# History Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo (Afrikaans)

> Grade 12 History Paper 2 memorandum from the NSC November Exam 2020 (Afrikaans), 23 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-memo-afr/e09773f8-40ed-4035-95b4-97ea4e82c442
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2020
- Exam period: NSC November Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 Paper 2 NSC November 2020 Memo (Afrikaans)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-memo-afr/e09773f8-40ed-4035-95b4-97ea4e82c442)

## About this document

History · Grade 12 · NSC November Exam · 2020. Memorandum, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                           SENIOR SERTIFIKAAT/
                      NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT

                                     GRAAD 12

                                   GESKIEDENIS V2

                                   NOVEMBER 2020

                                   NASIENRIGLYNE

PUNTE: 150

                      Hierdie nasienriglyne bestaan uit 23 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                    Blaai om asseblief

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                  2                         DBE/November 2020
                                      SS/NSS – Nasienriglyne

1.     BRONGEBASEERDE VRAE

1.1   Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
      ontwikkel:
Kognitiewe                                                       Gewigstoekenning
                           Historiese vaardighede
  Vlakke                                                             van vrae
             Onttrek inligting uit bronne
             Selektering en organisasie van relevante inligting       30%
VLAK 1
                uit bronne                                             (15)
             Definieer historiese begrippe/terme
             Interpretasie van bewyse uit bronne
                                                                       40%
VLAK 2       Verduidelik inligting verkry uit bronne
                                                                       (20)
             Analiseer bewyse uit bronne
                    Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
                    Skakel     met    bronne     om     bruikbaarheid,
                     betroubaarheid, eensydigheid en beperkings vas
                                                                                 30%
VLAK 3               te stel
                                                                                 (15)
                    Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
                     perspektiewe in die bronne en kom tot
                     onafhanklike gevolgtrekkings

1.2    Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
        By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige
           ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
        Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
           vereistes van die vraag voldoen is.
        In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan
           aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte
           skrif aangedui.
        By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet
           kry vir enige ander relevante antwoord.
        Daar word van leerders verwag om 'n standpunt in te neem in die
           beantwoording van 'tot watter mate' vrae om enige punte te verdien
1.3    Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
        Gebruik 'n regmerk () vir elke korrekte antwoord.
        Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes
          en word twee punte elk toegeken (); (1 x 2) wat neerkom op een rede en
          twee punte toegeken word ().
        Indien 'n vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
       Paragraafvraag
       Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en
       die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte
       toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer 'n antwoord op 'n
       paragraafvraag geassesseer word:
        Lees die paragraaf en plaas 'n kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar
           die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
        Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat
           was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.
Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               3                          DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

         Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan
          die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1 2 of 3) soos aangedui in die
          holistiese rubriek en gee 'n kort kommentaar bv.
          ___________ •___________________________________________________
          _________________•____________________________• ________________
                                                                         √√√√ Vlak 2
       KOMMENTAAR
       Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf

          Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt op
           die kantlyn regs onder, bv. 32
                                        50
          Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
           antwoordeboek oorgedra word.

2.     OPSTELVRAE

2.1    Die opstelvrae vereis dat kandidate:
        In staat sal wees om hul argument op 'n logiese en samehangende wyse te
           stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
           bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om 'n redelike reeks feite of
           'n effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde vraag te
           beantwoord. Dit is noodsaaklik dat 'n opstel 'n inleiding, 'n samehangende en
           gebalanseerde liggaam van bewyse en 'n slot het.

2.2    Nasien van opstelvrae
        Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur
          die handboeke wat by 'n spesifieke sentrum gebruik is.
        Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as dit wat
          ingesluit is by 'n riglyn vir nasien van 'n spesifieke opstel.

2.3    Globale assessering van 'n opstel
       Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat
       die onderwyser die opstel as 'n geheel sal bepunt sonder om die hoofpunte
       afsonderlik te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om 'n
       oorspronklike argument aan te bied deur relevante bewyse te gebruik om 'n
       argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs
       inhoud (feite) neer te skryf om 'n vlak 7 (hoë punt) te behaal nie. Hierdie
       benadering sal leerders ontmoedig om opstelle voor te berei en te reproduseer
       sonder om die spesifieke vereistes van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien
       van opstelle gee krediet aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders
       as by inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering nie vir
       ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem op die volgende
       val:
        Die leerder se interpretasie van die vraag
        Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse (relevant inhoud-seleksie)
        Die konstruksie/daarstelling van 'n argument (beplan, gestruktureer en 'n
            onafhanklike argument)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                      4                      DBE/November 2020
                                          SS/NSS – Nasienriglyne

2.4    Assesseringsprosedures van die opstel

       2.4.1      Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.

       2.4.2      Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word
                  vir 'n relevante inleiding (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die
                  nasienriglyne), vir elke hoofaspek/liggaam van die opstel wat die argument
                  ondersteun (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die nasienriglyne) en 'n
                  relevante slotopmerking (aangedui met 'n kolpunt 'bullet' in die
                  nasienriglyne)
                  Bv. In 'n opstel waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.

       2.4.3 Hou die PEEL-struktuur in gedagte in die assessering van 'n opstel.

                 P    Punt: Die kandidaat lei die opstel in met 'n argument/'n duidelike
                      hoofpunt.
                      Elke paragraaf moet 'n punt bevat wat die hoofpunt (argument) wat in
                      die inleiding gemaak is, ondersteun.
                 E    Verduideliking: Die kandidaat moet in groter detail bespreek
                      waaroor die hoofpunt (argument) gaan en hoe dit verband hou met
                      die vraag wat gevra is.
                 E    Voorbeeld: Die kandidate moet die vraag beantwoord deur inhoud te
                      selekteer wat relevant is tot die argument. Relevante voorbeelde
                      moet gegee word om argument vol te hou.
                 L    Skakel: Kandidate moet seker maak dat die argument deurgaans in
                      die opstel onderhou word en samehangend geskryf is.

