# isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 QP

> Grade 12 isiNdebele FAL Paper 2 question paper from the NSC Supplementary Exam 2017, 14 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p2-feb-march-2017/747214c0-4c04-46cb-9124-e09bf7565780
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiNdebele FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isindebele
- Document type: Question paper
- Year: 2017
- Exam period: NSC Supplementary Exam
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 14

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiNdebele FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isindebele-fal) › [isiNdebele FAL Grade 12 P2 NSC Supplementary 2017 QP](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p2-feb-march-2017/747214c0-4c04-46cb-9124-e09bf7565780)

## About this document

Isindebele Fal · Grade 12 · NSC Supplementary Exam · 2017 · isindebele. Question paper, 14 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Matching paper and memo

- [IsiNdebele FAL P2 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p2-feb-march-2017-memo/d170e461-41b5-438d-8bb9-4615d14305d4) — Memo · 2017 · isiNdebele

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                          GRAAD 12

                                          NATIONAL
                                     SENIOR CERTIFICATE

                                         IGREYIDI 12

             ISINDEBELE ILIMI LOKUTHOMA LOKWENGEZA (FAL)

                                     IPHEPHA LESIBILI (P2)

                                    FEBHERBARI/MATJHI 2017

IMITLOMELO: 70

ISIKHATHI: Ama-iri ama-2

                                    Iphepheli linamakhasi ali-14.

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                   Phendla

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2       2                  DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                     NSC

YELELA

1.        Umfundi kufanele afunde ikhaseli ngokukhulu ukuyelela ngaphambi kobana
          aphendule imibuzo.

2.        Ungalingi ufunde iphepha lemibuzo loke. Qala ikhasi lokumunyethweko
          elisekhasini elilandelako bese utshwaya iinomboro zemibuzo ebuzweko
          ngeencwadi ozifundileko kilomnyaka. Ngemuva kwalapho, funda yoke
          imibuzo bese ukhetha leyo ofisa ukuyiphendula.

3.        Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU:

          ISIGABA A:        Inovela                  (35)
          ISIGABA B:        Iindaba ezifitjhani      (35)
          ISIGABA C:        Iinkondlo                (35)

4.        Landela imiyalo onikelwe            yona     ekuthomeni   kwaleso   naleso   sigaba
          ngokuyelela okukhulu.

5.        Khetha IINGABA EZIMBILI uphendule ngazo.

          Phendula yoke imibuzo kuSIGABA A nakuSIGABA C.

                                                  NOFANA

          Phendula yoke imibuzo kuSIGABA B nakuSIGABA C.

                                                  NOFANA

          Phendula yoke imibuzo kuSIGABA A nakuSIGABA B.

6.        Sebenzisa irhelo lokuhlola ukuqinisekisa bona yoke imibuzo uyiphendulile.

7.        Tlola iinomboro zeempendulo njengombana zinjalo ephepheni lemibuzo.

8.        Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.

9.        Isikhathi esiphakanyisweko sokuphendula isigaba ngasinye:

          ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-40
          ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-40
          ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-40

10.       Tlola ngesandla esihle nesibonakalako.

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                          Phendla

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    3       DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

IKHASI LETHEYIBULA LOKUMUNYETHWEKO:

Abafundi bayeleliswa bona baphendule yoke imibuzo.

ISIGABA A: INOVELA

Phendula YOKE imibuzo.
   INOMBORO YOMBUZO                           IMITLOMELO      INOMBORO YEKHASI
1.1 UBonakele                                      17                5

1.2 UBonakele                                       18                     7

ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI - UZANGENZANI

Phendula YOKE imibuzo.
2. 'Uzangenzani'                                    18                     9

3. 'Imali Yabantabami'                              17                    10

ISIGABA C: IINKONDLO

Phendula YOKE imibuzo.
4. 'Erholweni                                       17                    12
   LakoNomtjherhelo'

5. 'Uyangen' umlobokazi'                            18                    13

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                              Phendla

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    4            DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

IRHELO LOKUQINISEKISA

Tlola itshwayo (√) erhelweni lokuqinisekisa elilandelako ukuhlola bona uphendule
YOKE imibuzo elindelekileko.

