# History Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2017 (Afrikaans), 21 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2017-memo-afr/92ae0275-5e9a-4d0a-a65a-e5bea6c42a7d
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 2 NSC November 2017 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2017-memo-afr/92ae0275-5e9a-4d0a-a65a-e5bea6c42a7d)

## About this document

History · Grade 12 · NSC November Exam · 2017. Memorandum, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                  NASIONALE
                              SENIOR SERTIFIKAAT

                                       GRAAD 12

                                   GESKIEDENIS V2

                                   NOVEMBER 2017

                                   NASIENRIGLYNE

PUNTE: 150

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 21 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 2                            DBE/November 2017
                                       NSS – Nasienriglyne

1.     BRONGEBASEERDE VRAE

1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
      ontwikkel:
Kognitiewe                                                       Gewigstoekenning
                           Historiese vaardighede
  Vlakke                                                             van vrae
            • Onttrek inligting uit bronne
            • Selektering en organisasie van relevante inligting       30%
VLAK 1
                uit bronne                                             (15)
            • Definieer historiese begrippe/terme
            • Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                       40%
VLAK 2      • Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                       (20)
            • Analiseer bewyse uit bronne
                 •   Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                 •   Skakel     met    bronne     om     bruikbaarheid,
                     betroubaarheid, eensydigheid en beperkings vas
                                                                                    30%
VLAK 3               te stel
                                                                                    (15)
                 •   Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
                     perspektiewe in die bronne en kom tot
                     onafhanklike gevolgtrekkings

1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
       • By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
           ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
       • Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
           vereistes van die vraag voldoen is.
       • In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
           skrif aangedui.
       • Daar word van leerlinge verwag om ŉ standpunt in te neem in die
           beantwoording van ‘tot watter mate’ vrae om enige punte te verdien
1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
       • Gebruik 'n regmerk () vir elke korrekte antwoord.
       • Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes
          en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom op een rede en
          twee punte toegeken word ().
       • Indien 'n vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
       Paragraafvraag
       Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en
       die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte
       toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer 'n antwoord op 'n
       paragraafvraag geassesseer word:
       • Lees die paragraaf en plaas 'n kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar
           die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
       • Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat
           was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               3                          DBE/November 2017
                                     NSS – Nasienriglyne

       •   Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan
           die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3) soos aangedui in die
           holistiese rubriek en gee 'n kort kommentaar bv.
       ___________ . __________________________ . _________________________
       _____________________________________________ . _________________
       √√√√√
       Vlak 2
       Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

       •   Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt op
           die kantlyn regs onder, bv. 32
                                        50
       •   Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
           antwoordeboek oorgedra word.

2.     OPSTELVRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:
       • In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende wyse te
           stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
           bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om 'n redelike reeks feite of
           'n effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde vraag te
           beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
           gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n slot het.

2.2    Nasien van opstelvrae
       • Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur
          die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.
       • Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.
       • By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet
          kry vir enige ander relevante antwoord.

2.3    Globale assessering van 'n opstel
       Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat
       die onderwyser die totale produk as 'n geheel sal bepunt sonder om die
       samestellende dele individueel te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder
       aan om 'n individuele mening aan te bied deur gebruik te maak van geselekteerde
       feitelike bewyse om 'n argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder
       verwag word om slegs 'feite' neer te skryf om 'n beter punt te behaal nie. Hierdie
       benadering sal leerders ook ontmoedig om 'model-antwoorde' voor te berei en te
       reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem.
       Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun
       deur bewyse. Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met
       holistiese assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie,
       aangesien die klem op die volgende val:
       • Die konstruksie/daarstelling van 'n argument
       • Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te
            ondersteun
       • Die leerder se interpretasie van die vraag.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                    4                        DBE/November 2017
                                          NSS – Nasienriglyne

2.4    Assesseringsprosedures van die opstel
       2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.
       2.4.2 Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
             vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt ('bullet') in die
             nasienriglyne), vir elke hoofmoment/aspek wat volledig gekontekstualiseer
             is en 'n relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt in die
             nasienriglyne) bv. 'n antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7
             regmerkies wees.
       2.4.3 Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer nie

                                                     ^
                 • Verkeerde stelling                _________________

                 • Irrelevante stelling              |
                                                     |
                                                     |

                 • Herhaling                         R

                 • Analise                           A√

                 • Interpretasie                     1√

2.5.   Die matriks

       2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
       voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet beide die inhoud en die
       aanbieding in ag geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die
       inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

       (a)       Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate
                 die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te
                 stel.
                                                          I      VLAK 4

       (b)       Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
                 aanbieding bepaal.

                                                                I   VLAK 4
                                                                A   VLAK 3

       (c)       Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                                I
                                                                A
                                                                    VLAK 4
                                                                    VLAK 3         }26–27
Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V2                                                        5                                                   DBE/November 2017
                                                                   NSS – Nasienriglyne

     NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE: TOTAAL: 50

                           VLAK 7              VLAK 6               VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING              Baie goed           Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging               Weinig of geen
                        beplande en         beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               aangewend om         poging om die
                        gestruktureerde     gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   antwoord te          opstel te
                        opstel. Goeie       opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande             struktureer.         struktureer nie.
                        sintese van         Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                        inligting. Het 'n   argument is          te ontwikkel.        argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                        goed                gevolg. Bewyse       Gevolgtrekking       ondersteun.         te hou.              poog om argument
INHOUD                  gebalanseerde,      gebruik om die       gemaak uit           Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                        oorspronklike       argument te          bewyse om die        grond van bewyse.   duidelik             poging om 'n
                        argument            verdedig. Poog om    argument te                              ondersteun deur      gevolgtrekking te
                        ontwikkel met       'n onafhanklike      ondersteun.                              bewyse nie.          maak nie.
                        bewyse. Argument    gevolgtrekking uit
                        deurgaans           die bewyse te
                        volgehou en         maak om die
                        verdedig.           argument te
                        Onafhanklike        ondersteun.
                        gevolgtrekking
                        gemaak uit
                        bewyse om die
                        argument te
                        ondersteun.
VLAK 7

Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten            47–50               43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6

Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie
                            43–46               40–42                38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5

Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud
                            38–39               36–37                34–35                30–33               28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4

Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige                                                    30–33                28–29               26–27
weglatings of
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3

Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit
                                                                                          26–27               24–25                20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2

Vraag ontoereikend                                                                                            20–23                18–19                14–17
beantwoord. Inhoud
skraal.
VLAK 1*

Vraag ontoereikend
beantwoord of glad
                                                                                                                                   14–17                  0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

     *Riglyne vir die toekenning van 'n punt in Vlak 1:
     •     Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie =     0
     •     Inhoudseleksie sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer
           nie                                                                                                    = 1–6
     •     Vraag ontoereikend en vaag beantwoord ; klein poging om die opstel te struktureer                      = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                  Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              6                          DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:         WATTER LESSE KAN SUID-AFRIKANERS BY BANTU STEPHEN
                 BIKO, WAT VEERTIG JAAR GELEDE GESTERF HET, LEER?

1.1.1    [Definieer 'n historiese konsep uit Bron 1A - V1]
         • Aanvaarding van jouself as swart/eiewaarde/ selfwaarde/ selfvertroue/
            selfhandhawing
         • Om trots te wees op wie jy is/ swart trots
         • Dit gaan nie oor die kleur swart nie, maar eerder oor geestelike vrymaking
         • Swart Suid-Afrikaners moet selfstandig wees en nie afhanklik wees van
            wittes nie
         • Enige ander relevante antwoord                                 (enige 1 x 2)    (2)

1.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
          • Sielkundige vrymaking/om swartes in staat te stel om hulleself van
            negatiewe opvattings los te maak
          • Losmaak van swartes van hul afhanklikheid van wittes
          • Om al die swart mense in Suid-Afrika te verenig            (3 x 1)             (3)

1.1.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
         • Ontslae te raak van negatiewe idees/minderwaardigheidsgevoel/gelyk aan
             wittes
         • Om positiewe selfbewustheid/selfgeloof/selfstandigheid te ontwikkel
         • Om trots te wees op swart kultuur, geskiedenis en nalatenskap
         • Om trots te wees om swart te wees                                               (2)
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2)

1.1.4    [Evaluering van die bruikbaarheid van Bron 1A – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          • Dit gee insig oor die waardes van Swartbewussyn
          • Dit noem die organisasies wat die waardes van Swartbewussyn ondersteun
            het
          • Identifiseer die drie komponente van Swartbewussyn naamlik sielkundige
            vrymaking, onafhanklikheid en eenheid
          • Dit definieer die idee van die alles omringende begrip om swart te wees
          • Swartbewussyn verwerp die idee van verdeel en regeer en fokus op
            eenheid onder Swart Suid-Afrikaners
          • Swartbewussyn verwerp etniese verdeling
          • Die invloed van Swartmagbewegings en skrywers/outeurs
          • Dit verduidelik waarom daar ŉ gevoel van selfbewussyn was in die 1960s
          • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)     (4)

1.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
         • Biko was 'n invloedryke leier
         • Biko het die polisie vir 'n jaar lank ontglip
         • Biko het pamflette versprei om swartes aan te hits om onluste te stook
         • Het swartes aangehits om die regering om ver te werp
         • Hy is in hegtenis geneem volgens Afdeling 6 van die Wet op Terrorisme
         • Hy is in voetboeie geplaas                                    (enige 2 x 1)     (2)
Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               7                           DBE/November 2017
                                     NSS – Nasienriglyne

1.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
         • Steve Biko het pamflette uitgedeel om swartes bewus te maak van die
           bevrydingstryd
         • Die polisie het dit beskou as 'aanhitsing van swartes om onluste te stook'
         • ‘Die regering om ver te werp’                                 (enige 1 x 2)       (2)

1.2.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
         • Die staatsdokters het gelieg om die ondervraers te beskerm
         • Die staatsdokters het Gideon Niewoudt beskerm
         • Die staatsdokters het die optrede van die staat beskerm
         • Die staatsdokters het gelieg om 'n opstand teen die apartheid regering af
             te weer
         • Die staatsdokters het gelieg om die apartheidsregime te beskerm teen
             plaaslike en internasionale verleentheid
         • Die staatsdokters het vir hulle lewe gevrees
         • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)         (4)

1.2.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
         • Miserabele
         • Brutale
         • Eensame                                                         (enige 3 x 1)     (3)

1.3.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C - V2]
         • Die plakkaat was 'n herinnering aan wie Steve Biko was en wat hy gedoen
             het vir die stryd teen onderdrukking/het hulde gebring/eer betoon/
             gesalueer
         • Die plakkaat openbaar hoe wreed die apartheid regime was toe hulle
             Steve Biko ondervra en vermoor het terwyl hy in polisie aanhouding was
         • Die plakkaat gee aanleiding tot veroordeling van die apartheidsregering en
             verhoogde solidariteit in stryd teen verdrukking
         • Die plakkaat moedig volgelinge aan om voort te gaan met die geveg teen
             onderdrukking
         • Om die Swartbewussynsfilosofie te bevorder
         • Biko word in die plakkaat as ŉ martelaar gesien in die stryd teen apartheid
         • Enige ander relevante response                                   (enige 1 x 2)    (2)

