globale assessering van die opstel

         Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis
         dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal bepunt sonder om die
         samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering moedig die
         leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied deur gebruik te maak van
         geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te ondersteun. Daar sal nie
         van die leerder verwag word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ŉ beter punt te
         behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-
         antwoorde’ voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes
         van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan
         leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by
         inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
         ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die
         volgende val:

         • Die leerder se interpretasie van ŉ argument.
         • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
           ondersteun.
         • Die leerder se samestelling interpretasie van die vraag. (beplanning,
           gestruktureerde argumente.)

    2.4 Assesseringsprosedures vir die opstel

         2.4.1   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

         2.4.2   Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken
                 word vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in die
                 nasienriglyn), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig
                 gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met ŉ
                 kolpunt in die nasienriglyn) bv. ŉ antwoord waar daar 5 hoofpunte is,
                 sal daar dus 7 regmerkies wees.

         2.4.3   Hou die PEEL-struktuur in gedagte by die assessering van ŉ opstel.

                         Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ
                         duidelike hoofpunt.
                     P
                         Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt (argument)
                         wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.
                         Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                     E   waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou
                         met die vraag wat gevra is.
                         Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur
                     E   inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante
                         voorbeelde moet gegee word om die argument vol te hou.
                         Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument
                     L   deurgaans in die opstel onderhou word en samehangend
                         geskryf is.

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

                             Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

(EC/NOVEMBER 2024)                            GESKIEDENIS V2                                      5

         2.4.4       Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                     • Inleiding, hoof aspekte en slot nie korrek
                       gekontekstueer

                     Verkeerde stelling

                     •     Irrelevante stelling
                     •     Herhaling                            H
                     •     Analise                              A√
                     •     Interpretasie                        I √l
                     •     Lyn van argument                    LVA

 2.5     Die matriks

         2.5.1       Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                     By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                     matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
                     beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
                     by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe
                     vaardigheidsvlakke toegeken.

                     (a)    Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                            watter mate die hoofmomente gedek is om en die
                            inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.

                                                           I           VLAK 4

                     (b)    Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                            van die aanbieding bepaal.
                                                           I           VLAK 4
                                                           A           VLAK 3

                     (c)    Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                            I          VLAK 4
                                                            A          VLAK 3     }26–27
 KOMMENTAAR

 Vraag herkenbaar in antwoord.
 Toon soms bewys van ŉ gestruktureerde en beplande argument.

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

                                 Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

6                                                              GESKIEDENIS V2                                                (EC/NOVEMBER 2024)

                            VLAK 7               VLAK 6                VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1

                        Baie goed
                        beplande en          Baie goed             Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING                                   beplande en           gestruktureerde      en gestruktureer.   van ŉ                                     poging om die
                        gestruktureerde                                                                                          om antwoord te
                                             gestruktureerde       opstel.              Bewyse tot ŉ        gestruktureerde en   struktureer.         opstel te
                        opstel. Goeie
                                             opstel. ŉ Relevante   Poog om ŉ            sekere mate         beplande                                  struktureer nie.
                        sintese van                                                                                              Grootliks
                                             argument is           duidelike argument   gebruik om          argument. Poog
                        inligting. Het ŉ                                                                                         beskrywend of
                                             gevolg. Bewyse                             argument te         om ŉ argument vol
                        goed                                       te ontwikkel.
                                             gebruik om die                             ondersteun.         te hou.              poog om argument
                        gebalanseerde,                             Gevolgtrekking
                                             argument te                                Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike                              gemaak uit bewyse
                                             verdedig. Poog om                          grond van bewyse.   duidelik             poging om ŉ
                        argument ontwikkel
                        met bewyse.          ŉ onafhanklike        om die argument te                       ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        Argument             gevolgtrekking uit    ondersteun.
                                             die bewyse te                                                  bewyse nie.          maak nie.
                        deurgaans
                                             maak om die
                        volgehou en
INHOUD                                       argument te
                        verdedig.
                                             ondersteun.
                        Onafhanklike
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit bewyse
                        om die argument te
                        ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50                 43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie              43–46                 40–42                38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                 36–37                34–35                30–33                28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                       30–33                28–29                26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                         26–27                24–25               20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud
                                                                                                                 20–23               18–19                 14–17
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                   14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:

 •       Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
 •       Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
 •       Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; effense poging om die opstel te struktureer                 = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                              Blaai om asseblief

                                                  Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

(EC/NOVEMBER 2024)                     GESKIEDENIS V2                                       7

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:        HOE HET DIE OPKOMS VAN SWART NASIONALISME IN SUID-
                AFRIKA TOT WERKERSWEERSTAND GELEI IN DIE 1920’s?

