# Hospitality Studies Grade 12 November 2024 NSC Memo (Afr)

> Grade 12 Hospitality Studies memorandum from the November 2024 NSC (Afrikaans), 18 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2024-mg-afr/3d688489-2e4c-455e-b8d8-ae3c04caaeb9
- Updated: 2026-10-29
- Subject: Hospitality Studies
- Grade: Grade 12
- Document type: Memorandum
- Year: 2024
- Exam period: November 2024 NSC
- Curriculum: CAPS
- Pages: 18

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [Hospitality Studies](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/hospitality-studies) › [Hospitality Studies Grade 12 November 2024 NSC Memo (Afr)](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2024-mg-afr/3d688489-2e4c-455e-b8d8-ae3c04caaeb9)

## About this document

Hospitality Studies · Grade 12 · November 2024 NSC · 2024. Memorandum. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

NASIONALE
                             SENIOR SERTIFIKAAT
                            SENIOR CERTIFICATE

                                    GRAAD 12

                              GASVRYHEIDSTUDIES

                                  NOVEMBER 2024

                                  NASIENRIGLYNE

PUNTE: 200

                     Hierdie nasienriglyne bestaan uit 18 bladsye.

Kopiereg voorbehou                                                   Blaai om asseblief

### Page 2

Gasvryheidstudies                         2                          DBE/November 2024
                                   NSS – Nasienriglyne

AFDELING A: KORTVRAE
VRAAG 1
1.1      MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE
          1.1.1  C✓         M113               F206
          1.1.2  A✓         M150               F168
          1.1.3  D✓         M174               F31
          1.1.4  D✓         M86                F199
          1.1.5  A✓         M175               F30
          1.1.6  B✓         M185               F86
          1.1.7  D✓         M69                F16
          1.1.8  B✓         M81                F188
          1.1.9  A✓         M157               F50
          1.1.10 B✓         M99                F178                                           (10)
1.2      PASITEMS
          1.2.1 C✓
          1.2.2 D✓                                                                            M93-
          1.2.3 E✓                                                                            F193
          1.2.4 B✓                                                                            (4)
1.3      PASITEMS
          1.3.1 D✓
          1.3.2 H✓
          1.3.3 B✓
          1.3.4 A✓                                                                            M143
          1.3.5 F✓                                                                            F155
          1.3.6 C✓                                                                            (6)
1.4      EENWOORDITEMS
         1.4.1 Hoender-Varklewer/Lewer✓                                   M80        F190
         1.4.2 Voedselallergie/Allergiese reaksie/Anafilakse/Allergie✓    M50        F4
         1.4.3 Maaltye op wiele/'Meals on Wheels'✓                        M9         F131
         1.4.4 Hipertensie/Hoë bloeddruk✓                                 M49        F4
         1.4.5 Granita/sorbet✓                                            M139
         1.4.6 Hidrering/spons✓                                           M129       F161
         1.4.7 Waaksaamheid/oplettend/observerend✓                        M31        F88
         1.4.8 Voorsny-eenheid/voorsnytrollie/ Guéridontrollie✓           M175       F 31
         1.4.9 Produk✓                                                    M15        F134
         1.4.10 Egtheidseël/Sertifiseringseël✓                            M158       F53
                                                                                                (10)
1.5        KEUSES
1.5.1      A✓, C✓, E✓, I ✓, J ✓                                      Enige                     M113
           volgorde                                                                           F206
                                                                                              (5)
1.5.2      B✓, C✓,E✓,H✓, I✓                                          Enige                      M6
           volgorde                                                                            F125
                                                                                              (5)
                                                             TOTAAL AFDELING A                [40]

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 3

Gasvryheidstudies                           3                           DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

AFDELING B:          KOMBUIS- EN RESTAURANTBEDRYWIGHEDE;
                     HIGIȄNE, VEILIGHEID EN SEKURITEIT

VRAAG 2

2.1      2.1.1        Lewer✓                                                                    M22
                                                                                                F76
                                                                                                (1)

         2.1.2        Hulle kan 'n inenting kry/immunisasie✓                                    M22
                                                                                                F77
                                                                                                (1)

         2.1.3        Oorsese gaste met:
                      • chroniese/lewenslange siektes/lewersiekte✓
                      • geskiedenis van behandeling met stollingsfaktormedikasie✓
                      • seksuele kontak met geïnfekteerde persoon✓
                      • bejaarde mense met ‘n swak immuunstelsel✓                               M23
                      • mense wat nie die inenting/immunisasie gekry het nie ✓                  F77
                      • mense wat dwelms gebruik✓         (Enige 1)                             (1)

         2.1.4        •   Dit is aansteeklik/Voedselhanteerders wat met kos werk kan
                          dit oordra na ander voedselhanteerders en gaste✓
                      •   Dokters boek mense met Hepatitis A af vir 7 dae✓
                      •   Die persoon sal fisies nie geskik wees om in die
                          kombuis/restaurant te werk nie, vanweë moegheid✓
                      •   Voedselhanteerders sal simptome van diarree hê en dit sal
                          onveilig vir hulle wees om voedsel te hanteer/
                          voedselhanteerders kan die kos besmet✓
                      •   Voedselhanteerders sal simptome van koors hê en moenie
                          toegelaat word om voedsel in die kombuis te hanteer nie✓
                      •   Bedieningspersoneel sal siek lyk, hulle sal 'n geel vel en oë/
                          geelsig vertoon✓
                      •   Wanneer die simptome verskyn sal dit gaste ongemaklik laat
                          voel✓                                                                 M23
                      •   Die siekte kan die reputasie of beeld van die hotel benadeel ✓        F77
                          en dit kan lei tot finansiële verliese ✓           (Enige 4)          (4)