1.3.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C - V2]
         (a) Gebalde vuis:
         • Demonstreer krag aan die mense/Amandla
         • Simboliseer krag/determinasie as 'n groep/onskuld
         • ŉ Teken van weerstand/uitdaging
         • Enige ander relevante antwoord                                   (enige 1 x 2)

         (b) Gebreekte kettings:
         • Simboliseer vryheid van onderdrukking
         • Bevry te word van diskriminasie/knegskap/boeie van minderwaardigheid
             van die apartheidsregime
         • Enige ander relevante antwoord                           (enige 1 x 2)            (4)
Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               8                           DBE/November 2017
                                     NSS – Nasienriglyne

1.4.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
          • Allister Sparks het gevoel dat dit hul plig as joernaliste was om die publiek
             in te lig oor hoe Steve Biko vermoor is
          • Allister Sparks het geweet dat Biko beskou is as 'n bedreiging vir die
             regering en het die manier waarop hy vermoor is bevraagteken.
         • Allister Sparks het nie Minister Jimmy Kruger se verklaring geglo oor hoe
             Steve Biko vermoor is nie
          • Allister Sparks wou die apartheidsregering ontmasker vir die wandade wat
             dit gepleeg het teen die anti-apartheidsaktivis
          • Allister Sparks het gevoel dat die waarheid omtrent Steve Biko se dood
             van nasionale belang was
          • Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2)    (4)

1.4.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
          • Helen Zille het die pataloog se verslag verkry
          • Helen Zille is na Port Elizabeth gestuur om diegene te kontak wat moontlik
            kontak met Steve Biko in sy finale dae gehad het
          • Helen Zille is na Port Elizabeth gestuur om met diegene wat moontlik
            kontak met Steve Biko in sy finale dae gehad het onderhoude te voer
                                                                         (enige 2 x 1)       (2)

1.4.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D – V2]
         • Jimmy Kruger het impliseer dat Steve Biko homself tot die dood
            uitgehonger het
         • Dr. Hersch het gesê dat Steve Biko nie maer was toe hy gesterf het nie en
            daarom kon hy hom nie tot die dood uitgehonger het nie
         • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)          (4)

1.5      [Vergelyking van bewyse uit Bron 1B en 1D – V3]
         • In Bron 1B het Steve Biko breinskade opgedoen wat hom sou doodmaak
            en in Bron 1D het die patoloë bevestig dat die oorsaak van die dood
            breinskade was
         • In Bron 1B word beklemtoon dat Biko gesterf het van breinskade terwyl
            Bron 1D beweer die minister het gelieg oor hoe Steve Biko gesterf het
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             9                         DBE/November 2017
                                   NSS – Nasienriglyne

1.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:
         • Steve Biko se Swartbewussynsfilosofie het swart trots en selfvertroue
             inspireer (Bron 1A)
         • Steve Biko se Swartbewussynsfilosofie swart Suid-Afrikaners
             aangemoedig om hul denke te bevry (eie kennis)
         • Steve Biko se Swartbewussynsfilosofie het swart Suid-Afrikaners
             aangemoedig om hul eie vryheid te bepaal (Bron 1A)
         • Steve Biko het die 'swart man' geleer om homself as 'n totale wese te
             beskou – onafhanklikheid (Bron 1A)
         • Steve Biko se dood het die wreedheid van die apartheidsregering aan die
             lig gebring (Bron 1B)
         • Stephen Bantu Biko was 'n invloedryke leier (leierskap) (Bron 1B)
         • Steve Biko het swart Suid-Afrikaanse studente geïnspireer om
             onafhanklik van blankes op te tree (eie kennis)
         • Steve Biko het eenheid en solidariteit onder swart Suid-Afrikaners
             geïnspireer (Bron 1C)
         • Die media/koerante het ŉ belangrike rol gespeel in die ontbloting van die
             wreedheid/brutaliteit van die apartheidsregering (Bron 1D)
         • Swart Suid-Afrikaners is geïnspireer deur Steve Biko en het die apartheid
             regime uitgedaag (eie kennis)
         • Die reg tot 'n regverdige verhoor (eie kennis)
         • Beskerming van menseregte en menswaardigheid (eie kennis)
         • Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken:
           • Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon
               geen of min begrip om die lesse te verduidelik wat
               Suid-Afrikaners by Bantu Stephen Biko, wat veertig            PUNTE
 VLAK 1
               jaar gelede gesterf het, kan leer.                             0–2
           • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf
               nie.
           • Bewyse is meestal relevant en hou grootliks verband
               met die onderwerp, bv. toon begrip om die lesse te
               verduidelik wat Suid-Afrikaners by Bantu Stephen              PUNTE
 VLAK 2
               Biko, wat veertig jaar gelede gesterf het, kan leer.           3–5
           • Gebruik bewyse op 'n baie basiese manier om 'n
               paragraaf te skryf.
           • Gebruik relevante bewyse, bv. toon 'n deeglike begrip
               om die lesse te verduidelik wat Suid-Afrikaners kan
               leer by Bantu Stephen Biko, wat veertig jaar gelede           PUNTE
 VLAK 3
               gesterf het, kan leer.                                         6–8
           • Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
               paragraaf en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                   (8)
                                                                                   [50]

