# History Grade 11 P2 Eastern Cape November 2025 Memo (Afr)

> Grade 11 History Paper 2 memorandum from the Eastern Cape November Exam 2025 (Afrikaans), 23 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-gr11-nov-2025-afrik-watermark/89cc90d4-f7ff-4580-84ad-6c4b84e16560
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 11
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2025
- Exam period: Eastern Cape November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 11](https://www.hlayiso.com/library/grade-11) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-11/history) › [History Grade 11 P2 Eastern Cape November 2025 Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-gr11-nov-2025-afrik-watermark/89cc90d4-f7ff-4580-84ad-6c4b84e16560)

## About this document

History · Grade 11 · Eastern Cape November Exam · 2025 · Afrikaans. Memorandum, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NASIONALE
                    SENIOR SERTIFIKAAT

                        GRAAD 11

                      NOVEMBER 2025

                      GESKIEDENIS V2
                       NASIENRIGLYN

PUNTE: 150

              Hierdie nasienriglyn bestaan uit 23 bladsye.

    Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 2

2                                   GESKIEDENIS V2                       (EC/NOVEMBER 2025)

1.   BRONGEBASEERDE VRAE

     1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae
         te ontwikkel:

                                                                       GEWIGS-
     KOGNITIEWE
                           HISTORIESE VAARDIGHEDE                    TOEKENNING
       VLAKKE
                                                                      VAN VRAE
                     •   Onttrek inligting uit bronne.
                     •   Selektering     en organisasie        van      30%
        VLAK 1
                         relevante inligting uit bronne.                (15)
                     •   Definieer historiese begrippe/terme.
                     •   Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                        50%
        VLAK 2       •   Verduidelik inligting uit bronne verkry.
                                                                        (25)
                     •   Analiseer bewyse uit bronne.
                     •   Interpreteer en evalueer bewyse uit
                         bronne.
                     •   Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                         betroubaarheid,       eensydigheid     en      20%
        VLAK 3
                         beperkings vas te stel.                        (10)
                     •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                         en perspektiewe in die bronne en kom
                         tot onafhanklike gevolgtrekkings.

     1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae
         geassesseer word:

          • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
            enige ander geldige en toepaslike standpunte, argumente, bewyse of
            voorbeelde.
          • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
            aan die vereistes van die vraag voldoen is.
          • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
            waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
            kursiefgedrukte skrif aangedui.
          • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
            krediet kry vir enige relevante antwoord.
          • Daar word van leerlders verwag om ŉ standpunt in te neem in die
            beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae, om enige punte te verdien.

     1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

          •     Gebruik ŉ regmerk (✓) vir elke korrekte antwoord
          •     Gee aandag aan die puntetoekenning, bv. (2 x 2) wat neerkom op
                twee redes en word twee punte elk toegeken (✓✓✓✓); (1 x 2) wat
                neerkom op een rede en twee punte toegeken word (✓✓)
          •     Indien ŉ vraag 4 punte tel, word 4 regmerke (✓✓✓✓) aangedui

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 3

(EC/NOVEMBER 2025)                       GESKIEDENIS V2                                     3

           Paragraafvraag
           Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
           inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word
           wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word
           wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
            • Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt (●) by elke punt binne-in die teks
              waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
              beantwoord.
            • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat
              in staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
              beantwoord.
            • Maak regmerkies (✓) wat aan die kandidaat toegeken is vir die
              paragraaf aan die einde van die paragraaf, sowel as die vlak (1, 2 of 3)
              soos aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar, bv.

           ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
           _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
                                                              ✓✓✓✓ Vlak 2

           Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
           • Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die
             punt aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                   32
                                                                   50

           • Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
             antwoordeboek oorgedra word.

 2. OPSTELVRAE

     2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
         • In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
            te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
            bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
            feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die
            gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ inleiding,
            ŉ samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse, en ŉ slot het.

     2.2 Nasien van opstelvrae
         • Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord deur die
           handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is gelei sal word.
         • Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê
           as dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 4

4                                      GESKIEDENIS V2                        (EC/NOVEMBER 2025)

    2.3 Globale assessering van die opstel
        Die opstelskryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
        benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal bepunt
        sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering
        moedig die leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied deur gebruik te
        maak van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te ondersteun. Daar
        sal nie van die leerder verwag word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ŉ beter
        punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-
        antwoorde’ voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes
        van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan
        leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by
        inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
        ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die
        volgende val:
        • Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument.
        • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
           ondersteun.
        • Die leerder se interpretasie van die vraag.

    2.4 Assesseringsprosedures vir die opstel

         2.4.1   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

         2.4.2   Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken
                 word vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in die
                 nasienriglyn), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig
                 gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met ŉ
                 kolpunt in die nasienriglyn), bv. by ŉ antwoord waar daar 5 hoofpunte
                 is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

         2.4.3   Hou die PEEL-struktuur in gedagte by die assessering van ŉ opstel.

                         Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ
                         duidelike hoofpunt.
                     P
                         Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt (argument)
                         wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.
                         Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                     E   waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou
                         met die vraag wat gevra is.
                         Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur
                     E   inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante
                         voorbeelde moet gegee word om die argument vol te hou.
                         Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument
                     L   deurgaans in die opstel onderhou word en samehangend
                         geskryf is.

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief
      Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 5

(EC/NOVEMBER 2025)                            GESKIEDENIS V2                                     5

         2.4.4       Die volgende simbole MOET in die assessering van die opstel
                     gebruik word:

                     • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                       gekontekstualiseer nie
                                                                           ^
                     • Verkeerde stelling              _________________

                     • Irrelevante stelling             |
                                                        |
                                                        |

                     • Herhaling                        R

                     • Analise                          A√

                     • Interpretasie                    I√
                     • Argument                        LVA

 2.5     Die matriks

         2.5.1       Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                     By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                     matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
                     beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
                     toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op
                     die sewe vaardigheidsvlakke.