2.2      •    Dit is korrek/stelling is waar/Ja ✓
         •    MIV verswak die liggaam se immuunsisteem✓
         •    Maak die liggaam weerloos virTB ✓
         •    'n Verswakte immuunsisteem laat TB toe om dele van die liggaam,
              buiten die longe te infekteer✓
         •    MIV vernietig die bloedselle wat die liggaam nie in staat stel om teen TB
              te veg nie✓
         •    Gedurende stadia 3 en 4 van VIGS, ontwikkel pasiënte opportunistiese              M26
              siektes soos TB✓                                                                  F79/82
         •    TB verhoog die vorming van MIV virusse wat dus die immuunsisteem                  (3)
              verswak✓                                             (Enige 3)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 4

Gasvryheidstudies                          4                          DBE/November 2024
                                    NSS – Nasienriglyne

2.3      •    POS sisteme sal die tyd verminder wat spandeer word om voorraad
              verkoopsgetalle en ander papierwerk te doen /voorraadopname is
              makliker✓
         •    Vinniger om die rekening uit te werk✓
         •    Restaurant bestellingproses is meer vaartbelyn/vinniger omdat bestellings
              outomaties van die kombuis na die restaurant gekanaliseer/gestuur word/
              makliker/vinniger om bestellings te plaas✓
         •    Vinniger en akkurate diens✓
         •    Dit help personeel deur seker te maak dat items nie van die rekening
              weggelaat of nie korrek bereken word nie / minder foute op die rekening✓
         •    Die POS sal help met aanlynbesprekings vir 'n tafel✓
         •    POS kan gebruik word vir voorraad, bestuur✓/opvolg van werknemer tyd
              en bywoning✓/personeelskedule✓
         •    Bestellingslys kan akkuraat opgestel word✓/ hou rekord van inkomende
              en uitgaande voorraad✓                                                          M38
         •    Minder personeel word benodig in die restaurant/ werkslading is                 F105
              vereenvoudig ✓                        (Enige 4 relevante antwoorde)             (4)

2.4      2.4.1       Positiewe eerste indruk/daar word aan verwagtinge voldoen ✓
                     Die kelner:
                     • was vriendelik/ glimlag; dit is wat gaste verwag van 'n hoë
                         klas/gesofistikeerde restaurante✓
                     • erkenning van gaste sodra hulle arriveer/ kelner verwelkom die
                         gaste✓
                     • was bekend met die spyskaart wat die restaurant aanbied✓/gee
                         raad/ beveel plaasvervangers vir die gaste aan/behulpsaam✓
                     • goed opgelei/ hou die skinkbord/diendoek/servet korrek✓
                     • het 'n professionele voorkoms✓/is goed aangetrek en netjies
                         versorg/uniform is skoon en netjies/ skoon geskeer✓
                     • vertoon 'n positiewe liggaamshouding✓/staan regop✓
                     • beleefd/toon respek/ kelner luister na gas ✓
                     • entoesiasties ✓                                                        M32
                     • eerste indrukke is blywend dus kan gaste terugkeer na die              F89
                         restaurant✓                                       (Enige 3)          (3)
         2.4.2       • Die kliënt was tevrede/beïndruk met die kliëntediens/ daar is
                         aan verwagtinge voldoen vir voedsel en drankdiens✓
                     • Hulle het 'n glutenvrye ete vir die gaste voorberei/ gas het
                         ontvang wat bestel is✓
                     • Die restaurant was in staat om vir verskeie dieet behoeftes
                         voorsiening te maak/vegetariese pasta was voorberei✓
                     • Die gaste erken dat die voedsel goed voorberei is/ uitstekend
                         is✓
                     •   Reageer flink/voedsel word vinnig bedien/ kwaliteit diens✓
                     •   Gaste het komplimentêre-/verwelkomingsdrankies ontvang ✓             M32
                     •   Die kelner het teruggekom om te kyk of alles reg is met die          F89
                         gaste✓                                             (Enige 3)         (3)

                                                              TOTAAL AFDELING B : 20

Kopiereg voorbehou                                                       Blaai om asseblief

### Page 5

Gasvryheidstudies                            5                                DBE/November 2024
                                      NSS – Nasienriglyne

AFDELING C:          VOEDING EN SPYSKAARTBEPLANNING;
                     VOEDSELKOMMODITEITE

VRAAG 3

3.1      3.1.1       •   Die happies moet hapgrootte wees/een of twee happies✓
                     •   Sluit warm en koue southappies in ✓
                     •   Sluit twee tot drie soet happies in✓
                     •   Dit moet visueel aantreklik en kleurvol wees/opvallend✓
                     •   Dit moet smaklik en goed geur wees✓
                     •   Dit moet 'n verskeidenheid geure insluit✓
                     •   Bestanddele moet maklik herkenbaar wees✓
                     •   Personeel en kombuishigiëne is noodsaaklik✓
                     •   Gebruik ‘n verskeidenheid vorms ✓
                     •   Gebruik ‘n verskeidenheid teksture ✓
                     •   Gebruik ‘n verskeidenheid gaarmaakmetodes✓
                     •   Gebruik ‘n verskeidenheid bestanddele✓
                     •   Moet goed gegarneer wees✓
                     •   Goeie kwaliteit bestanddele✓
                     •   Items moet maklik wees om te eet/geen bene/nie souserig nie/                    M74
                         moenie vingers vuilmaak nie/klewerig✓                                           F15-
                     •   Berei die korrekte aantal porsies voor/ hors d’oeuvres                          18
                         ooreenkomstig die aantal gaste                    (Enige 4)                     (4)

         3.1.2       Nie geskik/nee✓
                     • Tempura steurgarnale✓- Joodse gaste eet nie skulpvis✓
                     • Skaap Rissoles en Bruschetta met roomkaas✓- Joodse gaste
                          eet nie melk en vleis in dieselfde ete behalwe as ses ure
                          verloop het ✓
                     • Gerookte Salmwieletjies met Kaviaar✓-kaviaar is afkomstig
                          van die steurvis wat nie Kosher is nie✓
                     Dit is geskik/ja✓
                     • Gerookte Salmwieletjies met Kaviaar✓- sekere kaviaar is
                          kosher; Jode sal vis eet✓
                     • Hummus en Groentetjips is geskik want hulle eet groente en
                          die kekerertjies in die hummus✓
                     • Skaap Rissoles/ Bruschetta roomkaas ✓- is slegs geskik as
                          hulle of die Rissoles of die Bruschetta met roomkaas                           M44
                          afsonderlik eet ✓                                                              F3
                         (1 punt vir geskik/nie geskik nie + enige 3 motiverings)                        (4)

