# isiXhosa FAL Grade 12 P2 Supplementary Exams 2015 QP

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 question paper from the Supplementary Exams 2015, 23 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2015/07e292d8-cbaf-49f1-bbe3-c5ce29bb6866
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2015
- Exam period: Supplementary Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P2 Supplementary Exams 2015 QP](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2015/07e292d8-cbaf-49f1-bbe3-c5ce29bb6866)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · Supplementary Exams · 2015 · isixhosa. Question paper, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                     NATIONAL
                                SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)

                                 IPHEPHA LESIBINI (P2)

                               FEBRUWARI/MATSHI 2015

AMANQAKU: 70

IXESHA: 2 iiyure

                           Olu viwo lunamaphepha angama-23.

                                        *XHOFA2*

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                         Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    2           DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

IMIYALELO NENGCACISO

1.       Funda le miyalelo ngenyameko phambi kokuba uqalise ukuphendula imibuzo.

2.       MUSA ukuzama ukufunda lonke iphepha lemibuzo.             Yiya kwiphepha
         lesiqulatho elilandelayo uze uphawule amanani emibuzo esetwe kwiincwadi
         ozifundileyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo uze ukhethe leyo ufuna
         ukuyiphendula.

3.       Eli phepha LINAMACANDELO amaNE:

         ICANDELO A: Inoveli                              (35)
         ICANDELO B: Idrama                               (35)
         ICANDELO C: Amabali amafutshane                  (35)
         ICANDELO D: Isihobe                              (35)

4.       Phendula IMIBUZO EMIBINI iyonke: umbuzo NGAMNYE ukhethwa
         NAKUWAPHI amacandelo amaBINI.

         ICANDELO A: INOVELI
         Phendula umbuzo kwinoveli oyifundileyo.

         ICANDELO B: IDRAMA
         Phendula umbuzo kwidrama oyifundileyo.

         ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
         Phendula imibuzo esetwe kumabali amafutshane OMABINI.

         ICANDELO D: ISIHOBE
         Phendula imibuzo esetwe kwimibongo YOMIBINI.

5.       Sebenzisa itshekhlisti ukuzincedisa.

6.       Landela imiyalelo esekuqaleni kwecandelo ngalinye ngononophelo.

7.       Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
         kwiphepha lemibuzo.

8.       Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

9.       Ingcebiso yokulawula ixesha: Sebenzisa imizuzu engama-60 kwicandelo
         ngalinye.

10.      Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    3             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

IPHEPHA LESIQULATHO

Eli phepha liza kunceda abafundi bakwazi ukukhetha imibuzo abafuna ukuyiphendula
ngaphandle kokufunda lonke iphepha.

ICANDELO A: INOVELI

Phendula imibuzo ekwinoveli oyifundisiweyo.
   INANI LOMBUZO              UMBUZO                      IPHEPHA            AMANQAKU
1. Kusa kusihlwa              Umbuzo                         5–8                35
                             omfutshane

2. Umqol'uphandle                    Umbuzo                8–11                    35
                                    omfutshane

ICANDELO B: IDRAMA

Phendula imibuzo ekwidrama oyifundisiweyo.
3. Ndiyekeni                 Umbuzo                        12–15                   35
                           omfutshane

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kumabali amafutshane.
4.1 Ndakuyicela              Umbuzo               16–17                            18
    ivuthiwe                omfutshane

4.2 Kanti andizenzanga               Umbuzo                18–19                   17
                                    omfutshane

ICANDELO D: ISIHOBE

Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kwimibongo.
5.1 Intyatyambo              Umbuzo                        20–21                   18
                            omfutshane

5.2 Umanyano                         Umbuzo                22-23                   17
                                    omfutshane

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     4            DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                     NSC

ITSHEKHLISTI

                  ICANDELO                          AMANANI     INANI LEMIBUZO       PHAWULA
                                                    EMIBUZO     EPHENDULWAYO
A: Iinoveli

    (Kusa Kusihlwa                                    1–2              1
    Umqol'uphandle)
                                                    OKANYE
B: Idrama

    (Ndiyekeni)                                        3               1

                                                    OKANYE
C: Amabali amafutshane
                                                       4               1
    (Ndakuyicela Ivuthiwe
     Kanti Andizenzanga!)
                                                    OKANYE
D: Isihobe

    (Intyatyambo                                       5               1
    Umanyano)

QAPHELA: Qinisekisa           ukuba     uphendule     imibuzo   kumaCandelo     amaBINI
         kuphela.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    5            DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ICANDELO A: INOVELI

Phendula umbuzo kwinoveli oyifundileyo.

