# History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2018 (Afrikaans), 23 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-sept-2018-afrikaans/2e29655f-247b-4b12-aaed-c70132ae85bb
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2018
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-sept-2018-afrikaans/2e29655f-247b-4b12-aaed-c70132ae85bb)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NASIONALE
                     SENIOR SERTIFIKAAT

                              GRAAD 12

                      SEPTEMBER 2018

                      GESKIEDENIS V2
                       NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                   Hierdie nasienriglyn bestaan uit 23 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                     GESKIEDENIS V2                   (EC/SEPTEMBER 2018)

 1. BRONGEBASEERDE VRAE

     1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae
         te ontwikkel:

                                                                      GEWIGS-
    KOGNITIEWE
                             HISTORIESE VAARDIGHEDE                 TOEKENNING
      VLAKKE
                                                                     VAN VRAE
                        Onttrek inligting uit bronne.
                        Selektering en organisasie van                30%
     VLAK 1
                         relevante inligting uit bronne.               (15)
                        Definieer historiese begrippe/terme.
                        Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                       40%
     VLAK 2             Verduidelik inligting verkry uit bronne.
                                                                       (20)
                        Analiseer bewyse uit bronne.
                        Interpreteer en evalueer bewyse uit
                         bronne.
                        Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                         betroubaarheid, eensydigheid en               30%
     VLAK 3
                         beperkings vas te stel.                       (15)
                        Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                         en perspektiewe in die bronne en kom
                         tot onafhanklike gevolgtrekkings.

     1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae
         geassesseer word:

           By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
            enige ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of
            voorbeelde.
           Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
            aan die vereistes van die vraag voldoen is.
           In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
            waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
            kursiefgedrukte skrif aangedui.

     1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

           Gebruik ŉ regmerk () vir elke korrekte antwoord
           Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee
            redes en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom
            op een rede en twee punte toegeken word ()
           Indien ŉ vraag 4 punte tel word 4 regmerke () aangedui

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                   GESKIEDENIS V2                                       3

           Paragraafvraag
           Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
           inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring
           word wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik
           word wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
             Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die
              teks waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
              beantwoord.
             Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat
              in staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
              beantwoord.
             Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die
              paragraaf aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3)
              soos aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

           ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
           _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
           √√√√
           Vlak 2

           Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
            Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die
             punt aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                  32
                                                                  50

            Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
             antwoordeboek oorgedra word.

 2. OPSTELVRAE

     2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
          In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende
            wyse te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer,
            organiseer en bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ
            redelike reeks feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om
            sodoende die gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ
            opstel ŉ inleiding, ŉ samehangende en gebalanseerde liggaam van
            bewyse en ŉ slot het.

     2.2 Nasien van opstelvrae
          Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
           word deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
          Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê
           as dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.
          By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
           krediet kry vir enige ander relevante antwoord.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                      GESKIEDENIS V2                        (EC/SEPTEMBER 2018)

    2.3   Globale assessering van die opstel
          Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
          benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal
          bepunt sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie
          benadering moedig die leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied
          deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument
          te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs ‘feite’
          neer te skryf om ŉ beter punt te behaal nie. Hierdie benadering sal
          leerders ook ontmoedig om ‘model-antwoorde’ voor te berei en te
          reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te
          neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan leerders se mening,
          ondersteun deur bewyse. Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word
          leerders met holistiese assessering nie vir ontoereikende taalgebruik
          gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende val:
           Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument
           Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
              ondersteun
           Die leerder se interpretasie van die vraag

    2.4   Assesseringsprosedures vir die opstel

          2.4.1      Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien
                     word.

          2.4.2      Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken
                     word vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in
                     die nasienriglyn), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig
                     gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met
                     ŉ kolpunt in die nasienriglyn) bv. ŉ antwoord waar daar 5
                     hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

          2.4.3      Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                     • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                       gekontekstualiseer nie
                                                                            ^
                     • Verkeerde stelling               _________________

                     • Irrelevante stelling             |
                                                        |
                                                        |

                     • Herhaling                        R
                     • Analise                          A√
                     • Interpretasie                    I√

Kopiereg voorbehou                                                              Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                      GESKIEDENIS V2                                       5

 2.   Die matriks

      2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

              By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
              matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
              beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
              toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op
              die sewe vaardigheidsvlakke.

              (a)      Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter
                       mate die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die
                       matriks) vas te stel.

                                                        I         VLAK 4

              (b)      Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                       van die aanbieding bepaal.

                                                        I         VLAK 4
                                                        A         VLAK 5

              (c)      Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                         I       VLAK 4
                                                         A       VLAK 5       }30–33

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                                           GESKIEDENIS V2                                                (EC/SEPTEMBER 2018)