                     (a)   Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                           watter mate die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak
                           (op die matriks) vas te stel.

                                                             I       VLAK 4

                     (b)   Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                           van die aanbieding bepaal.
                                                             I       VLAK 4
                                                             A       VLAK 5

                     (c)   Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                             I      VLAK 4
                                                                                 }30–33
                                                             A      VLAK 5

 KOMMENTAAR

 • Vraag herkenbaar in antwoord.
 • Toon soms bewys van ŉ gestruktureerde en beplande argument.

Kopiereg voorbehou                                                               Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 6

6                                                              GESKIEDENIS V2                                                  (EC/NOVEMBER 2025)

     NASIENMATRIKS VIR OPSTEL ‒ TOTAAL: 50

                            VLAK 7               VLAK 6                VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1

                        Baie goed
                                             Baie goed             Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING              beplande en          beplande en           gestruktureerde      en gestruktureer.   van ŉ                om antwoord te       poging om die
                        gestruktureerde      gestruktureerde       opstel.              Bewyse tot ŉ        gestruktureerde en                        opstel te
                        opstel. Goeie                                                                                            struktureer.
                                             opstel. ŉ Relevante   Poog om ŉ            sekere mate         beplande                                  struktureer nie.
                        sintese van                                                     gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                                             argument is           duidelike argument
                        inligting. Het ŉ                                                argument te         om ŉ argument vol    beskrywend of
                                             gevolg. Bewyse        te ontwikkel.
                        goed                                                            ondersteun.         te hou.              poog om argument
                                             gebruik om die
                        gebalanseerde,                             Gevolgtrekking       Slotsom bereik op
                                             argument te                                                    Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike                              gemaak uit bewyse    grond van bewyse.
                                             verdedig. Poog om                                              duidelik             poging om ŉ
                        argument ontwikkel                         om die argument te
                                             ŉ onafhanklike                                                 ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        met bewyse.
                                             gevolgtrekking uit    ondersteun.
                        Argument             die bewyse te                                                  bewyse nie.          maak nie.
INHOUD                  deurgaans            maak om die
                        volgehou en          argument te
                        verdedig.            ondersteun.
                        Onafhanklike
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit bewyse
                        om die argument te
                        ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50                 43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie              43–46                 40–42                38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                 36–37                34–35                30–33                28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                       30–33                28–29                26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                         26–27                24–25               20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend                                                                                               20–23               18–19                 14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                   14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:
• Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
• Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
• Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; effense poging om die opstel te struktureer                     = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                              Blaai om asseblief
              Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 7

(EC/NOVEMBER 2025)                       GESKIEDENIS V2                                     7

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:        HOE HET DIE OPKOMS VAN SWART NASIONALISME BYGEDRA
                TOT WEERSTAND TEEN DIE UNIE VAN SUID-AFRIKA SE
                SEGREGASIEBELEIDE VAN AF 1910 TOT DIE 1920’s?

1.1    1.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                • Pixley ka Isaka Seme
                • Richard Msimang
                • George Montsioa
                • Alfred Mangena                                          (enige 2 x 1)    (2)

       1.1.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                • Afrikane is in Europese tale soos Engels onderrig, wat dit vir hulle
                    maklik gemaak het om met die regering en Britte te kommunikeer
                • Afrikane is aan Westerse idees, vryheid, vryheid en menseregte
                    bekendgestel
                • Sendingonderwys het Afrikane bemagtig om vir hul regte te pleit
                • Enige ander relevante antwoord                          (enige 2 x 2)    (4)

       1.1.3.   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                • Om ŉ sterker Afrikane identiteit binne die beweging te vestig 1 x 2)     (2)

       1.1.4    [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 1A – V1]
                • Onbillike behandeling of diskriminasie gebaseer op ŉ persoon se
                   ras
                • Verwys na wanneer mense regte, geleenthede of billike
                   behandeling ontsê word, bloot as gevolg van hul rasse- of etniese
                   agtergrond
                • Enige ander relevante antwoord                          (enige 1 x 2)    (2)

1.2    1.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                • Waaihoek                                                      (1 x 1)    (1)

       1.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                • Die Wet op Naturellegrond het swart Suid-Afrikaners van hul grond
                    verwyder
                • Die reservate was oorvol
                • Swart Suid-Afrikaners is verbied om grond in Suid-Afrika te besit
                • Om werk in die stede te vind
                • Enige ander relevante antwoord                         (enige 2 x 2)     (4)

       1.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B ‒ V2]
                • Het hul vermoë om te reis beperk
                • Hulle kon nie werk en woon waar hulle kies nie
                • Dit was ŉ finansiële las aangesien werkpermitte maandeliks hernu
                    moes word
                • Dit was vernederend en het hulle minderwaardig laat voel aangesien
                    hulle te eniger tyd deur polisiebeamptes voorgekeer kon word
                • Enige ander relevante antwoord                          (enige 2 x 2)    (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief
      Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 8

8                                     GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2025)

         1.2.4.   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                  • Verhoogde bewustheid en mobilisering vir toekomstige anti-
                      pasveldtogte
                  • Vroue het ŉ sentrale rol in die stryd om vryheid gespeel
                  • Dit het tot die vorming van verskillende vroue-organisasies gelei
                  • Die druk deur vroue het tot die tydelike opskorting van die
                      paswette gelei
                  • Enige ander relevante antwoord                        (enige 2 x 2)     (4)