      ISIGABA                  IINOMBORO           INANI LEMIBUZO     ITSHWAYO
                                 ZEMIBUZO         EZOKUPHENDULWA         ()
ISIGABA A:

UMBUZO 1                         1.1–1.9                2
                               1.2.1–1.2.10
ISIGABA B:

UMBUZO 2                            2.1–2.10            2
UMBUZO 3                            3.1–3.9
ISIGABA C:

UMBUZO 4                            4.1–4.9             2
UMBUZO 5                            5.1–5.9

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                  Phendla

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2     5               DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                   NSC

ISIGABA A: INOVELA

Phendula YOKE imibuzo.

UMBUZO 1: UBONAKELE – M Sikosana

1.1       Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
          ITHEKSTHI A

          'Ungitjelani msanyana. Ungubani khona wena? Uyihlo angaba nesibindi
          esingaka sokukuthuma umncancani kangaka ngeBenoni?' kwatjho umtjhayeli
          kuBonakele ngokukhulu ukurareka.
          'Ungatshwenyeki ngalokho baba ngombana ungithume ngokungithemba
          ngombana ngiyakwazi lapha kusebenza khona umma. Njeke ngineqiniso 5
          lokobana angeze ngalahleka', kwaphendula uBonakele ngokukhulu
          ukuzithemba, watjho wangena ngekoloyini. Yasuka ikoloyi ngaphandle
          kobana umtjhayeli adle isikhathi.

          'Ngikubuze bonyana ungubani wena msanyana begodu awukangitjeli bona
          uyihlo ngubani namtjhana ufuna ukungitjela bona isibongo sakayihlo awusazi 10
          ngombana nakhu usanuka ibisi likanyoko nje?' Umtjhayeli ubuza yoke
          imibuzo le, ikoloyi nayo iyavuma. Igoma amagaloni. Igijima ungasuthi yinyoni
          iphapha phezulu emoyeni. UBonakele ahleke kancani nakezwa umtjhayeli
          ambiza ngomntwana omncani nje.
          'Mina nginguBonakele, ubaba nguMahlangu,                                     15
           Lirhotjh'elimnyama kanti amanye ayakhanya,
           Yingwe yoNomazumani eyazuma kwaze kwasa,
           e … e … libherha elazi umuzi lingakawuyi,
           NguMahlangu!'

          Athi bona aqede ukutjho njalo uBonakele, kwale bona umtjhayeli alibambe 20
          ihleko lakhe. Ahleke kuvele nelomhlathi, ahlekiswa kukuzwa umsanyana
          omncancani kangaka abongelela uyise ngendlela le. Naye wazibonela bona
          uBonakele akasimncancani kangangoba yena acabanga. Wathi nakasuka
          lapho waqalisisa uBonakele kuhle ngemehlweni. Wabamba isandla sakhe
          wathi: 'Khula Mahlangu. Uzaba yindoda emadodeni.'                        25
          Yabavumela ikoloyi abakhamba ngayo, yehla yakhuphuka, soloko itjho njalo
          ithi: 'Vuuu … maaa …'
                                                                                  [Ikhasi-8]

          1.1.1     UBonakele banomtjhayeli akhuluma naye lo osetheksthini engehla
                    bayaphi begodu babuyaphi?                                                    (2)

          1.1.2     Ubelethwa   kwabani           umntwana   kaNaSilombo    eza      naye
                    kwaMahlangu?                                                                 (1)

          1.1.3     Ngokurhunyezweko akhe utlole umraro uNaMndebele ayeqalene
                    nawo nakasahlala eSiyabuswa.                                                 (2)

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                      Phendla

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    6             DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

          1.1.4        Hlathulula umukghwa oveza uNaSilombo amlingisi onomraro
                       wokuphilisana kuhle namadoda ebekamthethe. Ipendulwakho
                       ayibe maphuzu AMABILI.                                                 (2)

          1.1.5        Tshwaya ngesizinda sesikhathi senovela    le   bese    usekela
                       ipendulwakho ngamaphuzu AMABILI.                                       (2)

          1.1.6        Phendula ngoLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bese usekela
                       isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
                       Ukutlhaga kwakaBonakele kwagcina kumenzisa nezinto ezimbi
                       epilweni.                                                              (2)

          1.1.7        Madanisa umukghwa kaNaSilombo newomndeni kaThokozani
                       uqalise khulukhulu endabeni yokusekela umntwana kezefundo.
                       Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                                   (2)

          1.1.8        Ingabe     UYAZWELANA   nofana   AWUZWELANI nomlingisi
                       onguNaSilombo nawuqala isiphetho senovela le. Ipendulwakho
                       ayibe liphuzu ELILODWA.                                                (2)

          1.1.9        Tshwaya     ngesifundo    osifumene  ngepilo    kaNaSilombo.
                       Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                                   (2)
                                                                                              [17]

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                   Phendla

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    7               DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

1.2       Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.