       2.4.3      Die volgende simbole MOET gebruik word in die assessering van 'n opstel:

                 • Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer
                   nie

                                                       ^
                 • Verkeerde stelling                  _________________
                 • Irrelevante stelling                |
                                                       |
                                                       |
                 • Herhaling                           R
                 • Analise                             A√
                 • Interpretasie                       I√
                 • Argument                            LOA

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 5                        DBE/November 2020
                                     SS/NSS – Nasienriglyne

2.5    Die matriks

       Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle

       By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks
       voorsien word. Tydens die assessering van 'n opstel moet beide die inhoud en die
       aanbieding in ag geneem word. 'n Punt word toegeken by die snypunt van die
       inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe vaardigheidsvlakke.

      (a)        Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter mate
                 die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die matriks) vas te
                 stel.
                                                          I      VLAK 4

      (b)        Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
                 aanbieding bepaal.

                                                              I    VLAK 4
                                                              A    VLAK 3

      (c)        Ken 'n algehele punt toe met behulp van die matriks.

                                                              I     VLAK 4
                                                              A     VLAK 3        }26–27
KOMMENTAAR

Vraag herkenbaar in antwoord.
Toon soms bewys van 'n gestruktureerde en beplande argument.

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
     Geskiedenis/V2                                                         6                                                   DBE/November 2020
                                                                  SS/NSS – Nasienriglyne

     NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE: TOTAAL: 50

                             VLAK 7              VLAK 6               VLAK 5               VLAK 4              VLAK 3               VLAK 2               VLAK 1*
AANBIEDING               Baie goed           Baie goed            Goed beplande en     Argument beplan     Toon soms bewys      Poging               Weinig of geen
                         beplande en         beplande en          gestruktureerde      en gestruktureer.   van 'n               aangewend om         poging om die
                         gestruktureerde     gestruktureerde      opstel.              Bewyse tot 'n       gestruktureerde en   antwoord te          opstel te
                         opstel. Goeie       opstel. 'n           Poog om 'n           sekere mate         beplande             struktureer.         struktureer nie.
                         sintese van         Relevante            duidelike argument   gebruik om          argument. Poog       Grootliks
                         inligting. Het 'n   argument is          te ontwikkel.        argument te         om 'n argument vol   beskrywend of
                         goed                gevolg. Bewyse       Gevolgtrekking       ondersteun.         te hou.              poog om argument
INHOUD                   gebalanseerde,      gebruik om die       gemaak uit           Slotsom bereik op   Gevolgtrekking nie   te ontwikkel. Geen
                         oorspronklike       argument te          bewyse om die        grond van bewyse.   duidelik             poging om 'n
                         argument            verdedig. Poog om    argument te                              ondersteun deur      gevolgtrekking te
                         ontwikkel met       'n onafhanklike      ondersteun.                              bewyse nie.          maak nie.
                         bewyse. Argument    gevolgtrekking uit
                         deurgaans           die bewyse te
                         volgehou en         maak om die
                         verdedig.           argument te
                         Onafhanklike        ondersteun.
                         gevolgtrekking
                         gemaak uit
                         bewyse om die
                         argument te
                         ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten
volle relevante tot         47–50                43–46
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoud-seleksie             43–46                40–42               38–39
relevante tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud          38–39                36–37               34–35                30–33               28–29
toereikend en
relevante.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
                                                                     30–33                28–29               26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit                                                                       26–27               24–25                 20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud                                                                                            20–23                 18–19                14–17
skraal.
VLAK 1*
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad                                                                                                                  14–17                 0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.

     *     Riglyne vir die toekenning van 'n punt in Vlak 1:

          Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
          Inhoud-seleksie sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te
           struktureer nie                                                                                       = 1–6
          Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; klein poging om die opstel te struktureer                      = 7–13

     Kopiereg voorbehou                                                                                                            Blaai om asseblief

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              7                         DBE/November 2020
                                  SS/NSS – Nasienriglyne

AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE

VRAAG 1:         WAAROM HET SWART SUID-AFRIKAANSE STUDENTE IN 1976
                 GEPROTESTEER?
1.1
1.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A - V1]
          'African National Congress (ANC)'
          'Pan Africanist Congress (PAC)'                                      (2 x 1)       (2)
1.1.2    [Definisie van 'n historiese konsep in Bron 1A - V1]
         Swartbewussyn was 'n filosofie/ideologie wat:
          Selfvertroue/selfvergelding bevorder het
          Swart trots aangemoedig het/om trots te wees om swart te wees
          Swart Suid-Afrikaners geïnspireer het om onafhanklik te wees selfstandig
            te wees
          Gelykheid, geregtigheid, trots en eenheid aanmoedig
          Geestesvryheid van wit onderdanigheid beklemtoon het
          Enige ander relevante antwoord                             (enige 1 x 2)           (2)
1.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A - V1]
          'die huidige onderwysstelsel Eurosentries (op Europese waardes, gebruike
            en tradisies gegrond) was
          'Afrikane se prestasies ondermyn (verswak) het'                   (2 x 1)          (2)
1.1.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – V2]
          Om beheer en outoriteit oor swart Suid-Afrikaners te handhaaf
          Om onderwys te gebruik om te verseker dat swart Suid-Afrikaners
             onderdanig aan die wit minderheidsregering bly/ goedkoop arbeidsmark
          Om taal te gebruik as 'n manier van indoktrinasie in 'n poging om wit
             meerderwaardigheid te handhaaf
          Om te verseker dat swart Suid-Afrikaners nie kritiese denkers sou
             word nie
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)        (4)
1.2
1.2.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 1B – V2]
          Om die publiek in te lig dat leerders van Phefeni Junior Sekondêre
             Skool besig was met 'n optog teen die instelling van Afrikaans as
             onderrigmedium/ Dit was nuuswaardig
          Om aan te dui dat leerders van Phefeni Junior Sekondêre Skool
             protesteer/ om aan te dui dat daar ŉ gedetermineerde opposisie teen
             Afrikaans as onderrigmedium was
          Om die publiek in te lig oor die gewelddadige aard van die staking by
             Phefeni Junior Sekondêre Skool
          Om die apartheidsregering internasionaal aan die kaak te stel
          Enige ander relevante antwoord                                enige 1 x 2)         (2)
1.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
          '… op 'n bandopnemer van die adjunk-prinsipaal, mnr. Nhlapo beslag gelê
            het en met aanranding gedreig'
          '… het hulle die prinsipaal se kantoor en klaskamers met klippe bestook…'
          ‘Hulle het die skoolhoof gedreig en Afrikaanse handboeke uitgegooi’
                                                                         (enige 2 x 1)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               8                           DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