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              10                           DBE/November 2017
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2:         HOE HET DIE WAARHEIDS-EN-VERSOENINGSKOMMISSIE (WVK)
                 DIE MOORD VAN POLITIEKE AKTIVISTE, SOOS AHMED TIMOL,
                 HANTEER?
2.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A - V1]
          • Hy is by 'n polisieblokkade gestop                                     (1 x 1)   (1)
2.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
         • Kopieë van Inkululeku
         • Die 50ste herdenkingstoespraak van die SAKP
         • Lys met name en adresse                                          (enige 2 x 1)    (2)
2.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
         • Sy liggaam was bedek met kneuswonde
         • Sy liggaam het snywonde gehad
         • Sy liggaam het rowe gehad
         • Sy linkeroog het in die oogholte ingesink en is onder die lid uitgehaal
                                                                             (enige 3 x 1)   (3)
2.1.4    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
         Kandidate kan of BETROUBAAR TOT ŉ GROOT MATE OF
         BETROUBAAR TOT ŉ MINDERE MATE kies en hul antwoord ondersteun
         met relevante bewyse.
         MEER BETROUBAAR
         • Die polisie se getuienis is die enigste getuienis van hoe Timol gesterf het
         • Die polisie se getuienis is 'n ooggetuieweergawe wat deur een van hulle
           eie mense gegee is
         • Enige ander relevante antwoord

         MINDER BETROUBAAR
         • Die polisie het 'n geskiedenis van valse verklarings oor die behandeling
           van aangehoudenes
         • Die polisie het 'n geskiedenis van gewelddadige ondervraging van
           aangehoudenes
         • Die polisie het 'n geskiedenis van fisiese mishandeling/marteling van
           aangehoudenes
         • Die polisie se weergawe van gebeure kan nie bevestig word nie
           Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)        (4)
2.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
          • Om polities gemotiveerde growwe menseregteskendings wat tussen 1960
            en 1994 gepleeg was, te ondersoek
          • Om voorkom dat sulke gruweldade weer gebeur
          • Om 'n verdeelde nasie gewond deur die verlede te verenig
          • Om amnestie aan te bied                                  (enige 1 x 2)           (2)
2.2.2    [Definisie van 'n konsep uit Bron 2B – V1]
         • Die toestaan van amptelike kwytskelding aan mense wat polities verwante
           misdade gepleeg het
         • Die toestaan van amptelike kwytskelding aan oortreders wat die
            gruweldade wat hulle vir politieke redes gepleeg het, openbaar
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 1 x 2)        (2)
Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                            11                         DBE/November 2017
                                   NSS – Nasienriglyne

2.2.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
         (a) Die Voorsitter
          • Aartsbiskop Desmond Tutu                                            (1 x 1)

         (b) Die Ondervoorsitter
         • Alex Borraine                                                        (1 x 1)   (2)

2.2.4    [Interpretasie en sintese van bewyse uit Bron 2B – V2]
         Onderneem herstellende geregtigheid omdat:
         • Dit wanbalanse wou regstel
         • Dit wou gebroke verhoudings herstel met genesing en harmonie
         • Dit wou versoening/afsluiting bevorder
         • Dit wou oortreders aanmoedig om die waarheid te praat
         • Dit wou uitvind oor politieke moorde en die verdwyning van aktiviste, soos
             Timol
         • Om nasiebou te bevorder
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)     (4)

2.3.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
         • Om te toon dat Hawa Timol getuienis by die WVK gegee het oor die moord
             van haar seun, Ahmed Timol
         • Om die hartseer, smart wat Hawa Timol verduur het gedurende die gee
             van getuienis te toon
         • Om te toon dat Hawa Timol steeds na die waarheid gesoek het
         • Enige ander relevante antwoord                            (enige 2 x 2)        (4)

2.3.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – V2]
          • Sy wou weet wie was verantwoordelik vir die moord van haar seun
          • Sy wou die waarheid weet oor die moord van haar seun
          • Om genesing te vind
          • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)      (4)

2.4      [Vergelyking van bewyse uit Bronne 2B en 2C – V3]
         • Bron 2B beweer dat die WVK gestig is om uit te vind oor politieke moorde
            en Bron 2C wys dat Hawa Timol voor die WVK verskyn het om uit te vind
            oor die moord op haar seun
         • Bron 2B beweer dat Hawa Timol voor die WVK verskyn het opsoek na die
            waarheid oor die moord van haar seun en Bron 2C toon bewyse van
            Hawa Timol wat voor die WVK verskyn
         • Bron 2B verwys na Hawa Timol as ‘swak en verward’ en in Bron 2C word
            sy bygestaan by die verhoor wat toon dat sy swak was
         • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)      (4)

Kopiereg voorbehou                                                 Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             12                          DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

2.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
         • As gevolg van familie- en politieke druk                              (1 x 2)   (2)

2.5.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 2D – V2]
         • Omdat Hawa Timol, ongeag haar ouderdom en broosheid, voor die WVK
             verskyn het om te pleit dat haar seun se saak heropen word
         • Na soveel jare wat verby is, was Hawa Timol vasbeslote om voor die WVK
             te verskyn op soek na die waarheid oor die moord van haar seun
         • Omdat die verskyning voor die WVK vir haar traumaties was
         • Om Hawa Timol se waardigheid te herstel
         • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)      (4)

2.5.3    [Interpretasie van bewyse uit 2D – V2]
         • Ander families wie se familielede verdwyn het of vermoor is deur die
             polisie gedurende die apartheidsregime moet aanhou om vir die waarheid
             die soek
         • Ander families moet nooit ophou hoop nie – hulle moet druk op die NVG
             plaas om sake te heropen waar die waarheid oor die dood van geliefdes
             nie openbaar is nie
         • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)       (4)

