# isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Supplementary Exams 2015 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the Supplementary Exams 2015, 13 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2015-memo/6119421c-fd78-4cff-9634-9db8d2d23a4e
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2015
- Exam period: Supplementary Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 13

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 Supplementary Exams 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2015-memo/6119421c-fd78-4cff-9634-9db8d2d23a4e)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2015 · isixhosa. Memorandum, 13 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

           ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)

                                    IPHEPHA LESIBINI (P2)

                                 FEBRUWARI/MATSHI 2015

                                        IMEMORANDAM

AMANQAKU: 70

                           Le memorandam inamaphepha ali-13.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                          Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      2          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

1.       Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijanra
         enye.

2.       Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini ibe le yokuqala ingachanekanga,
         ize le yesibini ibe ichanekile, makisha le yokuqala ungayihoyi le yesibini
         nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.

3.       Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
         ekunonjolwe ngayo kwimemo.

4.       Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
         ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
         inqaku ngokufanelekileyo.

5.       Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
         acaphule, makangohlwaywa.

6.       Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa u-EWE/HAYI okanye u-
         NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
         yeyona nto mayinikwe ingqalelo.

7.       Akukho manqaku aya kwabelwa u-YINYANI/ASIYONYANI okanye LULUVO/
         YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe ingqalelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      3          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

ICANDELO A: INOVELI

UMBUZO 1

KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

ISICATSHULWA A

1.1      1.1.1       (a)   Babengumtya nethunga.√                                             (1)

                     (b)   Ukuba babesoloko bekunye/babethandana kakhulu uLungile
                           noNomakhwezi.√                                                     (1)

         1.1.2       (a)   (iii) Umbhali√/(iii)√/Umbhali.√                                    (1)

                     (b)   (i) UNozililo√/(i)√/UNozililo√                                     (1)

         1.1.3       Bube bubi√/bebesoloko bexabana√/bekungekho mvisiswano.√                  (1)

         1.1.4       Ebengasazithathi njengokuba   ungumXhosa√√/wayelitshipha
                     kungekho nto imdibanisa nekhaya lakhe√√/wayesele ephila
                     njengomZulu.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

         1.1.5       Kwaziswa indawo eliqhubeka kuyo ibali√/abadlali abadlala indima
                     ephambili ebalini.√                                                      (1)

         1.1.6       Kukusoloko emngxolisela indlela athetha ngayo noLungile.√                (1)

         1.1.7       Kwabakho abantu abathile ababekhalazela ukuthengiselwa
                     kukaLungile ivenkile kodwa ulolunye uhlanga/kwabakho iintetho
                     ezisemacaleni ezivakalayo zabantu abakhalazela ukuthengiselwa
                     kukaLungile ivenkile engengomZulu.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

         1.1.8       NguMamTolo√ noMaMiya.√                                                   (2)

         1.1.9       Kwenziwe ukuba ibali liqhubeke eMlazi, indawo eyilokishi,
                     wasebenzisa imeko yelokishi yobukho bootsotsi ukuze kube lula
                     ukuba uNozililo athenge ootsotsi kwiyelenqe lokuzama ukubulala
                     uMpumelelo.√√                                                            (2)

         1.1.10      Umbhali usebenzise iphupha likaLungile lokutsha kwevenkile yena
                     noNomakhwezi bengaphakathi njengomqondiso wento eza kwehla
                     ebalini yokutshela kwabo emotweni√√/ulisebenzisele ukwenza
                     uphuphelo lwento eza kwenzeka yokutshela kwabo emotweni. √√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      4          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

         1.1.11      Yayilungile le mithetho kuba uMosiu wayengengowaseMlazi,
                     umhlaba awayewusebenzisa wawulilungelo labantu baseMlazi√√/
                     abantu abafanele ukunikwa imihlaba endaweni namathuba,
                     ngabantu baloo ndawo.√√

                                                   Okanye

                     Yayingalunganga kuba uMosiu zange ahluthe venkile yamntu
                     waseMlazi wazakhela ela shishini√√/uMosiu wabona ithuba
                     walisebenzisa ukuzama ukuziphilisa.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