1.1     1.1.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                  • ‘Ons is hier vir organisasie’
                  • ‘Ons sal sien wat ons kan doen om die kapitalistiese stelsel af te
                      skaf’
                  • ‘Ons is hier vir die redding van die werkers’
                  • ‘Ons is hier om te organiseer en te veg vir ons regte en voordele
                                                                           (Enige 2 x 1)    (2)

        1.1.2     [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 1A – V1]
                  • ŉ Ekonomiese en politieke stelsel waarin ŉ land se handel en
                     nywerheid deur private eienaars beheer word
                  • Enige ander relevante antwoord                             (1 x 2)      (2)

        1.1.3     [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                  • Weens oorvol reservate is mense gedwing om na die stede te kom
                      om werk te soek
                  • Hulle hoofmanne het met die myneienaars saamgewerk om die
                      werkers na die myne te stuur
                  • Werkers is gedwing om op die myne te werk as gevolg van
                      armoede
                  • Hulle grond is deur Britte oorgeneem en daarom is hulle gedwing
                      om op die myne te werk
                  • Enige ander relevante antwoord.                      (Enige 2 x 2)      (4)

        1.1.4.    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                  • ‘Hulle is verbied om te organiseer’
                  • ‘Hulle is toegesluit in slegs manskampongs op die myne’
                  • ‘Geskei in grimmige ghetto’s in die tussenruimtes van die dorpe’
                  • ‘Hul beweging is beheer deur die interne paspoort of paswet’
                                                                          (Enige 3 x 1)     (3)

        1.1.5     [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                  • Hulle wou beter werksomstandighede hê
                  • Hulle benodig ordentlike lone
                  • Hulle wou beter behuising met sanitasie hê
                  • Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)    (4)

1.2     1.2.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                  • ‘Alle werkers was bekommerd oor die verhoogde lewenskoste in
                     die na-oorlogse era’
                  • ‘Daar was ŉ tekort aan ongeskoolde arbeid gedurende hierdie
                     tydperk’
                  • ‘Geskoolde en halfgeskoolde Kleurlingwerkers in die Kaap het aan
                     ‘vakbonde’ behoort wat hoofsaaklik uit wit werkers saamgestel is’.
                                                                           (Enige 2 x 1)    (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

8                                   GESKIEDENIS V2                       (EC/NOVEMBER 2024)

        1.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                 • Belangrik dat alle rasse bymekaar kom om ŉ sterker krag te
                     vorm om werksomstandighede te verbeter
                 • Dit is hul plig om mense demokratiese vaardighede aan te leer
                 • Eenheid is die sleutel vir hulle om te wen
                 • Hulle moet organisatoriese vaardighede aanleer, soos hoe om
                     vergaderings te lei
                 • Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)       (4)
        1.2.3. [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
               • Dit was die eerste swart vakbond wat vir werkersregte geveg het
               • Die werkers het ŉ mondstuk gehad om hul griewe te uiter
               • Werkers het besef dat deur by die vakbond aan te sluit hulle ŉ
                   sterker mag sal word en daar sal aan hul eise voldoen word
               • Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)      (4)
        1.2.4    [Evalueer die bruikbaarheid van bewyse uit Bron 1A – V3]
                 Die bron is BRUIKBAAR omdat:
                 • Dit dui aan dat die ICU regdeur die land genoeg ondersteuning
                    gekry het
                 • Dit dui aan dat die ICU suksesvol was om werkers van
                    verskillende rasse te verenig
                 • Meer werkers het by die vakbond aangesluit en lojale lede van
                    die ICU geword
                 • Dit het ŉ massa-gebaseerde organisasie geword
                 • Enige ander relevante antwoord                      (Enige 2 x 2)     (4)
 1.3    1.3.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
                 • Dit het getoon dat dit staan vir werkers se regte
                 • ICU wou die veiligheid van mynwerkers verbeter
                 • Dit wys die toestande wat mynwerkers op die myne moes
                     verduur
                 • ICU wou die werker se lewensomstandighede in die myne
                     verbeter
                 • Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)       (4)
        1.3.2. [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
               • Die ICU het ŉ kantoor gehad waar klagtes ingedien kan word
               • Dit het ŉ uitvoerende komitee gehad aangesien die klagtes aan
                  die Sekretaris-generaal gerig kon word           (Enige 1 x 2)         (2)
 1.4.   1.4.1. [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
               • ‘Die twee gearresteerde mans vrygelaat word’
               • ‘ŉ Verhoging van drie sjielings per dag in lone was om tred te
                  hou met die stygende lewenskoste’
               • ‘Sekere verbeterings in die werksomstandighede’            (3 x 1)      (3)
        1.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
                 • Die staking het 12 dae geduur, gevolglik het hulle wins verloor
                 • Die geld wat hulle verloor het, kon nie herwin word nie
                 • Hulle kon weens die staking nie opereer nie
                 • Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)    (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

(EC/NOVEMBER 2024)                       GESKIEDENIS V2                                     9

         1.4.3       [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 1D – V2]
                     • Kampongs was akkommodasie vir trekmynwerkers
                     • Woonplekke op myne om die beweging van werkers te beheer
                     • Enige ander relevante antwoord                     (Enige 1 x 2)    (2)

