# History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 QP (isiXhosa)

> Grade 12 History Paper 2 question paper from the Eastern Cape Prelim Exam 2024 (isiXhosa), 9 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-sept-2024-isixhosa/9a4e49e0-d49d-4249-b038-613869ef75c2
- Updated: 2026-09-27
- Subject: History
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2024
- Exam period: Eastern Cape Prelim Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 9

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [History](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/history) › [History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 QP (isiXhosa)](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-qp-sept-2024-isixhosa/9a4e49e0-d49d-4249-b038-613869ef75c2)

## About this document

History · Grade 12 · Eastern Cape Prelim Exam · 2024 · isixhosa. Question paper, 9 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                 NATIONAL
                            SENIOR CERTIFICATE

                                 IBANGA 12

                              SEPTEMBA 2024

                      ISIFUNDO SEZEMBALI P2

AMANQAKU:       150

IXESHA:         3 Iiyure

    Eli phepha lemibuzo linamaphepha ali-9 nesihlomelo esinamaphepha ali-14.

                           Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
2                             ISIFUNDO SEZEMBALI P2               (EC/SEPTEMBER 2024)

IMIYALELO NEENKCUKACHA

1.    Eli phepha lemibuzo lineCANDELO A neCANDELO B ngokusekwe
      kwisikhokelo esimiselwe yiCAPS.

      ICANDELO A: IMIBUZO ENGEMITHOMBO

      UMBUZO 1:       UQHANKQALAZO LOLUNTU, KOO1970 UKUYA
                      KOO1980: EMZANTSI AFRIKA

      UMBUZO 2:       UKUFIKA KWEDEMOKHRASI EMZANTSI AFRIKA
                      NOKWAMKELA OKWADLULAYO

      UMBUZO 3:       UKUPHELA KWECOLD WAR NEMITHETHO
                      YEHLABATHI EMITSHA, NGO1989 UKUZA KUTSHO
                      NGOKU

      ICANDELO B: IZINCOKO

      UMBUZO 4:       UQHANKQALAZO LOLUNTU, KOO1970 UKUYA
                      KOO1980:  EMZANTSI  AFRIKA:  INTLEKELE
                      YOCALUCALULO NGOKOBUHLANGA NGEMINYAKA
                      YOO 1980

      UMBUZO 5:       UKUFIKA KWEDEMOKHRASI EMZANTSI               AFRIKA
                      NOKWAMKELA OKWADLULAYO:

      UMBUZO 6:       UKUPHELA    KWECOLD      WAR    NEMITHETHO
                      YEHLABATHI EMITSHA: IZEHLO ZOWE 1989

2.    ICANDELO A linemibuzo EMITHATHU esekwe kwimithombo. Imathiriyeli
      efunekayo ukuphendula le mibuzo ingafumaneka kwiSIHLOMELO.

3.    ICANDELO B linemibuzo EMITHATHU yezincoko.

4.    Phendula imibuzo EMITHATHU ngolu hlobo:

      4.1     Ubuncinane umbuzo OMNYE kufuneka ube ngosekelwe
              kumthombo ze OMNYE ube sisincoko.

      4.2     Umbuzo WESITHATHU unokuba ngumbuzo osekelwe kumthombo
              okanye isincoko.

5.    Uyacetyiswa ukuba uchithe ubuncinane iyure ENYE ngombuzo ngamnye.

6.    Xa uphendula imibuzo, sebenzisa ulwazi, isakhono nokuqonda kwakho.

7.    Uya kuvinjwa amanqaku ngokukhuphela imithombo yolwazi
      njengeempendulo.

8.    Nombola iimpendulo ngokuchanelekileyo ngokwenkqubo yokunombola
      esetyenziswe kwiphepha lemibuzo.

9.    Bhala cocekileyo nangokucacileyo.

Copyright reserved                                                   Please turn over

                        Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)                ISIFUNDO SEZEMBALI P2                                        3

ICANDELO A: IMIBUZO ENGEMITHOMBO

Phendula ubuncinane umbuzo ube MNYE, kodwa ungadluli kwimibuzo EMIBINI
kweli CANDELO. Imathiriyeli eza kusetyenziswa ekuphenduleni le mibuzo
iqulethwe KWISIHLOMELO.