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 6

Gasvryheidstudies                           6                            DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         3.1.3       •   Tyd van die jaar/seisoen✓- Koue komkommersop/koue
                         nagereg/ Donkersjokolade bavarois is op die spyskaart tydens
                         winter/ Julie/koue weer✓
                     •   Beskikbaarheid van voedsel/seisoenaal✓- Draakvrug en
                         Waatlemoen is buite seisoen in Julie/ winter/draakvrug is
                         moeilik om te bekom in Suid-Afrika✓
                     •   Koste van bestanddele✓- die geregte op die spyskaart is
                         duur/nie binne begroting: Gerookte salmwieletjies met kaviaar,
                         Tempura Steurgarnale, Tournedos, Draakvrug✓
                     •   Tyd vir voorbereiding✓-die geregte op die spyskaart het baie           M46
                         tyd nodig omdat dit gevorderde vaardighede benodig✓                    F2
                                             (Enige 2 bestuursbeginsels + 1 rede vir elk)       (4)

         3.1.4       •   Dit is voldoende/ja✓
                     •   Tussen 2-5 happies kan bedien word as 'n volledige
                         maaltyd/formele ete volg✓
                         OR
                     •   Verkeerd/nee✓                                                          M67
                     •   Te veel happies op die spyskaart✓                                      F12
                     •   Voor-ete spyskaart vereis slegs 2-3 happies✓                           (2)

         3.1.5       •   Produk- of mediabekendstellings✓
                     •   Fondsinsamelings✓
                     •   Besigheidskakeling✓
                     •   Prysuitdelingsfunksies✓
                     •   Vierings bv. verjaarsdae, Nuwejaar✓
                     •   Sosiale geleenthede bv. babatee/ooeivaarstee, ens.✓
                     •   Na teater skemerkelkie/’high tea’✓                                     M67
                                                       (Enige 2 relevante antwoorde)            (2)

         3.1.6       •   Daar is 200 gaste/groot aantal gaste/ more than 50 guests✓
                     •   Daar is 'n vooraf gekose vasgestelde spyskaart/ table d’hôte
                         menu ✓
                     •   Formele aansitete/tafeldek is ooreenkomstig die spyskaart✓
                     •   Die spyskaart het drie gange plus die voor-ete
                         skemerkelkhappies✓                                                     M53
                     •   Die ete is ter ere van die bruidspaar/spesiale geleentheid✓            F8
                                                                               (Enige 3)        (3)

3.2      3.2.1       •   As sy haar besigheid uitbrei, sal die volume bestanddele wat
                         sy op 'n slag koop toeneem/ kan op grootmaat aankoop wat
                         goedkoper is✓
                     •   Die plek waar sy koop bv. supermark/groothandelaar kan haar
                         geld spaar of haar koste kan toeneem✓
                     •   Die beskikbaarheid van pekanneute bv. seisoen✓
                     •   Inflasie/ pryse van bestanddele mag styg/petrolprys styg✓              M62
                     •   Sy kan bestanddele goedkoper kry as dit op 'n spesiale                 F23
                         aanbieding is✓                                    (Enige 2)            (2)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 7

Gasvryheidstudies                           7                             DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         3.2.2       Bruto wins: is die verskil (-) tussen die verkoopprys en die
                     voedselkoste/ verskil tussen die item se produksiekoste en die
                     prys waarvoor dit verkoop word ✓
                     Netto wins: is die verskil (-) tussen die verkoopprys en die totale         M62
                     koste / inkomste verkry van die produk se verkope minus al die              F23
                     uitgawes✓                                               (Enige 2)           (2)

         3.2.3       =R840,00 ÷ 20 terte✓= R42,00✓
                     =R42,00 x 40 ÷ 100✓ =R16,80✓
                     =R42,00 + R16,80✓ = R58,80✓
                     OF
                     Selling Price = Total Cost + Profit
                     R840,00 x 40✓ ÷ 100 / R 840 + R 336✓
                     =R1176 ✓                                                                    M62
                     =R1176 ÷ 20 tarts✓                                                          F23
                     =R58-80 ✓                                              (Enige 4)            (4)

         3.2.4       Oorhoofse koste✓                                                            M60
                                                                                                 F20
                                                                                                 (1)

3.3      3.3.1       •   Sojamelk✓
                     •   TPP-produkte/ bv. Sojamaalvleis, soja-steak/-schnitzels✓
                     •   Tempeh✓
                     •   Tofu✓                                                                   M101
                     •   Miso✓                                                                   F182
                     •   Sojameel ✓                                          (Enige 2)           (2)

         3.3.2       •   Dit is 'n gesonde bron van plantaardige proteïen ✓
                     •   Laag in vet✓
                     •   Cholesterol vry✓
                     •   Bron van vesel✓
                     •   Ryk in komplekse koolhidrate✓
                     •   Hoog in B-vitamiene/vitamiene✓
                     •   Ryk in minerale bv yster en kalium✓
                     •   Ryk in anti-oksidante✓
                     •   Laag op glisemiese indeks✓                                              M101
                     •   Geen versadigde vette ✓                                                 F180
                     •   Laag in kilojoules✓                               (Enige 3)             (3)

         3.3.3       •   Vis en ander seekos bv. kreef en rotskreef✓                             M101
                     •   Eiers✓                                                                  F178
                     •   Melk✓ en suiwelprodukte bv. jogurt, kaas, roomys✓ (Enige 2)             (2)

3.4      3.4.1       •   Velle gelatien✓                                                         M129
                     •   Poeier- of korrel gelatien✓                                             F161
                     •   Gekleurde en gegeurde/ versoete jelliepoeier ✓        (Enige 2)         (2)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 8