1.2.3    [Vasstelling van die bruikbaarheid van Bron 1B – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          Dit insig gee oor waarom leerders by Phefeni Junior Sekondêre Skool tot
            gewelddadige protesaksie oorgegaan het
          Dit eerstehandse inligting gee oor hoe die gebeure by Phefeni Junior
            Sekondêre Skool ontvou het
          Dit inligting gee hoe die leerders by Phefeni Junior Sekondêre Skool
            gereageer het op die instelling Afrikaans as onderrigmedium
          Dit inligting gee dat leerders van Phefeni Junior Sekondêre Skool verenig
            was/gedetermineerd in hulle protesaksie
          Dit aandui dat daar volgehoue opstande by Phefeni Junior Sekondêre
            Skool was
          Dit verskaf die name van die mense wat betrokke was, die datums en
            ander gebeurtenisse wat gelei het tot die Soweto opstande
          Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)           (4)

1.3
1.3.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 1C - V2]
          Dit toon dat die leerders glimlag/gelukkig was toe hulle begin het met die
             optog om teen Afrikaans as onderrigmedium by skole in Soweto te
             protesteer
          Die foto toon leerders wat gedissiplineerd en ordelik was terwyl hulle die
             optog aangepak het
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 1 x 2)          (2)

1.3.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 1C – V2]
          Die leerders marsjeer teen die instelling van Afrikaans as onderrigmedium
          Die leerders het ŉ protesoptog onderneem om Bantoe onderwys/ die
             owerhede uit te daag
          Die leerders het gevoel dat as hulle die Afrikaanse taal leer dit hulle
             onderdanig aan wit Suid-Afrikaners sou maak
          Die leerders kon nie die Afrikaanse taal verstaan nie en het daarom hulle
             eksamens gedruip
          Die leerders het aan protesaksie deelgeneem teen die sosio-ekonomiese
             omstandighede van swart Suid-Afrikaners
          Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)         (4)

1.4
1.4.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
          Die polisie wou die totaal tot 'n minimum (23 gedood) hou om sodoende
             nie te sleg te lyk nie/ genadeloos
          Die amptelike getalle deur die polisie het getoon dat hulle hul rol in die
             doodmaak van leerders in die Soweto-opstande wou verdoesel
          Die polisie wou getalle laag hou om internasionale verleentheid te voorkom
          Die nie-amptelike getalle sou meer geweld aanhits
          Die nie-amptelike getalle sou polisiebrutaliteit aan die kaak stel
          Enige ander relevante antwoord                                   (enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                               9                          DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

1.4.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
          'Die leerders het ... die optog in 'n gewelddadige opstand verander'
          'Motors te rol'
          'Voertuie aan die brand te steek'
          'Geboue aan die brand te steek'
          'Simbole van die apartheidsregime aan die brand te steek'       (enige 4 x 1)       (4)

1.4.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
          'Die polisie was nie gereed vir 'n optog van daardie omvang nie'
          'die apartheidsregime het nie die verspreiding van onrus en massa-
            opstande voorsien (verwag) nie …'
          ‘hulle het die vlak van ontevredenheid (ongelukkigheid) onderskat’
                                                                         (enige 1 x 2)         (2)

1.4.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
          Die Soweto-opstande het die apartheidsregime uitgedaag om die
             ongelykhede van die verlede aan te pak/hulle is gedwing om hulle beleid te
             heroorweeg
          Die Soweto-opstande was 'n keerpunt omdat jong leerders bereid was om
             die mag van die apartheidstaat aan te durf
          Die apartheidsregime is onkant betrap/het nie die mobilisering van
             leerders verwag nie/het die optog onderskat
          Internasionaal het Suid-Afrika 'n negatiewe reputasie gekry wat direk die
             ekonomie geaffekteer het
          Die Soweto-opstande het die vryheidstryd in Suid-Afrika laat opvlam
          Baie internasionale maatskappye het gereageer deur die instel van
             sanksies en disinvestering in Suid-Afrika
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)         (4)

1.5      [Vergelyking van bewyse in Bron 1C en 1D - V3]
          Bron 1C toon leerders wat vreedsaam teen die implementering van
            Afrikaans as onderrigmedium protesteer terwyl Bron 1D staaf dat
            leerders gewelddadig gereageer het gedurende die optog nadat die polisie
            hulle aangeval het
          Bron 1C toon nie polisieteenwoordigheid gedurende die optog nie terwyl
            Bron 1D staaf dat die polisie op leerders begin skiet het en ongeveer 200
            gedood het
          Bron 1C toon hoe die leerders die apartheidsregime uitgedaag het om
            die taalbeleid te verander terwyl in Bron 1D het die apartheidsregime nie
            daarin geslaag om hulle onregverdige diskriminerende beleid van die
            Bantoe Onderwyswet te hersien nie
          Bron 1C toon leerders wat protesteer terwyl Bron 1D die reaksie van die
            polisie aandui
          Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)        (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 10                         DBE/November 2020
                                      SS/NSS – Nasienriglyne