NASIEN-MATRIKS VIR OPSTEL ‒ TOTAAL: 50
                     VLAK 7                  VLAK 6               VLAK 5            VLAK 4              VLAK 3              VLAK 2              VLAK 1
                     Baie goed beplande      Baie goed            Goed beplande     Argument beplan     Toon soms           Poging              Weinig of geen
                     en gestruktureerde      beplande en          en                en gestruktureer.   bewys van ŉ         aangewend om        poging om die
AANBIEDING           opstel. Goeie sintese   gestruktureerde      gestruktureerde   Bewyse tot ŉ        gestruktureerde     antwoord te         opstel te
                     van inligting.          opstel. ŉ            opstel.           sekere mate         en beplande         struktureer.        struktureer nie.
                     Het ŉ goed              Relevante            Poog om ŉ         gebruik om          argument. Poog      Grootliks
                     gebalanseerde,          argument is          duidelike         argument te         om ŉ argument       beskrywend of
                     oorspronklike           gevolg. Bewyse       argument te       ondersteun.         vol te hou.         poog om
                     argument ontwikkel      gebruik om die       ontwikkel.        Slotsom bereik      Gevolgtrekking      argument te
INHOUD               met bewyse.             argument te          Gevolgtrekking    op grond van        nie duidelik        ontwikkel. Geen
                     Argument deurgaans      verdedig. Poog       gemaak uit        bewyse.             ondersteun deur     poging om ŉ
                     volgehou en             om ŉ                 bewyse om die                         bewyse nie.         gevolgtrekking te
                     verdedig.               onafhanklike         argument te                                               maak nie.
                     Onafhanklike            gevolgtrekking uit   ondersteun.
                     gevolgtrekking          die bewyse te
                     gemaak uit bewyse       maak om die
                     om die argument te      argument te
                     ondersteun.             ondersteun..
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten          47–50                 43–46
volle relevant tot
argument wat
gevolg is.
VLAK 6
Vraag is
beantwoord.
Inhoudseleksie            43–46                 40–42                39–39
relevant tot
argument wat
gevolg is.
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord.               38–39                 36–37                34–35             33–34               28–29
Inhoud toereikend
en relevant
VLAK 4
Vraag herkenbaar
in antwoord.
Sommige                                                              30–33             28–29               26–27
weglatings of
irrelevante keuse
van inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud
hou verband met
vraag, maar
beantwoord dit                                                                         26–27               24–25               20–23
nie. Hou soms nie
verband met die
vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Vraag
ontoereikend                                                                                               20–23               18–19               15–17
beantwoord.
Inhoud skraal
VLAK 1
Vraag
ontoereikend
beantwoord of                                                                                                                  14–17                0–13
glad nie.
Ontoereikend of
irrelevante inhoud

* Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:
       Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
       Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
       Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; klein poging om die opstel te struktureer = 7–13

Kopiereg voorbehou                                                                                                           Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                      GESKIEDENIS V2                                      7

 AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

 VRAAG 1:        HOE HET STEPHEN BANTU BIKO EN SY SWARTBEWUSSYNS-
                 FILOSOFIE SWART STUDENTE IN DIE 1970’S BEÏNVLOED?

 1.1     1.1.1    [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 1A – V1]

                       Beide die ANC en die PAC was verban                      (1 x 2)   (2)

         1.1.2    [Definisie van historiese begrippe vanuit Bron 1A – V1]

                  (a)      Skeiding van rasse polities, ekonomies en sosiaal
                           Beleid van rasse-segregrasie
                           Enige ander relevante antwoord                       (1 x 2)   (2)

                  (b)      Aanvaarding van jouself as swart/self-waarde/selfagting/
                            eiewaarde
                           Om trots te wees op wie jy is/swart trots
                           Dit gaan nie oor swart as kleur nie maar eerder oor
                            geestelike bevryding
                           Moet nie afhanklik wees van blankes nie meer eerder
                            selfversorgend
                           Enige ander relevante antwoord                      (1 x 2)    (2)
         1.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                   NP het die SBB ondersteun want hulle het gedink dat dit in lyn was
                     met hulle beleid van apartheid
                   NP beleide het slegs blankes bevoordeel ten koste van Swartes
                   Swartes het die redes vir hul onderdrukking begin bevraagteken
                   Enige ander relevante antwoord                              (2 x 2)    (4)

         1.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                    SASO                                                        (1 x 1)   (1)

         1.1.5    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                   Biko het nie probleme met wit mense gehad nie
                   Biko was gekant teen wit onderdrukking en wit bevoorregting
                   Biko was gekant teen blanke minderheidsregering
                   Enige ander relevante antwoord                            (2 x 2)      (4)

 1.2     1.2.1    [Onttrekking van bewyse vanuit Bron 1B – V1]
                       Plaasgebied Waverly tussen PE en Uitenhage               (1 x 1)   (1)

         1.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                   Gearresteer
                   Gedemoveer                                                   (2 x 1)   (2)

         1.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B –V2]
                   Want hulle was betrokke by die Swart bewussyn en politiek
                   Hulle was ŉ bedreiging vir die apartheidsregering
                   Hulle het Swartes opgesweep om die apartheidstelsel te verwerp
                   Enige ander relevante antwoord                    (Enige 1 x 2) (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                    GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2018)

      1.2.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                SBB het politieke bewusmaking onder studente meegebring
                Vusi Pikoli het die SBB idees onder ander studente versprei
                Dit het veroorsaak dat studente die apartheidstelsel teenstaan
                Dit het veroorsaak dat die studente die Bantoe-onderwysstelsel
                   verwerp
                Enige ander relevante antwoord                         (Enige 1 x 2)     (2)

      1.2.5    [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse in Bron 1B –V3]
               Die bron is BRUIKBAAR omdat:
                Die apartheidstaat het die SBB as ŉ bedreiging beskou
                Die apartheidstaat het die leiers van die SBB gearresteer
                Die apartheidstaat het diegene wat deur die SBB beïnvloed was
                  ondervra
                Die apartheidstaat het hoofde gedemoveer wat die SBB idees
                  ondersteun het
                Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)      (4)