ISICATSHULWA B

1.2      1.2.1       Lusikisiki.√                                                             (1)

         1.2.2       Kukutshintsha kwesifo kwinto ebesiyiyo emva            kokunikwa
                     amayeza.√
                     Kukuba isigulana siwe sisodwa bengekho abantu.√                          (2)

         1.2.3       EBlythswood√
                     Ekholejini. √                                                            (2)

         1.2.4       Ucenge utata kaThembisa ukuba amnike uThembisa amfundise,
                     wamthatha, wamzamela imali yesikolashiphu ukuze afundele
                     imfundo enomsila, de waphumelela ubugqirha.√√                            (2)

         1.2.5       Kukunceda abantu abanezigulo zokuphazamiseka kwengqondo.√√               (2)

         1.2.6       UThembisa uzalwa kwikhaya elihluphekileyo, ezalwa ngabazali
                     ababomvu√ kanti uMpumelelo yena uzalwa ngabazali abafundileyo
                     nakwikhaya elime kakuhle.√                                               (2)

         1.2.7       Kwathiwa uMpumelelo uyintlantsi eza kuvutha ibe sisibane, ngoku
                     wakhe isibhedlele ukuphucula ubomi babantu baseLusikisiki√√/
                     ngoku    wenza    umsebenzi      ozisa   ukhanyo      entlalweni
                     yaseLusikisiki.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

         1.2.8       Kukuba abekho njengomnye wabaxhasi bakaMpumelelo√√/
                     kukuba athi akubhubha uLungile kubekho umntu oza kusala
                     ephumeza amaphupha kaLungile awayenawo ngoMpumelelo
                     nangekhaya labo eLusikisiki√√/kukuba abesisandla sikaMpumelelo
                     ngelixa asafundayo kumashishini alilifa lakhe.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      5            DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

         1.2.9       C/Ingcinga edlelelela iqela elithile labantu√/C√/Ingcinga edlelelela
                     iqela elithile labantu.√                                                   (1)
                                                                                                [35]
                                          OKANYE
UMBUZO 2

UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani

ISICATSHULWA A

2.1      2.1.1       EFemina House√/kwivenkile yakwaFemina House.√                              (1)

         2.1.2       Ufuna ukuqinisekisa ukuba nguLinda kuphela na onale bhatyi
                     ukuze akwazi ukusonga uphando lwakhe√/uzokwenza uphando.√                  (1)

         2.1.3       Inkosikazi yakhe.√                                                         (1)

         2.1.4       Wayesithi akubamba into angungelane kuyo, amlandele.√
                     Umthengisi wacela ukumnceda, akulandula wawabona ethetha
                     esalathisana ngaye.√                                                       (2)

         2.1.5       Wathi ufuna ukukhe ayibone umfaneleko wayo kulowo uyinxibileyo
                     ukuze aqiniseke ukuba ingamfanela unkosikazi wakhe.√√/wathi
                     ufuna ukuqala ayibone inxitywe ngumntu.√√                                  (2)

         2.1.6       (a)   '... okwenduk'omnquma'√                                              (1)

                     (b)   Inkosikazi yakhe iza kuyiphiwa le bhatyi√/inkosikazi yakhe iza
                           kuyifumana ingakhange iyithenge ngokwayo le bhatyi.√                 (1)

         2.1.7       Kukubamba ivolovolo ngesandla ayibhaqe eyedwa ebhegini
                     kaLinda.√
                     Akazixilonganga iimpawu  zeminwe    yalowo  wokugqibela
                     ukuyiphatha.√                                                              (2)

         2.1.8       Yimpixano yangaphakathi.√                                                  (1)

         2.1.9       A/Unenkolelo yokuba abafazi bangabantu abathanda iindaba.√/
                     A√/unenkolelo yokuba abafazi bangabantu abathanda iindaba.√                (1)