 1.3     1.3.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
                  • Om vroue te wys wat marsjeer teen diskriminasie wat op hulle
                      afgedwing is.
                  • Om te wys dat die protes geweldloos was
                  • Die teenwoordigheid van die polisie dui daarop dat die regering
                      die optog wou stop
                  • Enige ander relevante antwoord                       (enige 2 x 2)      (4)

         1.3.2.   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
                  • Passe beteken behoeftige kinders
                  • Passe beteken gebroke huise                                 (2 x 1)     (2)

 1.4.    [Vergelyking van Bronne 1B en Bron 1C – V3]
         • Bron 1B dui aan dat vroue besluit het om teen die paswette te marsjeer en
            Bron 1C toon die aksie (d.w.s. die optog)
         • Bron 1B dui aan dat die vroue besluit het om na die polisiestasie te
            marsjeer terwyl Bron 1C die teenwoordigheid van polisiemanne toon
         • Bron 1B dui aan dat sommige vroue plakkate met slagspreuke gedra het
            wat hul ontevredenheid toon terwyl Bron 1C die plakkate met die
            slagspreuke vertoon
         • Enige ander relevante antwoord                       (enige 2 x 2)               (4)

 1.5.    1.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
                  • Om ŉ klein inkomste te verdien
                  • Om hul onafhanklikheid te behou                             (2 x 1)     (2)

         1.5.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
                  • Die privaatheid van huise is aangetas
                  • Huise is vernietig
                  • Vloere is opgegrawe
                  • Meubels is vernietig
                  • Drank is gekonfiskeer                                (enige 3 x 1)      (3)

         1.5.3.   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
                  • Om hul finansiële onafhanklikheid terug te kry
                  • Hulle het die steun van die ICU en ŉ paar mans gehad
                  • Hulle wou hê dat die bierbroubeperkings opgehef moet word
                  • Hul mans het hul geld in hierdie munisipale kantiene gemors
                  • Enige ander relevante antwoord                      (enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief
        Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 9

(EC/NOVEMBER 2025)                     GESKIEDENIS V2                                     9

         1.5.4. [Definisie van ŉ historiese konsep uit Bron 1D – V2]
                • Boikot is ŉ vorm van protes waar mense weier om die fasiliteite
                   van die munisipaliteit te gebruik
                • Enige ander relevante antwoord                            (1 x 2)      (2)

 1.6     [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit bronne – V3]
         Kandidate kan sommige van die volgende insluit:
         • Die Unie van Suid-Afrika is in 1910 gevorm wat tot weerstand gelei het
             (Bron 1A)
         • In 1912 is die Suid-Afrikaanse Nasionale Naturellekongres gestig
             (Bron 1A)
         • Die SANNC het ŉ afvaardiging na Londen gestuur om die Wet op
             Naturellegrond te herroep (eie kennis)
         • Die SANNC het ten doel gehad om swart Suid-Afrikaners teen rasse-
             ongeregtighede te mobiliseer (Bron 1A)
         • Die OFS het Paswette vir vroue geïmplementeer (Bron 1B)
         • Verskeie organisasies is gestig om die Paswette te weerstaan
             (Bron 1B)
         • Vroue het steun van ander politieke organisasies ontvang
             (Bron 1B, C en Bron 1D)
         • Die BVL het petisies gestuur en ŉ optog teen die Paswette gereël
             (Bron 1B en Bron 1C)
         • Vroue het stappe teen die Drankwet geneem (Bron 1D)
         • Vroue se klopjagte op munisipale kantiens is deur die ICU en kerke
             ondersteun (Bron 1D)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 10

10                                 GESKIEDENIS V2                    (EC/NOVEMBER 2025)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

             • Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon
               geen of min begrip oor hoe die opkoms van
               swart-nasionalisme tot weerstand teen die Unie
  VLAK 1       van Suid-Afrika se segregasiebeleid van 1910 tot    PUNTE: 0–2
               die 1920’s bygedra het.
             • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ paragaaf
               skryf nie.
             • Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot mate
               met die onderwerp verband, bv. toon begrip oor
               hoe die opkoms van swart nasionalisme tot
               weerstand teen die Unie van Suid-Afrika se
  VLAK 2                                                           PUNTE: 3–4
               segregasiebeleid van 1910 tot die 1920’s bygedra
               het.
             • Gebruik bewyse op ŉ baie basiese manier om ŉ
               paragraaf te skryf.
             • Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer ŉ
               deeglike begrip oor hoe die opkoms van swart
               nasionalisme tot weerstand teen die Unie van
  VLAK 3       Suid-Afrika se segregasiebeleid van 1910 tot die    PUNTE: 5–6
               1920’s bygedra het.
             • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
               paragraaf en toon begrip van die onderwerp.                          (6)
                                                                                   [50]

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 11

(EC/NOVEMBER 2025)                         GESKIEDENIS V2                                     11

VRAAG 2:        HOE HET AFRIKANER-NASIONALISME HOMSELF DEUR
                VERSKEIE ORGANISASIES IN DIE 1930’s EN 1940’s UITGEDRUK?