UMBUZO 1:            ICONGRESS YE SOUTH AFRICAN STUDENTS (COSAS)
                     YAMCHASA NJANI URHULUMENTE WOCALUCALULO
                     NGEMINYAKA YEE1980?

Funda iMithombo 1A, 1B, 1C no1D uze uphendue imibuzo elandelayo.

1.1     Funda uMthombo 1A.

        1.1.1        Ngokwalo mthombo, iCOSAS yayizinikele kwintoni?         (2 x 1)     (2)

        1.1.2        Xela iingxelo zenkolelo zibe MBINI ezamkelwa yi COSAS.
                                                                              (2 x 1)    (2)

        1.1.3        Usebenzisa ulwazi olukumthombo nolwazi lwakho chaza ukuba
                     kutheni iCOSAS yamkela umxholo othi, ‘Student-worker Action’.
                                                                           (1 x 2)       (2)

        1.1.4        Phawula ukuba ucinga kutheni ulwazi olukumthombo luluncedo
                     xa uphanda izizathu zokusekwa kweCOSAS.               (2 x 2)       (4)

1.2     Jonga uMthombo 1B.

        1.2.1        Loluphi uhlobo lwamaqhinga oqhankqalazo, ngokutsho
                     komthombo, enziwa phantsi kwebhanile yeCOSAS?           (2 x 1)     (2)

        1.2.2        Ucinga ukuba yayiyeyiphi imiba ezikolweni eyakhokelela
                     kugwayimbo lwezikolo?                                  (2 x 2)      (4)

        1.2.3        Chaza igama ugwayimbo ngamazwi akho.                     (1 x 2)    (2)

        1.2.4        Phawula ngentsingiselo ethethwa yi COSAS kwisilogeni
                     ‘Liberation before Education.’                           (2 x 2)    (4)

1.3     Sebenzisa uMthombo 1C.

        1.3.1        Yeyiphi imiyalezo egqithiswayo kwipowusta malunga nezizathu
                     zezinyanzeliso ezenziwe yiCOSAS?                      (2 x 2)       (4)

        1.3.2        Xela izithethi eZIMBINI kule nkomfa njengoko kubonisiwe
                     kwipowusta.                                             (2 x 1)     (2)

1.4     Thelekisa uMthombo 1B no Mthombo 1C. Cacisa ukuba ulwazi
        olukuMthombo 1B lubuxhasa njani ubungqina obukuMthombo 1C
        ngendima eyadlalwa yiCOSAS ukuchasa urhulumente wocalucalulo.
                                                                  (2 x 2)                (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

                               Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
4                               ISIFUNDO SEZEMBALI P2                (EC/SEPTEMBER 2024)

1.5     Jonga uMthombo 1D.

        1.5.1    Ngokomthombo, kwakutheni ukuze uMogale abanjwe?       (1 x 2)       (2)

        1.5.2    Xela iziphumo zibe MBINI ingcinezelo karhulumente eyaba nazo
                 kubafundi.                                            (2 x 1)       (2)

        1.5.3    Phawula ngento eyayithethwa sisithethi seCOSAS kule ngxelo
                 ilandelayo, “Siza kungqina ngezenzo ukuba iBantu education
                 ikhohlakele. Siza kuyivukela de ibe ichithwe ngokupheleleyo,
                 ilahlwe kumgqomo wembali kwaye ingcwatywe kube kuphelile.’
                                                                      (2 x 2)        (4)

        1.5.4    Chaza igama State of Emergency kumxholo wokusabela
                 kukarhulumente kuvukelo lwabafundi.                (1 x 2)          (2)

1.6     Usebenzisa ulwazi olukwimithombo echaphazelekayo nolwazi lwakho,
        bhala umhlathi omigca ESIBHOZO (amagama angama80) ucacisa indlela
        iCOSAS eyamchasangayo urhulumente wocalucalulo ngeminyaka yoo
        1980.                                                                       (8)
                                                                                   [50]

Copyright reserved                                                      Please turn over

                          Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)              ISIFUNDO SEZEMBALI P2                                   5

UMBUZO 2: YAJONGANA NJANI ITRUTH AND RECONCILIATION
          COMMISSION NOKUBULAWA KWEGUGULETHU SEVEN?

Funda iMithombo 2A, 2B, 2C no 2D uphendule imibuzo elandelayo.