1.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:

          Die Swartbewussynsfilosofie (SB) het die selfrespek van swart Suid-
           Afrikaanse leerders 'n hupstoot gegee (Bron 1A)
          SASO en SASM het 'n belangrike rol gespeel om swart Suid-Afrikaanse
           leerders bewus te maak om op te staan vir hulle regte (Bron 1A)
          Die leerders het die Bantoe-onderwysstelsel wat op Europese waardes,
           gebruike en tradisies gebaseer was, uitgedaag (Bron 1A)
          Die leerders het die taalbeleid van die apartheidsregering uitgedaag
           (eie kennis)
          Swart Suid-Afrikaanse leerders wou saamstaan en die apartheidsregime
           uitdaag (eie kennis)
          Die onderwysers het nie Afrikaans as onderrigmedium verstaan nie en tog
           is daar van hulle verwag om in die taal te onderrig (eie kennis)
          The World-koerant het die leerders se ontevredenheid oor die instelling
           van Afrikaans as onderrigmedium beklemtoon (Bron 1B)
          Die foto toon leerders wat eis dat 'Afrikaans afgeskaf moet word'
           (Bron 1C)
          15 000 tot 20 000 swart Suid-Afrikaanse leerders het teen die
           implementering van Afrikaans as onderrigmedium geprotesteer (Bron 1D)
          Die Soweto-opstande het die brutaliteit van die apartheidsregime aan die
           res van die wêreld ontbloot en Suid-Afrika in 'n negatiewe lig gestel (eie
           kennis)
          Enige ander relevante antwoord

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                    Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen
                     of min begrip van waarom swart Suid-Afrikaanse                     PUNTE
  VLAK 1
                     leerders in 1976 geprotesteer het.                                  0–2
                    Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                    Bewyse is meestal relevant en hou verband met die
                     onderwerp, bv. toon begrip van waarom swart Suid-
                                                                                        PUNTE
  VLAK 2             Afrikaanse leerders in 1976 geprotesteer het.
                                                                                         3–5
                    Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te
                     skryf.
                    Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer 'n deeglike
                     begrip van waarom swart Suid-Afrikaanse leerders in
                                                                                        PUNTE
  VLAK 3             1976 geprotesteer het.
                                                                                         6–8
                    Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
                     en toon begrip van die onderwerp.

                                                                                             (8)
                                                                                            [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              11                           DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 2:         HOE HET DIE WAARHEIDS-EN-VERSOENINGSKOMMISSIE (WVK)
                 DIE MOORD OP POLITIEKE AKTIVISTE SOOS DIE CRADOCK VIER
                 HANTEER?
2.1
2.1.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A - V1]
          'die behoefte om 'n instelling vir die herstel van geregtigheid tot stand te
            bring wat baie slagoffers ontneem is wat gedurende die apartheidsregering
            doodgemaak is'
          'herstellende eerder as vergeldende geregtigheid'
          Om genesing vir die baie slagoffers en hulle families... te bring
                                                                            (enige 1 x 2)       (2)
2.1.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]
          Die WVK se doel was om genesing te bring tussen die slagoffer en die
             oortreder/om waardigheid te herstel
          Genesing tussen die slagoffer en die oortreder kon lei tot versoening en
             vervolgens vergifnis
          Die WVK wou 'n nuwe Suid-Afrika bou gebaseer op vergifnis eerder as
             haat/om wraak te voorkom
          Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)           (4)
2.1.3    [Definisie van 'n historiese konsep in Bron 2A – V1]
          Die verlening van amptelike kwytskelding vir persone wat politiek-
            verwante/ gemotiveerde misdade gepleeg het
          Enige ander relevante antwoord                            (1 x 2)                    (2)
2.1.4    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A - V1]
          'Johan van Zyl'
          'Eric Taylor'
          'Gerhardus Lotz'
          'Nicholas van Rensburg'
          'Harold Snyman'
          'Hermanus du Plessis'                                           (enige 3 x 1)        (3)
2.2
2.2.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 2B – V2]
          Om beide oortreders en slagoffers te nooi om voor die WVK te verskyn
             en oor menseregteskendings te getuig
          Om die publiek in te lig oor die misdade wat gedurende apartheid
             gepleeg is
          Om mense aan te moedig om die waarheid te praat oor hulle
             betrokkenheid by politieke moorde
          Om die publiek in te lig dat WVK-verhore landswyd plaasvind
          Om die doel van die WVK uit te lig – om die waarheid te vertel en
             versoening
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)            (4)
2.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B - V1]
          'Moord'
          'Ontvoering'
          'Marteling' (enige 2 x 1)                                                            (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              12                        DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

2.2.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 2B – V2]
         Die WVK moedig:
          Oortreders aan te moedig om die waarheid te vertel/volle onthulling
          Apartheidsagente/Veiligheidspolisie aan om na vore te kom en slagoffers
             te vertel oor die gebeure rondom hulle geliefdes
          Genesing en versoening aan
          Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)         (4)

2.3
2.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C - V1]
          'Mnr. Goniwe'
          'Mnr. Mhlauli'                                                       (2 x 1)       (2)

2.3.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 2C – V2]
          Hy wou die misdaad wat hy gepleeg het, verdoesel
          Hy wou geen bewyse met betrekking tot die dood van politieke aktiviste
             agterlaat nie
          Om politieke aktiviste te ontmoedig om betrokke te raak by politieke
             aktiwiteite teen die apartheidsregime
          Enige ander relevante antwoord                           (enige 2 x 2)             (4)