UMBUZO 1

KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

ISICATSHULWA A

1.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Nanto wayeyithiyile egazini, yayikukubona uJwarha encokolisa omnye umntu
         obhinqileyo nokuba ngubani na apha esibhedlele ...

         Akukhathaleki nokuba yena ebengekafiki esalindelwe. Into embi yayikukuba
         nokuba selecetyiswa ngabahlobo bakhe wayengeva mntu ngoJwarha wakhe.
         Kodwa ke kuyo yonke loo nto uthando lwakhe aluzange lugungqe,
         luphasalake, lubhange kusini. Babengumtya nethunga. Emva kweminyaka
         emithathu enesiqingatha, uNomakhwezi wabugqiba ubongikazi jikelele, waza
         engaphozisanga maseko, wathabatha isebe lokubelekisa kwalapha
         esibhedlele.

         Uthe akuba eliphumelele eli sebe, bakhawuleza batshata. Bagqibe kwelokuba
         mabaphangele iminyaka ibe mibini mithathu ... ULungile ucinge ngokuvula
         ivenkile eMlazi, G.G. apho athe wafumana khona inxiwa kwakunye nendlu.

         Naxa iindawo zorhwebo zidla ngokunqaba, noko yena lo mfana ube
         nethamsanqa kuba le venkile nalo mzi zibe zithengiswa ngumfo owayekade
         ezisebenzisa koko wafudukela eLusuthu apho wayevela ngenxa
         yokunyanzelwa yimithetho emitsha ethi amathuba makanikelwe kubemi
         nabantu baloo ndawo. Umnini-venkile lo wayeyithengisa nakubani na koko
         uLungile waqala wayiva le nto abanye abantu bengekayiva. Bathi
         beyindwebela    bafika    seleyithengile.    Babakhona     ubuhumhum
         obuthethekayo    bokuba      uLungile     ngokwakhe      wayengamelwe
         kukuyifumana le venkile kuba akangomZulu.

         Omnye wabantu ababeziintshatsheli ekuthetheni nabantu kakubi mayela nalo
         mcimbi yayingumfo wakwaMakhwetshu owayehleli kwelaseThekwini isithuba
         seminyaka engamashumi amabini, wada wacinga ukuba ungumZulu …

         1.1.1       Kwesi sicatshulwa kukho isivakalisi esinentsingiselo ethetha ukuba
                     uLungile noNomakhwezi babevana.

                     (a)   Chonga eso sivakalisi.                                              (1)

                     (b)   Chaza ukuba sisetyenziselwe ukuphuhlisa ntoni ngoLungile
                           noNomakhwezi.                                                       (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    6                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         1.1.2       Matanisa iimpawu         zenoveli    ezikuKholam          A    neempendulo
                     ezikuKholam B.

                               KHOLAM A                                 KHOLAM B
                     (a)   Umbalisi kwesi sicatshulwa.       (i)     UNozililo

                     (b)   Umlinganiswa ongumchasi           (ii)    UYolisa
                           kweli bali.
                                                             (iii)   Umbhali

                                                             (iv)    UMpumelelo                            (2)

         1.1.3       Bube njani ubudlelwane          bukaLungile noNomakhwezi emva
                     kokuba betshatile?                                                                    (1)

         1.1.4       Uphuhlisa ntoni umbhali ngoMakhwetshu ngokusebenzisa le
                     ntetho ilandelayo?

                     '... wada wacinga ukuba ungumZulu ...'                                                (2)

         1.1.5       Esi sicatshulwa sithathwe kwinqanaba lengabula-zigcawu. Ngqina
                     oku.                                                                                  (1)

         1.1.6       Yintoni abonisa ngayo uYolisa ukuba umbona uNomakhwezi
                     njengomntu ongamhloniphiyo uLungile?                                                  (1)

         1.1.7       Chaza okuthethwa sisivakalisi esibhalwe ngqindilili kwisicatshulwa.                   (2)

         1.1.8       Xela amagama eetshomi zikaNozililo awayezisebenzisa ekwenzeni
                     iyelenqe lokubulala uMpumelelo.                                                       (2)