          ITHEKSTHI B

          'E … a … e … ngifuna e …'
          'Wena funa lomsebenzi, ziphi lomancwadi khombisa wena funa masebenzi?
          Lungile wena hlala lapha kalo town, mina azinika wena lomsebenzi. Mina hayi
          funa hlupha wena. Wena ngena lapha kalovenini kamina, woza! Ngena!'
          Kwaba kungena kwakhe njalo uMahlangu ngekoloyini yamapholisa.

          UMahlangu wafunyanwa anomlandu wokukhamba asuka enarheni ekude 5
          yeSiyabuswa eze eBenoni anganaye umazisakhe. Njeke kwamfanela bona
          adose isikhathi esingaba malanga alitjhumi ngesikhungweni. Le eGoli,
          uNaMndebele naye selayizwile indaba yepi ekulu phakathi kukaBonakele
          noDuke Hudson. Njeke naye kwamthusa ukuzwa ngendodana yakhe esele
          kukade ayigcina. Naye wazimisela bonyana uzakulinga nakanjani bona 10
          ayokubona indodanakhe ngelanga lokulwa kwabo.

          Ngemva kwamalanga alitjhumi uMahlangu angenile ngesikhungweni,
          wakhutjhwa kwathiwa kungapheli amalanga amahlanu asakhamba lapha
          eBenoni. 'Yindaba engizayithini le, bonyana umthetho walapha wale bona
          ngibone indodanami! Angeze kwenzeka lokho! Ngitjho kungaba nzima kube 15
          mhlophe, yena ngizambona ngikhulume naye phambi kobana ngibuyele
          ekhaya. Nonina ngifanele ngimfune ngize ngimthole. Angikhwele ibhesi ngiye
          eDaveyton', kwatjho uMahlangu acabanga yedwa. UMahlangu azange
          asathanda bona abuze khulu ngendodanakhe. Wabona bonyana okungcono
          afune indawana lapha angafihla khona ihloko ukuze kufike ilanga lepi 20
          yakaBonakele.
                                                                         [Ikhasi 70-71]

          1.2.1        UMahlangu bekenzani eBenoni azabe ahlangane namapholisa
                       nje?                                                                     (1)

          1.2.2        Nawufundisisa itheksthi engehla ngikuphi okubonakala kufana
                       okwenziwa nguBonakele noyise uMahlangu nabaseDaveyton?                   (2)

          1.2.3        Ngokurhunyezweko tlola isehlakalo esapheze senza bona
                       uMahlangu agcine angakahlangani noBonakele. Ipendulwakho
                       ayibe liphuzu ELILODWA.                                                  (2)

          1.2.4        Hlathulula isehlakalo esenziwa nguBonakele esabe sikhombisa
                       bonyana uyazibuyiselela ekuphathweni kumbi nguNaSilombo.                 (1)

          1.2.5        Ukuhlunguphazwa kwakaBonakele azange kuphele nanyana sele
                       asukile ekhabo. Tlola iphuzu ELILODWA elifakazela lokhu
                       kodwana uqalise esehlakalweni samhlana ahlika ibhesi eDaveyton.
                       Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                                     (2)

          1.2.6        UBonakele uvezwe amlingisi onamaqhinga wokuziphilisa. Sekela
                       isitatimendesi ngephuzu ELILODWA.                                        (2)

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                     Phendla

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    8            DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

          1.2.7        Phendula isitatimendesi ngoLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO
                       bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.

                       Yifundiso kaNaSilombo eyenza bona umntwanakhe uBafunani
                       angaphumeleli epilweni.                                               (2)

          1.2.8        Isenzo sakaNaSilombo sokufuna ukubulala umntwana kaBafunani
                       SIYAKHOLWEKA nofana ASIKHOLWEKI? Sekela isiqunto
                       osithathako ngephuzu ELILODWA.                                        (2)

          1.2.9        Tshwaya ngommoya wenovela le.    Ipendulwakho ayibe maphuzu
                       AMABILI angafaniko.                                                   (2)

          1.2.10       Tshwaya ngelihlo elibukhali amagama athi, 'Ukubekezela
                       kubeletha ipumelelo' uqalise khulukhulu epilweni kaBonakele.
                       Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                                  (2)
                                                                                             [18]

                                                        IMITLOMELO YESIGABA A:               35

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                  Phendla

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    9               DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

ISIGABA B: IINDABA EZIFITJHANI

Phendula YOKE imibuzo.