2.3.3    [Vasstelling van die bruikbaarheid van Bron 2C – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          Dit beklemtoon hoe die veiligheidspolisiemanne die Cradock Vier
            dopgehou het
          Dit gee die name van die veiligheidspolisiemanne wat by die
            waarneming betrokke was
          Dit fokus op hoe die veiligheidspolisiemanne mnr. Goniwe en mnr. Mhlauli
            hanteer het
          Dit noem hoe mnr. Goniwe en mnr. Mhlauli vermoor is
          Dit nuwe insig (getuienis) gee oor hoe die veiligheidspolisie die Cradock
            Vier doodgemaak het
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)        (4)

2.4
2.4.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D - V1]
          ' veiligheidspolisiemanne ... amnestie ... geweier'                  (1 x 1)       (1)

2.4.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D - V1]
          'hulle nooit die volle waarheid … onthul het nie'
          'Die kommissie kon dus nie 'n verband sien tussen die daad en politieke
            motiewe nie'                                                  (2 x 1)             (2)

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              13                          DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

2.4.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 2D – V2]
          Goniwe se broer en sy familie kon nou berus ten opsigte van die moord op
             Mathew Goniwe en ander politieke aktiviste
          Die WVK was 'n onafhanklike liggaam wat vry was van alle politieke
             inmenging en het daarom 'n regte besluit geneem deur nie amnestie te
             verleen aan die oortreders wat verantwoordelik was vir die moord op die
             Cradock Vier nie
          Goniwe se broer het gevoel dat regverdigheid geskied het
          Enige ander relevante antwoord                                (enige 2 x 2)         (4)

2.5      [Vergelyking van bewyse in Bron 2B en 2D - V3]
          Beide Bron 2B en 2D meld die misdade wat gepleeg is (moord; ontvoering
            en marteling) tydens ondervraging
          Bron 2B skets die brutale misdade (moord, ontvoering en marteling) wat
            die apartheidspolisie gepleeg het teen politieke aktiviste en Bron 2D wys
            hoe die veiligheidspolisiemanne politieke aktiviste hanteer het (ontvoering)
          In Bron 2B word die oortreders genooi om na die WVK te kom en te
            verduidelik hoe hulle deur politieke aktiviste ontvoer is en Bron 2D dui die
            rol aan wat die veiligheidspolisiemanne gespeel het in die ontvoering en
            moord van politieke aktiviste toe hulle voor die WVK verskyn het
          Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2)       (4)

2.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]

         Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:
          Die WVK is gestig om die doelwitte, fasilitering van rehabilitasie en herstel
           van mens- en burgerwaardigheid van slagoffers van gruwelike mense-
           regteskendings te verseker (Bron 2A)
          Die WVK het ten doel gehad om herstellende geregtigheid eerder as
           vergeldende geregtigheid te bereik (Bron 2A)
          Die WVK het ten doel gehad om afsluiting te bring vir die families van
           slagoffers as oortreders die volle waarheid vertel (Bron 2A)
          Die WVK het 'n platform daargestel vir slagoffers en oortreders om hulle
           stories oor menseregteskendings te vertel (eie kennis)
          Gedurende die WVK-verhore het van die waarheid uitgekom soos hoe die
           Cradock Vier doodgemaak is (eie kennis)
          In sommige gevalle het oortreders vergifnis gesoek en die families met
           antwoorde voorsien (eie kennis)
          Die WVK gebruik plakkate om beide oortreders en slagoffers te nooi om
           voor die WVK te verskyn en oor menseregteskendings te getuig (Bron 2B)
          By die WVK-verhore is oortreders deur staatsprokureurs ondervra oor hoe
           politieke aktiviste ontvoer en doodgemaak is (Bron 2C)
          Die veiligheidspolisiemanne wat verantwoordelik was vir die moord op die
           Cradock Vier is amnestie geweier (Bron 2D)
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 14                         DBE/November 2020
                                      SS/NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                    Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen
                     of min begrip oor hoe die WVK die moord op politieke               PUNTE
  VLAK 1
                     aktiviste soos die Cradock Vier hanteer het.                        0–2
                    Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                    Bewyse is meestal relevant en hou verband met die
                     onderwerp, bv. toon begrip oor hoe die WVK die moord
                                                                                        PUNTE
  VLAK 2             op politieke aktiviste soos die Cradock Vier hanteer het.
                                                                                         3–5
                    Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te
                     skryf.
                    Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
                     begrip oor hoe die WVK die moord op politieke aktiviste
                                                                                        PUNTE
  VLAK 3             soos die Cradock Vier hanteer het.
                                                                                         6–8
                    Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
                     en toon begrip van die onderwerp.

                                                                                             (8)
                                                                                             [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                             15                        DBE/November 2020
                                  SS/NSS – Nasienriglyne

VRAAG 3:         WATTER IMPAK HET GLOBALISERING OP SUID-AFRIKA GEHAD?
3.1
3.1.1    [Definisie van 'n historiese konsep in Bron 3A - V1]
          Globalisering verwys na tegnologiese, politieke en ekonomiese
            veranderings wat gelei het daartoe dat die wêreld anders funksioneer as
            20 jaar gelede
          Globalisering beskryf die manier waarop mense, idees en goedere
            wêreldwyd vinniger en goedkoper verskuif word
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 1 x 2)        (2)

3.1.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
          'Omgewing'
          'Kultuur'
          'Politieke stelsels'
          'Ekonomiese ontwikkeling en voorspoed'
          'Menslike fisiese welstand in gemeenskappe'                 (enige 2 x 1)        (2)

3.1.3    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
          'Toenemende oorgrenshandel'
          'Toenemende beleggings en migrasie'
          'Buitelandse beleggings ... amper verdubbel'                       (3 x 1)       (3)

