# History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2021 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-sept-2021-afrikaans/c0bf2264-6ccd-45ea-b263-a12c292651bc
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Afrikaans
- Document type: Memorandum
- Year: 2021
- Exam period: Eastern Cape Mock Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 24

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Mock 2021 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-memo-sept-2021-afrikaans/c0bf2264-6ccd-45ea-b263-a12c292651bc)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2021 · Afrikaans. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                         NASIONALE
                     SENIOR SERTIFIKAAT

                            GRAAD 12

                     SEPTEMBER 2021

                      GESKIEDENIS V2
                       NASIENRIGLYN

PUNTE:   150

                  Hierdie nasienriglyn bestaan uit 24 bladsye.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                                     GESKIEDENIS V2                    (EC/SEPTEMBER 2021)

1. BRONGEBASEERDE VRAE

    1.1    Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
           ontwikkel:

                                                                        GEWIGS-
    KOGNITIEWE
                              HISTORIESE VAARDIGHEDE                  TOEKENNING
      VLAKKE
                                                                       VAN VRAE
                          Onttrek inligting uit bronne.
                          Selektering en organisasie van relevante       30%
          VLAK 1
                           inligting uit bronne.                          (15)
                          Definieer historiese begrippe/terme.
                          Interpretasie van bewyse uit bronne.
                                                                          40%
          VLAK 2          Verduidelik inligting verkry uit bronne.
                                                                          (20)
                          Analiseer bewyse uit bronne.
                          Interpreteer en evalueer bewyse uit
                           bronne.
                          Skakel met bronne om bruikbaarheid,
                           betroubaarheid, eensydigheid en                30%
          VLAK 3
                           beperkings vas te stel.                        (15)
                          Vergelyk en kontrasteer interpretasies
                           en perspektiewe in die bronne en kom
                           tot onafhanklike gevolgtrekkings.

    1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer
           word:

            By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
             enige ander geldige en toepaslike standpunte, argumente, bewyse of
             voorbeelde.
            Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan
             die vereistes van die vraag voldoen is.
            In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
             aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
             kursiefgedrukte skrif aangedui.
            By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
             krediet kry vir enige relevante antwoorde.
            Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die
             beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien.

    1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae

               Gebruik ŉ regmerk () vir elke korrekte antwoord
               Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee
                redes en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom
                op een rede en twee punte toegeken word ()
               Indien ŉ vraag 4 punte tel word 4 regmerke () aangedui

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                   GESKIEDENIS V2                                       3

          Paragraafvraag
          Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
          inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word
          wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word
          wanneer ŉ antwoord op ŉ paragraafvraag geassesseer word:
            Lees die paragraaf en plaas ŉ kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die teks
             waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
             beantwoord.
            Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in
             staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
             beantwoord.
            Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf
             aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2 of 3) soos
             aangedui in die holistiese rubriek en gee ŉ kort kommentaar bv.

          ___________ ˖ __________________________ ˖ _________________
          _________________ ˖ __________________________ ˖ ___________
          √√√√
          Vlak 2

          Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
           Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt
            aan die regterkantse onderste kantlyn, bv.
                                                                 32
                                                                 50

           Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
            antwoordeboek oorgedra word.

2. OPSTELVRAE

    2.1   Die opstelvrae vereis dat kandidate:
           In staat sal wees om hul argument op ŉ logiese en samehangende wyse
             te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
             bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ŉ redelike reeks
             feite of ŉ effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde
             vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ŉ opstel ŉ inleiding, ŉ
             samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ŉ slot het.

    2.2   Nasien van opstelvrae

             Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal
              word deur die handboeke wat by ŉ spesifieke sentrum gebruik is.
             Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as
              dit wat ingesluit is by ŉ riglyn vir nasien van ŉ spesifieke opstel.

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                                     GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2021)

    2.3   Globale assessering van die opstel
          Die opstel (skryfwerk) sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
          benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as ŉ geheel sal bepunt
          sonder om die samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering
          moedig die leerder aan om ŉ individuele mening aan te bied deur gebruik te
          maak van geselekteerde feitelike bewyse om ŉ argument te ondersteun. Daar
          sal nie van die leerder verwag word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ŉ beter
          punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-
          antwoorde’ voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes
          van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan
          leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by inhoudsgebaseerde
          nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir ontoereikende
          taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende val:

           Die konstruksie/daarstelling van ŉ argument.
           Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
            ondersteun.
           Die leerder se interpretasie van die vraag.

    2.4   Assesseringsprosedures vir die opstel

          2.4.1   Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien word.

          2.4.2   Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies toegeken word
                  vir ŉ relevante inleiding (aangedui met ŉ kolpunt (‘bullet’) in die
                  nasienriglyn),    vir     elke     hoofmoment/aspek      wat    volledig
                  gekontekstualiseer is en ŉ relevante slotopmerking (aangedui met ŉ
                  kolpunt in die nasienriglyn) bv. ŉ antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal
                  daar dus 7 regmerkies wees.