         1.1.9       Sisetyenziswe njani isimo            sentlalo     kweli       bali    ukuveza
                     ukukhohlakala kukaNozililo?                                                           (2)

         1.1.10      Bonisa ubuchule bombhali bokusebenzisa iphupha likaLungile
                     lokutsha kwevenkile yabo kweli bali.                                                  (2)

         1.1.11      Ingaba yayilungile okanye yayingalunganga imithetho eyanyanzela
                     uMosiu ukuba ayithengise ivenkile yakhe eyayiseMlazi? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                                      (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                     Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    7               DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ISICATSHULWA B

1.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         'Into oya kuyibona yile yokuba esi sibhedlele uza kusenza sibe sincinci ukanti
         siza kuthi ungaphelanga nonyaka lo basuke abantu basixake. Nangoku
         omnye umntu ebekhe wafika esithi unesifo sokuwa. Ndimnike unyango,
         ndathi aze abuye aphinde ndisenzela ukuba aze kubonwa nguwe kwiveki
         elandelayo. Uthe ebuya waba selebhutyuke umzimba lo wonke kukutsha.
         Kubonakala ukuba uthe akunikwa amayeza isifo satshintsha kulaa nto
         besiyiyo. Kubonakala ukuba le nto yenzeke eyedwa waza waba ufumana
         ukwenzakala bengekho abantu ngokwengxelo. Xa ebesesibhedlele
         ngesindile.'

         'Wena usathetha ngomntu omnye. Baninzi ekudala befika apha kum, beze
         ngaloo nto. Kule minyaka mibini iyodwa, ndixilonge abantu abangama-350
         bezifo ezinxulumene nengqondo kuphela.'

         'Ayavakala Jwarha. Hlabela mgama, ndoda, siyitshaye isaqhuma.' Uyibethe
         yancinci endleleni imoto ukuya kudibanisa abasemagunyeni, kwiSebe
         lezeMpilo eMthatha. Intlanganiso abenayo nabo yathatha iintsuku ezintlanu
         emana ebuyelela, edibanisa kulo nalowa, kucokiswa zonke izinto ezifuna
         ukuqwalaselwa. URhulumente akaneliswanga ngala manani ebesiza nawo,
         aba bantu athi bafuna isibhedlele. Kuye kwafuneka ugqirha lo aphinde aye
         emaphandleni aye kuqokelela ngokwakhe obunye ubungqina bokuzalisekisa
         lo mbandela.

         1.2.1       Xela igama lendawo esakhiwa kuyo esi sibhedlele kuthethwa
                     ngaso kwisicatshulwa.                                                        (1)

         1.2.2       Zinto zini athi uThembisa            zibe   ngunobangela    wokutsha
                     kwesigulana esinesifo sokuwa?                                                (2)

         1.2.3       Xela iindawo uThembisa noMpumelelo abaya kufunda kunye kuzo.                 (2)

         1.2.4       Chaza iinzame ezenziwa ngutitshala uNgxowankulu ukunceda
                     ukuba uThembisa afunde de abe ngugqirha.                                     (2)

         1.2.5       Yintoni injongo kaMpumelelo yokuba afundele            ubungcungela
                     kwizigulo zengqondo.                                                         (2)

         1.2.6       Imvelaphi kaThembisa yahluke njani kwekaMpumelelo?                           (2)

         1.2.7       Ukwakha isibhedlele kukaMpumelelo kuzalisekisa okwathethwa
                     emngcwabeni kaLungile ngoMpumelelo. Ngqina oku.                              (2)

         1.2.8       Yintoni  injongo   yombhali   ngokusebenzisa            uThamsanqa
                     njengomnye wabalinganiswa kweli bali?                                        (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     8                 DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                     NSC

         1.2.9       Ukwenza ukuba ibe nguNozililo ongumntu ongumama oqhekeza
                     umzi wakwaNtsibande ngamayelenqe, kubonisa ...