2.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate se antwoorde kan die volgende aspekte insluit:
         • Die doel van die WVK was om uit te vind oor die politieke moorde en die
           verdwyning van aktiviste, soos Ahmed Timol (Bron 2A)
         • Hawa Timol het voor die WVK verskyn om getuienis te lewer in die hoop
           om genesing te kry oor die moord van haar seun (Bron 2B)
         • Hawa Timol, alhoewel broos en oud, het getuienis gelewer in die hoop dat
           oortreders na vore sou kom om hulle betrokkenheid by haar seun se dood
           te onthul (Bron 2C)
         • Die doel van die WVK was om te verhinder dat sulke gruweldade weer
           plaasvind en om 'n verdeelde nasie na die wonde van apartheid te verenig
           (Bron 2B)
         • Baie van die polisiemanne wat Timol ondervra en gemartel het, was al
           dood of het die polisiemag verlaat, wat beteken het dat die WVK nie die
           ondersoek na hoe Timol vermoor is, kon voltooi nie (Bron 2A)
         • Hawa Timol het by die WVK gepleit om haar seun se saak te heropen
           (Bron 2D)
         • Die NVG het uiteindelik ingestem om die Timol-saak te heropen (Bron 2D)
         • Die WVK was 'n nuttige platform om die waarheid te openbaar oor die
           verdwyning van aktiviste, soos Timol (eie kennis)
         • Indien die waarheid by die WVK-verhore vertel is, het dit vir die
           geaffekteerde families genesing verskaf (eie kennis)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                13                       DBE/November 2017
                                       NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken:

                 •   Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon
                     geen of min begrip om te verduidelik hoe die WVK
                     die moord van politieke aktiviste, soos Ahmed            PUNTE
  VLAK 1
                     Timol, hanteer het nie.                                   0–2
                 •   Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf
                     skryf nie.
                 •   Bewyse is meestal relevant en hou grootliks verband
                     met die onderwerp, bv. toon begrip oor hoe die
                     WVK die moord van politieke aktiviste, soos              PUNTE
  VLAK 2
                     Ahmed Timol hanteer het.                                  3–5
                 •   Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf
                     te skryf.
                 •   Gebruik relevante bewyse, bv. toon 'n deeglike
                     begrip oor hoe die WVK die moord van politieke
                                                                              PUNTE
  VLAK 3             aktiviste, soos Ahmed Timol, hanteer het.
                                                                               6–8
                 •   Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde
                     paragraaf en toon begrip van die onderwerp.
                                                                                            (8)
                                                                                           [50]

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             14                          DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3:             HOE  IS   SUID-AFRIKA  SE            PLUIMVEEBEDRYF         DEUR
                     GLOBALISERING BEÏNVLOED?

3.1.1    [Verduideliking van 'n historiese konsep uit Bron 3A – L1]
          • Globalisering verwys na die tegnologiese, politieke en ekonomiese
            veranderinge wat daartoe gelei het dat die wêreld op 'n ander manier as
            20 jaar gelede funksioneer.
          • Enige ander relevante antwoord                             (enige 1 x 2)       (2)

3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – L1]
         • Omgewing
         • Kultuur
          • Politieke stelsels
          • Ekonomiese ontwikkeling en welvaart/voorspoed                 (enige 3 x 1)    (3)

3.1.3    [Interpretasie of bewyse uit Bron 3A – L2]
          • Internasionalisme laat groter ekonomiese samewerking tussen lande toe
          • Internasionalisme laat groter politieke samewerking tussen lande toe
          • Internasionalisme laat onderlinge ooreenkomste tussen lande toe
          • Internasionalisme laat groter ondersteuning tussen lande toe
          • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)    (4)

3.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – L1]
          • Wêreldbank
          • Internasionale Monetêre Fonds                                        (2 x 1)   (2)

3.1.5    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – L1]
          • Om oorgrens vloei van kapitaal te verseker
          • Om oorgrens vloei van produkte te verseker                          (2 x 1)    (2)

3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – L1]
          • Hulle het lande in die EU daarvan beskuldig dat hulle hoenderstukke onder
            kosprys verkoop                                                    (1 x 1)     (1)

3.2.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – L2]
          • Hulle het gesê dat Suid-Afrikaanse pluimveeboere nie op stryk is nie
          • Hulle het gesê dat die boere in die EU meer effektief was
          • Hulle het gesê dat die Suid-Afrikaanse pluimveeboere verbruikers bedrieg
             deur pluimvee met water of soutwater inspuit om hulle gewig te
             vermeerder
          • Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)     (4)

3.2.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – L1]
          • Om werkloosheid in die pluimveebedryf te bestry
          • Die verkiesing lê voor
          • Om plaaslike produsente die oorhand in die geveg om die binnelandse
            markaandeel te gee                                            2 x 1)           (2)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             15                          DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

3.3.1    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – L2]
          • Die Minister van Handel en Nywerheid wou probeer om 'n
             handelsooreenkoms tussen die Europese Unie-pluimveeboere en hulle
             Suid-Afrikaanse eweknieë te beding (Rob Davies as skeidsregter)
          • Dit lyk asof die minister die pluimveeboere van beide die Europese Unie
             en Suid-Afrika vir handelskompromieë smeek (hy is op sy knieë)
          • Die pluimveeboere van die EU was vir goedkoop pluimvee-invoere
             verantwoordelik
          • Die Minister van Handel en Nywerheid lyk asof hy hulpeloos is om die
             uitdagings wat die plaaslike pluimveeprodusente teëgekom het, op te los
          • Die Minister van Handel en Nywerheid lyk asof hy by plaaslike produsente
             pleit om om begrip te toon vir die invloed wat invoere op plaaslike
             produsente het (hy wil 'n skoon geveg hê)
          • Die Minister van Handel en Nywerheid lyk gestres as gevolg van die
             invloed van pluimvee-invoere wat die plaaslike mark oorstroom het
          • Die Minister van Handel en Nywerheid is onder druk om vir 'n
             handelsooreenkoms te beding wat beide plaaslike produsente en die
             Europese Unie-produsente tevrede sal stel
          • Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)    (4)