          2.4.3   Hou die PEEL-struktuur in gedagte by die assessering van ŉ opstel.

                     P   Punt: Die kandidaat lei die opstel in met ŉ argument/ŉ duidelike
                         hoofpunt.
                         Elke paragraaf moet ŉ punt bevat wat die hoofpunt (argument)
                         wat in die inleiding gemaak is, ondersteun.
                     E   Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                         waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou
                         met die vraag wat gevra is.
                     E   Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur
                         inhoud te selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante
                         voorbeelde moet gegee word om die argument vol te hou.
                     L   Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument
                         deurgaans in die opstel onderhou word en samehangend geskryf
                         is.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                        GESKIEDENIS V2                                     5

        2.4.4     Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                   Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
                    gekontekstualiseer nie

                   Verkeerde stelling                          _________________

                   Irrelevante stelling

                   Herhaling                                      R

                   Analise                                        A√

                   Argument                                       LOA √

2.5     Die matriks

        2.5.1     Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.

                  By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die
                  matriks voorsien word. Tydens die assessering van ŉ opstel moet
                  beide die inhoud en die aanbieding in ag geneem word. ŉ Punt word
                  toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding, gebaseer op
                  die sewe vaardigheidsvlakke.

                  (a)   Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
                        watter mate die hoofmomente gedek is en om die inhoudsvlak
                        (op die matriks) vas te stel.

                                                            I       VLAK 4

                  (b)   Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks)
                        van die aanbieding bepaal.
                                                            I       VLAK 4
                                                            A       VLAK 5

                  (c)   Ken ŉ algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                            I       VLAK 4
                                                            A       VLAK 5      }30–33

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
      6                                                              GESKIEDENIS V2                                               (EC/SEPTEMBER 2021)

      NASIENMATRIKS VIR OPSTEL – TOTAAL: 50

                            VLAK 7               VLAK 6                VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2                VLAK 1

                        Baie goed
                        beplande en          Baie goed             Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging aangewend     Weinig of geen
AANBIEDING                                   beplande en           gestruktureerde      en gestruktureer.   van ŉ                                     poging om die
                        gestruktureerde                                                                                          om antwoord te
                                             gestruktureerde       opstel.              Bewyse tot ŉ        gestruktureerde en   struktureer.         opstel te
                        opstel. Goeie
                        sintese van          opstel. ŉ Relevante   Poog om ŉ            sekere mate         beplande                                  struktureer nie.
                                                                                        gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                        inligting. Het ŉ     argument is           duidelike argument
                                             gevolg. Bewyse                             argument te         om ŉ argument vol    beskrywend of
                        goed                                       te ontwikkel.
                                             gebruik om die                             ondersteun.         te hou.              poog om argument
                        gebalanseerde,                             Gevolgtrekking
                                             argument te                                Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike                              gemaak uit bewyse
                                             verdedig. Poog om                          grond van bewyse.   duidelik             poging om ŉ
                        argument ontwikkel
                        met bewyse.          ŉ onafhanklike        om die argument te                       ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        Argument             gevolgtrekking uit    ondersteun.
                                             die bewyse te                                                  bewyse nie.          maak nie.
                        deurgaans
                                             maak om die
                        volgehou en
INHOUD                                       argument te
                        verdedig.
                                             ondersteun.
                        Onafhanklike
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit bewyse
                        om die argument te
                        ondersteun.

VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50                 43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie              43–46                 40–42                38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                 36–37                34–35                30–33                28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                       30–33                28–29                26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                         26–27                24–25               20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud
                                                                                                                 20–23               18–19                 14–17
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                   14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

*Riglyne vir die toekenning van ŉ punt in Vlak 1:
         Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
         Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
         Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; effense poging om die opstel te struktureer                     = 7–13

      Kopiereg voorbehou                                                                                                            Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                    GESKIEDENIS V2                                       7

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:        WAT WAS DIE UITDAGINGS WAT DIE SUID-AFRIKAANSE
                REGERING IN DIE 1980’s IN DIE GESIG GESTAAR HET?

1.1   1.1.1    [Verduideliking van ’n historiese konsep uit Bron 1A – V1]
                Die regering se reaksie op die ‘Totale Aanslag’
                Dit was om ten alle koste die blanke minderheidsregering te
                  verskans
                Enige ander relevante antwoord                           (Enige 1 x 2)     (2)

      1.1.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                Dit sal internasionale kritiek op apartheid verminder
                Wit Suid-Afrikaners bevredig
                Vorm verhoudings met ander swart lande in Afrika
                Verminder interne swart weerstand
                Enige ander relevante antwoord                           (Enige 2 x 2)     (4)

      1.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
                Om swartmense as gemeenskapsraadslede in diens te neem
                Dit sal hulle die mag gee om sake in die swart woongebiede
                   (lokasie) te bestuur
                Om swartmense beperkte mag op plaaslike vlak te gee
                Om die vraag na politieke regte te verminder en die politieke
                   strewe van swartes te akkommodeer
                Enige ander relevante antwoord                        (Enige 1 x 2)        (2)

      1.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
                Wet op Aparte Geriewe
                Instromingsbeheer
                Reservering van werk                                    (Enige 2 x 1)      (2)

1.2   1.2.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
                Die nuwe grondwet het voorsiening gemaak vir die skepping van
                   verskillende huise in die parlement
                Slegs Keurlinge en Indiërs is met beperkte magte in die nuwe
                   parlement verteenwoordig
                Swart Suid-Afrikaners is uitgesluit van die nuwe parlementêre
                   stelsel (gesien buite die heining staan)
                Die mag het in die hande van die wit minderheid gebly
                Apartheid is besig om te hervorm deur magsdeling te verander
                Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)       (4)