Gasvryheidstudies                           8                              DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         3.4.2       •   Laat die jellie verdik tot die konsistensie van dik eierwit voordat
                         die vrugte bygevoeg word om egalige verspreiding te
                         verseker ✓
                     •   Verseker dat al die vrugte uniform in grootte is/ vrugte nie te
                         groot nie✓
                     •   Moenie te swaar vrugte kies nie✓                                          M131
                     •   Die vrugte moet vry wee van vloeistof/verminder die                       F162
                         hoeveelheid van ander vloeistof✓                                          (2)
                     •   'n Klein hoeveelheid vrugte moet gebruik word✓           (Enige 2)

         3.4.3       Agar-agar: word verkry van plante/ seewier en is dus geskik vir
                     gebruik in die vrugtejellie vir 'n veganis dieet/om voorsiening te
                     maak vir veganiste/vegetariërs en sekere gelowe/Moslems en
                     Jode✓
                     Dit smelt nie en kan langer op die buffettafel staan voordat dit
                     platval✓                                                                  M128
                     Kan stol sonder om in die yskas te wees/stol vinniger✓                    F160
                     Geen hidrering nodig✓                                   (Enige 1)         (1)
                                                                                               [40]

VRAAG 4
4.1      4.1.1       B/Filodeeg✓                                                                   M115
                                                                                                   F207
                                                                                                   (1)

         4.1.2       Die deeg moet:
                     • Gehou word onder kleefplastiek✓
                     • Bedek word met 'n klam doek✓
                     • Alle tye bedek wees✓                                                        M115
                     • Onmiddellik geverf word met gesmelte botter/olie✓ (Enige 2)                 (2)

         4.1.3       •   Papierdun/nie-gelamineerd/lig in gewig✓
                     •   Ligbruin/strooikleur/goudbruin✓
                     •   Bros/breek maklik✓
                     •   Ligte tekstuur✓
                     •   Aparte lae vorm tydens bak verkry deur elke laag met botter te            M115
                         borsel✓                                                                   F207
                     •   Delikaat✓                                          (Enige 4)              (4)

4.2      4.2.1       •   Borsstuk✓
                     •   Dikrib✓
                     •   Nek✓
                     •   Skenkel✓                                                                  M92
                     •   Platrib✓                                                                  F192
                     •   Primarib✓                                               (Enige 2)         (2)

Kopiereg voorbehou                                                            Blaai om asseblief

### Page 9

Gasvryheidstudies                              9                               DBE/November 2024
                                        NSS – Nasienriglyne

         4.2.2       •      Smoor✓                                                                     M91
                     •      Potbraai✓                                                                  F192
                     •      Baksakkies/foelie✓                                      (Enige 1)          (1)

         4.2.3       •      Gekose vleissnitte het baie kollageen/bindweefsel/vleis is
                            taai✓
                     •      Gedurende potbraai/smoor/baksakkies/foelie word vleis
                            gaargemaak met bygevoegde vloeistof by 140 °C – 160 °C vir
                            'n lang tydperk✓
                     •      Die kollageen bind met die water✓
                     •      Wit bindweefsel/ kollageen word afgebreek na gelatien wat dit
                            sagter maak                                                                M88
                     •      Die kollageen wat spiervesels omring word afgebreek,                       F196
                            spiervesels skei in stringetjies✓              (Enige 2)                   (2)
         4.2.4       •      Springbok is ook rooivleis/soortgelyk aan beesvleis✓
                     •      Springbok is geskik vir kombinasie gaarmaakmetodes wat
                            springbokvleis sal versag✓
                     •      Die springbok vleis is vol geur✓
                     •      Springbokvleis kan gemarineer word wat dus die wilde smaak
                            sal verwyder✓
                     •      Wildsvleis is maerder en dus meer gesond as                                M79
                            beesvleis/minder kilojoules/minder vet/minder cholesterol✓                 F189
                                                                              (Enige2)                 (2)

         4.2.5                      Met been                             Ontbeen
                         Het meer geur as gevolg van          Meer vleis as gevolg van geen
                         die bene✓                            bene✓
                         Goedkoper as gevolg van              Egalige vorm/ vleis kan netjies
                         minder arbeid om vleis te            gevorm word✓
                         ontbeen✓
                         Bene in die vleis gee volheid        Vleis kan makliker voorgesny
                         aan sous weens kollageen✓            word✓
                                              (Enige 1)       Vleis sal meer egalig en
                                                              vinniger gaar word✓
                                                              Vleis kan gevul word-meer
                                                              posrsies✓
                                                              Meer interessant/                        M87
                                                              verskeidenheid geregte kan               F191
                                                              voorberei word✓      (Enige 1)           (2)

4.3      4.3.1       •      Koud✓                                                                      M138
                     •      Gebakte vla✓                                         (Enige 1)             F147
                                                                                                       (1)
         4.3.2       •      Eiervla gebak op 'n laag✓ van karamelsuiker✓ en uitgekeer vir
                            opdiening✓
                     •      'n Laag karamelsuiker✓ word berei en 'n mengsel van eiers,                 M138
                            melk, suiker en geurmiddels ✓ word bo-oor gegooi en gebak✓                 F147
                                                                                (Enige 2)              (2)

Kopiereg voorbehou                                                                Blaai om asseblief

### Page 10

Gasvryheidstudies                           10                           DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         4.3.3       •   Vir eiers om te koaguleer/ vla om te stol✓
                     •   Om oorkoagulering te voorkom/voorkom oorgaarmaak van
                         proteïen in die vla/voorkom klein gaatjies in die oppervlak van         M137
                         die vla/voorkom dat dit skif/sinerese✓                                  F148
                     •   Om egalige gaarmaak van die vla te verseker✓         (Enige 2)          (2)

4.4      4.4.1       (a) Switserse meringue:
                         • Suiker word aan die begin by ongeklitste eierwitte
                             gevoeg, verhit en dan geklits✓                                      M140
                         •   Eierwitte word saam met suiker bo-oor 'n bain-marie                 F150
                             geklits✓                             (Enige 1)                      (1)