 1.5     [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit bronne – V3]
         Kandidate kan sommige van die volgende insluit:
         • Die ‘Industrial Workers of Africa’ (IWA) is gestig (Bron 1 A)
         • Die toestande op die myne het tot die geboorte van die IWA gelei
             (Bron 1 A)
         • IWA se slagspreuk was: ons wil alles hê (Bron 1A)
         • Die Industrial and Commercial Workers Union (ICU) is in 1919 in
             Kaapstad gestig (Bron 1B)
         • ICU het eenheid met nie-Europese mense bevorder om die stryd te wen
             (Bron 1B)
         • ICU versprei deur Suid-Afrika (Bron 1B)
         • ICU het ŉ massa-gebaseerde organisasie met kantore geword
             (Bron 1C)
         • ICU het ampsdraers gehad aan wie klagtes gerig is (Bron 1C)
         • ICU het ŉ staking in die myne georganiseer as gevolg van ondraaglike
             toestande in die myne (Bron 1D)
         • Die staking wat georganiseer is, het vir 12 dae geduur (Bron 1D)
         • 71 000 swart mynwerkers het by die staking aangesluit (Bron 1D)
         • Die staking het die mynbedryf lamgelê (Bron 1D)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 10

10                                 GESKIEDENIS V2                   (EC/NOVEMBER 2024)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

             • Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon geen of
               min begrip oor hoe die opkoms van swart
               nasionalisme in Suid-Afrika tot werkersweerstand in       Punte:
  VLAK 1
               die 1920’s gelei het nie.                                  0–2
             • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ paragaaf skryf
               nie.
             • Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot mate
               verband met die onderwerp, bv. toon begrip oor hoe die
               opkoms van swart nasionalisme in Suid-Afrika tot          Punte:
  VLAK 2
               werkersweerstand gelei het in die 1920’s.                  3–4
             • Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ paragraaf te
               skryf.
             • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer ŉ deeglike
               begrip oor hoe die opkoms van swart nasionalisme in
               Suid-Afrika tot werkersweerstand gelei het in die         Punte:
  VLAK 3
               1920’s.                                                    5–6
             • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
               paragraaf en toon begrip van die onderwerp.                            (6)
                                                                                     [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

                         Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 11

(EC/NOVEMBER 2024)                       GESKIEDENIS V2                                      11

 VRAAG 2:        HOE HET DIE OPKOMS VAN AFRIKANER NASIONALISME IN
                 SUID-AFRIKA TOT AFRIKANER EENHEID IN DIE 1930’s EN
                 1940’s GELEI?

 2.1    2.1.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                     • ‘bevordering van ŉ gemeenskaplike taal’
                     • ‘gemeenskaplike verlede’
                     • ‘Die eenheid van ŉ gemeenskaplike sin van godsdiens’
                                                                                (3 x 1)      (3)

        2.1.2        [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 2A – V2]
                     • Verstedeliking is die beweging van baie Afrikaners vanaf
                        landelike gebiede na stedelike gebiede
                     • Sekere werke was vir Afrikaners in stede gereserveer
                     • Wette word geproklameer deur die regering om die belange
                        van Afrikaners te beskerm
                     • Enige ander relevante antwoord                     (Enige 1 x 2)      (2)

        2.1.3        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                     • ‘Predikante van godsdiens’
                     • ‘Onderwysers’
                     • ‘Akademici’
                     • ‘Joernaliste’
                     • ‘Boere’
                     • ‘Sekere elemente in die staatsdiens’              (Enige 2 x 1)       (2)

        2.1.4.       [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
                     • Om te verseker dat Afrikaners dieselfde ekonomiese
                         eienaarskap as Engelse het
                     • Om erken te word as ŉ aparte, onafhanklike groep
                     • Vir die Afrikaners om Suid-Afrika te regeer
                     • Afrikaners moet verenig wees om Britse imperialisme te beveg
                     • Enige ander relevante antwoord                   (Enige 2 x 2)        (4)

 2.2    2.2.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                     • ‘Dit het homself as ŉ kultuurorganisasie bevorder’
                     • ‘Voorneme om die “gees van 38” lewendig te hou’
                     • ‘Afsydig staan van partypolitiek’                  (Enige 2 x 1)      (2)

        2.2.2.       [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                      • Dit sal die gewone mense laat voel dat hulle deel van die
                          organisasie se besluite was
                      • Om hul ledetal te vermeerder
                      • Vir hulle om ŉ gevoel van samehorigheid te hê
                      • Enige ander relevante antwoord                  (Enige 2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 12