      1.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
                Wou nie Afrikaans as ŉ medium van instruksie in sekondêre
                   skole hê nie
                Enige ander relevante antwoord                          (1 x 2)          (2)

      1.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
                176 mense het hul lewens verloor                               (1 x 1)   (1)

      1.3.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
                As swart leerders gedwing word om Afrikaans as ŉ vak te doen
                   dan moet Vorster Zoeloe as ŉ vak doen
                As Swart leerders ook ander vakke in Afrikaans onderrig word dan
                   moet Vorster ook sekere vakke in Zoeloe aangebied word
                Wat van toepassing is op swart studente moet ook op Vorster van
                   toepassing wees.
                Enige ander relevante antwoord                            (2 x 2)        (4)

      1.4.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
                Afrikaans                                                     (1 x 1)    (1)

      1.4.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
                Die leerders was gekant teen die instelling van Afrikaans
                Die leerders het Afrikaans as die taal van die onderdrukker beskou
                Die leerders het verstaan dat dit tot hoë druipsyfer sou lei
                Die leerders het geweet dat dit hulle vir knegskap/slawerny sou
                   voorberei
                Enige ander relevante antwoord                          (Enige 2 x 2)    (4)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                    GESKIEDENIS V2                                       9

       1.5      [Vergelyking van bewyse uit Bron 1C en 1D – V3]
                 In Bron 1C, hou 20 000 studente ŉ optog want hulle was gekant
                   teen die instelling van Afrikaans as ŉ medium van instruksie terwyl
                   Bron 1D ŉ gedeelte van die 20 000 studente wys wat plakkate dra
                   ter ondersteuning van die afskaffing van Afrikaans
                 Bron 1C toon dat die leerders ŉ goeie gees het en opgewonde was
                   terwyl Bron 1D die leerders se goeie gemoedstoestand en goeie
                   gedissiplineerdheid uitbeeld.
                 Beide bronne meld dat die leerders teen Afrikaans gekant was
                 Enige ander relevante antwoord                                (2 x 2)   (4)

 1.6 [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
      Kandidate kan die volgende aspekte in hul respons insluit:
      Stigter van die SBB (Bron 1A)
      Hy word gekrediteer vir die loods van die Suid-Afrikaanse Studente
         Beweging (SASO), wat gestig was as ŉ alternatief vir die
         liberale Nasionale Unie van Suid-Afrikaanse Studente (NUSAS) (Bron 1A)
      Biko het geen probleem met blankes per se – sy teiken was altyd blanke
         meerderwaardigheid en die apartheidsregering (Bron 1A)
      Biko word die beste onthou vir die bemagtiging van Swart stemme en die
         installering van Swart trots (Bron 1A)
      Leierskapkursusse was deur Steve Biko en die Swartbewussynbeweging
         mense in Port Elizabeth gereël (Bron 1B)
      Selfs skole, hoofde en studente het van die SBB gepraat (Bron 1B)
      20 000 leerders het in die strate teen Afrikaans geprotesteer (Bron 1C)
      Leerders was bereid om hul lewens op te offer vir die afskaffing van
         Afrikaans (Bron 1C)
      Dit het swart studente geïnspireer om hul doelwitte te verwesenlik (Bron
         1D)
      Swart Suid-Afrikaanse studente het eenheid en solidariteit vertoon tydens
         hierdie betogings (Bron 1D)
      Enige ander relevante antwoord.                                                     (8)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                    GESKIEDENIS V2                    (EC/SEPTEMBER 2018)

 Gebruik die volgende rubriek om ŉ punt toe te ken:

                    Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse bv. wys
                     min of geen begrip van hoe Stephen Bantu
                     Biko en sy Swartbewussynsfilosofie swart
     VLAK 1                                                             Punte: 0–2
                     studente in die 1970’s beïnvloed het.
                    Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag te lewer
                     oor die onderwerp of kan nie verslag lewer nie.
                    Bewyse is meestal relevant en verwys tot ŉ groot
                     mate na die onderwerp, bv. demonstreer ŉ
                     begrip van hoe Stephen Bantu Biko en sy
     VLAK 2          Swartbewussynsfilosofie swart studente in          Punte: 3–5
                     die 1970’s beïnvloed het.
                    Gebruik bewyse op ŉ basiese wyse om ŉ
                     paragraaf te skryf
                    Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ŉ
                     deeglike begrip van hoe Stephen Bantu Biko
                     en sy Swartbewussynsfilosofie swart
     VLAK 3          studente in die 1970’s beïnvloed het               Punte: 6–8
                    Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                     georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                     onderwerp toon.                                                     (8)
                                                                                        [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                       GESKIEDENIS V2                                      11

 VRAAG 2:        HOE HET DIE WAARHEID-EN-VERSOENINGSKOMMISIE
                 (WVK) DIE SLUIPMOORD VAN CHRIS HANI HANTEER?