                     (b) Franse meringue:
                         • Suiker word geleidelik bygevoeg tydens die klitsproses✓               M140
                         •   Eierwitte word geklits tot sagte punte, suiker word                 F150
                             geleidelik bygevoeg by eierwitte✓        (Enige 1)                  (1)

         4.4.2       •   Laat eierwitte tot kamertemperatuur kom voor dit geklits word✓
                     •   Gebruik 'n skoon, droë mengbak en klitsers✓
                     •   Gebruik      glas,   porselein,    vlekvryestaal    en     koper
                         mengbakke/moenie plastiek mengbakke gebruik nie✓
                     •   Verseker dat daar geen water in die mengbak is nie ✓
                     •   Verseker dat geen vet of eiergeel in die mengbak is nie✓
                     •   Voeg kremetart of suurlemoensap by om die eierwit te
                         stabiliseer / vee mengbak uit met suurlemoen✓
                     •   Gebruik ‘n fyn draad ballonklitser✓                                     M141
                     •   2-dag- oue eiers is die beste om te gebruik vir die styfklop van        F150
                         eierwitte✓                                          (Enige 2)           (2)

4.5      4.5.1       •   Profiteroles✓: klein chouxpoffers met 'n soet vulsel of roomys
                         en bedien met 'n sjokoladesous✓
                     •   Roompoffertjies✓: klein chouxpoffertjies met crème pâtissier
                         of crème Chantilly✓
                     •   Croquembouche✓: is 'n dekoratiewe piramiede gemaak van
                         klein gevulde roompoffertjies aanmekaargesit met karamel en
                         afgerond met spinsuiker/ tradisionele Franse troukoek
                         gemaak met roompoffertjies✓
                     •   Gateau Saint-Honore✓: chouxpoffertjies gevul met room en
                         in 'n ringvorm op 'n skilferkorsbasis gepak✓
                     •   Religieuse✓: Klein choux poffertjies gevul met ‘n koffie- of
                         sjokolade bakkersvla, gestapel bo-op ‘n effens groter
                         chouxpoffertjie; die twee pofferetjies word verbind met ‘n              M125
                         botterversiersel wat in die vorm van ‘n kragie gespuit word✓            F187
                                                          (Enige 2 x 2)                          (4)

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 11

Gasvryheidstudies                           11                            DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         4.5.2       •   Water:✓
                         Verskaf vog en hidreer die meelblom.✓
                         Gedurende bak: Water verander in stoom, wat druk
                         veroorsaak binne die pasta en veroorsaak dat die pasta rys/
                         sit uit en veroorsaak 'n holte ✓
                     •   Botter/ margarien/smeer:✓
                         Dit smelt en voorkom klonte as die meel bygevoeg word.✓
                         Gedurende bak: Die water inhoud in die botter verander in
                         stoom wat bydra tot die rys✓Maak die pasta elasties✓ Die                M122
                         vetinhoud dra by tot 'n bros buitekant tydens die bakproses✓            F184
                                  (2 bestanddele (2) + 1 funksie van elke bestanddeel (2)        (4)

         4.5.3       •   Hoë begin temperatuur van 200°C veroorsaak vinnige
                         stoomvorming / water verander in stoom wat 'n hol
                         binnekant/holte veroorsaak/ sal bydra tot die rysproses✓
                     •   Verlaging van die temperatuur tot 180°C laat die poffertjie             M124
                         uitdroog en bros word/ verlaag na mediumhitte om die produk             F185
                         heeltemal gaar te laat word✓                                            (2)

4.6      4.6.1       •   Suurstof/lug uitgesluit✓voorkom die groei van bakterieë✓
                     •   Dit voorkom die afbreek van organiese stowwe/voorkom
                         oksidasie✓
                     •   Hitte/kook/sterlisasie✓gebruik tydens inmaak vernietig mikro-
                         organismes en ensieme✓                                                  M150
                     •   Die bygevoegde suiker en suur in die lemoene voorkom die                F168
                         groei van mikro-organismes ✓                         (Enige 3)          (3)

         4.6.2       Pektien✓                                                                    M153
                                                                                                 F172
                                                                                                 (1)

         4.6.3       •   Skep 'n klein bietjie uit en laat dit afkoel✓ die mengsel moet 'n
                         konfytagtige massa vorm✓
                     •   Dit moet van die lepel afval in vlokke✓ en nie soos 'n dun
                         stroop loop nie✓
                     •   Gebruik 'n suikertermometer om te toets vir die
                         konfytstadium✓                                                          M153
                     •   Skep op 'n yskoue bordjie en kyk of dit vorm behou ✓                    F173
                                                                                (Enige 1)        (1)
                                                                                                 [40]

                                                                TOTAAL AFDELING C:               80

Kopiereg voorbehou                                                          Blaai om asseblief

### Page 12

Gasvryheidstudies                           12                           DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