12                                      GESKIEDENIS V2                        (EC/NOVEMBER 2024)

        2.2.3        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                     • Braaivleis-aande’
                     • ‘Jukskei vergaderings’
                     • ‘plaaslike kultuurvereniging’
                     • ‘Geleentheid by die kerk’                          (Enige 1 x 1)      (1)
 2.3    2.3.1        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                     • Die Ossewabrandwag was vasbeslote om die Afrikaners aan
                         bewind te bring
                     • Dit wys dat die Afrikaners Suid-Afrika as hul land sien
                     • Dit wys dat die Afrikaners hulself as God se uitverkore volk
                         beskou het
                     • Enige ander relevante antwoord                     (Enige 2 x 2)      (4)
        2.3.2        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                     • Die ossewa is ŉ herinnering aan hul reis vanaf die Kaap na
                         die Noorde
                     • Die ossewa simboliseer ook hul begeerte om onafhanklik te
                         wees
                     • Dit is ŉ herinnering aan die redes waarom hulle die Kaap
                         verlaat het
                     • Dit is ŉ herinnering aan die swaarkry wat hulle moes verduur
                     • Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)       (4)
 2.4    [Vergelyking van bewyse uit Bron 2B en Bron 2C – V3]
        • Bron 2B dui aan dat Afrikaners kulturele erfenis moet beklemtoon en
           Bron 2C weerspieël die Afrikaner-kultuurerfenis deur ŉ ossewa op die
           kenteken van die Ossewabrandwag te gebruik
        • Bron 2B dui aan dat die Ossewabrandwag bedoel het om die gees van
           1938 lewendig te hou en Bron 3C toon ŉ ossewa in hul kenteken wat
           tydens die Groot Trek en die 1938-vieringe gebruik is.
        • Enige ander relevante antwoord                                   (2 x 2)           (4)
 2.5    2.5.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
                     • ‘Dit was die feit dat Afrikaanssprekende blankes uit die
                        sentrum van mag uitgesluit is’
                     • ‘Afrikaanssprekende blankes is uitgesluit in die invloed in die
                        Suid-Afrikaanse stedelike ekonomie’               (Enige 1 x 2)      (2)
        2.5.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
                     • ‘Om nie langer die vernietiging van die Afrikanervolk te duld in
                        ŉ poging om by ŉ buitelandse kapitalistiese stelsel aan te pas
                        nie’
                     • om die volk te mobiliseer om hierdie vreemde stelsel vas te
                        vang en dit aan te pas by ons nasionale karakter’        (2 x 1)     (2)
        2.5.3        [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 2D – V2]
                     • Afrikaner-nasionalisme is die gevoel van eenheid onder die
                        Afrikanervolk
                     • Afrikaner-nasionalisme is ŉ gevoel van eenheid onder
                        Afrikaanssprekende mense wat dieselfde taal, godsdiens en
                        kultuur deel
                     • Enige ander relevante antwoord                     (Enige 1 x 2)      (2)
Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 13

(EC/NOVEMBER 2024)                       GESKIEDENIS V2                                     13

        2.5.4        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                     • Sodra Afrikaners aan bewind is, sal hulle in beheer wees van
                         die land se ekonomie
                     • Sodra hulle aan bewind is, sal hulle nie meer werknemers
                         wees nie, hulle sal werkgewers wees
                     • Om die land te regeer, is wat die Afrikaners nodig het om
                         finansieël onafhanklik te wees
                     • Om te verseker dat die Nasionale Party die verkiesing wen om
                         die Afrikanerbelange te bevorder
                     • Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)      (4)

        2.5.5        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                     • Om te verseker dat die ekonomie in die hande van die
                         Afrikaners bly
                     • Om die Afrikaner monopolie ekonomie en -politiek te verseker
                     • Om die “armblankes” by te staan
                     • Enige ander relevante antwoord                  (Enige 2 x 2)        (4)

 2.6    [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit bronne – V3]

        Kandidate kan sommige van die volgende insluit:
        • Afrikaner-nasionalisme kan in algemene terme gesien word as ŉ breë
          sosiale en politieke reaksie op die ongelyke ontwikkeling van
          kapitalisme in Suid-Afrika (Bron 2A)
        • Verstedeliking en industrialisasie het tot Afrikaner-nasionalisme gelei
           (Bron 2A)
        • Afrikaner-middelklas was die dryfkrag agter Afrikaner-nasionalisme
          (Bron 2A)
        • Baie middelklaslede behoort aan die Broederbond (Bron 2A)
        • Die Broederbond werk hard om beide landelike en stedelike Afrikaners
          te verenig (Bron 2A)
        • Ossewabrandwag het bygedra tot die taak om Afrikaners te verenig
          (Bron 2B)
        • Afrikaners kon Trekkerrok dra om ŉ gevoel van gemeenskapskultuur en
          gemeenskaplike erfenis te voel (Bron 2B)
        • Hulle het braaivleisaande en jukskeivergaderings gehad wat Afrikaner-
          nasionalisme bevorder het (Bron 2B)
        • Hulle glo dat die volk deur God uitverkies is (Bron 2C)
        • Afrikaner-nasionalisme het die simboliese waarde van die Groot Trek
          bevorder (Bron 2C)
        • Hulle het geglo dat Suid-Afrika aan hulle behoort (Bron 2C)
        • Die ontwikkeling van Afrikanerbesigheid was die doel van die
          Broederbond (Bron 2D)
        • Broederbond het boere en werkers georganiseer om in
          Afrikanermaatskappye en in Afrikanerbanke te belê (Bron 2D)
        • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

                              Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 14

14                                   GESKIEDENIS V2                    (EC/NOVEMBER 2024)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

 VLAK 1       •   Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv
                  toon geen of min begrip oor hoe die
                  opkoms van Afrikaner nasionalisme in
                  Suid-Afrika tot Afrikaner eenheid gelei het    Punte: 0–2
                  in die 1930’s en 1940’s.
              •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                  paragraaf skryf nie.
 VLAK 2       •   Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot
                  mate verband met die onderwerp, bv. toon
                  begrip oor hoe die opkoms van Afrikaner
                  nasionalisme in Suid-Afrika tot Afrikaner      Punte: 3–4
                  eenheid gelei het in die 1930’s en 1940’s.
              •   Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ
                  paragraaf te skryf.
 VLAK 3       •   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer
                  ŉ deeglike begrip oor hoe die opkoms van
                  Afrikaner nasionalisme in Suid-Afrika tot
                  Afrikaner eenheid gelei het in die 1930's
                                                                 Punte: 5–6
                  en 1940’s.
              •   Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                  georganiseerde paragraaf en toon begrip van
                  die onderwerp.                                                      (6)
                                                                                     [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 15

(EC/NOVEMBER 2024)                     GESKIEDENIS V2                                        15

 VRAAG 3:       WAT WAS DIE IMPAK VAN INTENSIEWE WEERSTAND TEEN DIE
                APARTHEIDSREGERING IN SUID-AFRIKA GEDURENDE DIE
                1960’s?