         2.1.10      Kungexesha apho uHlobo aya eMoonglow ngobusuku, echwechwa
                     ebumnyameni, ezifihla emva kwephempe awayengaqinisekanga
                     nokuba akukho mntu ulapho unokumbhaqa.√/Kungexesha uHlobo
                     ahlatywa sisithatha esisuka kumtyukatha weBuick eyayilapho
                     eMoonglow, waphantsa ukuzichithela.√/Kungexesha uHlobo
                     alanda ekhondweni lemoto yabaphathi baseMoonglow besiya
                     kutshintsha intsangu emaMpondweni ngotywala.√
                     [Nasiphi isibini.]                                                         (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      6             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

         2.1.11      Bavuya, kuba babehleli bekholelwa ukuba uLinda akanatyala/
                     kwangqineka izimvo zabo ngobumsulwa bukaLinda kwityala
                     lokubulawa kukaEddie noLulama.√ √

                                                     Okanye

                     Babanomsindo kuba uLinda wayehleli entolongweni engabulalanga
                     Eddie noLulama.√ √

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iyakwamkeleka.]                             (2)

ISICATSHULWA B

2.2      2.2.1       All Safe Bank.√                                                             (1)

         2.2.2       Kubonisa ukuba ungumcuphi obalaseleyo emsebenzini wakhe.                    (1)

         2.2.3       Kukuba le mini kuye yayiyenye yeemini wayeqonda ukuba
                     wayefanele     ukuwongwa        ngenxa yetyala akwazileyo
                     ukuliphanda√√/kubonisa ukuzingca kwakhe ngokuphumelela
                     ukusombulula isishiqi setyala.√√                                            (2)

         2.2.4       Ngexesha aphanda ityala            lokufa     kukaEddie    noLulama
                     wayengasalali, engaphumli.√√                                                (2)

         2.2.5       Lelokuthengisa intsangu.√                                                   (1)

         2.2.6       Ayephethwe ziintloni.√                                                      (1)

         2.2.7       (a) (ii) Linda Monti√ /(ii)√ /Linda Monti.√                                 (1)

                     (b) (iv) Hlobo√ /(iv) Hlobo.√                                               (1)

         2.2.8       La malungu aseMoonglow ayengezozihlobo zinyanisekileyo
                     kuEddie njengoko ayezenza ngathi azizo√√/kungokuba ezi zihlobo
                     zazimkhohlisa Eddie.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                            (2)

         2.2.9       Izinto ezenzelwa emfihlakalweni ziphela zivela elubala√√/akukho
                     nto ifihlakeleyo ingasayi kutyhilwa.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                            (2)

         2.2.10      Amalungu     aseMoonglow      ebesenza     izenzo    zobugewu
                     ngokuthengisa intsangu nokubulala aye aphela ebanjwa.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                            (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      7          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

         2.2.11      Kwinqanaba lesiphelo√ kuba ababulali bakaEddie noLulama
                     bayabanjwa, uLinda akhululeke.

                     [Nayiphi impendulo exhaswe ngokwanelisayo iya kwamkeleka.]               (2)
                                                                                              [35]

                                                            AMANQAKU ECANDELO A:              35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      8            DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 3

NDIYEKENI – DM Jongilanga

ISICATSHULWA A

3.1      3.1.1       Yimini yetheko lokuvuyisana noFuneka kuba ephumelele izifundo
                     zokonga√, ikwayimini abaza kubambisa ngayo uMawonga
                     ngokweyelenqe lakhe noNdila.√                                              (2)
         3.1.2       Kukubethabethana kwengcinga okwenziwa lixhala√/lixhala lokuba
                     kazi icebo lokuba athandane noMawonga liza kuphumelela na.√                (1)

         3.1.3       (a) '... ungazisikeli enqatheni.'√                                         (1)

                     (b) Ukulumkisa.√ √                                                         (2)

         3.1.4       (a)   (iii) Abalinganiswa bathetha ngokwabo√/(iii)√ /
                                 Abalinganiswa bathetha ngokwabo.√                              (1)

                     (b)   (iv) Kukubonisa intshukumo yabalinganiswa√/(iv)√/
                                Kukubonisa intshukumo yabalinganiswa                            (1)