      1.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
                Kleurlinge
                Indiërs                                                        (2 x 1)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                   GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2021)

      1.2.3   [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse uit Bron 1A – V3]
              Die bron is beperk omdat:
               Dit toon hervormings in die parlement slegs vir die drie rasse
               Swartmense word nie in ag geneem by die skepping van hierdie
                 parlement nie
               Die bron versterk die idee dat blankes groter voordele as die ander
                 rasse geniet
               Slegs die wit ras neem die besluite
               Enige ander relevante antwoord                           (Enige 2 x 2)     (4)

1.3   [Vergelyking van bewyse uit Bron 1A en 1B – V3]
       Bron 1A sê dat die regering ŉ ‘verdeel en heers’-benadering gebruik het
         deur die bevolking te verdeel. Bron 1B toon dat die regering ŉ nuwe
         parlementêre stelsel geskep het wat verskillende huise vir verskillende rasse
         geskep het
       Bron 1A meld dat die regering voorgestel het dat politieke mag onder
         blankes, Kleurlinge en Indiërs gedeel sal word, en Bron 1B wys dat die drie
         rassegroepe in die parlement verteenwoordig sal word.
       Bron 1A meld dat dit kosmetiese veranderinge is wat deur die
         apartheidsregering geïmplementeer is, en Bron 1B toon dat die mag steeds
         in die hande van die apartheidsregering is wat die meeste
         verteenwoordigers gehad het en dat die ander huise beperkte magte het
       Enige ander relevante antwoord                                   (Enige 2 x 2)     (4)

1.4   1.4.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – L1]
               Omdat die opposisie verenig geword het                          (1 x 2)    (2)

      1.4.2   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
               Vroue
               Studente
               Kerke
               Vakbonde
               Kulturele groepe
               Sport groepe/spanne                                      (Enige 2 x 1)     (2)

      1.4.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 1C – V1]
               Moenie Stem nie-veldtog
               Miljoen Handtekeningveldtog                                     (2 x 1)    (2)

      1.4.4   [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
               Dat alle Suid-Afrikaners politieke regte moet hê, nie net Kleurlinge
                  en Indiërs nie
               Dat alle Suid-Afrikaners hul regte hier in ŉ verenigde, onverdeelde
                  Suid-Afrika moet kry, en nie in die tuislande nie
               Hulle politieke regte moet onmiddellik aan hulle gegee word
               Alle rasse moet dieselfde behandel word
               Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                   GESKIEDENIS V2                                       9

1.5   1.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
                Dalende namate inflasie toegeneem het
                Toename in die koste van basiese voedsel en vervoer
                Oorbevolking
                Behuisingstekort
                Stygende huurheffings (soms met 100%)
                Toenemende werkloosheidsyfer                      (Enige 2 x 1)          (2)

      1.5.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
                Gesien as samesweerders met die regering
                Hulle word as die bevorderaars van die doelstellings van
                   apartheid beskou
                As ‘uitverkopers’ beskou
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)       (4)

      1.5.3    [Definisie van historiese konsep uit Bron 1D – V2]
                Die polisie en die weermag is permanent in die swart
                  woongebiede (lokasies) ontplooi
                Die polisie het die mag om iemand sonder ŉ lasbrief in hegtenis
                  te neem
                Mense kan onbepaald aangehou word
                Prokureurs en familie is nie van die inhegtenisneming in kennis
                  gestel nie
                Gesensureerde radio-, televisie- en koerantdekking oor hierdie
                  onluste
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 1 x 2)       (2)

1.6   [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
      Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:

         Botha besef die sterkte van verenigde swart verset (Bron 1A)
         Die regering se pogings om die bevolking te verdeel, het misluk
          (Bron 1A)
         Kosmetiese hervormings met die Driekamersparlement geïmplementeer
          (Bron 1B)
         Beperkte mag aan Kleurlinge en Indiërs gegee (Bron 1B)
         Die opposisie teen apartheid het verenig (Bron 1C)
         Gelei tot die stigting van die UDF wat die weerstand teen apartheid
          gekoördineer het (Bron 1C)
         Massamobilisering teen apartheid (eie kennis)
         Optogte, stakings en boikotte wat teen die regering gereël word, wat die
          land onregeerbaar maak (eie kennis)
         Kiesersopkoms laag vir die verkiesing van die nuwe parlement
         Huurboikotte het veroorsaak dat die regering inkomste verloor het
          (Bron 1D)
         Regeringsgeboue en elemente van apartheid vernietig (Bron 1D)
         Land gehul in onluste (eie kennis)
         Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
10                                  GESKIEDENIS V2                   (EC/SEPTEMBER 2021)

Gebruik die volgende rubriek om ’n punt toe te ken:

              Gebruik bewyse op ’n elementêre wyse, bv. toon
               geen of min begrip oor die uitdagings wat die
               Suid-Afrikaanse regering in die 1980’s in die gesig    PUNTE:
 VLAK 1
               gestaar het.                                             0–2
              Gebruik bewyse gedeeltelik om te rapporteer of kan
               nie ’n paragraaf skryf nie.
              Bewyse is meestal relevant en hou in ’n groot mate
               verband met die onderwerp, bv. toon begrip oor die
               uitdagings wat die Suid-Afrikaanse regering in die     PUNTE:
 VLAK 2
               1980’s in die gesig gestaar het.                         3–5
              Gebruik bewyse op ’n basiese manier om ’n paragraaf
               te skryf.
              Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer ’n
               deeglike begrip oor die uitdagings wat die Suid-
               Afrikaanse regering in die gesig gestaar het in die    PUNTE:
 VLAK 3
               1980’s.                                                  6–8
              Gebruik bewyse baie effektief in ’n georganiseerde
               paragraaf en toon begrip van die onderwerp.                            (8)
                                                                                     [50]