 2.1    2.1.1         [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                        Leier van die SA Kommunistiese Party                    (1 x 1)     (1)

        2.1.2         [Definisie van konsep uit Bron 2A – V1]
                        Amptelike kwytskelding vir politieke gemotiveerde misdade
                          wat gedurende apartheidsera gepleeg was
                        Enige ander relevante antwoord                        (1 x 2)       (2)

        2.1.3         [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                         Konserwatiewe Party (KP)                               (1 x 2)     (2)

        2.1.4         [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                        Versuim om volle openbaarmaking te gee
                        Hulle versuim om politieke motivering te maak ten opsigte
                          van enige tersaaklike en wesenlike kwessies wat deur Wet
                          nr. 34 van 1995 uiteengesit word
                        Enige ander relevante antwoord                  (Enige 1 x 1)        (1)

        2.1.5         [Interpretasie van inligting uit Bron 2A – V2]
                       Die aansoekers het teen die KP-beleid gegaan deur van
                          geweld/sluipmoord van politieke opponente gebruik te maak
                       Hulle het op hulle eie opgetree
                       Hulle kon opgetree het namens die leiers wat buite die party
                          was
                       Enige ander relevante antwoord                  (Enige 2 x 2)         (4)

 2.2    2.2.1         [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                          Dr. Hartzenburg                                       (1 x 1)      (1)

        2.2.2.        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B –V1]
                       Dit was nie-gewelddadig                                   (1 x 2)     (2)

        2.2.3         [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                       ‘… dat die amptelike beleid van die KP teen geweld was ...’
                       ‘Mnr. Voorsitter ek het nie gesê dat daar ŉ nie-amptelike
                         beleid binne die KP was nie, ek het gesê dat dit buitekant
                         was.’
                       ‘Hy (Hartzenburg) het die waarheid gepraat en ek het dit
                         alreeds gesê.’                                    (Enige 2 x 1)      (2)

        2.2.4         [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
                       KP het gevrees dat die ANC/SAKP die land sou oorneem
                       Gevrees dat kommunisme die land in chaos sou dompel
                       Hani was Mandela se opvolger– KP het gevrees dat hy die
                          Afrikaner-nasie sou uitroei
                       Berei die Afrikaner-nasie voor om te veg vir hul vryheid teen
                          swart regering/kommunisme
                       Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                      GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2018)

 2.3    2.3.1        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                       Wou vir Limpho om verskoning vra                        (1 x 2)     (2)

        2.3.2        [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
                      Om wittes tot rebellie aan te dryf
                      Om die verhoudinge wat gedurende die multi-party politieke
                        onderhandelinge geskep was te destabiliseer
                      Enige ander relevante antwoord                         (2 x 1)       (2)

        2.3.3        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
                       KP het gevoel dat die NP die land verraai het deur die SAKP
                          en die ANC te verban
                       Hulle het nie saamgestem met die proses van
                          onderhandelinge nie
                       Hulle wou die oordrag van mag na die ANC/SAKP
                          meerderheidsregering verhoed
                       Om blanke minderheidsregering te handhaaf
                       Enige ander relevante antwoord                          (2 x 2)     (4)

        2.3.4        [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse in Bron 2B – V3]
                     Bruikbaar
                       WVK het bewys dat dit ŉ beplande sluipmoord was om chaos
                         te veroorsaak
                       Dit wys dat die WVK geweier het om hulle amnestie toe te
                         staan
                       WVK het ook geweet dat hierdie moordenaars ŉ situasie wou
                         skep waar hulle die beheer van die land sou oorneem
                       Toon aan dat die WVK wou hê hulle moes berou toon vir die
                         misdaad wat gepleeg was
                       Wou hê dat hulle ŉ volledige bekendmaking moes maak
                         eerder as om vir Limpho verskoning te vra.
                       Enige ander relevante antwoord                  (Enige 2 x 2)       (4)

 2.4    2.4.1        [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                      Om te wys dat die mense teen die toestaan van parool aan
                         Janusz gekant was
                      Dit was ŉ herinnering aan die minister van Justisie van wat
                         Janusz gedoen het
                      Om te wys dat Januz nie berouvol was vir sy dade nie
                      Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)      (4)

        2.4.2        [Interpretasie van bewyse vanuit Bron 2D – V2]
                      SAKP ondersteuners sal verseker dat Janusz nie parool kry
                         nie
                      Hy het nie genoeg berou aan die familie getoon vir wat hy
                         gedoen het nie
                      Janusz het steeds geglo dat wat hy gedoen het, reg was en
                         daarom was hy onboetvaardig
                      Enige ander relevante antwoord                  (Enige 2 x 2)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                             Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                 GESKIEDENIS V2                                     13

 2.5    [Vergelyking van bewyse uit Bron 1C en 1D – V3]
         Bron 3C wys dat Derby-Lewis ŉ beleid van geweld gevolg het terwyl
           Bron 3D wys dat hy onboetvaardig was terwyl hy geglo het dat hy reg
           was
         Bron 3C beklemtoon dat hy nie die KP se beleid hoef te gevolg het nie,
           terwyl Bron 3D sy roekelose houding teenoor onboetvaardigheid
           (berou) uitwys
         Enige ander antwoord                                      (Enige 2 x 2)      (4)

 2.6    [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit bronne – V3]
        Kandidate kan die volgende insluit:
          Die WVK het gevoel dat al twee versuim het om ŉ volle bekendmaking
             te maak (Bron 2A)
          WVK het gevoel dat hulle nie na hul leiers geluister het nie en die
             sluipmoord gepleeg het (Bron 2A)
          Selfs tot en met 2017, het mense wat Hani ondersteun het gevoel dat
             beide nie parool moes kry nie (Bron 2A)
          George Bizos het hul redes vir die gebruik van geweld bevraagteken
             (Bron 2B)
          Hy het ook gevoel dat die antwoorde van Derby-Lewis teenstrydig was
             met die beleid van die KP (Bron 2B)
          Clive Derby-Lewis het gesê dat geweld voor Hani se moord begin het
             (Bron 2B)
          Die sluipmoord op Hani het die verloop van die geskiedenis in Suid-
             Afrika asook die wêreld verander (Bron 2C)
          Die WVK het gevoel dat Derby-Lewis jare na die moord om verskoning
             vir Limpho wou vra slegs ter wille van begenadiging (Bron 2C)
          Volgens die WVK wou beide die land destabiliseer (Bron 2C)
          WVK het bevind dat Hani ondersteuners chaos sou veroorsaak wat
             daartoe sou lei dat die regse partye sou verenig (Bron 2C)
          WVK het gevoel dat hulle onboetvaardig was (Bron 2D)
          Hulle het nie berou getoon vir hul aksies nie
          Enige ander relevante antwoord.                                             (8)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                   GESKIEDENIS V2                    (EC/SEPTEMBER 2018)