UMBUZO 2: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye

Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.

ITHEKSTHI C

UNaMalobola onguNomoya ibizo lakhe ngomunye wabafazi abakorholako.
Indodakwakhe uTjhejeni Sithole akayizwa, uyidosa ngelimu nangepumulo. Esikhathini
esinengi nguye obetha isinara. Umma lo mhlobo wokuthi indoda nayithi 1 uthi 2 nayithi
3 uthi 4 njalonjalo. Ungabe bewuthi unesibungwana.
Eqinisweni akakahluki enwabini. Abantu abanengi bathi umendo wawuthumela 5
ikhondlo ngombana isidunu nasiya, akadli elibabako begodu uhlala kumangungumeza
wendlu kanokutjho. Nakangaphandle uhleka bekuvele nelomhlathi, abamkhohlwa
amumuntu olungileko. Namhlanje kuvukwe kukuhle kodwana nangu namhlanje
uzizibele inga lirabe, kodwana akafuni ukukhombisa. Ugala uyakghona nokuzenzisa.
Nathi uzenza umuntu la ungabuya namala bewudliwe mlandu.                              10
'Baba ngibawa ukuya ekhaya, sengibahlulukele khulu kwamambala.'
'Ubawa ukuya ekhenu mfazi?'
'Iye baba,'
'Ubahlulukele njani msinya kangaka? Angikuzwa kuhle. Ingani abodadwenu bebalapha
ngoSondarha? Unyoko yena ngimphekelele ngeveke ephelileko. Yintobani 15
engakangaka oyithutha ekhenu?'
Azenze umuntu ozithobileko uNomoya.
'Awa baba, abeyikho into engiyithutha ekhaya.'
'Nayingekho into oyithuthako, ulunywa yini kangaka?'
'Kghani awuzange wamunya waqeda ebuntwaneni bakho?'                               20
UTjhejeni selazizwa afuthumela kwamambala.
'Kazi umuntu engimhlulukele kwamambala liqhegu, ngiyabona nalo selibalabala khulu
ngami, neendlebe zami zihlohlona aziqedi.'
'Ngifuna ukuya ekhaya, kghani awukangizwa kuhle?'
'Awuyi-ke lapho. Nawunganamsebenzi ungitjele zinengi izinto ongangisiza ngazo.'   25
                                                                               [Ikhasi 1-2]

2.1       Tlola isibongo salapho kwende khona uNoMoya?                                           (1)

2.2       Hlathulula bona uNomoya wayeyokwenzani ekhabo?                                         (2)

2.3       Tlola ibizo lekhuwa elaphekelela umntwana kaNomoya esibhedlela?                        (1)

2.4       Ngokurhunyezweko veza izinto ezazifakazela bona uNoMoya               umendo
          wawuthumela ikhondlo? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI.                              (2)

2.5       Ucabanga bona ngikuphi okufakazela bona uNomoya                    akanatjhejo
          emndeninakhe? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI.                                      (2)

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                      Phendla

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    10              DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

2.6       Madanisa imikghwa mazombe yababelethi bakaNomoya?             Ipendulo ayibe
          liphuzu ELILODWA umuntu ngamunye.                                                      (2)
2.7       Phendula ngoLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto
          osithathako ngephuzu ELILODWA.
          Unina kaNomoya umbelethi osibonelo esihle ekwakhiseni umntwanakhe.                     (2)
2.8       Ucabanga bona uyini umnqopho womtloli         wokobona enze uSponono
          akghanywe mamanzi nakafika kwagogwakhe.                                                (2)
2.9       Ngisiphi isiqunto ogade ungasithatha nangabe bewunguyise kaNomoya
          ngemva kobana kuvele isehlakalo esifana nalesi ngomntwanomntwanakho.                   (2)
2.10      Tshwaya ngelihlo elibukhali ngesiphetho sendatjana le. Sekela ipendulwakho
          ngephuzu ELILODWA.                                                                     (2)
                                                                                                 [18]
UMBUZO 3: UZANGENZANI – DM Jiyane nabanye
IMALI YABANTABAMI