2.1    2.1.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                 • Dit was wrok (woede) oor die ongelyke verspreiding van status
                 • Rykdom
                 • Politieke beheer
                 • Die vrees vir kulturele absorpsie in ŉ Engels-georiënteerde
                    samelewing                                             (enige 3 x 1)      (3)

       2.1.2     [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 2A – V2]
                 • ŉ Gevoel van samehorigheid onder die Afrikanervolk
                 • ŉ Gevoel van eenheid onder die Afrikaanssprekende mense wat
                    dieselfde ideologie, kultuur, taal en identiteit deel
                 • Enige ander relevante antwoord                          (enige 1 x 2)      (2)

       2.1.3     [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
                 • Afrikaners het hul stryd teen die Britse Ryk as ŉ heldhaftige stryd
                     gesien
                 • Afrikaners het hulself as ŉ klein groepie mense wat teen ŉ baie
                     sterker onderdrukker veg gesien
                 • Afrikaners het hulself as dapper mense gesien
                 • Enige ander relevante antwoord                          (enige 2 x 2)      (4)

       2.1.4.    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                 • Kulturele stryd
                 • Ekonomiese stryd
                 • Politieke stryd                                          (enige 2 x 1)     (2)

2.2    2.2.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                 • Ds. S.J. Du Toit                                               (1 x 1)     (1)

       2.2.2.    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                 • Om ŉ Afrikaneridentiteit te smee
                 • Hulle wou hul onafhanklikheid van die Britte bewys
                 • Dit sou ŉ gevoel van behoort onder Afrikaners bevorder
                 • Dit sou Afrikaners as ŉ nasie verenig
                 • Dit het die idee bevorder dat die Afrikaners ŉ aparte volk (mense)
                     met hul eie taal is
                 • Afrikaans het in 1924 die amptelike taal geword
                 • Enige ander relevante antwoord                           (enige 2 x 2)     (4)

       2.2.3     [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                 • Die behandeling van Afrikanervroue en -kinders in
                    oorlogskonsentrasiekampe
                 • Britse verskroeide-aarde-beleid
                 • Gevolglike Afrikaner-armoede                             (enige 2 x 1)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief
      Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 12

12                                    GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2025)

        2.2.4.   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                 • ŉ Militêre strategie waardeur die leër enigiets vernietig wat vir
                    die vyand nuttig is
                 • Dit is ŉ taktiek wat gebruik word om die vyand te verlam deur
                    hulpbronne te vernietig
                 • Enige ander relevante antwoord                       (enige 1 x 2)        (2)

 2.3    2.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                 • Dit het ŉ groot aantal Afrikaners van die platteland na die stede
                    gedwing.                                                   (1 x 2)       (2)

        2.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                 • Hande-arbeider
                 • Mynwerker
                 • Spoorwegwerkers
                 • Messelaars                                           (enige 2 x 1)        (2)

        2.3.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                 • Dit dui daarop dat arm (verarmde) Afrikaners as ŉ bedreiging vir
                     die sterkte, eenheid en beeld van die Afrikanervolk gesien is.
                 • Die redding van arm Afrikaners was ŉ politieke en ideologiese
                     plig om die suiwerheid en sterkte van die Afrikanervolk te
                     bewaar.
                 • Die opheffing van wit Afrikaners, veral die armes, was nodig om
                     hul ideologie, mag en die skeiding tussen rasse te handhaaf.
                 • Enige ander irrelevante antwoord                      (enige 2 x 2)       (4)

        2.3.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                 • Afrikaner-instellings en banke is oopgemaak
                 • Lenings is aan sukkelende Afrikaners beskikbaar gestel
                 • Dit het Afrikaners in staat gestel om besighede oop te maak
                 • Dit het Afrikaners ekonomies bemagtig
                 • Enige ander relevante antwoord                     (enige 2 x 2)          (4)

 2.4    2.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                 • Om die hulp wat aan arm blankes gegee is, te toon
                 • Om die Afrikaner-nasie te versterk
                 • Om die Suid-Afrikaanse stelsel van wit oppergesag te bewaar
                 • Enige ander relevante antwoord                   (enige 2 x 2)            (4)

        2.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                 • Sekere werksgeleenkhede is vir arm blankes geskep/bewaar
                 • Wette is uitgevaardig om die arm blankes in die arbeidsmark te
                     beskerm
                 • Lenings is beskibaar gestel vir arm blank boere
                 • Enige ander relevante antwoord                     (enige 2 x 2)          (4)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 13

(EC/NOVEMBER 2025)                      GESKIEDENIS V2                                   13

 2.5    [Vergelyking van bewyse uit Bron 2C en Bron 2D – V3]
        • Bron 2C dui aan dat arm Afrikaners gered moes word en Bron 2D toon
           die hulp wat aan arm blankes gegee is
        • Bron 2C toon dat die Kommissie berig het dat 200 000 tot 300 000
           Afrikaners as arm geklassifiseer is en Bron 2D toon hulp wat aan arm
           blankes gegee is
        • Beide bronne toon verligting wat aan arm blankes gegee is
        • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)     (4)

 2.6    [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit bronne – V3]
        Kandidate kan sommige van die volgende insluit:
        • Afrikaner-nasionalisme veroorsaak deur ongelyke verdeling van rykdom
            (Bron 2A)
        • Afrikaner-nasionalisme het ŉ ekonomiese, kulturele en politieke stryd
            gevoer (Bron 2A)
        • Eerw. SJ Du Toit het die Genootskap van Ware Afrikaners gestig
            (Bron 2B)
        • Die bevordering van die Afrikaanse taal het tot die stigting van die
            Broederbond gelei (Bron 2B)
        • Afrikaans het die amptelike taal geword (Bron 2B)
        • Die Nasionale Party het ŉ belangrike rol in die beklemtoning van
            Afrikaner-nasionalisme gespeel (eie kennis)
        • Afrikaner-nasionalisme is deur besighede soos Volkskas en Sanlam
            Bank bevorder (Bron 2C)
        • ŉ Federasie van Afrikaanse Kultuurverenigings was ŉ oorkoepelende
            liggaam gestig (Bron 2C)
        • Arm blankes was deur verskeie Afrikaner-organisasies bygestaan
            (Bron 2C en Bron 2D)
        • Versekeringsmaatskappye vir Afrikaanssprekende gemeenskappe is
            gestig (eie kennis)
        • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 14