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                    GESKIEDENIS V2                                      11

VRAAG 2:       HET DIE AMNESTIE-PROSES VAN DIE WAARHEIDS-EN-
               VERSOENINGSKOMMISSIE (WVK) AFSLUITING AAN DIE
               FAMILIE VAN NEIL AGGETT GEGEE?

2.1    2.1.1    [Definisie van historiese konsep uit Bron 2A – V1]
                 Afsonderlikheid van rasse
                 Ongelykhede tussen rasse
                 Enige ander relevante antwoord                               (1 x 2)     (2)

       2.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
                Hy was getuie van:
                 Uiterse armoede
                 Siekte wat swart werkers raak
                 Oorvol hospitale met min hulpbronne                   (Enige 2 x 1)      (2)

       2.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
                 As aktiviste deur die polisie gevang is dat hulle ŉ politieke
                    misdaad pleeg, het dit aanhouding en dood beteken
                 Daar was 50 ander aktiviste voordat Aggett wat dieselfde lot gely
                    het
                 Baie aktiviste het as gevolg van polisie-brutaliteit gesterf
                 Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)     (4)

2.2    2.2.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                 Dit wys dat ondersteuners hulde aan Neil Aggett bring
                 Sy beskou hom as ŉ ware patriot van hierdie land
                 Sy het die strate ingevaar om oor sy dood te rou
                 Sy wou die waarheid weet oor hoe hy gesterf het
                 Enige ander relevante antwoord                      (Enige 2 x 2)        (4)

       2.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
                 Hy was ŉ vegter vir die regte van die werkers
                 Hulle het geglo dat hy vir hulle gesterf het
                 Hy is dood aan die hand van die veiligheidspolisie omdat hy teen
                    die onregverdige stelsel van apartheid geveg het
                 Enige ander relevante antwoord                      (Enige 1 x 2)        (2)

2.2    2.3.1    [Definisie van ’n historiese konsep uit Bron 2B – V1]
                 Om amptelike kwytskelding vir politieke gemotiveerde misdade
                   toe te staan
                 Enige ander relevante antwoord                          (1 x 2)          (2)

       2.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
                 Majoor Cronwright
                 Luitenant Whitehead                                          (2 x 1)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
12                                 GESKIEDENIS V2                      (EC/SEPTEMBER 2021)

      2.3.3   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
               Hulle is deur die apartheidsregering as kommuniste beskou
               Hulle is gesien as bedreigings wat die apartheidsregering wou
                  omverwerp
               Hulle het arbeidsonrus aangewakker wat die ekonomie
                  gedestabiliseer het
               Enige ander relevante antwoord                      (Enige 2 x 2)      (4)

      2.3.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
               Growwe menseregteskending                                 (1 x 2)      (2)

      2.3.5   [Evalueer die bruikbaarheid van Bron 2B – V3]
              Die bron is bruikbaar:
               Sommige van die antwoorde tot die dood van Neil Aggett.
               Daar was verskillende weergawes oor die dood van Agget.
               Die ondervraers het nou die waarheid vertel.
               Hulle kon afsluiting vind
               Enige ander relevante antwoord                    (Enige 2 x 2)        (4)

2.4   2.4.1   [Onttrekking van bewyse uit Bron 4B – V1]
               Cronwright
               Whitehead                                                  (2 x 1)     (2)

      2.4.2   [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
               Om afsluiting te vind
               Om vrede te vind
               Hulle wou die waarheid hoor oor hoe Neil Aggett gesterf het
               Enige ander relevante antwoord                     (Enige 2 x 2)       (4)

      2.4.3   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
               Die polisie het sy dood as selfmoord voorgedoen
               Hy het selfmoord gepleeg as gevolg van die wrede behandeling
                 wat hy ontvang het                                    (2 x 1)         (2)

      2.4.4   [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V1]
               Hy kon nie ophou huil nie
               Hy was ŉ gebroke man                               (Enige 1 x 2)       (2)

2.5   [Vergelyking van bewyse uit Bron 2C en 2D – V3]
       Bron 2C dui aan dat Neil Aggett se pa oor sy dood getreur het deur te
         huil. Bron 2D toon dat ondersteuners oor sy dood getreur het deur in die
         straat te betoog.
       Bron 2C dui aan dat Neil Aggett baie ondersteuners gehad het wat wou
         hê dat sy saak heropen moet word. Bron 2D wys hoe een van sy
         ondersteuners in die strate plak
       Beide bronne het aangedui dat die gesin en die ondersteuners ontsteld
         oor die dood van Neil Aggett was
       Enige ander relevante antwoord                              (Enige 2 x 2)      (4)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                   GESKIEDENIS V2                                      13

2.6    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
       Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:

          Die rede vir die totstandkoming van die WVK was om die verlede te
           hanteer (eie kennis)
          Die WVK het amnestie aangebied aan diegene wat na vore gekom het
           en hul misdade erken het (Bron 2B)
          Die WVK bied ŉ platform vir die veiligheidspolisiemanne om die waarheid
           oor die dood van Neil Aggett te openbaar (Bron 2B)
          Smith het die waarheid onthul van hoe hulle gevangenes gemartel het in
           sy amnestieverhoor (Bron 2B)
          Slagoffers kon diegene konfronteer wat hul geliefdes seergemaak het
           (eie kennis)
          Amnestie is nie aan oortreders toegestaan nie (eie kennis)
          WVK het die beslissing dat Aggett selfmoord gepleeg het, ongedaan
           gemaak (Bron 2B)
          Cronwright en Whitehead het nie om amnestie aansoek gedoen nie
           (Bron 2C)
          Die WVK was nie ŉ geregshof wat die skuldiges kon straf nie (eie kennis)
          Jill Burger onthul die lyding wat hulle verduur het weens die verlies aan
           Neil (Bron 2C)
          Die gesin het geen sluiting gehad nie omdat hulle van mening was dat hy
           nie selfmoord gepleeg het nie (Bron 2C)
          Die twee belangrikste martelaars het nooit voor die WVK verskyn om die
           waarheid oor Neil Aggett se dood te openbaar nie (Bron 2C)
          ŉ Tweede ondersoek is gehou om die waarheid oor die dood van Neil
           Aggett te onthul (Bron 2C)
          Ondersteuners wou hê dat die oortreders gestraf moes word (Bron 2C)
          Ondersteuners het geglo dat hy aan die hand van die veiligheidspolisie
           oorlede is en nie selfmoord gepleeg het nie (Bron 2C en 2D)
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
14                                  GESKIEDENIS V2                  (EC/SEPTEMBER 2021)

Gebruik die volgende rubriek om ’n punt toe te ken:

                Gebruik bewyse op ’n elementêre wyse, bv.
                 toon geen of min begrip of die Waarheid-en-
                 Versoeningskommissie afsluiting gegee het       PUNTE
VLAK 1
                 aan die familie van Neil Aggett.                 0–2
                Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ’n
                 paragraaf skryf nie.
                Bewyse is meestal relevant en hou in ’n groot
                 mate verband met die onderwerp, bv. toon
                 begrip of die Waarheid-en-
                                                                 PUNTE
VLAK 2           Versoeningskommissie afsluiting gegee het
                                                                  3–5
                 aan die familie van Neil Aggett.
                Gebruik bewyse op ’n basiese manier om ’n
                 paragraaf te skryf.
                Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer ’n
                 deeglike begrip of die Waarheid-en-
                 Versoeningskommissie afsluiting gegee het
                                                                 PUNTE
VLAK 3           aan die familie van Neil Aggett.
                                                                  6–8
                Gebruik bewyse baie effektief in ’n
                 georganiseerde paragraaf en toon begrip van
                 die onderwerp.                                                   (8)
                                                                                 [50]

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                    GESKIEDENIS V2                                      15

VRAAG 3:         WATTER IMPAK HET DIE GLOBALE COVID-19 PANDEMIE OP
                 SUID-AFRIKA GEHAD?

3.1   3.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                Wuhan / China                                                   (1 x 1)         (1)

      3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
                Gedeeltelike reisverbod
                Reisadvies
                Ontmoedig openbare vervoer
                Die sluiting van skole
                Verbod op byeenkomste van meer as 100 mense               (Enige 2 x 1)         (2)

      3.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                Moeilik om sosiale distansie te implementeer
                Die verspreiding van die pandemie sal groter wees
                Dit raak personeel sowel as leerders/studente
                Leerders/studente reis met verskillende tipes vervoer
                Enige ander relevante antwoord                           (Enige 2 x 2)          (4)

      3.1.4    [Verduideliking van ŉ konsep uit Bron 3A – V2]
               ŉ Grendeltyd is ŉ inperking vir mense of gemeenskap om te bly waar
               hulle is, gewoonlik as gevolg van spesifieke risiko’s teenoor hulself of
               andere as hulle vrylik kan beweeg of interaksie sonder beperkinge het.
                                                                           (Enige 1 x 2)         (2)

      3.1.4     [Interpretasie van bewyse uit Bron 3A – V2]
                 Gedwing om aanlyn klas te gee
                 Zoom en Teams onderrig
                 Rotasie-onderrig
                 Enige ander relevante antwoord                           (Enige 1 x 2)         (2)

3.2   3.2.1     [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                 Sosiale distansiëring
                 Gereelde was van hande
                 Dra van maskers                                          (Enige 2 x 1)         (2)

      3.2.2     [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
                 ŉ Ramptoestand is verklaar
                 Die beweging van persone en goedere is beperk
                 Buitelandse burgers van lande met ŉ hoë risiko is verbied om Suid-
                    Afrika binne te gaan
                 Beperkings op alle byeenkomste
                 Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)           (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
16                                  GESKIEDENIS V2                       (EC/SEPTEMBER 2021)

      3.2.3    [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse uit Bron 3B – V3]
               Die bron is bruikbaar omdat:
                Hul vryheid van beweging is beperk
                Hul vryheid van samekoms is beperk
                Die werkloosheidsyfer het tot 1,7 miljoen gestyg
                Tot armoede gelei
                Baie ondernemings het bankrot geraak
                Enige ander relevante antwoord                       (Enige 2 x 2)       (4)