 Gebruik die volgende rubriek om die paragraaf te assesseer.

                 Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse bv. wys
                  min of geen begrip van die WVK se hantering
  VLAK 1          van die sluipmoord op Chris Hani.                  Punte: 0–2
                 Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag te lewer
                  oor onderwerp kan of nie verslag lewer nie.
                 Bewyse is meestal relevant en verwys tot ŉ groot
                  mate na die onderwerp, bv. demonstreer ŉ
                  begrip van die Waarheids-en-
  VLAK 2          Versoeningskommissie se hantering van die          Punte: 3–5
                  sluipmoord op Chris Hani.
                 Gebruik bewyse op ŉ basiese wyse om ŉ
                  paragraaf te skryf.
                 Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ŉ
                  deeglike begrip deur die rol van die
                  Waarheids-en-Versoeningskommissie se
                  hantering van die sluipmoord op Chris Hani
  VLAK 3                                                             Punte: 6–8
                  te verduidelik.
                 Gebruik bewyse baie effektief in ŉ
                  georganiseerde paragraaf wat ŉ begrip van die
                  onderwerp toon.                                                      (8)
                                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                    GESKIEDENIS V2                                      15

VRAAG 3:        WAT WAS DIE GEVOLGE VAN GLOBALISASIE OP SUID-
                AFRIKA?

3.1     3.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                  Om uitvoergedrewe groei te produseer                        (1 x 1)      (1)

        3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A –V1]
                  Wisselkoerse
                  Privatisering
                  Fiskale dissipline
                  Samewerking met die private sektor om uitvoergedrewe groei te
                    produseer                                        (Enige 2 x 1)          (2)

        3.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                  SAKP
                  COSATU                                                      (2 x 1)      (2)

        3.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                  Hul sosialistiese besorgdhede was heeltemal opsy gesit
                  Die beleidsverandering sonder konsultasie op hulle opgelê was
                                                                      (Enige 1 x 1)         (1)

        3.1.5    [Interpretasie van inligting uit Bron 3A – V2]
                  Beleidsverandering was op hulle afgedwing
                  Alliansie-vennote was nie geraadpleeg nie
                  Alliansie-vennote het nie geglo dat kapitalisme die pad vorentoe
                     was nie
                  ANC moes die lewenstandaard van swartmense met sosialistiese
                     ingrypings verbeter
                  Daar was geen besprekings oor die onderwerp nie
                  Enige ander relevante antwoord                        (Enige 2 x 2)      (4)

3.2     3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                   Soos hulle toenemend gekonfronteer word met ŉ kleiner
                    beskermde ekonomie
                   Onrus van die wêreldmarkte                                 (2 x 1)      (2)

        3.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                  Mynbou is ŉ belangrike uitvoerproduk en genereer inkomste
                  Mynbou lei ook tot die uitbreiding van ander besighede en skep
                      werksgeleenthede
                  Dit is nie nodig om rou mynboumateriaal in te voer nie
                  Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                   GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2018)

       3.2.3     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                  Steenkool
                  Yster
                  Sink                                               (Enige 2 x 1)       (2)

       3.2.4     [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                  Afrika-markte is oop vir buitelandse beleggers
                  Suid-Afrikaanse mynbou-maatskappye brei suksesvol uit na
                     Afrika-lande
                  Buitelandse beleggers lei ook tot aanvraag na Suid-Afrikaanse
                     produkte
                  Enige ander relevante antwoord                           (2 x 2)       (4)

3.3.   3.3.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                  Arm ontwikkelende nasies                                 (1 x 1)       (1)
       3.3.2     [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
                  Globalisasie gesien as ŉ onstuitbare mag
                  Globalisasie sal arm lande verdrink en verwoes
                  Globalisasie sal die rykes bevoordeel
                  Enige ander relevante antwoord                 (Enige 2 x 2)           (4)

3.4    [Vergelyking van Bron 3B en 3C om die bruikbaarheid, betroubaarheid en
       vooroordeel te bepaal –V3]

          Bron 3B toon die positiewe aspekte van globalisasie terwyl Bron 3C
           die negatiewe aspekte toon
          Bron 3B wys dat Afrika-lande deel was van die globale mark terwyl
           Bron 3C wys dat slegs die ryk lande voordeel uit globalisasie trek
          Enige ander relevante antwoord                            (Enige 2 x 2)        (4)

3.5    3.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D –V1]
                 Het tot internasionale sanksies gelei
                 En beskermingsbeleide wat die vervaardigingsegment negatief
                  beïnvloed het                                 (Enige 1 x 1)             (1)