14                                 GESKIEDENIS V2                     (EC/NOVEMBER 2025)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

              •  Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv.
                 toon geen of min begrip oor hoe die koms
                 van Afrikaner nasionalisme homself deur
  VLAK 1         verskeie Afrikaner-organisasies in die        PUNTE: 0–2
                 1930’s en 1940’s uitgedruk het.
               • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                 paragraaf skryf nie.
              • Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot
                 mate met die onderwerp verband, bv. toon
                 begrip oor hoe die opkoms van Afrikaner-
                 nasionalisme homself deur verskeie
  VLAK 2                                                       PUNTE: 3–4
                 Afrikaner-organisasies in die 1930’s en
                 1940’s uitgedruk het.
              • Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ
                 paragraaf te skryf.
              • Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer
                 ŉ deeglike begrip oor hoe die opkoms van
                 Afrikaner-nasionalisme homself deur
                 verskeie Afrikaner-organisasies in die
  VLAK 3                                                        PUNTE: 5–6
                 1930’s en 1940’s uitgedruk het.
              • Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                 georganiseerde paragraaf en toon begrip van
                 die onderwerp.                                                    (6)
                                                                                  [50]

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 15

(EC/NOVEMBER 2025)                       GESKIEDENIS V2                                     15

 VRAAG 3:       HOE HET DIE PAN AFRICANIST CONGRESS (PAC) OP DIE
                APARTHEIDSREGERING SE ONDERDRUKKENDE MAATREËLS
                GEREAGEER?

 3.1    3.1.1    [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 3A – V1]
                 • Apartheid was ŉ onderdrukkend vernietigende stelsel wat baie
                    lewens beïnvloed het, nie net in Suid-Afrika nie, maar ook in baie
                    nabygeleë provinsies en lande.
                 • Apartheid verwys na ŉ stelsel om mense te skei deur spesifieke
                    woon- en sakegebiede aan verskillende rassegroepe te gee
                 • Om mense geografies en ekonomies te segregeer op grond van ras
                 • Enige ander relevante antwoord                          (enige 1 x 2)    (2)

        3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                 • Robert Mangaliso Sobuwe                                      (1 x 2)     (2)

        3.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 • Sy leierskap was op die filosofie van Pan-Afrikanisme gebaseer
                 • Hy het geglo dat selfbevryding deur geweldlose massa-aksie bereik
                     kan word
                 • Hy het ook geglo dat Suid-Afrika deur Afrikane vir Afrikane gelei
                     moet word
                 • Enige ander relevante antwoord                        (enige 2 x 2)      (4)

        3.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 • Hy het geglo dat swart Suid-Afrikaners die bevrydingstryd alleen
                     moet veg
                 • Hy het geglo dat swart Suid-Afrikaners die enigstes was wat deur
                     apartheid onderdruk is
                 • Hy het geglo dat ander rasse nie deur die apartheidsregering as
                     minderwaardig beskou is nie
                 • Enige ander relevante antwoord                       (enige 2 x 2)       (4)

 3.2    3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                 • Sharpeville                                                   (1 x 2)    (2)

        3.2.2. [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
               • Hy ŉ brief aan die Sharpeville-polisiekommissaris geskryf waarin hy
                  die beplande protes aangekondig het en beklemtoon het dat die
                  deelnemers nie-gewelddadig sou wees.                       (1 x 2)        (2)

        3.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                 • Hulle verkies om tronk toe te gaan eerder as om hulself te verdedig
                     of ŉ boete te betaal
                 • Hulle wou die stelsel ontwrig
                 • Die stelsel sou met vol gevangenisse oorweldig word
                 • Hulle wou druk op die regering plaas om op die proteste te reageer
                 • Om aandag te vestig op die onregverdigheid van die Paswette
                 • Enige ander relevante antwoord                       (enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 16

16                                   GESKIEDENIS V2                          (EC/NOVEMBER 2025)

        3.2.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                • Dit toon die polisie se bereidwilligheid om geweld sonder
                    regverdiging te gebruik
                • Dit toon die brutaliteit, rassisme en minagting vir lewe deur die
                    polisie
                • Enige ander relevante antwoord                                (2 x 2)     (4)

        3.2.5   [Evalueer die betroubaarheid van die bewyse uit Bron 3B – L3]
                Hierdie bron is bruikbaar omdat:
                • Dit dui die redes aan waarom die PAC die protes aangepak het
                • Dit dui aan wat eintlik op daardie dag gebeur het
                • Die inligting in die bron word deur Bron 3C en 3D gestaaf
                • Enige ander relevante antwoord                      (enige 2 x 2)         (4)

 3.3    3.3.1   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
                • Om die polisiebrutaliteit in die 1960’s te toon
                • Om te toon dat mense vir vryheid en hul regte gesterf het
                • Dit toon dat mense deur die polisie doodgemaak is
                • Enige ander relevante antwoord                      (enige 2 x 2)         (4)

        3.3.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                • Vrees om doodgemaak te word
                • Polisie het op hulle gevuur                            (enige 1 x 1)      (1)

 3.4    3.4.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                • Dr Verwoerd                                                   (1 x 2)     (2)

        3.4.2   [Verduideliking van ŉ historiese konsep uit Bron 3D – V2]
                • Die noodtoestand was die apartheidsregering se poging om
                   weerstand na die Sharpeville-slagting deur vrees en geweld te
                   onderdruk
                • Noodtoestand het massa-aanhoudings, die verbod op die PAC en
                   die opskorting van burgerregte toegelaat
                • Enige ander relevante antwoorde                       (enige 1 x 2)       (2)