         3.1.5       KuMawonga.√
                     Injongo kukuba uMawonga asele utywala.√                                    (2)

         3.1.6       Kungokuba    uMawonga       njengomntu     naye           ofundileyo
                     wayengenakungezi kweli theko akumenywa.√ √                                 (2)

         3.1.7       UJerry noFuneka bangabahlobo. √                                            (1)

         3.1.8       Ubuncinci ngokwamava.√                                                     (1)

         3.1.9       Kwinqanaba lokujiya kwezinto√ kuba impixano ithatha unyawo. √              (2)

         3.1.10      Kuba akatshintshi uyinto enye de ibali liphele.√ √                         (2)

         3.1.11      Wenze ukuba uFuneka noZanele bafake uMawonga kumgibe
                     wokuthandana noZanele, uFuneka ejonge ukuncedisa uNdila
                     ekuzuzeni impindezelo ngakuMawonga, uZanele yena efuna
                     ukuzuza imali kuMawonga.√ √                                                (2)

         3.1.12      Benze uMawonga wasela utywala waphela engena emgibeni
                     wokuthandana noZanele.√ √                                                  (2)

         3.1.13      D    Ingcinga       enye     ebethelelekileyo√/D√/Ingcinga     enye
                     ebethelelekileyo. √                                                        (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      9          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

ISICATSHULWA B

3.2      3.2.1       Ophaleleyo ekungasekho yakhe.√                                           (1)

         3.2.2       Ukuba uLoni uza kuzibulala√√/uza kubhubha.√√                             (2)

         3.2.3       Ukungavisisani√ kuba iintetho ezibhekiswa nguNdila kuLoni
                     zibonisa ukuba abasenabudlelwane.√                                       (2)

         3.2.4       UNdila uye wagxothwa emsebenzini ngenxa                  yokusela
                     emsebenzini.√
                     Ukuthunywa komfundi utywala ngexesha lesikolo. √

                     ULoni uye wayeka emsebenzini ngenxa yotywala.√ UThandiwe
                     uyasokola emzini wakhe ngenxa yomyeni wakhe uLoni ogqiba
                     imali etywaleni.√

                     [Nasiphi isibini.]                                                       (2)

         3.2.5       ULoni akayiqondi kuba uncoma uNdila, de ambulele ngokumnika
                     utywala kanti uNdila uphoxisa ngaye.√√                                   (2)
         3.2.6       Yibhabhalaza.√                                                           (1)

         3.2.7       Abonisa ukuba uNdila uyamzonda uLoni.√√                                  (2)
                                                            AMANQAKU ECANDELO B:              35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     10              DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

UMBUZO 4 (UMBUZO OMFUTSHANE)

NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu & EZ Guqa
4.1      NDAKUYICELA IVUTHIWE – EZ Guqa

         4.1.1       Emaphandleni.√                                                               (1)
         4.1.2       (a)   (iii) Ngumbhali√/(iii)√/Ngumbhali.√                                    (1)

                     (b)   (i) NguQolwana√/(i)√/NguQolwana.√                                      (1)

         4.1.3       Uthe akubonwa lisoka uNokwanda kwahlaliwa ngamadoda
                     akwaNdlambe      kwaxoxwa    inyewe   yobulawu    walotyolwa
                     kuvisisiswene phakathi kweentsapho zombini√ kanti kuNozukile
                     inyewe yobulawu yaxoxwa nguQolwana kunye nonina
                     kaNozukile.√                                                                 (2)

         4.1.4       Ukuba ukhathazekile yinto kaQolwana yokungawabandakanyi
                     amawabo kumcimbi wokulobola umfazi.√ √                                       (2)

         4.1.5       Ayamkelekanga,     kuba   ngokwesiko  lakwaNtu  awukwazi
                     ukuzilobolela ngokwakho, uyazakuzelwa ngamadoda amakhulu
                     namaxhego osapho lwakho.√ √                                                  (2)