Fundisisa itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI D

Imali ayihlali nomuntu. Kunini ngilinga ukuyibuthelela, kuthi nasele iphelele kuvele
okhunye bengiyikghephule nanyana ngingafuni. Namhlanjesi ngithe angibophe ihloko
ngomutja. Akusimnandi ukuhlala nesikolodo. Ngiyabona bona ngizokulala pu.
Nakulithumba liphadlhekile.'
'Awa amagamakho ahlaba ikomo ndodekhethu. Esikhathini esiphila kiswesi abantu 5
abasatjhiswa zizinto zabanye nakusikolodo uzasigidlhela bewubeke phasi.'
'Uyazi bona besele ngineenhloni kangangani nangihlangana noMabhena. Eqinisweni
besele angusosokana kimi. Ukusiphekelela kwakho kuzosisiza khulu, mhlamunye
sithole umlambo ugola iintethe nje. Nawe uzasibethisa izandla njengendoda.'
'Utjho njalo Nghodela?' Inanabe beyithi tsi esangweni. Baphume.                10
'Ekhaya Mbuduma, Ncagu!' Bathokoze kodwana bangaphendulwa mumuntu. UKanabo
aphume njengekule elawini lakhe abasariyariyada kilo, uhlome uphelele.
'Hawu! NguNghodela nendodanakhe. Utjho iinkhothamikhwezi. Ya zinja! Niyazilema,
aninanhloni nibulala ubaba, nimdlela amabele. Nisuka lapho nidlhemezela ngemva
kwakhe nithi nizomqedelela. Anazi bona inyoka ayilandelelwa emgodini.'          15
Ngaleso sikhathi utjhagala yedwa inga msegwabo ajokola entongeni isikhulu
kungesakhe.
'Hawu! Akhe ube buthaka ngamatje ndodana, abantu abawalazelwa ngendlela owenza
ngayo le.' Kuncenga bekulahlela uBhuda lobubodlhana ngombana abona bonyana
umlilo lo uzombhedlha angahlombukuwucima usalumatha nje.                        20
'Thula wena! Wazini? Mazi zabanye zakho zikubhalela. Konje nawe bayakutjho bona
ungunombheledzwana kezabanye.'
Kuthi kusese njalo athi khweza ngonokghephu kuNghodela bezamthela wathi dusu
phasi. 'Uyawuzwa umoya.'
'Mbambeni! Ungikhubazile umsana lo!'                                            25
                                                                             [Ikhasi 16-17]

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                      Phendla

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    11                DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

3.1       Tlola bona uMabena gade ayakuphi lokha nakasuka kwakhe afuthumele
          kangaka.                                                                                (1)

3.2       Ngokurhunyezweko tlola isizathu esenza            bona     uNghodela        abawe
          indodanakhe imphekelele kwaMabhena?                                                     (2)

3.3       Siyini isizathu esenza bona uNghodela angakghoni ukugcina isithembiso
          asenza kuMabhena bekufike lapha uMabhena alwa khona?                                    (2)

3.4       Isenzo sakaKanabo sokubetha uNghodela angakezwa bona uzokwenzani
          ekhabo simveza amlingisi onjani? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                   (2)

3.5       Hlathulula unobangela owenza bona uMabhena angamfumani uNghodela
          lokha nagade ayokufuna imalakhe kwakhe ukube umkaNghodela wazi bona
          uphekelele yona imali leyo?                                                             (2)

3.6       Phendula ngoLIQINISO nofana AKUSILO IQINISO bese usekela isiqunto
          osithathako ngephuzu ELILODWA.

          UNghodela wathumela abotsotsi bona babulale uMabhena                 ngombana
          angasafuni ukumbhadela imali agade amkoloda yona.                                       (2)

3.7       Uyini umnqopho womtloli wokwenza bona uBhuda agcine aphekelele
          uNghodela nendodanakhe kwaMabhena? Sekela isiqunto osithathako
          ngephuzu ELILODWA.                                                                      (2)

3.8       Nangabe bewunguMabhena ngisiphi isiqunto ebewungasithatha mayelana
          nesenzo sakaNghodela sokungambhadeli isikhathi eside kangaka?
          Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                                                    (2)

3.9       Tshwaya ngelihlo elibukhali isifundo esisethulelwa mtloli endatjaneni le.               (2)
                                                                                                  [17]

                                                           IMITLOMELO YESIGABA B:                 35

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                       Phendla

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    12             DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

ISIGABA C: IINKONDLO

Kilesisigaba phendula YOKE imibuzo.
UMBUZO 4
Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.