2.1    Funda uMthombo 2A.

       2.1.1     Ngokwalo mthombo, sesiphi isiganeko esibonisa ukunyuka
                 okumangalisayo kohlaselo kuxhotyiwe ngabasebenzi beMK?
                                                                        (1 x 1)        (1)

       2.1.2.    Chonga iiaskari EZINTATHU, ngokutsho komthombo,
                 ezasasazwa nguMajor General Griebnouw eNtshona Koloni ukuze
                 zigqobhozele kwiGugulethu Seven.                      (3 x 1)         (3)

       2.1.3     Phawula ukuba ucinga kutheni uMajor General Griebnouw
                 wacela uncedo kwiVlakplaas.                           (2 x 2)         (4)

       2.1.4     Chaza igama askari ngamazwi akho.                         (1 x 2)     (2)

       2.1.5     Kwimeko yokubulawa kweGugulethu Seven, phawula ngale
                 ngxelo ilandelayo malunga nesimo samapolisa, “Onke afumana
                 amanxeba amaninzi okudutyulwa emizimbeni yabo: onke
                 badutyulwa entloko: omnye icala lobuso bakhe lalidlakaziwe”.
                                                                           (2 x 2)     (4)

2.2    Jonga uMthombo 2B.

       2.2.1     Xela amapolisa amaBINI, njengoko ecatshulwe kumthombo, afaka
                 isicelo soxolelo ngokubhubha kweGugulethu Seven.     (2 x 1)          (2)

       2.2.2.    NgokukaMbelo, kwakutheni bekuya kuba lula ukubamba
                 iGugulethu Seven?                                         (1 x 2)     (2)

       2.2.3     Phawula ukuba ucinga kutheni iTRC yamnika iamnesty uMbelo.
                                                                      (1 x 2)          (2)

       2.2.4     Cacisa ngokuthembeka kwalo mthombo kumbhali-mbali ofunda
                 ngendibano zeTRC.                                     (2 x 2)         (4)

2.3    Sebenzisa uMthombo 2C.

       2.3.1     Yeyiphi imiyalezo egqithiswayo kwikhathuni malunga neenjongo
                 zeTRC?                                                   (2 x 2)      (4)

       2.3.2     Chonga inkokeli yeTRC eyayikhokela le nkqubo.             (1 x 2)     (2)

2.4    Thelekisa uMthombo 2B no2C. Cacisa ukuba ulwazi olukuMthombo 2B
       lubuxhasa njani ubungqina obukuMthombo 2C malunga nemisebenzi
       yeTRC.                                                       (2 x 2)            (4)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
6                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P2                  (EC/SEPTEMBER 2024)

2.5     Jonga uMthombo 2D.

        2.5.1    Xela amatshantliziyo amaBINI ezopolitiko akumthombo
                 awabulawa ngamapolisa ngo1985.                            (2 x 1)       (2)

        2.5.2    Cacisa ukuba uNomvewu Ngewu wayethetha ukuthini kwingxelo
                 yakhe. “Asifuni ukubuyisela ububi obenziwa ziperpetrators
                 esizweni. Sifuna ukubonisa ubuntu, kubo ukuze nabo babuyisele
                 ubuntu babo.”                                             (2 x 2)       (4)

        2.5.3    Chaza igama amnesty kumxholo wengxoxo ze TRC.              (1 x 2)      (2)

2.6     Usebenzisa ulwazi olukwimithombo echaphazelekayo nolwazi lwakho,
        bhala umhlathi omigca ESIBHOZO (amagama angama80) ucacisa ukuba
        yajongana njani ikomishoni yeNyaniso noXolelwaniso nokubulawa kwe
        Gugulethu Seven.                                                                (8)
                                                                                       [50]

Copyright reserved                                                          Please turn over

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)              ISIFUNDO SEZEMBALI P2                                    7

UMBUZO 3:            IGLOBALISATION YALUCHAPHAZELE NJANI UQOQOSHO
                     LWAMAZWE ASAKHASAYO?

Funda imithombo 3A, 3B, 3C and 3D uze uphendule imibuzo elandelayo.