         4.1.6       UNozukile waphindela esikolweni.√ √                                          (2)

         4.1.7       UQolwana uzenzele ngokwakhe, de waziqhubela umcimbi
                     welobola oko    kwenze     azibone   esengxakini    yomfazi
                     ongammameliyo omana elahleka akubuzwa abe yinto emntwini.√ √                 (2)

         4.1.8       Ongamhloniphiyo      njengomamazala         wakhe√/njengomolokazana
                     ongenambeko.√                                                                (1)

         4.1.9       Kukumka kukaNozukile nempahla yakhe yonke engaziwa nalapho
                     aye khona.√                                                                  (1)

         4.1.10      Kukusela kakhulu kukaMavumisa, enze ingxolo.√                                (1)

         4.1.11      Umenze wasisisele senyathi esinika umkhomba-ndlela nesimele
                     ukulandelwa kwesithethe√ √/wenze ukuba izimvo ezimalunga
                     nesithethe zimelwe nguMluleki.√ √

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                             (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     11             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

4.2      KANTI ANDIZENZANGA – EZ Guqa

         4.2.1       Wayekuphela komntwana abanaye.√                                             (1)

         4.2.2       Kukuxambulisana nabantakwabo.√                                              (1)

         4.2.3       Bebevana kakhulu.√                                                          (2)

         4.2.4       Ukungabonakali kwiimbutho zamakhwenkwe.√
                     Ukusoloko ehleli neentombi.√                                                (2)

         4.2.5       B/Ingcinga     ecalucalula    abantu         ngokwesini√/B√/Ingcinga
                     ecalucalula abantu ngokwesini.√                                             (1)

         4.2.6       Akazange ayamkele kuba wambona umfundisi engohlukanga
                     kubantu baseSikhobeni awayebabona njengabantu abangenwe
                     yintiyo kubantu abafana noMntuyedwa.√ √                                     (2)

         4.2.7       Umbhali uzalanise isihloko nomxholo webali kuba uMntuyedwa
                     ngokwalapha ebalini ugxothelwa into yesimo sakhe angazenzanga
                     ngaso.√ √                                                                   (2)

         4.2.8       Kwinqanaba lengabula-zigcawu√ kuba kwaziswa indawo
                     eliqhubeka kuyo ibali√/abadlali abadlala indima ephambili ebalini.√         (2)

         4.2.9       Sasifanelekile kuba amadoda aseSikhobeni ayegqibe njalo wathi
                     sele eye kumfundisi naye akamnceda kwakungekho nto
                     anokuyenza      ukuthintela    ukugxothwa    kukaMntuyedwa√√/
                     wayengakwazi ukumelana namadoda aSesikhobeni engumntu
                     ongumama       kwaye     esoyikisela  nobomi    bukaMntuyedwa
                     obusemngciphekweni.√√                                                       (2)

         4.2.10      Kukuvelisa  ukuba     ezinye        izimo     zabantwana     sukuba
                     bengazenzanga iyindalo.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                            (2)
                                                                                                 [35]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     12               DBE/Februwari–Matshi 2015
                                              NSC – Imemorandam

ICANDELO D: ISIHOBE – VUKANI MADODA KUSILE

UMBUZO 5

5.1      INTYATYAMBO – M Mbuthuma
         5.1.1       (a)   ... kha usibonise√/... kha usixelele.√                                  (1)

                     (b)   Kuba ithetha nentyatyambo ngokungathi ngumntu.√                         (1)

         5.1.2       B Imvelaphi yentyatyambo√/ B√ /Imvelaphi yentyatyambo.√                       (1)

         5.1.3       Intyatyambo intle ngokungathi kukho indawo apho yenziwa khona,
                     ihlala iselugcinweni√√/intyatyambo ifumaneka ndawo zonke
                     ngamaxesha onke kodwa ayihlali unyaka wonke, unga angahlala
                     apho ifumaneka khona uzanelise√√

                     [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (2)

         5.1.4       Weliso√ ubonisa ubuninzi bazo.√                                               (2)

         5.1.5       Abantu√/iinyamakazi√/iintaka√

                     [Nasiphi isibini.]                                                            (2)