3.3.2    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C – L2]
          • 'GOEDKOOP INVOERE' verteenwoordig lande in die EU wat ontwikkelde
             lande is in teenstelling met 'PLAASLIKE PRODUSENTE' (Suid-Afrika) wat
             'n ontwikkelende land is.
          • Dit lyk asof die 'GOEDKOOP INVOERE' van EU-pluimveeboere die
             oorhand in die 'handelsoorlog' met 'PLAASLIKE PRODUSENTE' (Suid-
             Afrikaanse pluimvee- boere) het
          • Die 'GOEDKOOP INVOERE' (Europese Unie) is finansieel sterker as die
             'PLAASLIKE PRODUSENTE' (Suid-Afrika) en kan bekostig om hulle
             produkte teen laer pryse te verkoop
          • Enige ander relevante antwoord                           (enige 2 x 2)         (4)

3.4      [Vergelyking van bewyse uit Bron 3B en 3C - L3]
          • Bron 3B beweer dat die Suid-Afrikaanse pluimveebedryf 'n krisis beleef
            omdat boere in die EU toegelaat is om hulle pluimvee onder kosprys te
            verkoop en Bron 3C aandui dat boere in die EU 'n groter aandeel van die
            mark gehad het as gevolg van hulle laer pryse
          • Bron 3B beweer dat die Suid-Afrikaanse Minister van Handel en
            Nywerheid, Rob Davies, bekommerd was oor die invloed van goedkoop
            pluimvee-invoere op Suid-Afrika, en Bron 3C aandui dat hy probeer het om
            'n ooreenkoms te beding wat beide plaaslike produsente en die Europese
            Unie-produsente tevrede sou stel
          • Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)      (4)

3.5.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – L1]
          • Food and Allied Workers' Union (FAWU)                                (1 x 1)   (1)

3.5.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – L1]
          • Brittanje                                                            (1 x 1)   (1)

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                            16                          DBE/November 2017
                                   NSS – Nasienriglyne

3.5.3    [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – L2]
          • Die Departement van Handel en Nywerheid ('DTI') en die Departement van
             Landbou, Bosbou en Visserye ('DAFF') het maatreëls ingestel om
             pluimveeprodusente teen onregverdige mededinging te beskerm
          • Die DTI het beweer dat die Suid-Afrikaanse regering saam met plaaslike
             pluimveeprodusente gewerk het om die uitdagings in die bedryf aan te pak
          • Die DTI en die DAFF het tariewe verhoog
          • Die DTI en die DAFF het handelsherstelmaatreëls ingestel
          • Die DTI het op FAWU se versoek gereageer om regulasies oor die invoer
             van pluimvee te verskerp
          • Die DTI het te kenne gegee dat dit 'n aantal maatreëls teen die bedryf
             ingestel het om hierdie uitdagings aan te pak
          • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)      (4)

3.5.4    [Bepaal die bruikbaarheid van bewyse in Bron 3D – L3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          • Dit die invloed wat pluimvee-invoere op die Suid-Afrikaanse mark gehad
            het beklemtoon
          • Dit die vasberadenheid van die vakunie FAWU om die poste van hulle lede
            te red beklemtoon
          • Dit die metodes wat die regering geïmplementeer het om die Suid-
            Afrikaanse pluimveebedryf van internasionale mededinging te red
            beklemtoon
          • Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)      (4)

3.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – L3]
         Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
          • Die IMF en die Wêreldbank het die Suid-Afrikaanse regering onder druk
             geplaas om die handelsbeperkinge te verwyder (Bron 3A)
          • Die verwydering van handelsbeperkinge het gelei tot die oorgrens vloei
             van produkte (Bron 3A)
          • Die Suid-Afrikaanse pluimveeprodusente het 'n sentiment van anti-
             globalisering (verset) en proteksionisme ontwikkel (Bron 3B)
          • Die Suid-Afrikaanse pluimveeboere het die Europese Unie-boere van
             dumping beskuldig (Bron 3B)
          • Die Europese Unie het Suid-Afrikaanse pluimveeboere van bedrog ten
             opsigte van produksie beskuldig (Bron 3B en 3D)
          • Die Suid-Afrikaanse regering het tariewe op die invoer van pluimvee
             ingestel (Bron 3B en 3D)
          • Die Minister van Handel en Nywerhede is onder druk geplaas om 'n
             handelsooreenkoms te onderhandel wat beide plaaslike pluimvee-
             produsente en die Europese Unie-produsente bevredig (Bron 3C)
          • FAWU het ingetree om hulle lede te beskerm en druk op die regering
             geplaas om stappe te doen om Suid-Afrika se pluimveebedryf te red (Bron
             3D)
         • Goedkoop pluimvee-invoere het tot die verlies van duisende werkers se
             poste by Rainbow Chickens in KwaZulu-Natal gelei (eie kennis)
         • Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             17                         DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken.

            • Gebruik bewyse op 'n elementêre wyse, bv. toon geen of
              min begrip van hoe Suid-Afrika se pluimveebedryf deur              PUNTE
VLAK 1
              globalisering beïnvloed is nie.                                     0–2
            • Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
            • Bewyse is meestal relevant en hou grootliks met die
              onderwerp verband, bv. toon begrip van hoe Suid-Afrika
                                                                                 PUNTE
VLAK 2        se pluimveebedryf deur globalisering beïnvloed is.
                                                                                  3–5
            • Gebruik bewyse op 'n baie basiese manier om om 'n
              paragraaf te skryf.
            • Gebruik relevante bewyse, bv. toon 'n deeglike begrip van
              hoe Suid-Afrika se pluimveebedryf deur globalisering
                                                                                 PUNTE
VLAK 3        beïnvloed is.
                                                                                  6–8
            • Gebruik bewyse baie doeltreffend in 'n georganiseerde
              paragraaf wat begrip van die onderwerp toon.
                                                                                           (8)
                                                                                          [50]

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             18                         DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