3.1.4    [Interpretasie van bewyse in Bron 3A - V2]
          Kommunikasietegnologie soos die internet stel mense in staat om regdeur
             die wêreld dadelik met mekaar in verbinding te kan wees
          Kommunikasie soos die internet het mense regdeur die wêreld toegelaat
             om ten alle tye met mekaar in verbinding te wees
          Reis tussen lande het goedkoper en vinniger geword
          Die oordrag van geld en handel is 24/7 beskikbaar as gevolg van
             innoverende tegnologie
          Enige ander relevante antwoord                             (enige 2 x 2)         (4)

3.2
3.2.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
          'Ryker'
          'Voorspoedig'
          'Modern'                                                    (enige 2 x 1)        (2)

3.2.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
          'Om hulle komparatiewe voorsprong te verander'
          'Om die waardeketting te klim'                              (enige 2 x 1)        (2)

Kopiereg voorbehou                                                     Blaai om asseblief

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              16                          DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

3.2.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 3B - V2]
          Die eienaars van produksiemiddele wou hulle profyt maksimaliseer
             (verhoog)
          Werkgewers regverdig die indiensneming van laaggeskoolde arbeiders
             deur vir hulle lae lone te betaal
          Werkers is in kompetisie vir laaggeskoolde werksgeleenthede en dit het dit
             moontlik gemaak vir werkgewers om hulle lone laag te hou
          Werksgeleenthede vereis nie spesialisasie nie en daarom kan werkgewers
             bekostig om lone laag te hou
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)           (4)

3.3
3.3.1    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
          'Globalisering 'n dryfveer van groter ongelykheid in lande soos Suid-Afrika
            is'                                                                (1 x 1)         (1)

3.3.2    [Onttrekking van bewyse uit Bron 3C – V1]
          ‘Die kwessie van ongelykheid aan die spits van beleid moet wees’
          'Nuwe vorme van maatskaplike veiligheidsnette'
          'Ekonomiese insluiting geskep moet word'                    (enige 2 x 1)           (2)

3.3.3    [Interpretasie van bewyse in Bron 3C - V2]
          Die gaping tussen lone van laaggeskoolde en geskoolde arbeiders was
             groot
          Loonverhogings tussen laaggeskoolde en geskoolde arbeiders was
             ongelyk
          Geskoolde arbeiders het gewoonlik beter voordele gehad as laag
             geskoolde arbeiders
          Laaggeskoolde arbeiders is vatbaarder vir werkloosheid as geskoolde
             arbeiders
          Tegnologie is gebruik deur die rykes om hulle profyt te verhoog en dit het
             hulle meer verryk as laaggeskoolde werkers
          Enige ander relevante antwoord                               (enige 2 x 2)          (4)

3.3.4    [Vasstelling van die bruikbaarheid van Bron 3C – V3]
         Die bron is BRUIKBAAR omdat:
          Gordhan in sy toespraak staaf dat globalisering bygedra het tot verhoogde
            vlakke van ongelykheid in Suid Afrika
          Gordhan voorgestel het dat die regering 'n beleid moes opstel om die
            ongelykheid in die arbeidsmark aan te pak
          Globalisering bygedra het daartoe dat die gaping tussen wenners (rykes)
            en verloorders (armes) groter word
          Dit staaf dat ekonomiese transformasie veronderstel was om die
            meerderheid tot voordeel te strek tog is net die minderheid bevoordeel
          Enige ander relevante antwoord                                  (enige 2 x 2)       (4)

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              17                         DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

3.4
3.4.1    [Interpretasie van bewyse in Bron 3D – V3]
          Die spotprent toon dat globalisering verantwoordelik was vir die gaping wat
             al hoe groter word tussen ryk en arm
          Die spotprent toon 'DIEGENE WAT HET' is in die minderheid in
             verhouding met 'DIEGENE WAT NIE HET NIE' wat in die meerderheid is
          Die spotprent toon dat globalisering ongelykheid veroorsaak
          Die spotprent toon dat globalisering 'DIEGENE WAT HET' verryk ten koste
             van 'DIEGENE WAT NIE HET NIE'
          Enige ander relevante antwoord                                 (enige 2 x 2)        (4)

3.4.2    [Interpretasie van bewyse in Bron 3C - V2]
          (Diegene wat het) - Mense wat die produksiemiddele besit/'die rykes'
          (Diegene wat nie het nie) - Mense wat armoedig is soos die werkloses en
             behoeftiges (armes)
          Enige ander relevante antwoord                                     (2 x 2)          (4)

3.5      [Vergelyking van bewyse in Bron 3B en 3C – V3]
          Beide Bron 3C en 3D toon dat globalisering bygedra het tot ongelykheid in
            Suid-Afrika
          Beide Bron 3C en 3D toon dat globalisering verantwoordelik was vir die
            stigting van 'verloorders' (armes) en 'wenners' (rykes)
          Beide Bron 3C en 3D toon dat globalisering die minderheid (rykes)
            bevoordeel het en nie die meerderheid (armes) nie
          Beide Bron 3C en 3D toon dat globalisering 'DIEGENE WAT HET' (ryk) en
            'DIEGENE WAT NIE HET NIE' (arm) gestig het
          Enige ander relevante antwoord                              (enige 2 x 2)           (4)

3.6      [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
         Kandidate kan die volgende aspekte by hulle antwoorde insluit:

         Globalisering het ŉ impak op Suid-Afrika gehad in die volgende:
          Verhoogde handel, belegging en migrasie (Bron 3A)
          Bygedra tot vooruitgang in Inligtingstegnologie (IT) wat in ruil die lewens
            van mense verander het (Bron 3A)
          Dit het inkomste en lewenstandaarde van armes verbeter (Bron 3B)
          Bygedra daartoe dat die lone van laag-geskoolde arbeiders laag gebly het
            (eie kennis)
          Veroorsaak verhoogde ongelykheid (Bron 3C)
          Bygedra tot die werkloosheid van 'n groot aantal mense (eie kennis)
          Die verryking van 'n minderheid en het bygedra tot die verarming van die
            meerderheid (Bron 3D)
          Het bygedra dat die gaping tussen ryk en arm groter word (Bron 3D)
          Het tot gevolg dat die 'WAT HET' ryker word terwyl die 'WAT NIE HET
            NIE' armer word (Bron 3D)
          Het gelei tot hoër vlakke van werkloosheid, armoede en maatskaplike
            uitdagings (eie kennis)
          Enige ander relevante antwoord