      3.2.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
                Om noodsaaklike goedere te koop
                Mediese hulp te kry
                Koop van mediese produkte
                Maatskaplike toelaes te kry
                Begrafnisse van hoogstens 50 mense by te woon         (Enige 2 x 1)      (2)

3.3   3.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
                Tekstiele
                Opvoedkundige dienste
                Spyseniering en verblyf
                Drank
                Tabak
                Glasprodukte
                Skoene                                                (Enige 1 x 1)      (1)
      3.3.2    [Verduideliking van ’n historiese konsep uit Bron 3C – V1]
                Boete
                Gevangenisstraf van tot ses maande                     (Enige 1 x 2)     (2)

      3.3.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – V2]
                As gevolg van die afname in aktiwiteite in die bedryf, handel,
                   restaurante en hotelle
                Afname in ekonomiese aktiwiteite
                Ontwrigting in die internasionale en binnelandse
                   voorsieningsketting
                Suid-Afrika kan nie sy minerale uitvoer nie
                Aandklokreëls en die verbod op die verkoop van alkohol
                Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)     (4)

3.4   3.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                Om die verspreiding van die pandemie te stop (Die derde Covid-
                   vlaag sal meer verwoestend wees)
                Om veiligheidsmaatreëls te tref om nie besmet te raak nie
                Toon die belangrikheid daarvan om te alle tye maskers te dra
                Enige ander relevante antwoord                      (Enige 2 x 2)        (4)

      3.4.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
                Dra ŉ masker                                                 (1 x 2)     (2)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                    GESKIEDENIS V2                                      17

       3.4.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
                 Dit kan veroorsaak dat mense siek word
                 Dit kan tot die dood van mense lei
                 Dit kan tot die verspreiding van die virus lei
                 Enige ander relevante antwoord                        (Enige 1 x 2)      (2)

3.5             [Vergelyking van bewyse uit Bron 3B en 3D – V3]
                 Bron 3B dui die gesondheidsmaatreëls aan wat getref moet word
                   om die verspreiding van die virus te voorkom. Bron 3D toon die
                   maatreëls wat getref moet word.
                 Bron 3B dui aan dat sekere regte en vryheid van Suid-Afrikaners
                   ingekort is. Bron 3D toon dat dit verpligtend is om ŉ masker in
                   die openbaar te dra
                 Beide bronne toon dat voorsorgmaatreëls getref moet word om
                   die verspreiding van die virus te stop
                 Enige ander relevante antwoord                         (Enige 2 x 2)     (4)

3.6    [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
       Kandidate kan die volgende aspekte insluit:

          Die WGO het die pandemie as ŉ wêreldwye kwessie verklaar (Bron 3A)
          Suid-Afrika is gedwing om gedeeltelike inperking te begin sowel as
           toesluit van skole en hoër instellings vir 14 dae (Bron 3A)
          Sekere regte en vryheid van Suid-Afrikaners was beperk (Bron 3B)
          Dit het die hoë armoede-syfer in Suid-Afrika ontbloot (eie kennis)
          Beperk die vryheid van beweging en vergadering sedert apartheid
           (Bron 3B)
          Streng inperkingsmaatreëls in Suid-Afrika ingestel (Bron 3C en 3D)
          Inperking is nie die enigste oplossing vir die pandemie nie (Bron 3C)
          Programme vir maatskaplike beskerming moet geïmplementeer word
           (Bron 3C)
          Internasionale befondsing sal uiteindelik tot die redding kom (Bron 3C)
          Volg die Covid-protokolle om infeksie te verminder (Bron 3D)
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
18                                  GESKIEDENIS V2                (EC/SEPTEMBER 2021)

Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken:

               Gebruik bewyse op ’n elementêre wyse, bv.
                toon geen of min begrip oor die impak wat
                die globale COVID-19 pandemie op Suid-          PUNTE
 VLAK 1
                Afrika gehad het.                                0–2
               Gebruik bewyse gedeeltelik om te rapporteer
                of kan nie ’n paragraaf skryf nie.
               Bewyse is meestal relevant en hou in ’n groot
                mate verband met die onderwerp, bv. toon
                begrip oor die impak wat die globale            PUNTE
 VLAK 2
                COVID-19 pandemie Suid-Afrika gehad het.         3–5
               Gebruik bewyse op ’n basiese manier om ’n
                paragraaf te skryf.
               Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer
                ’n deeglike begrip oor die impak wat die
                globale COVID-19 pandemie op Suid-Afrika
                                                                PUNTE
 VLAK 3         gehad het.
                                                                 6–8
               Gebruik bewyse baie effektief in ’n
                georganiseerde paragraaf en toon begrip oor
                die onderwerp.                                                    (8)
                                                                                 [50]

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                    GESKIEDENIS V2                                      19

AFDELING B: OPSTELTIPE VRAE

VRAAG 4:       BURGERLIKE VERSET, 1970’s TOT 1980’s: SUID-AFRIKA:
               DIE KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980’s

[Beplan en konstrueer ’n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet ŉ standpunt inneem op hoe Steve Biko en die Swartbewussyns-
beweging die apartheidsregering in die 1970’s uitgedaag het.

HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
 Inleiding: Kandidate moet ŉ standpunt inneem en demonstreer tot watter mate
  Steve Biko en die Swartbewussynsbeweging die apartheidsregering in die 1970’s
  uitgedaag het.