        3.4.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                • Die regering het gereageer deur ŉ noodtoestand af te kondig
                • Alle openbare vergaderings was verbied
                • Die polisie en weermag het duisende Afrikane gearresteer
                • Hulle is met hul leiers in hegtenis geneem          (enige 3 x 1)         (3)

        3.4.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                • ŉ Desperate poging deur die apartheidsregering om groeiende
                    weerstand stil te maak
                • Dit het die stryd geëskaleer, wat tot die aanvaarding van
                    gewapende weerstand gelei het
                • Dit het die einde van vreedsame opposisie en die begin van ŉ
                    nuwe, meer militante fase in die stryd om vryheid gemerk
                • Enige ander relevante antwoord                        (enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 17

(EC/NOVEMBER 2025)                     GESKIEDENIS V2                                   17

 3.5    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
        Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
        • Die Pan Africanist Congress is in 1959 gestig (Bron 3A)
        • Robert Sobukwe was die eerste president van die PAC (Bron 3A)
        • Sobukwe het in massa-aksie teen diskriminasie geglo (Bron 3A)
        • PAC het ŉ protes teen Paswette op 21 Maart 1960 georganiseer (Bron 3B)
        • Die slagspreuk was: GEEN BORGTOG! GEEN VERDEDIGING! GEEN
            BOETE! (Bron 3B)
        • PAC het ŉ wegbly-aksie op 28 Maart 1960 georganiseer (Bron 3D)
        • Het teen Paswette geprotesteer (Bron 3C)
        • PAC het POQO gestig om apartheid te beveg (eie kennis)
        • POQO het met gewapende stryd begin (eie kennis)
        • Enige ander relevante antwoord

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

               • Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse, bv. toon
                 geen of min begrip oor hoe die Pan Africanist
                 Congress op die apartheidsregering se
  VLAK 1                                                           PUNTE: 0–2
                 onderdrukkende maatreëls gereageer het.
               • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ŉ
                 paragraaf skryf nie.
               • Bewyse is meestal relevant en hou in ŉ groot
                 mate met die onderwerp verband, bv. toon
                 bietjie begrip oor hoe die Pan Africanist
  VLAK 2         Congress op die apartheidsregering se             PUNTE: 3–4
                 onderdrukkende maatreëls gereageer het.
               • Gebruik bewyse op ŉ basiese manier om ŉ
                 paragraaf te skryf.
               • Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer
                 ŉ deeglike begrip oor hoe die Pan Africanist
                 Congress op die apartheidsregering se
  VLAK 3         onderdrukkende maatreëls gereageer het.          PUNTE: 5–6
               • Gebruik    bewyse    baie    effektief in  ŉ
                 georganiseerde paragraaf en toon begrip van
                 die onderwerp.                                                        (6)
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief
       Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 18

18                                   GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2025)

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4:     NASIONALISME IN SUID-AFRIKA: SWART-NASIONALISME

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet krities bespreek hoe die ontneming van Swart Suid-Afrikaners se
politieke, ekonomiese en sosiale regte in die vroeë 1940’s tot die 1950’s tot die
opkoms van Swart-nasionalisme bygedra het.

HOOFASPEKTE
Inleiding: Kandidate moet ŉ kritiese standpunt inneem oor die stelling van hoe die
ontneming van Swart Suid-Afrikaners se politieke, ekonomiese en sosiale regte in die
vroeë 1940’s tot die 1950’s bygedra het tot die opkoms van Swart-nasionalisme. Hulle
moet ook aandui hoe hulle hul argument sal ondersteun.

UITBREIDING
• Afrikane-nasionalistiese bewegings gevorm om die Afrikaner/Apartheid-geleide
   regering sedert die tyd van die Unie uit te daag
• Het die direkte konfrontasie met die regering veroordeel
• Dit het begin as ŉ vorm van weerstand teen kolonialisme
• Het geprotesteer teen die uitsluiting van swartes van die reg om te stem
• Die nuwe president van die ANC, dr. Alfred Xuma, het die Atlantiese Handves
   ontleed, veral die klousules wat op Afrika van toepassing was
• In 1943 het die ANC Xuma se dokument, ‘African Claims in South Africa’,
   aangeneem
• Dit het ŉ Handves van Regte ingesluit wat ŉ einde aan rassediskriminasie gevra
   het, asook dat die stemreg na alle volwassenes, ongeag ras uitgebrei moet word
• Dit het die billike verspreiding van grond, vryheid van handel vir Afrikane, die reg
   op gelyke en gratis onderwys vir alle Afrikane-kinders, gelyke
   gesondheidsfasiliteite en die afskaffing van alle diskriminerende arbeidspraktyke
   geëis
• Swart Suid-Afrikaners was geïnspireer deur die idees van vryheid en demokrasie
   wat saam met die terugkerende soldate van die oorlog gekom het
• Hierdie idees het begin as gevolg van hul interaksie met soldate van die
   buiteland
• Die begeerte na vryheid het aanleiding gegee tot ŉ groei in Afrika-nasionalisme
• 20 000 swart Suid-Afrikaanse soldate, gesamentlik georganiseer deur die ANC,
   KPSA en die Vakbondbeweging, het na die einde van die Tweede Wêreldoorlog
   aan die oorwinningsvieringmars deelgeneem
• Jeug binne die ANC het ongeduldig geraak met die konserwatisme van die ANC
   asook die stadige vordering met die verkryging van vryheid en demokrasie
• Jong lede van die ANC het meer militant geword en die ANC-jeugliga gestig
• ANC Jeugliga het ander vorme van protes gebruik om vir demokrasie te veg
• ANC Jeugliga het ŉ oproep vir die program van aksie en versetveldtog gemaak
• Jeugliga het die ANC daarvan beskuldig dat hulle die elite verteenwoordig en nie
   die massas nie
• ANC-nasionalisme is ‘Charterisme’ genoem