AFDELING B: OPSTELVRAE

VRAAG 4:             BURGERLIKE VERSET, 1970's TOT 1980's:             SUID-AFRIKA:
                     DIE KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980's

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet verduidelik hoe PW Botha se pogings tot hervorming van apartheid
begroet was met intense internasionale weerstand van anti-apartheidsbewegings.
Kandidate moet argumenteer hoe die internasionale weerstand aanleiding gegee het
tot die uiteibdelike val van die apartheid regime in die 1980's.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
• Inleiding: Kandidate moet 'n standpunt inneem en bewys hoe internasionale anti-
    apartheidsbewegings PW Botha se regime uitgedaag het gedurende die 1980's.
UITBREIDING
• Stigting en rol van die Anti-Apartheid Movement (AAM) in die Verenigde
    Koninkryk/Ierse anti-apartheid beweging
• Die rol van die International Defence Aid Fund (het fondse beskikbaar gestel vir
    anti-apartheidsaktiwiteite
• Botha se pogings om apartheid te hervorm deur dien skepping van die Driekamer
    parlementêre stelsel in 1983
• PW Botha se Rubicon-toespraak in 1985 het die internasionale gemeenskap
    forseer om op te tree wat begin het met verskillende vorms van boikotte, sanksies
    en disinvestering teen die apartheidsregering
• Sportboikotte Die rol van die Suid-Afrikaanse Nie-Rassige Olimpiese Komitee
    (SANRO) (veldtogte teen diskriminasie in sport/gekant teen slegs blanke deelname
    van Suid-Afrikaanse spanne in internasionale sport byeenkomste)
• Die rol van Halt All Racial Tours (HART) (het protesaksies geloods teen die
    rassistiese' Springbok rugbytoer in Nieu-Seeland in 1981)
• Die rol van die Suid-Afrikaanse Sportraad (SARS) (het politieke verbintenisse met
    die UDF en COSATU gestig en hulle het aan gedring dat sport boikotte handhaaf
    word totdat apartheid beëindig word/hul slagspreuk Geen normale sport in 'n
    abnormale gemeenskap nie)
• Teen die laat 1980's was Suid-Afrika verban uit 90% van wêreldsport
• Kulturele Boikotte In 1985 het Amerikaanse kunstenaars teen apartheid protes en
    geweier om in Suid-Afrika op te tree en geld ingesamel vir die bevryding bewegings
• In 1986 die Vryheidsfees in Londen
• Musikante het hul solidariteit met vryheidsliewende Suid-Afrikaners uitgespreek
• Akademiese Boikotte (Internasionale geleerdes het geweier om na Suid-Afrika te
    reis/Internasionale drukkers het geweier om Suid-Afrikaanse manuskripte te
    publiseer en om toegang te gee tot informasie/Internasionale konferensies het
    Suid-Afrikaanse geleerdes verbied/Buitelandse instellings het Suid-Afrika
    akademiese toegang geweier en het geweier om Suid-Afrikaanse grade te erken
• Verbruikersboikotte OPEC het 'n handelsverbod op olieverkope aan Suid-Afrika
    geplaas (Suid Afrika het 'n ekonomiese resessie gedurende die 1980's beleef) Ierse
    werkers het geweier om vrugte uit Suid-Afrika te hanteer/Invoer van natuurlike
    produkte van Suid-Afrika – steenkool, yster, staal – was verbied

Kopiereg voorbehou                                                  Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             19                           DBE/November 2017
                                    NSS – Nasienriglyne

•   Desinvestering – In die 1980's het buitelandse beleggings met 30% gedaal; teen
    1980 het Brittanje alreeds van die Simon stad hawe disinvesteer; General Motors
    en Barclays Bank het uit Suid-Afrika onttrek/In die 1980's het die Suid-Afrikaanse
    ekonomie gesukkel omdat beleggers die land verlaat het/ Die uitwerking van die
    AAM protesaksie het 'n negatiewe effek op die Suid-Afrikaanse regering.
•   Tussen 1985 en 1990 het meer as 200 Amerikaanse maatskappye uit Suid-Afrika
    onttrek (Die Universiteit van Kalifornië het beleggings van meer as drie miljard
    dollars uit Suid-Afrika onttrek.
•   Sanksies (In 1980's die Sullivan Principle (werkers van alle VSA maatskappye
    moet gelyk behandel word) In 1985 het Amerikaanse Bank – Chase Manhattan
    Bank bande met Suid-Afrika verbreek; die Johannesburgse Aandelemark (JAM) het
    vir vier dae gesluit. Die waarde van die rand het gedaal met 34% van 54 tot
    34 sent), in 1986 het die VS Kongres 'n wet aanvaar wat alle nuwe beleggings en
    lenings in Suid-Afrika verbied het; groot maatskappye soos General Electric, Pepsi
    Cola, General Motors, Mobil en IBM het hul aktiwiteite in Suid-Afrika gestop; VSA
    het gedreig om wapen transaksies te stop met land wat wapens aan Suid-Afrika
    verskaf; in 1986 het die Anti-Apartheid Wet van die VSA veroorsaak dat Europa en
    Japan sanksies teen Suid-Afrika instel/Internasionale banke het vertroue in Suid-
    Afrika se ekonomie verloor)
•   In 1982 het die Verenigde Nasies apartheid veroordeel en 'n beroep gedoen vir
    totale sanksies teen Suid-Afrika
•   In 1985 het die Europese Ekonomiese Gemeenskap alle nuwe beleggings in Suid-
    Afrika verbied
•   In1988 het een vyfde van Britse maatskappye hul besighede uit Suid-Afrika onttrek
    as gevolg van druk van hul aandeel houers/Barclays Bank, het hul aandele verkoop
    as gevolg van druk van die Britse publiek/Suid-Afrika se ekonomie het aangehou
    stagneer en het 'n groeikoers van slegs 1.1%
•   Bevry Mandela-veldtog (Wembley Stadion/Verenigde Nasies/VN Veiligheidsraad
    en Algemene Vergadering doen 'n beroep vir die vrylating van Nelson Mandela)
•   Die rol van Internasionale Vakbonde (Die AAM in Europa en Australië; Liverpool
    dokwerkers/Finland se Transport Workers' Union stel 'n verbod op handel in met
    Suid-Afrika)
•   Dit het meegebring dat Suid-Afrika groot ekonomiese swaarkry beleef het en was
    forseer om te begin om met bevrydingsorganisasies in Suid-Afrika te onderhandel
•   Die rol van die frontliniestate
•   Enige ander relevante antwoord