       3.5.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 Ontmoedig klein- en medium ondernemings om tot stand te
                    kom
                 Het nie belê in die ontwikkeling van menslike kapitaal nie
                 Hoë invoertariewe
                 Internasionale sanksies
                 Gebrek aan aansporings vir produksieverbetering
                 Enige ander relevante antwoord                     (Enige 2 x 2)        (4)

       3.5.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                 Gebruik verouderde (uit die mode) tegnologie en prosesse
                                                                        (1 x 2)           (2)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                   GESKIEDENIS V2                                     17

        3.5.4    [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse in Bron 1B – V3]
                  Die isolasie van SA se nywerhede was beëindig
                  Suid-Afrika het deel van die globale mark geword
                  Ondervind ŉ gemiddelde 6,7% verhoging in vervaardigde
                    uitvoere
                  Verbruikers het toegang tot ŉ groot verskeidenheid goedere en
                    dienste
                  Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)      (4)

3.6     [Interpretasie, begrip en sintese van bewyse uit bronne – V3]
        Kandidate kan sommige van die volgende insluit:

         GEAR was ŉ onverbloemde vryemark-program (Bron 3A)
         COSATU en die SAKP voel dat hul sosialistiese besorgdhede
          geïgnoreer was (Bron 3A)
         GEAR het SA aan globalisasie voorgestel/blootgestel (Bron 3A)
         Alec Erwin het die behoefte om strategies te dink beklemtoon (Bron 3B)
         Die behoefte om mynbouprodukte uit te voer om inkomste te genereer
          (Bron 3B)
         Dit lei ook tot die uitbreiding van ander besighede en skep
          werksgeleenthede (Bron 3B)
         Dit is nie nodig om rou mynboumateriaal in te voer nie (Bron 3B)
         Die mark vir Suid-Afrikaanse produkte is regtig internasionaal. (Bron 3B)
         Slegs die ontwikkelde (ryk) nasies trek voordeel uit globalisasie (Bron
          3C)
         Deur industrialisering kan handel beide plaaslik en internasionaal
          ontwikkel word (Bron 3D)
         Suid-Afrika se ekonomie voor die apartheidsera (Bron 3D)
         Suid-Afrika se ekonomie na die apartheidsera (Bron 3D)
         Suid-Afrika se regmatige plek in die wêreldmarkte (Bron 3D)
         Enige ander relevante antwoord.                                               (8)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                   GESKIEDENIS V2                     (EC/SEPTEMBER 2018)

 Gebruik die volgende rubriek om die paragraaf te assesseer.

VLAK 1           Gebruik bewyse op ŉ elementêre wyse bv. wys
                  min of geen begrip van die gevolge van
                  globalisasie op die Suid-Afrikaanse ekonomie.
                                                                      Punte: 0–2
                 Gebruik bewyse gedeeltelik verslag te lewer oor
                  onderwerp of kan nie verslag oor onderwerp lewer
                  nie.
VLAK 2           Bewyse is meestal relevant en verwys tot ŉ groot
                  mate na die onderwerp, bv. demonstreer ŉ
                  begrip van die gevolge van globalisasie op die
                                                                      Punte: 3–5
                  Suid-Afrikaanse ekonomie.
                  Gebruik bewyse op ŉ basiese wyse om ŉ
                  paragraaf te skryf.
VLAK 3           Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ŉ
                  deeglike begrip van die gevolge van
                  globalisasie op die Suid-Afrikaanse ekonomie.       Punte: 6–8
                 Gebruik bewyse baie effektief in ŉ georganiseerde
                  paragraaf wat ŉ begrip van die onderwerp toon.                        (8)
                                                                                       [50]

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
    (EC/SEPTEMBER 2018)                    GESKIEDENIS V2                                       19

     AFDELING B: OPSTELVRAE

     VRAAG 4:       BURGERLIKE VERSET, 1970’s TOT 1980’s: SUID-AFRIKA – DIE
                    KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980’s

     [Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
     bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]
     SINOPSIS
     Kandidate moet die aktiwiteite van die internasionale gemeenskap krities bespreek
     en wys hoe dit die ineenstorting van die apartheidsregime in die laat 1980’s teweeg
     gebring het.
     HOOFASPEKTE
     Kandidate moet die volgende aspekte in hul opstelle insluit:
      Inleiding: Kandidate moet die aktiwiteite van die internasionale gemeenskap
        krities bespreek en wys hoe dit die ineenstorting van die apartheidsregime in
        die laat 1980’s teweeggebring het.