ERHOLWENI LAKONOMTJHERHELO – MS Ntuli

1         Kwasabalala kwarhatjheka neenqwebu,
2         Kwasala irubhi labezimu;
3         UNzunza wazifihla ngeliba lendlala,
4         UNdala wala ukubona,
5         Walikhomba liphezu kwefokotho:
6         Wabona i-Apholo II,
7         Isehla njengekwekwezi ewako,
8         Ingwe yamfunza, waveza ifihlo,
9         Ingwe ebesele iphe uNzunza umhlana,
10        Yatjhugulukela koNomtjherhelo,
11        Yabutha amakhakhazelo
12        Ingakayeleli bona azakutlhurha,
13        Imirabhu idzimelele KwaMhlanga

4.1       Thalela ivumelwano etholakala emideni elandelako yekondlo le bewutjho
          nokobana mhlobo bani wevumelwano.
          'Kwasabalala kwarhatjheka neenqwebu,
          Kwasala irubhi labezimu;'                                                            (2)

4.2       Ngokurhunyezweko, tlola bona yini okwenziwa yingwe kuNdala begodu yena
          wathatha siphi isiqunto ngesenzo saywesi.                                            (2)
4.3       Tlola ubukondlo OBUBILI obutholakala emudeni olandelako.
          'Ingwe yamfunza, waveza ifihlo,'                                                     (2)
4.4       Ingabe ingwe ingathekiswe nani ekondlweni engehla le?                                (1)
4.5       Ingabe imbongi izama ukusihlathululelani ngomuda olandelako wekondlo?
          'Ingwe ebesele iphe uNzunza umhlana,'                                                (2)
4.6       Ucabanga bona imbongi inqopheni ngomuda othi, 'Yabutha amakhakhazelo'?               (2)
4.7       Dzubhula umuda osetjenziswe ekondlweni engehla ositjela bona isitjhaba
          ekukhulunywa ngaswesi akhange saphelela koNomtjherhelo saya nakezinye
          iindawo.                                                                             (2)
4.8       Tshwaya ngelihlo elibukhali indima eyadlalwa        nguNdala      esitjhabeni
          ekukhulunywa ngaso ekondlweni engehla le.                                            (2)
4.9       Coca ngommongondaba wekondlo le. Ipendulo ayibe liphuzu ELILODWA.                    (2)
                                                                                               [17]

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                    Phendla

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    13            DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

UMBUZO 5

Fundisisa ikondlo engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.

UYANGEN' UMLOBOKAZI – MS Ntuli
1          Kwakwakwakwii…!
2          Uyangen'umlobokazi,
3          Unyanyatha njengenwabu;
4          Ugeje ngezikanokutjho,
5          Nango weenkom'ezimasongesonge,
6          Zeempondw'ezilemele futhi.
7          Madoda phumani neenhlangu,
8          Nizokuthambel' igugu lomuzi,
9          Ikwekwez' ekhanya salanga:
10         Ikwekwezi yomkhanyo wezungulekosi.
11         Hlaban' uMafunazoke
12         Ikomo kababa yesiko, angene.
13         Mfaz' eenyaw' ezimabatha
14         Sukel' ukutunatuna njengonombhenyani,
15         Uhlangel' ukuphuma kwelanga:
16         Ulis' ukufuthwa yintuthu
17         Ing' ungumaqubutjhwana
18         Ing' awunakhenomkhulu likhona,
19         Bamangel' abathi bayazazi;
20         Babasith' umend' awukho,
21         Bathi; akayikuwubona.
22         Nang' umlobokaz' angena!
23         Ungen' anyanyatha njengenwabu,
24         Ungen' agubuzele njengogubudu.
25         Kwakwakwakwii…!
26         Nomaphelaphelani yelusa
27         Ilimu lakh' elimakghwakghwa,
28         Libophe lingangeni nomlobokazi.
29         Makhelana khalim' ihliziywakho,
30         Ulis' ukuhlolahlola ngombundwana.
31         Uyangen' umlobokazi;
32         Nosokana thanyela,
33         Ungalis' iinzibi zibuthene
34         Emva komnyango nga
35         Zihlekis' abayeni zinganamazinyo.
36         Uyangen' umma…
37         Nosokana ningabang' ubudala.