•   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              20                           DBE/November 2017
                                     NSS – Nasienriglyne

VRAAG 5:             DIE KOMS VAN DEMOKRASIE               NA   SUID-AFRIKA     EN     DIE
                     AANVAARDING VAN DIE VERLEDE

[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]

SINOPSIS
Kandidate moet verduidelik hoe politieke leierskap en verbintenis van sleutel Suid-
Afrikaanse rolspelers die weg gebaan het vir die geboorte van 'n nierassige demokratiese
Suid-Afrika in 1994.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
• Inleiding: Kandidate moet aandui hoe politieke leierskap en verbintenis van sleutel
    Suid-Afrikaanse rolspelers die weg gebaan het vir 'n nierassige demokratiese Suid-
    Afrika in 1994.
UITBREIDING
• De Klerk kom aan bewind in 1989 – kort agtergrond
• De Klerk se toespraak in die parlement – 2 Februarie 1990 (Politieke leierskap)
• Die ontbanning van politieke en gemeenskapsorganisasies soos die ANC en SAKP
• Die verwydering van beperkinge op COSATU, AZAPO, ens. (Politieke leierskap)
• De Klerk se besluit om Mandela uit die tronk vry te laat op 11 Februarie 1990 wat die
    weg gebaan het vir onderhandelinge (Politieke leierskap en verbintenis)
• Groote Schuur Minuut – 2 Mei 1990 (ANC en NP ontmoet, ANC-afvaardiging onder
    leiding van Nelson Mandela, NP-afvaardiging onder leiding van FW de Klerk) (Politieke
    leierskap en verbintenis)
• Apartheidswetgewing tot niet verklaar soos die Aparte Reservering van Geriewe Wet
    (Politieke leierskap en verbintenis)
• Pretoria Minuut – 6 Augustus 1990 (ANC stem in om die wapenstryd op te skort)
    (Politieke leierskap en verbintenis)
• CODESA 1 (19 politieke party met AZAPO, KP en PAC uitgesluit/300 afgevaardigdes)
    (Politieke leierskap en verbintenis)
• Geweld ontplof in dele van die land, soos aan die Rand en Natal
• Slegs Blanke referendum en uitwerking (Maart 1992) (Politieke leierskap)
• CODESA 2 (2 Mei 1992) misluk. Partye kon nie saamstem oor 'n nuwe grondwetlike
    liggaam en tussentydse regering nie (Politieke leierskap en verbintenis)
• NP dring aan op minderheid veto terwyl die ANC aandring op 'n tussentydse regering
    wat nie langer as 18 maande sal dien nie en eenvoudige meerderheidsregering
• Boipatong-slagting en die gevolge (17 Junie 1992)
• Bhisho-slagting het onderhandelingsproses ontspoor (7 September 1992)
• Memorandum van Verstandhouding geteken op 26 September 1992 tussen Roelf
    Meyer (NP) en Cyril Ramaphosa (ANC) (Politieke leierskap en verbintenis )
• Sluipmoord op Chris Hani (10 April 1993) en uitwerking op Suid-Afrika
• Veelpartyonderhandelingsforum (Politieke leierskap en verbintenis)
• Regsgesinde (AWB) aanval op die Wêreldhandelsentrum en gevolge
• Sunset Clause ingestel deur Joe Slovo het die dooie punt in onderhandelings verbreek
    (Politieke leierskap en verbintenis)
• Verkiesingsdatum aangekondig – 27 April 1994 (Politieke leierskap)
• ANC het die verkiesing gewen en Mandela word die eerste swart president
• Enige ander relevante antwoord

•   Slot: Kandidate moet hul argument saamvat met 'n relevante slot.                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P2 Nov 2017 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2017-afr/b0926a9f-e7f4-4b6d-8c52-7a8d0984cadc) — History · QP · 2017 · Afr
- [Grade 12 NSC History P2 (Afrikaans) Preparatory 2017 Possible Answers](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-afrikaans-preparatory-2017-possible-answers/b56c37a4-9f9d-40b7-85e7-9f238ccd5f5c) — History · Memo · 2017 · Afr
- [History P2 Nov 2020 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-memo-afr/e09773f8-40ed-4035-95b4-97ea4e82c442) — History · Memo · 2020 · Afr
- [History P2 Nov 2013 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2013-memo-afr/eeab05e9-53a5-458d-aa52-c8c1d1d19b50) — History · Memo · 2013 · Afr
- [History P2 Nov 2012 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2012-memo-afr/57d227c3-6da3-41b0-b3c2-be9f492cb525) — History · Memo · 2012 · Afr
- [GR12 HIST P2 Sept2017 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-hist-p2-sept2017-qp-eng/a9e68a30-4308-449a-b46f-d8e2efa233d8) — History · QP · 2017 · Eng

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM JUNE 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-june-2024-afrikaans/e7a9d6cf-de1b-4007-b7b2-b4d762b2fa10) — Addendum · 2024 · Afr

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