         5.1.6       Kukuchulumanca ngenxa yobuhle                bentyatyambo   nayindlela
                     evuselela ngayo ebantwini.√√                                                  (2)

         5.1.7       Kukuvelisa ukuba noxa iintyatyambo zintle kwaye ziluncedo
                     eluntwini nazo zihamba zihambe zibune zilahlwe xa buphelile
                     ubuhle kuzo.√√                                                                (2)

         5.1.8       Emifuleni √
                     Emafuku-fukwini.√                                                             (2)

         5.1.9       wasamele.√                                                                    (1)

         5.1.10      Ukuba masizithande sizilondoloze sizixabise iintyatyambo kuba
                     ziluncedo kuthi.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                              (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    13           DBE/Februwari–Matshi 2015
                                            NSC – Imemorandam

5.2      UMANYANO – ZS Qangule

         5.2.1       Yimvano-siphelo√ yenze isingqisho kulo mbongo.√                          (2)

         5.2.2       Kukuba ubobo luyabambana kungabikho lula ukungena kulo
                     ngenxa yameva oluzikhusela ngawo njengoko besenza
                     abamanyeneyo.√ √                                                         (2)

         5.2.3       (a)   njengezikhondo.√                                                   (1)

                     (b)   sifanisa iziphumo nentshukumo yabantu abamanyeneyo
                           bengashukunyiswa nto emva kwamadabi nemimoya
                           ebhudlayo.√                                                        (1)
         5.2.4       (a)/(iii) Abantu abaqiqayo phambi kokwenza√ /(iii)√ /Abantu
                               abaqiqayo phambi kokwenza.√                                    (1)

                     (b)/(iv) Abantu    abanqandelana     ngokuzalana√/(iv)√/Abantu
                              abanqandelana ngokuzalana.√                                     (1)

         5.2.5       Unemiqolo eli-14.√
                     Unesitanza sokuqala esinemiqolo emi-6, esibizwa          ngokuba
                     yisesthethi nesesibini esinemiqolo esi-8, esibizwa       ngokuba
                     yi-oktheyivu. √                                                          (2)

         5.2.6       Umanyano ngamandla√ √/lubalulekile umanyano phakathi
                     kwabantu ukuze bakwazi ukoyisa zonke iingxaki zobomi.√ √

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

         5.2.7       Abamanyeneyo abagungqiswa nto√/ukuba umanyano alunasiseko
                     luchitheka lula. √                                                       (1)

         5.2.8       Siyangqinelana kuba umbongo wonke uthetha ngomanyano,
                     ubuhle balo, iziqhamo zalo, izinto ezenziwayo ukuqinisa
                     umanyano√√/kuba umbongo uthetha ngomanyano, okuhle
                     okwenziwa ngabantu abamanyeneyo, ukukwazi kwabo ukumelana
                     nobunzima nokubambana kwabo kwizinto zonke abazenzayo.√ √

                     [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                      (2)

         5.2.9       Umanyano alubi yinto yabumini √√/abantu abamanyeneyo baqala
                     ngokuvisisana kutsho kube lula ke ukuhambelana kwezimvo.√√
                     /umanyano lusisiqhamo semvisiswano ebihleli ikho.√√

                     [Nayiphi na impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                      (2)

                                                            AMANQAKU ECANDELO D:              35
                                                               AMANQAKU EWONKE:               70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-feb-march-2015-memo/8b98c93b-eee6-48d0-b518-f548ca6961e4) — isiXhosa FAL · Memo · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 Feb-March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-feb-march-2015-memo/86ac03d4-c9f0-4706-9869-2a90896e31ca) — isiXhosa FAL · Memo · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2016-memo/1949979e-0f85-41b3-87dc-0ad7862ee6e8) — isiXhosa FAL · Memo · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-feb-march-2015/5b0c8b63-1dff-4ac0-9811-df2db4cbbb4f) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2015/3c5fad44-1343-4739-a412-d657dd4bc516) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2016/4f5f4604-2ed9-4259-8e2f-c03bd960aac8) — isiXhosa FAL · QP · 2016 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