                     Khetha impendulo ibe nye echanekileyo kwezi zilandelayo:

                     A    Ingcinga enye ebethelelekileyo.
                     B    Ukuqala ugwebe phambi kokuba uve.
                     C    Ingcinga edlelelela iqela elithile labantu.
                     D    Ukucalucalula ngokwebala labantu.                                          (1)
                                                                                                     [35]

                                            OKANYE

UMBUZO 2
UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani
ISICATSHULWA A
2.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         'Ukuba bakhona abanye apha eMonti, andingebazi apho bazifumene khona
         kuba le kuphela kwevenkile enezi bhatyi apha eMonti-masendisithi,
         nakwezinye iindawo kweli loMzantsi Afrika. Nditsho kuba nathi asikazithumeli
         kumasebe ethu akwiindawo ngeendawo kuba sisafuna khesiqonde ukuba
         zothengiseka njanina. Zona zivela kumzi ezenziwa kuwo, Phesheya. Ekwazini
         kwam, kweli loMzantsi Afrika liphela, yivenkile yethu yakwaFemina House
         kuphela ethengisa impahla evela kulo mzi waPhesheya.'
         'Uthetha ukuba abo babini bawahlawule onke ngaxeshanye loo mashumi
         mathandathu eerandi?'
         'Bobabini, ekukhumbuleni kwam, abathathi ngatyala kule venkile. Bayihlawula
         yonke loo mali ngaxeshanye.'
         'Uthetha ke ukuba awungewakhumbuli amagama abo? Ndiza kukuxelela
         ukuba ndibuzela ntoni na: Ndiyayithanda le bhatyi kodwa bendingathanda
         ukuba ndithi phambi kokuba ndiyithenge, khendiqale ndibone umfaneleko
         wayo kulowo uyinxibileyo, ndiqonde nakwabanye ukuba bayithanda njani na;
         ndiqiniseke kuqala ukuba eyam inkosikazi ingafanelwa na yiyo. Kaloku
         iyakwazi ukuthi into intle, suke ingamfaneli umntu ... Kaloku iinjongo zam
         zezokuba ndenze isipho engasilindele. Andifuni nokuthenga into engayifanele
         ngemali enkulu kuba kwakubanzima kuyo ukuthi iyiphiwe okwenduk'
         omnquma, ikwazi ukundixelela ukuba imbi, ayiyifuni. Kanti ukuba abaza
         kundicebisa bayibona inxityiwe ngomnye, zebabone ukuba yoyifanela
         inkosikazi, ndoyithenga ngaphandle koloyiko ...'

         2.1.1       Le ngxoxo ilapha kwesi sicatshulwa iqhubeka phi?                                (1)

         2.1.2       Kutheni uHlobo etyelele kule venkile?                                           (1)

         2.1.3       Uthi uHlobo ufuna ukuyithengela bani le bhatyi?                                 (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    9             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         2.1.4       Ngezivakalisi ezibini chaza okwenziwa ngamakhosikazi aye kule
                     venkile uHlobo wayetyelele kuyo.                                           (2)

         2.1.5       Zizathu zini ezabekwa nguHlobo ezabangela ukuba aphume
                     engathenganga kwezo bhatyi azibonisiweyo kuloo venkile?                    (2)

         2.1.6       Umbhali usebenzise isaci xa uHlobo achaza indlela aza kuyipha
                     ngayo inkosikazi yakhe ibhatyi.

                     (a)    Chonga esi saci asisebenzisileyo.                                   (1)

                     (b)    Cacisa ukuba uHlobo uthetha ukuthini ngesi saci.                    (1)

         2.1.7       Chaza izinto aziphazamileyo kuphando lwakhe uHlobo ezivezwe
                     kukuxinwa kwakhe yimibuzo yegqwetha likaLinda.                             (2)

         2.1.8       Xela udidi lwempixano olubonakaliswa ziingcinga zikaHlobo akuva
                     ukuba ukhona omnye umntu oyithengileyo le bhatyi ngaphandle
                     kukaLinda?                                                                 (1)

         2.1.9       Ibonisa ukuba unayiphi inkolelo umbalisi kwintetho yakhe ethi,
                     'Waqonda loo mini ukuba abafazi aba zizithanda- kwazi, abantu
                     abangakwazi mpela ukuzigcinela iintakumba zabo ...'?

                     A     Unenkolelo yokuba abafazi bangabantu abathanda iindaba.

                     B     Unenkolelo yokuba abafazi bayazicingela.