3.1     Jonga uMthombo 3A.

        3.1.1    Chaza igama elithi globalisation ngamazwii akho.         (1 x 2)     (2)

        3.1.2    Ngokomthombo, kwakutheni, izinga leglobalisation lalikhulile
                 kwiminyaka yakutshanje?                                 (2 x 1)      (2)

        3.1.3    Caphula iziqwenga eZIMBINI zobungqina obuvela kumthombo
                 ezibonisa indlela amashishini azuze ngayo kwiglobalisation.
                                                                         (2 x 1)      (2)

        3.1.4    Phawula ucinga kuthetha ukuthini, “Ishishini leempahla
                 eBangladesh liqeshe abantu abaqikelelwa kwizigidi ezine,
                 kodwa umqeshwa nje oqhelekileyo ufumana umvuzo wenyanga
                 ongaphantsi kunomvuzo wosuku womsebénzi waseMerika.”
                                                                        (2 x 2)       (4)

3.2     Funda uMthombo 3B.

        3.2.1    Usebenzisa ulwazi olufumaneka kumthombo kunye nolwazi
                 lwakho, chaza ukuba kwakutheni abasebenzi bangaphandle
                 nabasebenzi besweatshop baxhasa isenzo esichasene
                 neglobalisation.                                   (2 x 2)           (4)

        3.2.2    Caphula ubungqina obuvela kumthombo obubonisa ukuba
                 abanye babaqhankqalazi babeyazi imisebenzi yeWorld Trade
                 Organisation.                                        (2 x 1)         (2)

        3.2.3    Ngokomthombo yeyiphi imiba eMIBINI, abaqhankqalazi
                 ababengonwatyiswanga yiyo, malunga nokusebenza kweWorld
                 Trade Organisation?                                (2 x 1)           (2)

        3.2.4    Phawula ngokusilela komthombo kumbhalimbali ofunda
                 ngendima iWTO eyayidlalayo kwi globalisation.      (2 x 2)           (4)

3.3     Sebenzisa uMthombo 3C.

        3.3.1    Yeyiphi imiyalezo edluliswa yikhathuni malunga
                 neglobalisation?                                        (2 x 2)      (4)

        3.3.2    Ngokutsho kwekhathuni, yeyiphi impembelelo, ukufuduswa
                 kwemveliso kwaba nayo kwiUSA?                        (1 x 2)         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
8                                 ISIFUNDO SEZEMBALI P2                  (EC/SEPTEMBER 2024)

3.4     Funda uMthombo 3D.

        3.4.1    Ngokolwazi olukumthombo, kwakutheni imulti-national
                 companies zaya zagqiba ukuba zifumane imizimveliso yazo
                 kumazwe aphesheya?                                    (2 x 1)           (2)

        3.4.2    Chaza igama multi-national corporations kumxholo
                 weglobalisation.                                          (1 x 2)       (2)

        3.4.3    Usebenzisa umthombo kunye nolwazi lwakho, chaza ukuba multi
                 national companies zabasilelisa njani abantu abaqhelekileyo
                 kumazwe asakhasayo.                                       (1 x 2)       (4)

        3.4.4    Cacisa ukuba imulti-national companies zazuza njani
                 kwiglobalisation.                                         (1 x 2)       (2)

3.5     Thelekisa uMthombo 3C no3D. Cacisa ukuba ulwazi olukumthombo 3C
        lubuxhasa njani ubungqina obukumthombo 3D malunga nendlela
        iglobalisation ewachaphazele ngayo amazwe asakhasayo.      (2 x 2)               (4)

3.6     Usebenzisa ulwazi olukwimithombo echaphazelekayo nolwazi lwakho,
        bhala umhlathi omigca ESIBHOZO (amagama angama80) ucacisa indlela
        igloblalisation eyachaphazela ngayo uqoqosho lwamazwe asakhasayo.               (8)
                                                                                       [50]

Copyright reserved                                                          Please turn over

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBA 2024)              ISIFUNDO SEZEMBALI P2                              9

ICANDELO B: IMIBUZO EMIDE

Phendula, ubuncinane umbuzo ube MNYE kweli candelo kodwa ungadluli
KWEMIBINI.

Isincoko sakho masibe malunga namaphepha AMATHATHU ubude.