 3.1    3.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                 • ‘Die nasleep van die Sharpeville-slagting’
                 • ‘Die afkondiging van die noodtoestand’                       (2 x 1)       (2)

        3.1.2    [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 3A – V2]
                 • Om apartheid te beveg deur gewelddadige metodes (wapens,
                    ens.) te gebruik
                 • Nie-gewelddadige metodes wat in die verlede gebruik is, het
                    ondoeltreffend gelyk
                 • Om gewelddadige metodes te gebruik om die Nasionale Party te
                    dwing om sy apartheidsbeleid te laat vaar
                 • Enige ander relevante antwoord                     (Enige 1 x 2)           (2)

        3.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 • Dit dui op die gewilligheid van anti-apartheid Suid-Afrikaners om
                     vir vryheid te veg
                 • Aktiviste was bereid om vir die bevrydingstryd te sterf
                 • Motiveer Suid-Afrikaners om op te staan teen die
                     onderdrukkende maatreëls van die apartheidsregering
                 • MK het besef die enigste weg na ŉ nie-rassige demokratiese
                     Suid-Afrika was deur gewelddadige middele
                 • Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)       (4)

        3.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                 • ‘Spoorweë’
                 • ‘Polisiestasies’
                 • ‘Sleutelgeboue wat verband hou met die administrasie van
                    apartheid’                                         (Enige 2 x 1)          (2)

 3.2    3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                 • ‘Suid-Afrikaanse Kommunistiese Party’
                 • ‘MK Hoëkommando’                                                (2 x 1)    (2)

        3.2.2    [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 3B – V1]
                 • ŉ Persoon wat inligting verkoop in ruil vir geld of gunste
                 • Enige ander relevante antwoord                                 (1 x 2)     (2)

        3.2.3. [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
               • Planne om die regering omver te werp
               • Planne om staatsgeboue aan te val en te saboteer
               • Voorstelle vir guerrilla-oorlogvoering
               • Enige ander relevante antwoord                   (Enige 2 x 2)               (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 16

16                                   GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2024)

        3.2.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                • ‘Denise Goldberg’
                • ‘Rusk Bernstein’
                • ‘Raymond Mhlaba’
                • ‘Bob Heppie’
                • ‘Govan Mbeki’
                • ‘Arthur Goldreich’
                • ‘Ahmed Kathrada’
                • ‘Walter Sisulu’                                         (Enige 2 x 1)      (2)

        3.2.5   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                • Die regering kon die krag van die stryd binne Suid-Afrika breek
                • Verswyg verset in Suid-Afrika
                • Groot aantal ANC-leiers wat gearresteer is of in ballingskap
                    gegaan het – wat die organisasies sonder leiers gelaat het
                • Internasionale aandag ontlok
                • Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)       (4)

 3.3    3.3.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                • ‘werwing van persone vir opleiding in die voorbereiding en
                   gebruik van plofstof’
                • ‘In guerrilla-oorlogvoering vir die doel van gewelddadige
                   rewolusie en die pleeg van sabotasiedade’
                • ‘om buitelandse militêre eenhede te help wanneer hulle die
                   Republiek binneval’
                • ‘Op hierdie maniere op te tree om die oogmerke van
                   kommunisme te bevorder’
                • ‘geld vir hierdie doeleindes te ontvang van simpatiseerders in
                   Algerië, Ethiopië, Liberië, Nigerië, Tunisië en elders’
                                                                           (Enige 2 x 1)     (2)

        3.3.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
                • Sou lei tot die einde van apartheid
                • Sal uiteindelik lei tot ŉ nie-rassige demokratiese Suid-Afrika
                • Stryd vir vryheid het nie geëindig nie, maar verskerp
                • Ander organisasies is gestig wat apartheid teëgestaan het
                • Internasionale druk op Suid-Afrika het toegeneem
                • Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)       (4)

        3.3.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
                • Mandela wou hê dat alle Suid-Afrikaners gelyk behandel moet
                    word
                • Hy was ten gunste van demokrasie
                • Dui aan dat Mandela ŉ vryheidsvegter was
                • Hy was bereid om vir sy oortuigings te sterf aangesien die
                    doodstraf steeds wettig was in Suid-Afrika
                • Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)         (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 17