                     C     Unenkolelo yokuba abafazi banengqondo kunamadoda.

                     D     Unenkolelo yokuba abafazi ziziyatha.                                 (1)

         2.1.10      Ziziphi iziganeko EZIBINI ezimenza umfundi wale              ncwadi
                     anxunguphale malunga nophando olwenziwa nguHlobo.                          (2)

         2.1.11      Ucinga ukuba abaxhasi bakaLinda bavakalelwa njani akukhululeka
                     kwityala lokubulawa kukaEddie noLulama? Xhasa impendulo
                     yakho.                                                                     (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    10        DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ISICATSHULWA B

2.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Wangena ibhatyi yesuti awayeyinxibile iyokozela ziimbasa awayesele ejizwe
         ngazo kwinkonzo yakhe yobucuphi.

         Wafika engalindelwe koko elanganzelelwa ligquba lamapolisa. Ekhwapheni,
         wayethe khu umshini wetape recorder. Uwuthe thaca phezu kwetafile, wathi,
         'Ncedani nindizisele amabanjwa aphezolo, ndahlukane nawo. Sendingxamele
         ukwenza amalungiselelo okuya ekhefini lam lonyaka.'

         Uthe ephuma owayesiya kuwalanda, yabe indlu yonke inxakama: 'Uyifanele
         loo holide, Dick!.' Uncumele ecaleni unkabi.
         Emzuzwini, angene amabanjwa selenyoshoza. Anikwe izitulo, ahlala- amehlo
         abhekiswa kuHlobo ngumntu wonke. Umf'omkhulu utyede ibhatyi, wafinyeza
         imikhono yehempe. Uthe akuthetha, kwe nzwanga endlwini. 'Phakathi
         kwethu,' uqale ngelo, 'sinenyhweba yokubona le nzwakazi kunye nala
         manene mathathu.

         Mhlawumbi ke nina anibazi. Into eniyaziyo inye yeyokuba babanjelwe
         ukuqhuba ishishini elingekho mthethweni, ngokuthengisa intsangu. Yivani ke
         ndinixelele nangaphezulu koko:

         'Le nzwakazi nguThembisa Ntlokonkulu. Osecaleni kwayo nguThemba
         Mdoda, ibenguKhulile Dungana noWelile Nzulube. Bonke ke ngabaphathi
         bombutho    esiwaziyo    nesiwuhloniphileyo,  umbutho    ovunyiweyo
         ngabasemagunyeni- iMoonglow Night Club.

         'Lo mbutho wasekelwa ukonwabisa abantu ngeenjongo zokuba bazilibale
         iinzingo zabo zemihla ngemihla.
         'Njengokuba benzile nje, bonke ke zizihlobo zikamfi uEddie Maga- laa Eddie
         wayeyintsika yaseMoonglow, laa Eddie wafa ngendlela eyaziwa nguye wonke
         ubani olapha. Ezi ke zizihlobo zikaEddie, ndiyaphinda nditsho.'

         2.2.1       Xela indawo eyafumaneka kuyo le tape recorder yaba luncedo kolu
                     phando.                                                                (1)

         2.2.2       Ukunxakama    kwamapolisa      akuba      ebambe      amalungu
                     aseMoonglow kubonisa ntoni ngoHlobo?                                   (1)

         2.2.3       Yintoni injongo yokuba uHlobo ngale mini aza kuveza ngayo
                     ababulali bakaEddie azinxibe iimbasa zakhe?                            (2)

         2.2.4       Le holide kuthethwa ngayo kwesi sicatshulwa yayimfanele
                     ngokwenene uHlobo. Ngqina oku.                                         (2)

         2.2.5       Ngokwesicatshulwa xela eli shishini lingekho        mthethweni
                     abanjelwe lona la malungu aseMoonglow?                                 (1)

         2.2.6       Yintoni eyenza ukuba la mabanjwa angene selenyoshoza?                  (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     11              DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                     NSC

         2.2.7       Matanisa intetho ekuKholam A nesithethi esikuKholam B.

                                KHOLAM A                             KHOLAM B
                     (a)     'Ngokwenene                    (i) Joe Bumba.
                             andiphumeleli ukuya
                             ebhayo namhlanje ...'         (ii) Linda Monti.