5.1       Tlola iinlwanyana EZIMBILI ekufaniswe ngazo indlela umlobokazi angena
          ngayo?                                                                              (2)

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe                                                   Phendla

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi Lok uThoma LokweNgeza (FAL)/P2    14           DBE/Febherbari-Matjhi 2017
                                                  NSC

5.2       Thalela ivumelwano elisemideni elandelako bewutjho nokobana mhlobo bani
          wevumelwano.

          'Bathi; akayikuwubona.
          Nang' umlobokaz' angena!'                                                          (2)

5.3       Ngiziphi izinto ekufanele zenziwe madoda ngaphambi kobana umlobokazi
          angene? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI.                                        (2)

5.4       Dzubhula umuda onehlathululo yemida elandelako ekondlweni engehla le:

          A      Umlobokazi nakangenako ukhamba kancani.

          B      Umlobokazi umbethe kuhle khulu.                                             (2)

5.5       Tlola ubukondlo obusemideni elandelako:

          A      Ikwekwezi ekhanya salanga.

          B      Ikomo kababa yesiko, angene.                                                (2)

5.6       Ucabanga bona uyini umlayezo wembongi ngemida elandelako?

          Uyangen' umma …
          Nosokana ningabang' ubudala.                                                       (2)

5.7       Phendula   ngoLIQINISO nofana AKUSILO            IQINISO   bese    usekela
          ipendulwakho ngamaphuzu AMABILI.

          Imbongi ikghonile ukukhetha amagama aveza bona ikondlo le ikhuluma
          ngomakoti owenda ngokwesiko lesiNdebele.                                           (2)

5.8       Ngokubona      kwakho    kubayini  imbongi    ingafuni  bona    ilimu
          lakanomaphelaphelana lingangeni nomlobokazi ekhakwakhe? Ipendulwakho
          ayibe liphuzu ELILODWA.                                                            (2)

5.9       Tshwaya ngommoya wekondlo le. Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA.                 (2)
                                                                                             [18]

                                                        IMITLOMELO YESIGABA C:               35
                                                                    INANI LOKE:              70

Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

## Related documents

- [IsiNdebele FAL P1 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p1-feb-march-2017/71636cb6-fbd1-41da-a188-8ef906379295) — isiNdebele FAL · QP · 2017 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P3 Feb March 2017](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p3-feb-march-2017/e6545642-4932-4ddb-a27f-87c3c58a0570) — isiNdebele FAL · QP · 2017 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P2 May June 2017](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p2-may-june-2017/0ab22145-cf14-4103-bcd1-fab890c58817) — isiNdebele FAL · QP · 2017 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P2 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p2-nov-2017/2d44201a-02e4-4997-b71b-484732b900c2) — isiNdebele FAL · QP · 2017 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P1 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p1-feb-march-2017-memo/06ffae4d-f754-4399-9233-acc72bdad880) — isiNdebele FAL · Memo · 2017 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P3 Feb March 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p3-feb-march-2017-memo/0bdcae8e-3b58-4cb0-b1f9-58418470d1bd) — isiNdebele FAL · Memo · 2017 · isiNdebele

## More from Grade 12 isiNdebele FAL

- [Gr 12 IsiNdebele FAL ATP 2023-24](https://www.hlayiso.com/library/gr-12-isindebele-fal-atp-2023-24/71a8c260-2b39-4030-8608-ce5fdc966166) — ATP
- [IsiNdebele FAL P1 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p1-nov-2024-mg/4ee98a3e-d3e9-4bb7-affd-bef5d7af011c) — Memo · 2024 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P2 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p2-nov-2024-mg/fe3ac4b2-fc22-45e3-a837-b03289a12e3c) — Memo · 2024 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P3 Nov 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/isindebele-fal-p3-nov-2024-mg/6d0eb0e9-bc51-4fa5-a18d-10839ecb95f2) — Memo · 2024 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P1 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isindebele-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-1-isindebele/bba2cecd-5168-4a44-afce-96efb6f8518a) — Memo · 2024 · isiNdebele
- [IsiNdebele FAL P2 May-June 2024 MG](https://www.hlayiso.com/library/grade-12-isindebele-fal-2024-nsc-june-exam-memorandum-paper-2-isindebele/8733b692-e617-4727-a8a5-5d714191c31c) — Memo · 2024 · isiNdebele

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