Kopiereg voorbehou                                                        Blaai om asseblief

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                 18                         DBE/November 2020
                                      SS/NSS – Nasienriglyne

Gebruik die volgende rubriek om 'n punt toe te ken:

                    Gebruik bewyse op 'n baie elementêre wyse, bv. toon geen
                     of min begrip van die impak wat globalisering op Suid-             PUNTE
  VLAK 1
                     Afrika gehad het.                                                   0–2
                    Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie 'n paragraaf skryf nie.
                    Bewyse is meestal relevant en hou verband met die
                     onderwerp, bv. toon begrip van die impak wat
                                                                                        PUNTE
  VLAK 2             globalisering op Suid-Afrika gehad het.
                                                                                         3–5
                    Gebruik bewyse op 'n basiese manier om 'n paragraaf te
                     skryf.
                    Gebruik relevante bewyse bv. demonstreer 'n deeglike
                     begrip van die impak wat globalisering op Suid-Afrika
                                                                                        PUNTE
  VLAK 3             gehad het.
                                                                                         6–8
                    Gebruik bewyse baie effektief in 'n georganiseerde paragraaf
                     en toon begrip van die onderwerp.

                                                                                         (8)
                                                                                         [50]

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                              19                        DBE/November 2020
                                   SS/NSS – Nasienriglyne

AFDELING B: OPSTELVRAE
VRAAG 4:             BURGERLIKE VERSET, 1970's TOT 1980's: SUID-AFRIKA: DIE
                     KRISIS VAN APARTHEID IN DIE 1980's
[Beplan en konstrueer 'n oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse
deur gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede]
SINOPSIS
Kandidate moet aandui of hulle saamstem of nie saamstem nie dat dit die intense druk
van verskillende internasionale anti-apartheidsorganisasies was wat gelei het tot die
uiteindelike val van die apartheidsregime in die 1980's.
HOOFASPEKTE
 Inleiding: Kandidate moet 'n standpunt inneem of hulle saamstem al dan nie dat dit
  die intense druk van verskillende internasionale anti-apartheidsorganisasies was
  wat gelei het tot die uiteindelike val van die apartheidsregime in die 1980's. Hulle
  moet toon hoe hulle beoog om die vraag te beantwoord.

Indien kandidate saamstem kan hulle die volgende aspekte by hulle opstel
insluit:
 UITBREIDING
 Redes vir die druk van die Anti-Apartheidsbeweging (AAM) in die 1970's en 1980's
   in reaksie op PW Botha se hervormings in Suid-Afrika (Kort agtergrond)
 In die1980's het die International Defence and Aid Fund (IDAF) fondse beskikbaar
   gestel vir noodtoestand-inhegtenisnemings/smokkel R200 miljoen na Suid-Afrika/
   skep 'n netwerk van skenkers wat die vrylating van politieke gevangenes befonds
   het/Vanaf Januarie 1985 het IDAF 16 551 regsake (bv. detensies, gewone
   wetsvervolgings van straataktiviste) befonds
 Sportboikotte: In 1981 het Nieu-Seeland teen die 'rassistiese' Springboktoer
   betoog/die Suid-Afrikaanse Sportraad (SACOS) het politieke bande met die UDF en
   COSATU tot stand gebring/slagspreuk 'Geen normale sport in 'n abnormale
   gemeenskap' nie/Teen die laat 1980's is SA verban uit 90% van wêreldsport
 Kulturele Boikotte: Internasionale kunstenaars – slegs nie-segregasie gehore/
   Kunstenaars teen Apartheid is in Brittanje gestig deur Dali Tambo en Jerry
   Dammers/Die British Actors' Union Equity het die gebruik van televisieprogramme
   wat sy lede ingesluit het, verbied/In 1985 het die VSA se 'Artists United against
   Apartheid' geweier om in Suid-Afrika op te tree en het geld vir bevrydingsbewegings
   ingesamel/Die 1986 Freedom Festival in Londen is deur 'n gehoor van 250 000
   bygewoon/musikante het hulle solidariteit met die mense in SA getoon/sprekers van
   die ANC, SWAPO en die British Anti-Apartheid Movement het die skare
   toegespreek
 Akademiese Boikotte: Geleerdes het geweier om na Suid-Afrika te reis/Uitgewers
   het geweier om Suid-Afrikaanse manuskripte te publiseer/Geen samewerking van
   geleerdes nie/Buitelandse uitgewers het geweier om toegang te gee tot
   inligting/Internasionale konferensies het Suid-Afrikaanse geleerdes verbied/
   Buitelandse instellings het Suid-Afrika akademiese toegang geweier en het geweier
   om Suid-Afrikaanse grade te erken
 Verbruikersboikotte: Suid Afrika het 'n ekonomiese resessie gedurende die 1980's
   beleef/Anti-apartheidsgroepe het die publiek aangemoedig om SA produkte te
   boikot/Ierse werkers het geweier om vrugte uit Suid-Afrika te hanteer/Invoer van
   natuurlike produkte uit Suid-Afrika – steenkool, yster, staal – is verbied

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
Geskiedenis/V2                                20                          DBE/November 2020
                                     SS/NSS – Nasienriglyne