AFDELING D: SEKTORE EN LOOPBANE;
            VOEDSEL- EN DRANKBEDIENING
VRAAG 5
5.1      5.1.1       •   Voorkantoor/ontvangskantoor✓
                     •   Huishouding/ Wassery ✓
                     •   Sekuriteit✓                                                            M2
                     •   Instandhouding ✓                                                       F110
                     •   Finansies/boekhouding✓                            (Enige 3)            (3)
         5.1.2       •   Die funksielokaal word georganiseer volgens die gas se
                         vereistes✓
                     •   Die funksielokaal is gratis as daar 'n groepbespreking gemaak
                         word wat dus geld spaar✓
                     •   Die huur van die lokaal sluit ondersteunende dienste in✓ soos
                         dataprojektors, Internet toegang, telefoonlyne en ander
                         tegniese vereistes✓
                     •   Die aantal gaste wat die funksie bywoon is plek
                         gewaarborg/funksielokaal kan baie mense akkommodeer✓
                     •   Die spyskaartitems is beperk en kan vermorsing/koste
                         verminder✓
                     •   Spasie/funksielokaal hoef nie met ander gaste gedeel te word
                         nie/dis privaat✓                                                       M2
                     •   Indien die restaurant gebruik word kan ander gaste dit nie             F109
                         bywoon nie wat die inkomste verlaag ✓                 (Enige 3)        (3)
         5.1.3       •   Alternatiewe krag/ononderbroke kragtoevoer/UPS:✓ voorsien
                         betroubare instaan kragbronne soos sonpanele en
                         omskakelaars✓
                     •   Kragopwekker:✓ installeer en onderhou kragopwekkers om in
                         te staan vir essensiële dienste soos hysbakke, noodligte, en
                         sekuriteitsisteme✓ verseker dat kragopwekkers gereeld
                         getoets en onderhou word✓
                     •   Gebruik gastoerusting vir voedsel- en drankvoorbereiding✓
                     •   Gastekamers: voorsien gastekamers van battery aangedrewe
                         lanterns of flitse✓ spesiale gloeilampe wat vir 4 ure sonder
                         elektrisiteit kan werk✓ verskaf battery gedrewe waaiers of
                         draagbare verkoelers tydens beurtkrag✓ verskaf ekstra
                         komberse vir koue nagte✓
                     •   Gemeenskaplike areas: verlig gange, trappe, en nooduitgange
                         met battery aangedrewe ligte✓
                     •   Verskaf kerse in die kamers en banketlokaal✓
                     •   Kampvure buitekant✓
                     •   Kommunikasie met gaste: hou gaste ingelig oor die
                         beurtkragskedule sodat beplanning dienooreenkomstig kan
                         geskied✓ vertoon beurtkragskedules in gemeenskaplike areas
                         en kamers en verskaf alternatiewe reëlings✓                            M2
                     •   Kies ‘n spyskaart wat nie elektrisiteit vereis nie bv. ‘n braai,       F110
                         slaai✓                                            (Enige 3)            (3)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 13

Gasvryheidstudies                          13                         DBE/November 2024
                                    NSS – Nasienriglyne

         5.1.4       Goed/ sleg✓                                                  (1)
                     Die opskiet advertensie het:
                     • Die naam van die besigheid/ Hotel MTT✓
                     • Kontakbesonderhede, foonnommer en adres✓
                     • 'n Kort bemarkingsboodskap/ tot 20% afslag op
                         akkommodasie/alles insluitende pakket vir funksies✓
                     • Trek aandag/prentjie van hotel✓
                     • Netjies/aantreklik ✓
                     • Bewoording is maklik om te lees/groot letters ✓
                     • Verskillende tipes en groottes skrif✓
                     • Eenvoudige taal/verstaanbaar, sonder foute/ spelfoute✓
                     • ‘n Opskiet/’pop-up’: bereik dadelik groot gehore✓
                     • ‘n ‘hyper-link’✓
                                                       OF
                     • Geen helder kleure/ advertensie is swart en wit/trek nie
                         aandag nie ✓
                     • Daar is nie 'n prys op die advertensie ✓
                     • Die foto's en prentjies trek nie aandag nie ✓
                     • Daar is nie 'n slagspreuk nie✓
                     • Oorvol en te veel inligting✓
                     • Produk was nie behoorlik beskryf nie/inligting wat
                         ontbreek/grootte van groep✓                                         M19
                     • Sekere van die letters is nie duidelik genoeg nie✓                    F138
                                                                            (Enige 5)        (6)

         5.1.5       Sekuriteit:
                     • Verseker die veiligheid van gaste en werkgewers✓
                     • Verseker die veiligheid van gaste se besittings/motors
                     • Verskaf 'n veilige omgewing vir alle gaste en
                        werknewers/voorkom misdaad ✓
                     • Hou ongewensde mense af van die perseel/bestuur ingange
                        en uitgange/beheer toegang van mense of voertuie✓
                     • Sorg vir verlore items en gevonde items//verdagte
                        items/suspisieuse gedrag✓
                     • Verseker dat gaste nie gesteur word nie✓
                     • Verantwoordelik vir die beskerming van die instansie se
                        bates✓
                     • Implementeer veiligheidsprogramme in die instansie✓
                     • Verantwoordelik om die terrein en geboue te patrolleer om die
                        aktiwiteite van gaste en werknemers te monitor✓
                     • Hanteer veiligheid en sekuriteittoerusting/CCTV kameras✓              M4
                     • Gaste voel veilig en sal dit oorweeg om terug te keer na die          F118
                        hotel en dus verhoog die inkomste.✓                (Enige 2)         (2)

Kopiereg voorbehou                                                      Blaai om asseblief

### Page 14

Gasvryheidstudies                           14                           DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         5.1.6       •   Ekonomiese groei word gestimuleer✓
                     •   Plaaslike inkomste sal toeneem✓
                     •   Werkverskaffing sal verbeter en werkloosheid sal afneem✓
                     •   Groter finansiële groei in die land/ BBP toename✓
                     •   Lewenstandaarde sal toeneem soos mense werk kry✓
                     •   Veelvoudige ('Multiplier') effek word in beweging gestel✓
                     •   Natuurlike bronne sal bewaar, onderhou en verantwoordelik
                         gebruik word✓
                     •   Toename in buitelandse valuta weens instroming van
                         toeriste✓                                                              M1
                     •   Belasting wat betaal word deur die hotelbedryf✓                        F108
                     •   Verbeter infrastruktuur✓                               (Enige 4)       (4)

5.2      5.2.1       •   Kompetisie/ soortgelyke besigheid ✓
                     •   Verskaffing van produkte oorskry die behoefte✓
                     •   Beurtkrag/gereelde kragonderbreking✓
                     •   Water onderbrekings✓
                     •   Omgewingsfaktore/weertoestande✓
                     •   Om nie al die uitgawes van die besigheid na te kom nie/
                         leningpryse wat opgaan ✓
                     •   Inflasie van produkte/kommoditeite✓
                     •   Toename in brandstofprys ✓
                     •   Toename in die prys van elektrisiteit✓
                     •   Politiese onstabiliteit/opstande/stakings/werkers eis meer
                         geld/dienslewering protesaksie✓
                     •   Misdaad/diefstal✓
                     •   Buite seisoen, minder kliënte✓
                     •   Uitbreek van siektes bv e-coli✓
                     •   Swak publisiteit in die nuus oor voedselsiekstes verkry van            M10
                         voedselstalletjies ✓            (Enige 3 relevante antwoorde)          (3)