(EC/NOVEMBER 2024)                    GESKIEDENIS V2                                      17

        3.3.4    [Bepaal die betroubaarheid van bewyse uit Bron 3B – V3]
                 Hierdie bron is BETROUBAAR omdat:
                 • Primêre bron – dus eerstehandse inligting
                 • Die toespraak kan met ander bronne geverifieer word
                 • Is geneem uit die oorspronklike opnames wat in die hof gemaak
                    is
                 • As ŉ swart Suid-Afrikaner het hy die onderdrukking van apartheid
                    ervaar en aanskou
                 • Hy het ŉ leiersfiguur in die stryd om vryheid geword
                 • Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)      (4)

 3.4    3.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 • Om te wys hulle was teen die apartheidsbeleid
                 • Die Trialist (aangeklaagdes) moet nie verhoor word nie, maar die
                     apartheidsregering vir hul misdade teen die mensdom
                 • Die feit dat hulle aangekla was omdat hulle vir demokrasie vir alle
                     Suid-Afrikaners geveg het
                 • Hulle het dieselfde idees ondersteun as die aangeklaagdes
                 • Enige ander relevante antwoord                      (Enige 2 x 2)       (4)

        3.4.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                 • ‘Vonnis of geen vonnis ons staan by ons leiers’
                 • ‘Ons is trots op ons leiers’                                (2 x 1)     (2)

 3.5    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
        Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
        • Die regering het ŉ noodtoestand afgekondig en duisende mense is
            aangehou (Bron 3A)
        • Die ANC en PAC is verban (Bron 3A)
        • Verskerpte staatsonderdrukking (Bron 3A)
        • Beide PAC en ANC het militêre vleuels gevorm en ŉ gewapende stryd
            begin (Bron 3A)
        • MK het tuisgemaakte toestelle gebruik om openbare fasiliteite te
            bombardeer en te beskadig (Bron 3A)
        • Die polisie het ŉ informant gebruik om MK te infiltreer (Bron 3B)
        • Die SAKP en MK Hoëkommando het Liliesplaas gekoop as ŉ
            wegkruipplek vir verbode aktiviste (Bron 3B)
        • Die groep is by Lilieslief gearresteer met dokumente wat hulle inkrimineer
            (Bron 3B)
        • Gelei tot die Rivonia-verhoor (Bron 3C en Bron 3D)
        • Die mense het die Rivonia-aangeklaagdes ondersteun (Bron 3D)
        • Die internasionale gemeenskappe het sanksies teen Suid-Afrika ingestel
            (eie kennis)
        • Suid-Afrikaanse sportkodes is nie toegelaat om in die Wêreldbeker te
            speel nie (eie kennis)
        • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 18

18                                   GESKIEDENIS V2                     (EC/NOVEMBER 2024)

 Gebruik die volgende rubriek om hierdie paragraaf te assesseer.

              •    Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv.
                   toon geen of min begrip oor wat die impak
                   van intensiewe weerstand teen die
  VLAK 1           apartheidsregering      in     Suid-Afrika      Marks: 0–2
                   gedurende die 1960’s was.
              •    Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                   paragaaf skryf nie.
              •    Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot
                   mate verband met die onderwerp, bv. toon
                   begrip oor wat die impak van intensiewe
  VLAK 2           weerstand teen die apartheidsregering in        Marks: 3–4
                   Suid-Afrika gedurende die 1960’s was.
              •    Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ
                   paragraaf te skryf.
              •   Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer
                  ŉ deeglike begrip oor wat die impak van
                  intensiewe weerstand teen die
                  apartheidsregering in Suid-Afrika
  VLAK 3                                                           Marks: 5–6
                  gedurende die 1960’s was.
              •   Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                  georganiseerde paragraaf en toon begrip van
                  die onderwerp.                                                       (6)
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 19

(EC/NOVEMBER 2024)                    GESKIEDENIS V2                                      19

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4:      NASIONALISME IN SUID-AFRIKA: SWART NASIONALISME

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur gebruik te maak van analitiese en interpretasievaardighede]

SINOPSIS

Kandidate moet verduidelik tot watter mate die terugkeer van soldate uit die Tweede
Wêreldoorlog swart Suid-Afrikaners beïnvloed het om vir vryheid te veg. Kandidate
moet hul argument met relevante historiese bewyse ondersteun.

HOOFASPEKTE

Kandidate moet die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
Inleiding:    Kandidate moet standpunt inneem deur te verduidelik tot watter
              mate die terugkerende soldate uit die Tweede Wêreldoorlog swart
              Suid-Afrikaners beïnvloed het om vir vryheid te veg. Hulle moet
              aandui hoe hulle hul argument sal ondersteun.