                     (b)     'Ncedani nindizisele          (iii) Sajini Ngqondi
                             amabanjwa aphezolo,
                             ndahlukane nawo.'             (iv) Hlobo.
                                                                                                   (2)

         2.2.8       Oku kuphindwa kwentetho ethi, 'zizihlobo zikaEddie,' kuphuhlisa
                     ntoni ngezi zihlobo zakhe zaseMoonglow?                                       (2)

         2.2.9       Nguwuphi owona mxholo uphambili udluliswa ngumbhali kule
                     ncwadi?                                                                       (2)

         2.2.10      Kule ncwadi kukwafundiswa ukuba ubugewu abuhlawuli. Ngqina
                     oku.                                                                          (2)

         2.2.11      Esi sicatshulwa sithathwe kuliphi inqanaba lesakhiwo sebali?
                     Xhasa impendulo yakho.                                                        (2)

                                                              AMANQAKU ECANDELO A:                 35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    12                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 3

NDIYEKENI – DM Jongilanga

ISICATSHULWA A

3.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Funeka:        Yazola imini yeemini. Uhleli Zanele?
         Zanele:        Kudala ndihleli intokunayo ndibambe eshushu intlanganiso.
         Funeka:        Ulumke ungazisikeli enqatheni, hleze linqume ukuba akuyi
                        kucwaya yonke into.
         Zanele:        Yakungena intaka endlwini ayibuyi lubuyayo.
         Funeka:        Mawo! Intlwa ayibanjwa ngentloko isavela. Buza kuthi bhabha.
                        Namhlanje le ndlu kufuneka ilungiselelwe ukufika kookumkani.
                        Impahla mayime ngolunye uhlobo.
         Zanele:        O! Nkosi yam! Ndinga andingenikezeli elubala.
         Funeka:        Keep your charm and don't lose your head. Indoda yenze
                        ikuzingele ungawugquki umkhondo.
         Zanele:        Izitulo ziza kuma njani?
         Funeka:        Yekela kum wena. Inkosana yohlala apha, wena uze uhlale
                        kwesi sijongene naso, nikwazi ukungqalana. Enye into ke
                        ndoyiyekela kuwe sana, umdala ungaka nje.
                        (Atsho ezalatha izitulo.)
                        (Ukutshona kwelanga)

         Funeka:        Izinto zimi ngoonina (Kulungiswa iitafile ...)

         Zanele:        Masikhawulezise ntanga, nantsi ifika imoto yokuqala. (Bakrobe)
                                 ...
         Funeka:        Mkhaya betha soje, ungenzi mlembelembe wabavangeli.
         Jerry:         Kulungile mkhaya, inkomo sele ilungele ukuhlatywa, amade
                        ngawetyala. Boys and girls, namhlanje sivuyisana nomkhaya
                        wam uFuneka. Niyazi ukuba akanyotywanga koko uvaviwe
                        ngemfaneleko ekuphumeleleni ubongikazi. Impumelelo emva
                        komzabalazo ifuna ukuthanjiswa ... Niyazibona ke ezi tafile.
                        Zixakathe okweenyosi nje zingqina ubuhle bale ndibano. Niya
                        kufikelela kuzo zonke iziqhamo, into yemini enye ayenzi nto
                        mntu, ingenakubeka bani bala kwathini.
         Mandla:        Siyabulela wakuthi, wenjenje umntu ukuze ihambo yakhe
                        ithamsanqeleke, ...

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    13                  DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         3.1.1       Le mini ibaluleke ngantoni kuFuneka le nto athi xa athetha ngayo
                     athi yimini yeemini? Xela zibe MBINI.                                            (2)

         3.1.2       Yintoni unobangela wale ntlanganiso athi uZanele uyibambile?                     (1)

         3.1.3       UFuneka entethweni yakhe noZanele usebenzise ibinzana
                     elithetha ukuba uZanele angazibeki ethembeni kakhulu.

                     (a) Chonga elo binzana.                                                          (1)

                     (b) Cacisa ukuba eli binzana lisetyenziselwe ntoni.                              (2)

         3.1.4       Matanisa iinkcazelo        ezikuKholam          A   nophawu     lwedrama
                     olukuKholam B.

                               KHOLAM A                               KHOLAM B
                     (a)      Kwingxoxo yedrama.          (i)     Umbhali ubalisa
                                                                  ngokwakhe.
                     (b)      Umsebenzi
                              wamagama                    (ii)    Ibali elibaliswa kumntu
                              akwizibiyeli kwidrama.              wesithathu.