UMBUZO 4: UQHANKQALAZO LOLUNTU, KOO1970 UKUYA
          KOO1980:EMZANTSI AFRIKA: INTLEKELE YOCALUCALULO
          NGOKOBUHLANGA NGEMINYAKA YOO1980

Kungenxa yempembelelo yeBlack Consciousness Movement (BCM) apho abantu
abaNtsundu baseMzantsi Afrika bakwaziyo ukuchasana norhulumente
wocalucalulo ngeminyaka yoo1970.

Uyavumelana nale nkcazo? Xhasa ingxam yengxoxo yakho ngokusebenzisa
ubungqina obufanelekileyo.                                                      [50]

UMBUZO 5:            UKUFIKA KWEDEMOKHRASI EMZANTSI AFRIKA
                     NOKWAMKELWA OKO KWADLULAYO: ISIVUMELWANO
                     ESIXOXELWEYO NEGNU

Ukuzinikela nokuzimisela kweenkokeli zezopolitiko namaqela awahlukeneyo
ekugqibeleni kwakhokelela ekuphelisweni kocalucalulo, nokusekwa koMzantsi
Afrika wedemokhrasi.

Xoxa nzulu ngale nkcaza. Xhasa ingxam yengxoxo yakho ngokusebenzisa
ubungqina obufanelekileyo.                                                      [50]

UMBUZO 6:            UKUPHELA KWECOLD WAR NEMITHETHO YEHLABATHI
                     EMITSHA: IZEHLO ZOWE1989

Cacisa ukuba ukuwa kobukomanisi kwayinceda kangakanani na iANC neNP
ukuba ziqonde ukuba esona sisombululo eMzantsi Afrika yayiluthethathethwano.

Sebenzisa ubungqina obufanelekileyo ukuxhasa ingxam yengxoxo yakho.             [50]

                                                        AMANQAKU EWONKE:         150

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                  Tyhila iphepha

                            Hosted by www.ecexams.co.za.

## Related documents

- [History P2 Nov 2018 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2018-afr/446cad9f-1c62-475f-88fd-d4d7d7143243) — History · QP · 2018 · Afr
- [GR12 HIST P2 Sept2017 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-hist-p2-sept2017-qp-eng/a9e68a30-4308-449a-b46f-d8e2efa233d8) — History · QP · 2017 · Eng
- [Grade 12 NSC History P2 Preparatory 2017 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-nsc-history-p2-preparatory-2017-question-paper/badeb23c-1096-472f-a56c-66498abe1e7b) — History · QP · 2017
- [History P2 Nov 2017 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2017-afr/b0926a9f-e7f4-4b6d-8c52-7a8d0984cadc) — History · QP · 2017 · Afr
- [Gr12 HIST P2 S16 QP Eng](https://www.hlayiso.com/library/gr12-hist-p2-s16-qp-eng/f7730ddc-8b15-401a-a609-87d42709fe80) — History · QP · 2016 · Eng
- [History P2 Feb March 2016 Afr](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-feb-march-2016-afr/901c249b-624d-4511-bef8-ab7afe9f9bab) — History · QP · 2016 · Afr

## More from Grade 12 History

- [Workguide - Case Study Strategies](https://www.hlayiso.com/library/workguide-case-study-strategies/0b4c8d70-c563-4cfe-93e0-dad57e8fbeb3) — Guide
- [History Grade 12 NSC P2 MEMO September 2025 North West](https://www.hlayiso.com/library/history-grade-12-nsc-p2-memo-september-2025-north-west/3d9bf167-1e97-42c1-826a-bf344c0e964e) — Memo · 2025
- [History P1 Nov 2024 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-nov-2024-addendum-eng/df93fb24-73e0-435a-8d91-bce9f456ba2c) — Addendum · 2024 · Eng
- [History P2 Nov 2023 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p2-nov-2023-addendum-eng/115e775e-ffa7-4295-a812-c3f541a7b7bb) — Addendum · 2023 · Eng
- [History P1 May June 2022 Addendum Eng](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-may-june-2022-addendum-eng/26551f4a-326d-4c97-be6f-e9e99fb1dd32) — Addendum · 2022 · Eng
- [HISTORY P1 GR12 ADDEN SEPT2021 XHOSA D](https://www.hlayiso.com/library/history-p1-gr12-adden-sept2021-xhosa-d/4bbeb586-4f86-452f-89fb-d02e54f4905d) — Addendum · 2021

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