   Disinvestering: Dit was as gevolg van die Soweto-opstande en die dood van Steve
    Biko/Swede was die eerste industriële land wat in SA disinvesteer het/In die 1980's
    het buitelandse beleggings met 30% gedaal/Teen 1980 het Brittanje alreeds van die
    Simonstad marinewerf (hawe) disinvesteer/General Motors en Barclays Bank het uit
    Suid-Afrika onttrek/In die 1980's het die Suid-Afrikaanse ekonomie gesukkel omdat
    beleggers die land verlaat het/Die rand het gedevalueer/Die uitwerking van die AAM
    protesaksie het 'n negatiewe effek op die Suid-Afrikaanse regering/Tussen 1985 en
    1990 het meer as 200 Amerikaanse maatskappye uit Suid-Afrika onttrek/
    Die Universiteit van Kalifornië het beleggings van meer as drie biljoen dollars uit
    Suid-Afrika onttrek
   Sanksies: In die 1980's het die Sullivan Principle (werkers van alle VSA
    maatskappye moet gelyk behandel word) die basis gevorm vir disinvestering-
    veldtogte/Leerderopstande in die 1980's het die onttrekking van VSA
    handelsmaatskappye aangevuur/In 1982 het die Verenigde Nasies (VN) apartheid
    veroordeel en gevra vir sanksies teen SA
     o In 1985 het Amerikaanse Bank – Chase Manhattan Bank – bande met Suid-
         Afrika verbreek/Die Johannesburgse Aandelemark (JSE) het vir vier dae gesluit/
         Die waarde van die rand het gedaal met 35% van 54 tot 34 sent teenoor die
         dollar/In 1985 het die Europese Ekonomiese Gemeenskap nuwe beleggings in
         SA verban
     o In 1986 het die Amerikaanse Kongres 'n wet aanvaar wat alle nuwe beleggings
         en lenings in Suid-Afrika verbied het/Groot maatskappye soos General Electric,
         Pepsi Cola, General Motors, Mobil en IBM het hul aktiwiteite in Suid-Afrika
         gestop/Die VSA het gedreig om wapenverkope aan Suid-Afrika te staak/In 1986
         het die Anti-Apartheidswet van die VSA veroorsaak dat Europa en Japan
         sanksies teen Suid-Afrika instel/Internasionale banke het vertroue in Suid-Afrika
         se ekonomie verloor
     o In 1987 het Israel gestem om nie langer hulle bestaande verdedigingskontrakte
         met SA te verleng nie/In 1988 het een vyfde van Britse en 184 van Amerikaanse
         maatskappye uit SA onttrek as gevolg van druk van aandeelhouers/Barclays
         Bank het sy aandele verkoop as gevolg van druk van die Britse publiek/Die SA
         ekonomie het aanhou stagneer en het slegs 'n groei van 1,1% getoon
     o Brittanje het opgehou om wapens aan Suid-Afrika te verkoop
     o Ierland het opgehou om steenkool van Suid-Afrika te koop
   Die rol van Internasionale Vakbonde: Die AAM het 'n handelsverbod op SA
    geplaas/Die Ierse Kongres van Vakbonde het die apartheidsregime in SA
    teëgestaan
   Politieke en finansiële krisis in SA het voortgeduur/Westerse nasies het groot druk
    op SA geplaas om apartheid te beëindig/Die apartheidsregime het geen keuse
    gehad as om in alle erns onderhandelings met anti-apartheidsorganisasies te begin
    nie
   Die veldtog om Mandela vry te laat: Wembley Stadium/Verenigde Nasies/VN
    Veiligheidsraad en VN Algemene Vergadering het 'n oproep gedoen om die
    vrylating van Nelson Mandela
   Die rol van die frontliniestate: Verskaf basisse vir opleiding van vryheidsvegters;
    veroordeel Suid-Afrika se apartheidsbeleid by die VN
   Enige ander relevante antwoord
   Slot: Kandidate moet hul argument met 'n relevante slot saamvat.
Indien kandidate nie saamstem met die stelling nie, moet hulle hul argument met
relevante bewyse ondersteun                                                                      [50]

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

Text truncated here. Open the document page to read the rest.

## Related documents

- [History P2 Nov 2020 Addendum Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2020-addendum-afr/134b494d-b154-4096-829d-f653e284a31e) — History · Addendum · 2020 · Afr
- [History P2 Nov 2013 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2013-memo-afr/eeab05e9-53a5-458d-aa52-c8c1d1d19b50) — History · Memo · 2013 · Afr
- [History P2 Nov 2012 Memo Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2012-memo-afr/57d227c3-6da3-41b0-b3c2-be9f492cb525) — History · Memo · 2012 · Afr
- [History P1 Nov 2020 Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2020-eng/ee3ae3b0-c354-45e6-b3c7-332627f487ef) — History · QP · 2020 · Eng
- [History P2 Nov 2023 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2023-addendum-eng/115e775e-ffa7-4295-a812-c3f541a7b7bb) — History · Addendum · 2023 · Eng
- [History P2 Nov 2023 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2023-afr/1406231f-0475-4c85-8862-7a120bee5f2e) — History · QP · 2023 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P1 ADDENDUM September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p1-addendum-september-2025-north-west/50efe0f8-d43f-4981-9053-03ea7c90b109) — Addendum · 2025
- [HISTORY P1 ADDEN GR12 SEP 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-adden-gr12-sep-2024-afrikaans/4faf89db-d19f-40cf-891f-e87e004b0bc5) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 ADDENDUM SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-addendum-sept-2024-afrikaans/b61f3bc2-3524-48c9-af60-f3348133d582) — Addendum · 2024 · Afr
- [HISTORY P2 GR12 QP SEPT 2024 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-gr12-qp-sept-2024-afrikaans/8367f672-7028-4e67-a52a-705b946b5122) — QP · 2024 · Afr
- [Gr 12 History P1 (English) 2024 Question Paper X05](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-history-p1-english-2024-question-paper-x05/7b41ec15-3856-4a67-a9db-cedd424e51c5) — QP · 2024 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