                                                          (iii)   Amagama abalinganiswa
                                                                  akhokela iintetho zabo.

                                                          (iv) Kukubonisa intshukumo
                                                               yabalinganiswa                         (2)

         3.1.5       Chaza ukuba la mazwi kaJerry alandelayo abhekisa kubani,
                     uchaze nenjongo yawo.

                     '... into yemini enye ayenzi nto mntu, ingenakubeka bani bala
                     kwathini.'                                                                       (2)

         3.1.6       Kutheni le nto kusetyenziswa eli theko ukufaka uMawonga
                     emgibeni?                                                                        (2)

         3.1.7       Yintoni eyenze kwalula ukuba uFuneka amsebenzise uJerry
                     kwiyelenqe lakhe?                                                                (1)

         3.1.8       Igama elikrwelelwe umgca kwesi sicatshulwa livelisa                    yiphi
                     intsingiselo ngokwakwesi sicatshulwa?                                            (1)

         3.1.9       Le ngxoxo ikwesi sicatshulwa ithathwe kuliphi inqanaba lesakhiwo
                     sebali? Xhasa impendulo yakho.                                                   (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2      14                 DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                      NSC

         3.1.10      UFuneka uzotywe wangumlinganiswa ocalanye.                    Ngqina oku
                     ngokwasebalini.                                                                   (2)

         3.1.11      Umxholwana         wothando     olujolise     kwinzuzo    uwuvelise    njani
                     umbhali?                                                                          (2)

         3.1.12      Ukusela kukaMawonga utywala kwaFuneka ngale mini kube
                     nafuthe lini ekuphumeleleni kweyelenqe likaFuneka noNdila?                        (2)

         3.1.13      Ukwenza ukuba ibe nguFuneka noZanele abangoomama
                     abaqulunqa iyelenqe lokufaka uMawonga emgibeni wokusela
                     utywala kubonisa:

                     Khetha impendulo ibe nye echanekileyo kwezi zilandelayo:

                     A    Ingcinga enye ebethelelekileyo.
                     B    Ukuqala ugwebe phambi kokuba uve.
                     C    Ingcinga edlelelela ngokobuhlanga.
                     D    Ukucalucalula ngokwebala labantu.                                            (1)

ISICATSHULWA B
3.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         Ndila:       Kwekhu! Ndifike kamnandi Funie girl neh? (Atsho ahlale phantsi)

         Funeka:      Asazi ke bhuti Dicksie, sova ngawe, hleze uthi kanti uza
                      kutshatisa iLawukazi.

         Ndila:       Watsho mfondini, nihleli apha nenene lodumo lwale ngingqi.
                      (Atsho esalatha uLoni.)

         Loni:        Kanti ke, noko zisaqhwaya, andikafikeleli kummango wezikhova.

         Funeka:      Tyhu bethu! Yintoni embi kule nto ithethwa nguDicksie? Ukuba
                      ummithi yitsho siphendule leyo.

         Ndila:       Hayi noko ntozakuthi ndiyaqhula.

         Zanele:      Akukho nto ibitheni           kakade,      inja   ebe   amaqanda     izidiza
                      ngokuyebeyebeza.

         Loni:        Bendingazi ukuba uthando kanti sihleli nje lukhokho lobutshijolo
                      notshaba.

         Funeka:      Ubuncwane bobomi zizothuso eziza nantyilelo zimbi.

         Loni:        Ndiyabona ndiqonda kakuhle ukuba iinyosi azinabudlelane
                      neempukane. (Atsho ephakama)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    15             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         Ndila:       Hayi mfo kaLoni sukugqiba ukuthetha unge uyayolela, makhe
                      sihlinze le nkabi. (Atsho ebeka umngxu phezu kwetafile)

         Funeka:      Zanele, yiza nezitya sana ubeke phambi koDicksie.

         Ndila:       Hambisa mtshana. (athabathe, uZanele ahambise kuselwe)

         Ndila:       Ndicinga ukuba ngoku imizimba iswabulukile, kuba siphethe
                      ezesibini iibhekile.