       5.2.2         (a) •   Koste vir voorrade/vervaardiging/om die besigheid te
                             bestuur✓
                         •   Databasis vir verskaffers/handelaars✓
                         •   Wie sal die rou materiale en toerusting verskaf, waar is
                             hulle geleë en wat is die kredietterme✓
                         •   Aflewering: sal hulle aflewer of moet jy jou bestelling            M12
                             oplaai✓                                                            F131
                         •   Produkte benodig en hoeveelhede✓              (Enige 1)            (1)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 15

Gasvryheidstudies                                15                              DBE/November 2024
                                          NSS – Nasienriglyne

                (b)                                Besigheidseienaar/
                                                         Trennery
                                                        Finansies,
                                                   boekhouding/ sien
                                                   om na funksionaliteit
                                                   van besigheid/ trek
                                                    wernemerkontrakte
                                                   op/verantwoordelik
                                                       vir menslike
                                                   hulpbronne/ betaal
                                                        salarisse
                                                         (Enige 1)

                          Verkoopspersoon                   Sjef                Onderhoud/Pa
                              Verkoop van           Beheer voorraad/      Verseker dat toerusting
                          produkte/werk met        bestel voorraad/           werk/ sorteer
                            kasregister/kry         voorbereiding en        loodgieter probleme
                           betalings/bemark      gaarmaak van burgers        uit/ verseker dat
                               produkte          en tjips/ verpakking   gastoevoer/elektrisiteit
                                                                           gekonnekteer en veilig
                              (Enige 1)                 (Enige 1)           is/ verseker gereelde
                                                                            diens van toerusting/
                                                                              verseker dat kiosk
                                                                             veilig en sekuur is

                                                                                  (Enige 1)

                                                                                                         M4
                      ✓                                                                                  F118
                                 (1 punt vir elke posbeskrywing (4) +1 punt vir organogram)              (5)
                                                                                                         [30]

Kopiereg voorbehou                                                                  Blaai om asseblief

### Page 16

Gasvryheidstudies                          16                           DBE/November 2024
                                    NSS – Nasienriglyne

VRAAG 6

6.1      6.1.1       Aanbied van die bottel wyn ✓                                               M166
                                                                                                F60
                                                                                                (1)
         6.1.2       Korrek✓
                     • Hou die bottel sodat die etiket na die gas toe wys✓
                     • Hou die diendoek onder die bottel ✓                                      M166
                     • Hou die bottel stewig met die linkerhand✓                                F60
                     •   Hou die bottel teen ‘n helling✓                 (Enige 2)              (2)
         6.1.3       C/Rooiwynglas✓                                                             M162
                                                                                                F58
                                                                                                (1)

6.2      6.2.1       •   Die drankwinkel het 'n buite-verbruik- (af van die perseel)
                         lisensie✓ wat hom slegs toelaat om drank te verkoop wat
                         elders gedrink sal word✓
                     •   Die drankwinkel het die drankwet oortree deur te besluit om
                         drank te verkoop wat op die perseel gedrink kan word /Die
                         drankwinkel bestuurder het besluit om wynproe- aande te hou
                         wat nie deel is van 'n buite-verbruik lisensie nie✓
                     •   Die drankwinkel voldoen nie aan die binne-verbruik reëls nie,
                         want daar is nie toiletfasiliteite nie✓
                     •   Die drankwinkel gebruik Graad 10 leerders wat nie die regte            M168
                         ouderdom is/minderjarig om alkohol te kan verkoop nie✓                 F55
                     •   Hulle bedien nie kos saam met die wyn nie✓          (Enige 2)          (2)

         6.2.2       •   Die drankwinkel moet aansoek doen vir 'n binne-verbruik (op
                         die perseel) lisensie wat hulle in staat sal stel om alkohol op
                         die perseel te drink en wynproe-aande te hou ✓
                     •   Doen aansoek vir 'n spesiale klousule in die lisensie vir
                         wynproe ✓
                     •   Voldoende sitplekke en tafels vir gaste moet verskaf word✓
                     •   Verskaf drankspyskaarte
                     •   Die drankwinkel moet voldoende toiletgeriewe hê vir mans en
                         dames om toegang te kry ✓
                     •   Hy kan slegs kelners aanstel wat 18 jaar en ouer is✓
                     •   Die drankwinkel moet verseker dat daar ook voedsel op die
                         perseel verkoop word/beskikbaar is ✓
                     •   Moenie alkohol verkoop aan mense onder 18-jarige ouderdom
                         nie✓                                                                   M168
                     •   Moenie alkohol verkoop aan mense wat reeds dronk is nie✓               F55
                                                                            (Enige 4)           (4)

6.3      6.3.1       Bordbediening✓                                                             M189
                                                                                                F36
                                                                                                (1)

Kopiereg voorbehou                                                         Blaai om asseblief

### Page 17

Gasvryheidstudies                           17                            DBE/November 2024
                                     NSS – Nasienriglyne

         6.3.2       •   Beter porsiekontrole✓
                     •   Minder vermorsing✓
                     •   Meer kreatiwiteit van die sjef wat die voedsel opdien✓
                     •   Gespesialiseerde opleiding vir die kelners wat die voedsel
                         bedien is nie nodig nie/makliker soort bediening vir kelners✓            M189
                     •   Vinniger bediening/bedien ‘n klomp gaste gelyktydig✓                     F36
                                                                            (Enige 3)             (3)

6.4      6.4.1       •   Al die gaste by die tafel moet klaar geëet het sodat al die
                         borde by die tafel op een slag verwyder kan word✓
                     •   Eetgerei sal langs mekaar geplaas word wanneer gaste klaar
                         is✓
                     •   Wees bedag op tekens van die gaste wat aandui dat hulle
                         klaar geëet is✓
                     •   Indien die kelner onseker is, kan hulle die gas vra of hulle klaar       M193
                         is voordat die borde verwyder word✓                                      (2)