UITBREIDING
• Swart Suid-Afrikaners is deur baie faktore beïnvloed om ŉ behoefte vir eenheid te
   sien
• Swart Suid-Afrikaners het ŉ rol gespeel in die TWO teen Duitsland
• Swartes is nie toegelaat om gewere te dra nie
• Ten spyte daarvan dat swartes gewerk het as bestuurders en slootgrawers, het
   hulle na Suid-Afrika teruggekom met die idees van demokrasie
• TWO het gelei tot ŉ ekonomiese opbloei wat gelei het tot ŉ massiewe uitbreiding
   van die stedelike arbeidsmag
• Die aantal swart arbeiders het toegeneem namate hulle baie blankes vervang het
   wat oorlog toe gegaan het
• Verstedeliking het beduidende implikasies vir Afrika-nasionalisme gehad
• Brittanje en die VSA teken die Atlantiese Handves
• Belofte om die regte van alle mense op selfbeskikking te respekteer
• Het gelei tot die stigting van VN en NAVO
• VN verbind tot die verklaring van regte van alle burgers
• Xuma het die handves van regte gebruik om te veg vir swart eise
• Nuwe President van die ANC, Dr Alfred Xuma, het die Atlantiese Handves ontleed,
   veral die klousules wat op Afrika van toepassing was
• 1943 het die ANC Xuma se dokument, African Claims in South Africa aanvaar
• Dit het ŉ Handves van Regte ingesluit, wat gevra het dat rassediskriminasie
   beëindig moet word en dat die franchise na alle volwassenes uitgebrei moet word,
   ongeag ras
• Dit het die regverdige verdeling van grond, vryheid van handel vir Afrikane, die reg
   op gelyke en gratis onderwys vir alle swartkinders, gelyke gesondheidsfasiliteite en
   die afskaffing van alle diskriminerende arbeidspraktyke geëis
• Terugkerende soldate vanaf die oorlog het Suid-Afrikaners beïnvloed om vir hul
   regte te veg
• Swart Suid-Afrikaners is geïnspireer met die idees van vryheid en demokrasie
• Hierdie idees het ontstaan as gevolg van hul interaksie met soldate uit die
   buiteland

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

                          Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 20

20                                  GESKIEDENIS V2                       (EC/NOVEMBER 2024)

 •   Die begeerte na vryheid het aanleiding gegee tot ŉ groei in swart nasionalisme
 •   20 000 swart Suid-Afrikaanse soldate wat gesamentlik deur die ANC, CPSA en
     die Vakbondbeweging georganiseer is, het na die einde van die Tweede
     Wêreldoorlog aan die oorwinningsoptog deelgeneem
 •   Diskriminasie teen swart soldate het ná die oorlog voortgeduur, aangesien
     terugkerende wit soldate elk 5 pond en 25 pond kleretoelaag ontvang het, terwyl
     swart Suid-Afrikaanse soldate 2 pond kontant en ŉ kakiepak ter waarde van 2
     pond ontvang het.
 •   Jeug binne die ANC het ongeduldig geraak met die konserwatisme van die ANC
     en die stadige vordering in die verkryging van vryheid en demokrasie
 •   Jong lede van die ANC het meer militant geword en die ANC-jeugliga gestig
 •   ANC Jeugliga het ander metodes gebruik om vir demokrasie te veg
 •   Jeugliga het die ANC daarvan beskuldig dat hy die elite verteenwoordig en nie die
     massas nie
 •   ANC-nasionalisme is ‘Charterism’ genoem
 •   ANC het vanaf ŉ gematigde organisasie na ŉ massabeweging van nasionale
     bevryding beweeg
 •   ANC VroueLiga is in 1943 gestig met Madie Hall-Xuma as die president
 •   Sommige lede van die ANC was ongelukkig oor die samewerking met ander
     nasionale groepe
 •   Hulle voel dat Lembede se visie van swart nasionalisme afgeskeep word
 •   Hulle maak beswaar oor die invloed van kommunisme omdat hulle Marxisme as ŉ
     vreemde ideologie beskou het
 •   PAC is in 1959 gestig met Robert Sobukwe as president
 •   Enige ander relevante antwoord

 Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.                              [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

                          Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 21

(EC/NOVEMBER 2024)                   GESKIEDENIS V2                                    21

VRAAG 5:      NASIONALISME IN SUID-AFRIKA: AFRIKANER NASIONALISME
[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasievaardighede]
SINOPSIS

Kandidate moet krities bespreek hoe die idee van die Volk bevorder is en die hoeksteen
van Afrikanernasionalisme in die 1930’s tot die 1940’s geword het. Kandidate moet hul
argument met relevante bewyse ondersteun.

HOOFASPEKTE

Kandidate moet die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit.
Inleiding:  Kandidate moet ŉ kritiese standpunt inneem oor die stelling oor hoe die
            idee van die Volk bevorder is en die hoeksteen van Afrikaner-nasionalisme
            in die 1930’s tot die 1940’s geword het. Hulle moet ook aandui hoe hulle
            hul argument sal ondersteun.