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 19

(EC/NOVEMBER 2025)                    GESKIEDENIS V2                                 19

 • ANC het van ŉ gematigde organisasie na ŉ massabeweging van nasionale
   bevryding beweeg
 • ANC-vroueliga is in 1943 gestig met Madie Hall-Xuma as die president
 • Sommige lede van die ANC was ongelukkig met samewerking met ander
   nasionale groepe
 • Hulle het gevoel dat Lembede se visie van Afrika-nasionalisme laat vaar is
 • PAC is in 1959 gestig met Robert Sobukwe as president
 • Pan-Afrikanisme het ten doel gehad om swart mense regoor die wêreld te bevry
 • Enige ander relevante antwoord

 Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.                   [50]

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 20

20                                  GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2025)

VRAAG 5:       NASIONALISME IN SUID-AFRIKA: AFRIKANER-NASIONALISME
[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]
SINOPSIS
Kandidate moet ŉ standpunt inneem deur aan te dui of hulle saamstem of nie dat die
begeerte om Afrikaner se kulturele identiteit en politieke mag te bewaar, die opkoms van
Afrikaner-nasionalisme in die 1930’s tot die 1940’s aangewakker het.

HOOFASPEKTE
• Inleiding: Kandidate moet ŉ standpunt inneem en aandui of hulle saamstem of nie
  dat die begeerte om Afrikaner se kulturele identiteit en politieke mag te bewaar, die
  opkoms van Afrikaner-nasionalisme in die 1930’s tot die 1940’s aangewakker het.
UITBREIDING
• Afrikaners kan beskryf word as ŉ groep mense wat Afrikaans gepraat het
   (agtergrond)
• Afrikaners het as ŉ groep ontwikkel na die integrasie van verskeie Europese
   nasionaliteite aan die Kaap (agtergrond)
• Afrikaner-nasionalisme het ontstaan as die sterk begeerte om met die kultuur en
   erfenis van die Afrikaner-setlaars in Suid-Afrika te identifiseer
• Hulle het geglo dat hul kultuur en praktyke beter was as dié van ander groepe
• Afrikaners het hulself gesien as ŉ volk wat deur God uitverkies is
• Die idee van ŉ volk het die hoeksteen van Afrikaner nasionalisme geword
• Nasionaliste was vasbeslote om die volk te beskerm teen oorheersing deur ander
   etniese en taalgroepe
• Afrikaner-identiteit moes ten alle koste bewaar word
• Afrikaners moes as ŉ nasie verenig bly
• Nederduitse Gereformeerde Kerk en die Christelike Nasionale Onderwys (CNO) was
   die bewaarders van Afrikaner-erfenis
• Onderwys en godsdiens het Afrikanerdenke gelei en hul taal en kultuur lewendig
   gehou
• Kinders sou moedertaalonderrig ontvang
• Onderwys het eenheid van die ‘Volk’ as ŉ ras geskep
• Afrikaner ‘Volk’ ideologie beoog om Afrikaners op die basis van ras en taal te verenig
• Die rol van die Broederbond en die FAK om die voortbestaan van die Afrikaans taal
   en kultuur te verseker
• Broederbond bevorder Afrikaner-nasionalisme en voorkom die uitbuiting van
   Afrikanerwerkers
• Nasionale pers ‒ gepubliseer
• Afrikaner nasionalistiese koerante, ‘Die Burger’ en ‘Die Transvaler’
• Eeufeesviering van die Groot Trek het Afrikaner eenheid en trots in hul kultuur
   bevorder
• Eerste Afrikaans bou vereniging Saambou

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 21

(EC/NOVEMBER 2025)                       GESKIEDENIS V2                                    21

•   Afrikaner besighede bevorder – Naspers, ‘Die Burger’, Santam, Sanlam, Volkskas
    bank
•   Reddingsdaadbond (RDB) het verseker dat Afrikanerbesighede deur Afrikaners
    ondersteun word
•   Ekonomiese opheffing is deur die Federale Volksbeleggings (FVB) en RDB
    bygestaan
•   1932 ‒ Carnegie Kommissie van ondersoek kyk na armblank vraagstuk
•   Armblanke probleem was opgelos deur werk by die spoorweg en hawens te skep
•   Rol van vroue
•   Nasionale Party het na vore getree as ŉ dominante politieke mag in die
    bevordering van Afrikaner-nasionalisme
•   NP het die eis vir ‘apartheid’ as die sentrale slagspreuk in hul veldtog voorgehou
•   Blanke oppergesag moes ten alle koste gehandhaaf word
•   Nasionaliste het die blankes bang gemaak met die idee van ŉ swart gevaar
•   Afrikaner-nasionalistiese beleid het ŉ beroep op wit boere gedoen wat teen die
    beweging van Afrikane na stede was
•   Die NP het kiesers belowe dat hul werk deur die toepassing van die
    werkreservewette beskerm sal word
•   Afrikaner vakbonde is gevorm om die belange van Afrikanerwerkers te beskerm
•   Die Tweede Wêreld Oorlog het ŉ groot impak op Afrikaner-nasionalisme gemaak
•   Die 1948 verkiesing – aanloop en nasleep
•   Afrikaans–sprekende Afrikaners het die NP in die 1948-verkiesing aan bewind
    gestem
•   Die NP-leier, dr Malan, het die nuwe eerste minister geword
•   Apartheidswetgewing is ingestel
•   Enige ander relevante antwoord

Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.                          [50]

        •

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief
      Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 22

22                                   GESKIEDENIS V2                         (EC/NOVEMBER 2025)

VRAAG 6:       APARTHEID SUID-AFRIKA ‒ 1940’s tot 1960’s

[Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet verduidelik tot watter mate burgerlike ongehoorsaamheid en geweldlose
protesoptogte deur die bevrydingsbewegings weerstand teen die apartheidsregering in
die 1950’s versterk het. Hulle moet ook aandui hoe hulle hul argument sal ondersteun.