         6.4.2       Die kelner moet:
                     • Begin by die persoon aan die regterkant van die gasheer✓
                     • Staan by die regterkantste hoek van die rug van die gas se
                         stoel✓
                     • Leun vorentoe en tel die gebruikte bord en eetgerei in jou
                         regterhand op✓
                     • Verplaas die bord na die linkerhand, hou dit tussen jou duim
                         en indeksvinger, plaas jou duim op die vurk✓
                     • Gebruik die mes om oorskietkos voor op bord te skuif. ✓
                     • Skraap altyd agter die gaste✓
                     • Posisioneer die bord op die platform bokant die eerste bord,
                         ondersteun dit met jou vinger, jou pinkie en die basis van jou
                            duim en jou lae voorarm✓
                     • Gaan voort om borde en eetgerei rondom die tafel in 'n
                         antikloksgewyse rigting te kollekteer. ✓
                     • Stapel die borde op die tweede bord. ✓                                     M170
                     • Volg dieselfde prosedure as vir die tweede bord om die tafel te            F37
                         voltooi✓                                       (Enige 5)                 (5)

Kopiereg voorbehou                                                           Blaai om asseblief

### Page 18

Gasvryheidstudies                          18                               DBE/November 2024
                                    NSS – Nasienriglyne

6.5      6.5.1       Geskik/nie geskik nie✓
                     • Die sopiemaat: meet korrek hoeveelhede van bestanddele✓
                     • 'Strainer': word gebruik om enige stukkies uit te haal bv.
                        lemoenpulp, lemoen- grenadellapitte✓
                     • Die mengfles: word gebruik om bestanddele saam te meng✓
                     • Die roerlepel: die steel van die lepel kan gebruik word om die
                        lemoenrepie te vorm✓
                     • Die roerlepel: is nie nodig vir die Grenadella en Lemoen
                        drankie nie, want dit word in die mengfles gemeng✓
                     • Versapper: sal nie gebruik word nie, want die grenadellapitte
                        sal fyngemaak word in die drankie en die drankie word reeds             M161
                        in die mengfles gemeng✓                                                 F65
                               (1 punt vir geskik/nie geskik nie + enige 4 motiverings)         (5)

         6.5.2       •   Vars vrugte/vrugteskywe/droë vrugteskywe/gekristalliseerde
                         vrugte op die rand van die glas✓
                     •   Vars vrugte/vrugteskywe/gekristalliseerde vrugte opgeryg op
                         'n stokkie✓
                     •   Verskeidenheid vrugte/eetbare blomme/lemoenskil binne/op
                         die bodem van die drankie✓
                     •   Gegeurde vriesversiering/jelliepoeier/suiker op die rand van
                         die glas✓                                                              F65
                     •   Ysblokkies met vrugte/vrugtestukkies/mint✓          (Enige 2)          (2)

6.6      •    Dit hou geld vas ✓mag lei tot verlies van wins✓
         •    Lei tot vermorsing/drank mag verval voordat dit verkoop word ✓
         •    Dit open die moontlikheid van diefstal✓
         •    Kan lei tot alkoholmisbruik onder personeellede✓
         •    Stoorspasie mag onvoldoende wees✓
         •    Groot hoeveelheid voorraad sal voorraadopname kompliseer/tydrowend                M161
              wees✓                                                        (Enige 2)            (2)
                                                                                                [30]

                                                                 TOTAAL AFDELING D:             60
                                                                     GROOTTOTAAL:               200

Kopiereg voorbehou

## Related documents

- [Hospitality Studies Nov 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2024-afr/7a21e6ec-19c9-4f3b-bc1d-ef0ef2999d2a) — Hospitality Studies · QP · 2024 · Afr
- [Hospitality Studies Nov 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-nov-2024-eng/3419e83b-be9c-4195-8115-efa7a93b1fcb) — Hospitality Studies · QP · 2024 · Eng
- [Hospitality Studies May-June 2024 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2024-nsc-june-exam-question-paper-afrikaans/2e4af392-e74c-47c0-b55b-eed2493c2da9) — Hospitality Studies · QP · 2024 · Afr
- [Hospitality Studies May-June 2024 Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2024-nsc-june-exam-question-paper-english/806498cf-9645-4a93-ada9-382ac410d556) — Hospitality Studies · QP · 2024 · Eng
- [HOSPITALITY STUDIES GR12 MEMO SEPT 2021 English](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-gr12-memo-sept-2021-english/4a0f08f7-fb3c-4f3e-bf39-aac26476d2f0) — Hospitality Studies · Memo · 2021 · Eng
- [HOSPITALITY STUDIES MEMO GR12 SEPT 2020 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-memo-gr12-sept-2020-afrikaans/3d451905-745c-48da-8a88-a84b1311fb4e) — Hospitality Studies · Memo · 2020 · Afr

## More from Grade 12 Hospitality Studies

- [Gr 12 Hos Stu ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-hos-stu-atp-2023-24/4e9030f8-f7e2-4194-b34d-54503b168619) — ATP
- [Hospitality Studies May-June 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-may-june-2025-eng/99e20a4e-9fa1-4a1a-9994-1ad55925edbd) — QP · 2025 · Eng
- [Hospitality Studies Nov 2025 Eng](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper/55490c75-abb8-4b8d-8bd0-9317ccd8b064) — QP · 2025 · Eng
- [Hospitality Studies Nov 2025 Afr](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-hospitality-studies-2025-nsc-november-exam-question-paper/bd012d04-38d3-472c-aabe-d1bf858380e9) — QP · 2025 · Afr
- [HOSPITALITY STUDIES QP GR12 SEPT 2023 Afrikaans](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-qp-gr12-sept-2023-afrikaans/40a873b7-ff40-4d55-a7d5-a20614d3b7e7) — QP · 2023 · Afr
- [HOSPITALITY STUDIES QP GR12 SEPT 2023 English](https://www.hlayiso.com/library/hospitality-studies-qp-gr12-sept-2023-english/cf2432c3-f006-477b-9a08-87efec8d6320) — QP · 2023 · Eng

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