UITBREIDING

   Rede vir die stigting van die Swartbewussynsbeweging (SBB) (Agtergrond)
   Biko se filosofie van Swartbewussyn (SB)
   Maak swartmense bewus van die euwels van apartheid
   Kweek ŉ gevoel van eiewaarde en vertroue in swart Suid-Afrikaners
   Herstel swart trots
   Die manier waarop swart Suid-Afrikaners hulself gesien het, verander
   Bemagtig hulle om apartheid te konfronteer
   Biko het swart Suid-Afrikaners versoek om hulself te laat geld en dinge vir hulself
    te doen
   Skakel die gevoel van minderwaardigheid uit
   Rol van Steve Biko
   Vorming van SASO
   SASO het SB idees versprei oor die kampusse van die etnies geskeide
    universiteite
   SASO het swart eenheid en solidariteit bevorder
   Studente meer polities bewus gemaak
   Studente aan gemoedig om hulself van apartheid te bevry
   Biko bevorder selfbevryding
   Hy het geglo dat assosiasie met blankes die bevrydingstryd ondoeltreffend maak
    en dat swartes hulself moet bevry
   Gevestigde selfhelpgroepe vir swart gemeenskappe saam met ander SB-leiers
   SB-idees is in SASO-nuusbriewe gepubliseer
   Swartbewussyn word ŉ nasionale beweging
   In 1972 is die Black People’s Convention gestig
   Bedoel om swartmense van sielkundige en fisiese onderdrukking te bevry
   Selfhelpprojekte is op die been gebring, bv. Zanempilo-kliniek, Ginsburg en
    Zimele-trustfonds (Trust Fund)
   Gelei tot die stigting van die Black Allied Workers Union in 1973

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
20                                    GESKIEDENIS V2                  (EC/SEPTEMBER 2021)

    Die SB beïnvloed skoliere wat tot die vorming van SASM gelei het
    Uitdagings wat die idees van BC aan die staat stel
    Die Suid-Afrikaanse regering was aanvanklik nie bekommerd oor die SBB nie en
     het gelyk of dit met sy eie beleid van afsonderlike ontwikkeling in lyn was
    Die SBB het sterker geword en ŉ uitdaging aan die staat gestel
    Dit het ŉ massabeweging geword wat gepoog het om apartheid te ondermyn
    Biko se toesprake het swart Suid-Afrikaners aangemoedig om apartheid te verwerp
    SB-idees spoor die werkers aan om met staking op te tree
    SBB ondersteun disinvesteringsondernemings
    Regerings se reaksie op Biko se filosofie
    Verbod en huisarres van Biko en ander leiers
    SB-leiers is verbied om in die openbaar te praat
    BPC-aktiviste is sonder verhoor aangehou
    SASO is op universiteitskampusse verbied
    Biko is in hegtenis geneem en ondervra
    Biko is in 1977 wreedaardig deur die veiligheidspolisie vermoor

    Enige ander relevante antwoord

 Slot: Kandidate moet hul argument met ’n relevante slot saamvat.                       [50]

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                 GESKIEDENIS V2                                     21

VRAAG 5:       DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN DIE
               AANVAARDING VAN DIE VERLEDE

[Beplan en konstrueer ’n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet standpunt inneem of dit die besluit van De Klerk was wat die weg
gebaan het vir ŉ onderhandelde skikking wat uiteindelik tot die stigting van 'n
demokratiese Suid-Afrika in 1994 gelei het.

HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit.
Inleiding: Kandidate moet aandui of dit slegs De Klerk se besluit was wat gelei het
           tot ŉ onderhandelde skikking wat die vir ŉ demokratiese Suid-Afrika in
           1994 weg gebaan het.

UITBREIDING
 De Klerk kom aanbewind in 1989 – kort agtergrond
 De Klerk se toespraak in die parlement op 2 Februarie 1990 (Politieke leierskap)
 Vrylating van Mandela en die ontbanning van politieke en gemeenskapsorganisies
   soos die ANC, PAC en SACP
 Verwydering van beperkings op COSATU, AZAPO ens. (Politieke leierskap en
   toewyding)
 Grootte Schuur Minuut, 2 Mei 1990 (ANC en NP ontmoet; ANC delegasie gelei
   deur Nelson Mandela; NP delegasie gelei deur FW de Klerk (Politieke leierskap en
   toegewydheid)
 Apartheid wetgewing herroep, soos die Wet op Aparte Geriewe (Politieke leierskap
   en toegewydheid)
 Pretoria Minuut, 6 Augustus 1990 (Opskorting van die gewapende stryd deur die
   ANC)
 KODESA 1 (19 politieke partye, uitsluitend AZAPO, KP en PAC/300
   verteenwoordigers ontmoet (Politieke leierskap en toewyding)
 Geweld breek uit in sekere dele van die land, soos aan die Witwatersrand en
   Natal.
 Net Blankes Referendum en impak (Maart 1992) (politieke leierskap)
 KODESA 2 (2 Mei 1992 stort in duie; partye kon nie ooreenkom oor nuwe
   grondwet en tussentydse regering nie) (Politieke leierskap en toewyding)
 NP wou minderheid veto hȇ, terwyl die ANC ŉ tussentydse regering vir nie langer
   as 18 maande en ŉ meerderheidsregering wou hȇ.
 Die Boibatong-slagting en sy gevolge (17 Junie 1992)
 Die Bhisho-slagting het die proses van die onderhandelinge ontspoor
   (7 September 1992)
 Memorandum van Verstandhouding geteken tussen Roelf Meyer en Cyril
   Ramaphosa (Politieke leierskap en toewyding)
 Dood van Chris Hani (10 April 1993) en die impak op Suid-Afrika (Politieke
   Leierskap)
 Veelpartyonderhandelingsforum (Politieke leiersap en toewyding)
 Bestorming van die Wêreldhandelsentrum deur die AWB en die gevolge daarvan