HOOFASPEKTE
• Inleiding: Kandidate moet verduidelik tot watter mate burgerlike ongehoorsaamheid
  en geweldlose protesoptogte deur die bevrydingsbewegings weerstand teen die
  apartheidsregering in die 1950’s versterk het. Kandidate moet hul argument staaf met
  relevante historiese bewyse om hul argument te ondersteun.

UITBREIDING
• ANC se Program van Aksie
• ANC word meer militant toe die ANC Jeugliga gevorm is
• Gebruik boikotte, burgerlike ongehoorsaamheid en opstande as ŉ middel van verset
• 1 Mei staking
• Werkers wys hul ontevredenheid
• Versetveldtog
• 1952 – breek wette doelbewus – betree slegs blankes fasiliteite
• Verbrand passe in die openbaar
• Het geweier om boetes te betaal en wou hê dat tronke oorvol word
• Gehoop dat die apartheidstelsel sou verbrokkel
• Sommige is vermoor en gearresteer
• Kongresalliansie
• Konferensie gehou vir alle rassegroepe om ŉ grondwet op te stel
• Vryheidsmanifes
• Ontmoet te Kliptown op 25 en 26 Junie 1955
• Stel ŉ dokument op wat die aspirasies van alle Suid-Afrikaners verteenwoordig
• Het die bloudruk vir die nuwe grondwet van Suid-Afrika geword
• Vroue-optog na Pretoria (9 Augustus 1956) in protes teen die instelling van paswette
   vir vroue
• Vroue gedwing om passe te dra
• 20 000 vroue van alle rasse het na die Uniegebou opgeruk
• Leiers van die optog – Lilian Ngoyi, Rahima Moosa, Sophie Williams en Helen
   Joseph
• Hulle het ŉ lied spesifiek vir die geleentheid gekomponeer, naamlik: ‘Strijdom, jy het
   met die vroue gepeuter, jy het ŉ rots geslaan.’
• Eerste Minister, J.G. Strijdom, het geweier om die vroue te sien
• Toe hulle vertrek het, het hulle Nkosi Sikeleli Africa gesing
• Hoogverraad
• Uittarting van apartheid het tot die arrestasie van lede van die Kongres Alliansie gelei

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief
     Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

### Page 23

(EC/NOVEMBER 2025)                     GESKIEDENIS V2                                    23

•   Gearresteer as gevolg van ŉ poging om die regering omver te werp
•   In 1956 het die staat 156 aktiviste gearresteer
•   Verhoor het vir twee jaar in “Drill Hall” plaasgevind
•   Die doel van die regering was om mense te intimideer en tot verswakking van
    weerstand te lei
•   Teen 1961 is alle beskuldigdes vrygelaat
•   Enige ander relevante antwoord

Slot: Kandidate moet hul argument met ŉ relevante slot saamvat.                        [50]

                                                                         TOTAAL:       150

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief
      Hierdie dokument is afgelaai vanaf www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [HISTORY P2 QP GR11 NOV 2025 AFR watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-gr11-nov-2025-afr-watermark/9143c679-6add-4eb7-8a5d-6ef35e708429) — History · QP · 2025 · Afr
- [HISTORY P2 GR11 MEMO NOV2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr11-memo-nov2020-afrikaans/7166c7ae-c7cb-421a-97fb-3590b05e422d) — History · Memo · 2020 · Afr
- [HISTORY P2 GR11 NOV2016 MEMO Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr11-nov2016-memo-afrikaans/1ed4ca55-3418-4e43-9d20-dfb5ed369bbc) — History · Memo · 2016 · Afr
- [HISTORY P1 QP GR11 NOV 2024 AFR D watermark](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-qp-gr11-nov-2024-afr-d-watermark/80e4101f-56a5-4975-b043-70c0d70f5fea) — History · QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P1 GR11 QP NOV 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-qp-nov-2023-afrikaans/913609d9-e425-430d-8b5a-c6b982311177) — History · QP · 2023 · Afr
- [HISTORY P2 ADDENDUM GR11 NOV2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-gr11-nov2022-afrikaans/30b1426a-6a42-4d8b-8b07-8539250dd975) — History · Addendum · 2022 · Afr

## More from Grade 11 History

- [Gr 11 His ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-11-his-atp-2023-24/4c199bf3-d253-42ae-b90d-b030dfc6ecc2) — ATP
- [EC History Grade 11 June 2025 P1 only](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-11-june-2025-p1-only/555be0f1-39a3-47b5-8fec-f622076c09d3) — QP · 2025
- [EC History Grade 11 June 2025 P2 and Memo](https://www.hlayiso.com/library/ec-history-grade-11-june-2025-p2-and-memo/0051e460-14cf-43df-a19e-374c9f6a797a) — QP + Memo · 2025
- [HISTORY P2 QP GR11 NOV2022 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-gr11-nov2022-afrikaans/43fc33cf-1230-4b19-b533-ba8a29c8e3a5) — QP · 2022 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN NOV2020 ENG D](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-nov2020-eng-d/bf38f54a-e8c5-4b5d-8895-3c7701b66b7f) — Addendum · 2020 · Eng
- [HISTORY P1 GR11 ADDEN NOV2020 AFR D](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr11-adden-nov2020-afr-d/be53eff7-a913-4008-ade1-1c2f2a686080) — Addendum · 2020 · Afr

## Collection

- [Grade 11 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-11/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