     UITBREIDING
      Stigting en rol van die Anti-Apartheidsbeweging (AAM) en die Ierse Anti-
        Apartheidsbeweging (IAAM)
      Die rol van die Internasionale Weermag-Hulpfonds (IDAF) maak fondse
        beskikbaar vir families van aktiviste
      Bekendstelling van die Driekamer-stelsel deur P.W. Botha
      Botha se Rubicon-toespraak in 1985 het die internasionale gemeenskap
        gedwing om met verskillende vorms van boikotte te begin(Verbanning van sport
        en kulturele deelname met Suid-Afrika (Gleneagles-ooreenkoms), Britse
        Statebond het ook sanksies en disinvestering ingestel) (Multinasionale
        maatskappye het besluit om hul besighede te onttrek)
      Sportboikotte – SANROC en HART, SACOS
      Kulturele boikotte – in 1985 het Amerikaanse kunstenaars geprotesteer teen
        apartheid en het geweier om in Suid-Afrika op te tree en het geld vir die
        vryheidsbewegings ingesamel/In 1986 die Vryheidsfees in Londen/Musikante
        het hulle solidariteit met vryheid liefhebbende Suid-Afrikaners getoon
      Akademiese boikotte – Internasionale skoliere het geweier om na Suid-Afrika
        te reis/Internasionale uitgewers het geweier om Suid-Afrikaanse manuskripte te
        publiseer en toegang tot informasie weerhou/internasionale konferensies het
        Suid-Afrikaanse skoliere verban/Buitelandse instellings het Suid-Afrikaanse
        akademici toegang geweier en Suid-Afrikaanse grade is nie erken nie
      Verbruikersboikotte – OPEC plaas ŉ embargo op olieverkope aan Suid-
        Afrika/Invoere van landbouprodukte van Suid-Afrika soos steenkool, yster en
        staal was verban.
       Disinvestering-In die 1980’s het buitelandse beleggings met 30% gedaal/teen
        1980 het Brittanje reeds gedisinvesteer uit Simonstad se skeepswerf/General
        Motors en Barclays Bank het reeds onttrek uit Suid-Afrika/In die 1980’s het SA
        se ekonomie gesukkel as gevolg van beleggers wat die land verlaat het/Die
        nagevolge van AAM-protes het ŉ negatiewe effek op Suid-Afrika se regering
        gehad/Meer as 200 VSA-maatskappye het uit Suid-Afrika onttrek/Die
        Universiteit van Kalifornië het ŉ belegging van drie miljard dollars uit Suid-Afrika
        onttrek.

    Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                 GESKIEDENIS V2                     (EC/SEPTEMBER 2018)

  Sanksies – In 1985 breek die VSA bank, Chase Manhattan Bank, bande met
   Suid-Afrika/JSE maak vir vier dae toe/Die waarde van die rand daal met 35%
   (van 54 sent na 34 sent per dollar). In1986 die VSA Kongres ŉ wet deurgevoer
   wat alle nuwe beleggings en leunings in Suid-Afrika verban/Groot maatskappye
   soos General Electric, Pepsi Cola, General Motors, Mobi en IBM het aktiwiteite
   in Suid-Afrika gestop/Die VS dreig om wapenverkope aan lande wat Suid-Afrika
   van wapens voorsien te stop/Internasionale banke verloor vertroue in Suid-
   Afrika se ekonomie/In 1992 het Europese lande apartheid afgekeur en op totale
   sanksies teen Suid-Afrika aangedring/In 1985 het die ECC nuwe beleggings in
   Suid-Afrika verban/In 1988 het een vyfde van Brittanje se maatskappye hul
   besighede vanuit Suid-Afrika onttrek weens die druk van die Britse publiek/Die
   Suid-Afrikaanse ekonomie het aanhou stagneer en het ŉ groei van slegs1,1%
   getoon.
  Vrylating van Mandela veldtog – Wembley Stadium/Verenigde Nasies/VN
   Veiligheidsraad en VN Algemene vergadering doen ŉ beroep op die vrylating
   van Nelson Mandela
  Rol van internasionale vakbonde – Die AAM in Europa en Australië/Liverpool
   dokwerkers/Finland se Vervoerwerkers-unie dring aan op ŉ embargo met
   handel met Suid-Afrika/wat tot gevolg gehad het dat Suid-Afrika groot
   ekonomiese moeilikheid ervaar en hulle was gedwing om onderhandelinge met
   vryheidsorganisasies in Suid-Afrika te begin.
  Die rol van Frontliniestate
  Enige ander relevante antwoord.

 Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met ŉ relevante gevolgtrekking

 Gebruik die matriks op bladsy 6 om die opstel te assesseer.                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                 GESKIEDENIS V2                                      21

 VRAAG 5:       DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN DIE
                AANVAARDING VAN DIE VERLEDE: ONDERHANDELDE SKIKKING
                EN DIE RNE
 [Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
 bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]
 SINOPSES
 Kandidate moet verduidelik tot watter mate die onderhandelings proses amper
 ontspoor was deur geweld en verskille onder die verskeie partye.
 HOOFASPEKTE
 Kandidate moet die volgende aspekte in hul opstel insluit:
  Inleiding: Kandidate moet aandui tot watter mate hierdie stelling ŉ akkurate
   assessering is dat die onderhandelingsproses amper ontspoor was deur geweld
   en verskille oor hoe die toekoms van Suid-Afrika regeer word.
 UITBREIDING
  De Klerk kom aan bewind in 1989 – kort agtergrond (De Klerk se toespraak)
  Die ontbanning van politieke en burgerlike organisasies soos die ANC en SAKP
  De Klerk se besluit om Mandela uit die tronk vry te laat op 11 Februarie 1990, wat
    die weg vir onderhandelinge gebaan het
  Geweld wat uitgebreek het in Sebokeng – April 1990 Groote Schuur-minuut – 2
    Mei 1990 – besluite geneem
  Pretoria-minuut – Augustus 1990 (ANC het ingestem om die gewapende stryd op
    te skort)
  Derdemag geweld in Natal tussen Inkatha, die ANC en die apartheidsregering
  KODESA 1 (19 politieke partye min AZAPO, KP en PAC/300 afgevaardigdes)
  Geweld uitbarstings in sommige dele van die land – Transvaal en Natal
  Slegs Blanke referendum en die impak daarvan (Maart 1992)
  KODESA 2 (2 Mei 1992) het ineengestort. Partye het nie ooreengekom oor ŉ nuwe
    grondwetlike liggaam en tussentydse regering nie
  NP wou minderheidsveto hê, terwyl ANC ŉ tussentydse regering vir nie langer as
    18 maande en ŉ eenvoudige meerderheidsregering hê
  Boipatong-bloedbad en die gevolge daarvan (17 Junie 1992)
  Bisho-bloedbad het byna die proses van onderhandelinge (7 September 1992)
    ontspoor.
  Rekord van Verstandhouding onderteken op 26 September 1992 tussen Roelf
    Meyer (NP) en Cyril Ramaphosa (ANC)
  Sluipmoord op Chris Hani (10 April 1993) en die impak daarvan op Suid-Afrika
  AWB-aanval op die Wêreldhandelsentrum en die gevolge daarvan
  Multiparty-onderhandelingsforum
  Sonsondergsang-klousule wat deur Joe Slovo ingestel is, het die het die dooiepunt
    gebreek
  Shell House bloedbad en die gevolge daarvan – Maart 1994
  Verkiesingsdatum – 27 April 1994 aangekondig
  ANC het die verkiesings gewen en Mandela word die eerste swart Suid-Afrikaanse
    president
  Enige ander relevante antwoord.
 Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met ŉ relevante gevolgtrekking.
 Gebruik die matriks op bladsy 6 om die opstel te assesseer.                             [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                                  GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2018)