UITBREIDING
• ‘Afrikaner’ beskryf as ŉ groep mense wat Afrikaans gepraat het (agtergrond)
• Afrikaners het as groep ontwikkel na integrasie van verskeie Europese nasionaliteite
   aan die Kaap (agtergrond)
• Afrikaners het hulself gesien as ŉ volk wat deur God uitverkies is
• Die idee van ŉ volk het die hoeksteen van Afrikanernasionalisme geword
• Nasionaliste was vasbeslote om die volk teen oorheersing deur ander etniese en
   taalgroepe te beskerm
• Afrikaner-identiteit moes ten alle koste bewaar word
• Afrikaners moes as ŉ nasie verenig bly
• Nederduitse Gereformeerde Kerk en die Christelike Nasionale Onderwys (CNE) was
   die bewaarders van Afrikanererfenis
• Onderwys en godsdiens het Afrikanerdenke gelei en hul taal en kultuur lewendig
   gehou
• Kinders sou moedertaalonderrig ontvang
• Opvoeding skep eenheid van die Volk as ŉ ras
• Afrikaner Volk-ideologie beoog om Afrikaners op die basis van ras en taal te verenig
• Die rol van die Broederbond en die FAK om die voortbestaan van die Afrikaanse taal
   en kultuur te verseker
• Broederbond bevorder Afrikanernasionalisme en voorkom die uitbuiting van
   Afrikanerwerkers
• Nasionale pers-gepubliseer
• Afrikaner nasionalistiese koerante, Die Burger en die Transvaler
• Eeufeesviering van Die Groot Trek het Afrikanereenheid en trots in hul kultuur
   bevorder
• Eerste Afikaner bouvereniging genaamd Saambou
• Afrikanerbesighede bevorder – Naspers, Die Burger, Santam, Sanlam, Volkskas
   bank
• Redddingsdaadbond het verseker dat Afrikanerbesighede deur Afrikaners
   ondersteun word

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

                          Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 22

22                                  GESKIEDENIS V2                       (EC/NOVEMBER 2024)

 •   1932 – Carnegie Kommissie van ondersoek kyk na armblankvraagstuk
 •   Armblankeprobleem opgelos deur werk te skep by die spoorweg en hawens
 •   Rol van vroue
 •   Nasionale Party het na vore getree as ŉ dominante politieke mag in die
     bevordering van Afrikaner-nasionalisme
 •   NP het die eis vir ‘apartheid’ as die sentrale slagspreuk in hul veldtog
     voorgehou
 •   Blanke oppergesag moes ten alle koste gehandhaaf word
 •   Nasionaliste het die blankes bang gemaak met die idee van ŉ ‘swart gevaar’
 •   Afrikanernasionalistiese beleid het ŉ beroep gedoen op wit boere wat teen die
     beweging van Afrikane na stede was
 •   Die NP het kiesers belowe dat hul werk beskerm sal word deur die toepassing
     van die werkreserwewette
 •   Afrikanervakbonde gevorm om die belange van Afrikanerwerkers te beskerm
 •   Die Tweede Wêreldoorlog het ŉ groot impak op Afrikanernasionalisme
 •   Die 1948 verkiesing – aanloop en nasleep
 •   Afrikaanssprekende Afrikaners het die NP in die 1948-verkiesing aan bewind
     gestem
 •   Die NP-leier, Dr Malan, het die nuwe Eerste Minister geword
 •   Apartheidswetgewing is ingestel
 •   Enige ander relevante antwoord

 Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met ŉ relevante slot.                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

                          Hosted by www.ecexams.co.za.

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [HISTORY P1 QP GR11 NOV 2024 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-qp-gr11-nov-2024-afr-d-watermark/80e4101f-56a5-4975-b043-70c0d70f5fea) — History · QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 QP ENG JUNE 2024](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-eng-june-2024/107129a4-9e81-4e3c-a0e2-a105671f5d66) — History · QP · 2024 · Eng
- [NW 11 HISTORY P2 QP ENG NOV 2024](https://www.hlayiso.com/library/nw-11-history-p2-qp-eng-nov-2024/8a08c81b-e3a1-492e-a467-3bada91f6c52) — History · QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 QP GR11 NOV 2025 AFR watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-gr11-nov-2025-afr-watermark/9143c679-6add-4eb7-8a5d-6ef35e708429) — History · QP · 2025 · Afr
- [HISTORY P2 GR11 ADDENDUM NOV2023 English](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr11-addendum-nov2023-english/87880345-6de6-41d9-8db3-7c57d2ac4ec9) — History · Addendum · 2023 · Eng
- [HISTORY P2 GR11 QP ADEN MEMO NOV2020 ENG D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr11-qp-aden-memo-nov2020-eng-d/48366016-86d8-4631-a444-2f3d51c040a1) — History · Memo · 2020 · Eng

## More from Grade 11 History

- [Gr 11 His ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-his-atp-2023-24/4c199bf3-d253-42ae-b90d-b030dfc6ecc2) — ATP
- [EC History Grade 11 June 2025 P1 only](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-11-june-2025-p1-only/555be0f1-39a3-47b5-8fec-f622076c09d3) — QP · 2025
- [EC History Grade 11 June 2025 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-11-june-2025-p2-and-memo/0051e460-14cf-43df-a19e-374c9f6a797a) — QP + Memo · 2025
- [HISTORY P1 NOVEMBER 2025 ENG QP watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-november-2025-eng-qp-watermark/2d211802-3109-4e26-ba38-b91d09c68e3d) — QP · 2025 · Eng
- [NW 11 HISTORY P1 ADD ENG JUNE 2024](https://www.hlayiso.com/library/nw-11-history-p1-add-eng-june-2024/6232082b-2e70-4142-af53-aff691ca59de) — QP · 2024 · Eng
- [NW 11 HISTORY P1 QP ENG NOV 2024](https://www.hlayiso.com/library/nw-11-history-p1-qp-eng-nov-2024/6f6ac706-1b90-49ea-9565-5ddf84421fba) — QP · 2024 · Eng

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