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
22                                    GESKIEDENIS V2                    (EC/SEPTEMBER 2021)

    Sonsondergangsklousule voorgestel deur Joe Slovo breek onderhandelings
     dooiepunt (Politieke leierskap en toewyding)
    Verkiesingsdatum aangekondig, 27 April 1994 (Politieke leierskap)
    ANC wen verkiesing en Mandela word die eerste swart Suid-Afrikaanse president

    Enige ander relevante antwoord

    Slot: Kandidate moet hul argument met ’n relevante slot saamvat.                     [50]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2021)                 GESKIEDENIS V2                                     23

VRAAG 6:       DIE EINDE VAN DIE KOUE OORLOG EN ’N NUWE WÊRELDORDE:
               DIE GEBEURE VAN 1989

[Beplan en konstrueer ’n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie saamstem met die stelling.
Kandidate moet verduidelik of dit die ineenstorting van kommunisme was wat
aansienlik grootliks verantwoordelik was vir politieke veranderinge wat na 1989 in
Suid-Afrika plaasgevind het.

HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
 Inleiding: Kandidate moet ’n standpunt inneem en aandui of die ineenstorting van
  kommunisme grootliks verantwoordelik was vir die politieke veranderinge wat na
  1989 in Suid-Afrika plaasgevind het.

UITBREIDING
 Gorbachev se Glasnost- en Perestroika-hervormings
 Teen die einde van 1989 het die Sowjetunie gedisintegreer en die gevolge daarvan
 Die kommunistiese regimes in Oos-Europa stort in duie
 Politieke veranderinge in die wêreld het druk op die apartheidsregime gesit om
  veranderinge aan te bring.
 Die ineenstorting van kommunisme het beide die NP en ANC affekteer
 Die Nasionale Party was nou bereid om met die ANC te onderhandel.
 Die Nasionale Party se vrees vir ŉ kommunistiese ANC blyk ongegrond te wees.
 Na die ondergang van kommunisme in die Sowjetunie; die ANC verkry geen
  ondersteuning van die Sowjetunie
 Die ANC kon nie langer op die Sowjetunie vir ekonomiese en militêre steun
  staatmaak nie
 Die Nasionale Party se bewering dat dit as ’n ‘skans’ optree teen kommunistiese
  uitbreiding in Suid-Afrika, het onrealisties geword
 Westerse wêreldmagte ondersteun die idee dat Suid-Afrika sy probleme
  vreedsaam en demokraties op kan oplos
 Dit het duidelik geword dat die Nasionale Party nie meer wit minderheidsregering
  kan handhaaf nie en sou tot politiek onstabiliteit lei
 Die regering het besef dat hervorming nodig was vir die ontwikkeling van ŉ sterk
  middelklas wat as ŉ ‘bulwark teen die revolusie’ sou optree.
 P.W. Botha het ’n beroerte gehad en is deur F.W. de Klerk opgevolg
 F.W. de Klerk het begin aanvaar dat die swart Suid-Afrikaners se stryd teen
  apartheid nie ’n sameswering vanaf Moskou was nie
 Dit het De Klerk in staat gestel om met die bevrydingsorganisasies te onderhandel
 Op 2 Februarie 1990 het De Klerk ‘’n nuwe grondwetlike bedeling’ aangekondig

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 24

Downloaded from hlayiso.com
24                                 GESKIEDENIS V2                     (EC/SEPTEMBER 2021)

 De Klerk ontban alle anti-apartheidsorganisasies insluitend die ANC, PAC en die
  Suid-Afrikaanse kommunistiese party
 Dit het die einde van apartheid beteken en die begin van die onderhandelings-
  proses

 Enige ander relevante antwoord

 Slot: Kandidate moet hul argument met ’n relevante slot saamvat.                      [50]

                                                                         TOTAAL:         150

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

## Related documents

- [Gr12 History P2 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p2-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/24930935-0ad6-40fc-af9d-2565f340cb01) — History · QP · 2021 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [Gr12 History P1 (Afrikaans) 2021 Preparatory Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr12-history-p1-afrikaans-2021-preparatory-question-paper/9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e) — History · QP · 2021 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 SEPT2015 MEMO (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-sept2015-memo-afr/9b4b0c56-0d1c-480b-8ab5-b260d75b5222) — History · Memo · 2015 · Afr
- [HISTORY P1 GR12 QP SEPT2017 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-qp-sept2017-afrikaans/b9dc10fb-ad07-4300-abc2-a509afb2c30f) — History · QP · 2017 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — History · Addendum · 2024 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [Gr 12 History P2 (Afrikaans) June 2024 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p2-afrikaans-june-2024-question-paper/b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5) — QP · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