 VRAAG 6:      DIE EINDE VAN DIE KOUE OORLOG EN ’N NUWE WÊRELDORDE:
               1989 TO DIE HEDE

 [Beplan en konstrueer ŉ oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
 bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]

 SINOPSIS
 Kandidate moet bespreek hoe Gorbachev se hervorming en die val van kommunisme
 in die USSR ŉ weg gebaan het vir onderhandelinge tussen die ANC en die
 apartheidsregering na 1989.

 HOOFASPEKTE

 Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
  Kandidate moet ŉ standpunt inneem en wys hoe disintegrasie van die Sowjetunie
    ŉ weg vir verandering in Suid-Afrika gebaan het en relevante bewyse verskaf.

 UITBREIDING

    Ekonomiese toestande in Rusland in die laat 1980’s
    Gorbatsjof se beleid van glasnost en perestroika
    Gorbatsjof beëindig die kernwapenwedloop met die VSA
    Gorbatsjof beëindig die oorlog in Afghanistan
    Die USSR beëindig oorheersing oor Oos-Europa
    Die val van die Berlynse Muur en die einde van kommunisme
    Veranderinge in die wêreld het tot die einde van apartheid bygedra
    Die ineenstorting van die USSR beroof die ANC van sy hoofbron van
     ondersteuning
    Die ANC kon nie staat maak op die USSR om haar ekonomies of met wapens te
     ondersteun nie
    Gorbatsjof was ook ten gunste van ŉ vreedsame oorgang van mag in Suid-Afrika
    Die Nasionale Party se bewering dat dit as ŉ ‘skans’ optree teen kommunistiese
     uitbreiding in Suider-Afrika, het onrealisties geword
    Die Nasionale Party se bewering dat dit Suid-Afrika beskerm teen ŉ
     kommunistiese oorname, was naïef
    Westerse wêreldmagte ondersteun die idee dat Suid-Afrika sy probleme
     vreedsaam en demokraties op kan los
    Dit het duidelik geword dat die Nasionale Party nie meer wit minderheidsregering
     in Suid-Afrika kan handhaaf nie
    Invloedryke lede van die Nasionale Party het begin besef dat apartheid nie die
     antwoord was op die behoeftes van wit kapitalistiese ontwikkeling nie
    Die Slag van Cuito Cuanavale en die onafhanklikheid van Namibië
    Daar was geen twyfel dat die volgehoue onderdrukking van swart Suid-Afrikaners
     nie politieke stabiliteit sal verseker nie
    P.W. Botha het ŉ beroerte gehad en is deur F.W. de Klerk opgevolg

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018)                 GESKIEDENIS V2                                   23

     FW de Klerk het begin aanvaar dat die swart Suid-Afrikaners se stryd teen
      apartheid nie ŉ sameswering was vanaf Moskou nie
     Dit het De Klerk in staat gestel om met die bevrydingsorganisasies te
      onderhandel
     Op 2 Februarie 1990 het De Klerk ŉ nuwe en grondwetlike bedeling aangekondig
     Dit het die einde van die apartheidsregering aangedui
     Enige ander relevante antwoord

 Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met ŉ relevante gevolgtrekking.

 Gebruik die matriks op bladsy 6 om die opstel te assesseer.                          [50]

                                                                         TOTAAL: 150

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

## Related documents

- [HISTORY P2 ADDENDUM SEPT 2018 Eng D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-addendum-sept-2018-eng-d/812c8729-7ad5-4b83-a4e4-b51692a55c08) — History · Addendum · 2018 · Eng
- [HISTORY P2 QP SEPT 2018 Afr D](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-sept-2018-afr-d/6e5a4a14-b9fd-4574-819d-b440ed12a5a3) — History · QP · 2018 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 SEPT2015 MEMO (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept2015-memo-afr/9b4b0c56-0d1c-480b-8ab5-b260d75b5222) — History · Memo · 2015 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2017-afrikaans/b9dc10fb-ad07-4300-abc2-a509afb2c30f) — History · QP · 2017 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — History · Addendum · 2024 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [Gr 12 History P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