         Loni:        Hayi mfo kaNdila uyibethe yee shwaka nengcalangcala.

         Ndila:       Ndiyavuya ukuba elo lizwi liphume kuwe mfo kaLoni. Wakha wathi
                      mhlamnene utywala ziingcambu zomthombe.

         Loni:        (Ebuthuka) Ihasa alichukunyiswa, hleze ivumba lalo lonakalise
                      umbuso.

         Funeka:      Awuzi konakala, wonakalayo, ibe andazi nanto osafuna yona
                      apha kudala sisithi canda umoya uxele utolo lwabaThwa.

         3.2.1       Amazwi kaNdila aphoxisayo, abhalwe ngqindilili kwesi sicatshulwa
                     abonakalisa ukuba umbona uLoni njengomntu onjani?                              (1)

         3.2.2       Igama, 'uyayolela' elikrwelelwe umgca kwesi sicatshulwa
                     lisetyenziselwe ukusivelisela ntoni malunga nokuza kwenzeka
                     apha ebalini?                                                                  (2)

         3.2.3       Umoya wale ngxoxo ikwisicatshulwa ubonisa ntoni ngobudlelwane
                     obuphakathi kukaLoni noNdila? Xhasa impendulo yakho.                           (2)

         3.2.4       Nika naziphi iziganeko         EZIBINI   ezilapha   ebalini   ezibonisa
                     ukungalungi kotywala.                                                          (2)

         3.2.5       Ingaba uLoni ubenalo ulwazi lokuba nguNdila odlale indima enkulu
                     ekumeyeliseleni etywaleni? Xhasa impendulo yakho.                              (2)

         3.2.6       Ngokwesicatshulwa yintoni le ngcalangcala kuthethwa ngayo?                     (1)

         3.2.7       Yintoni eveliswa ngala mazwi kaNdila akrwelelwe umgca
                     ngaphantsi kwisicatshulwa malunga nobudlelwane bakhe noLoni?                   (2)

                                                              AMANQAKU ECANDELO B:                  35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                              Tyhila iphepha

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    16                DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

Phendula imibuzo esetwe kuwo OMABINI amabali amafutshane.
UMBUZO 4
NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu & EZ Guqa

ISICATSHULWA A: NDAKUYICELA IVUTHIWE -EZ Guqa
4.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         UQolwana ufikile kowabo ngeny'imini ehamba nomfazi wakhe. Wavuya unina
         ukuqonda ukuba ukumka kukaNokwanda akuvulanga sikhewu. Umfazazana
         wenzelwe utsiki, abizwa amadoda akwaNdlambe ukuba aze kuzimasa itheko.
         Angxolile la madoda ukuba abanjiswe into esinqeni engayazi nokuba ibiqale
         kanjani na. Ukuba ibingekho inyama ingxolo ngeyithande ukuba qatha, ... Into
         ekhe yawaphazamisa kukufumanisa ukuba ezinye iinkomo zekhazi
         likaNokwakha zathengiswa ngeenjongo zokulobola umntwana waseThekwini.

         Enye indoda ikhe yabuza ukuba ikhazi elo lalichotshelwe ngubani, koko
         uQolwana waxela ukuba yonke loo nto wayenza nonina womfazi. Ahlafunile
         amadoda kubonakala ukuba akahlafuni nje inyama kuphela, koko ahlafunisisa
         nale nto ayixelelwa ngunyana wamaNdlambe. Emva kwexesha, sekufuna
         ukulibaleka uMluleki, isankonde sakwaNdlambe, senjenje ukuthetha,

         'Qolwana, mntwana wam, ndimdala ndingaka nje. Into enje ngale uyenzileyo
         asilosiko lalapha. Kumcimbi wekhazi akakho umntu osina ezombelela.
         Umtshato asiyonto yakho nomfazi wakho. Kuyafuneka ukuba nabanye abantu
         babenenxaxheba abayidlalayo, kuba le nto yenu iya kuhamba ihambe ifune
         nabany'abantu. Ukuba ubulumkile mntwana wam ngowungahambanga ngale
         ndlela, kodwa ke umntu akabuboni ubudenge bakhe. Ndiyathemba ke ukuba
         akuyi kusifuna xa umqa sowomele ephinini. Kodwa le yakho into, ndakuyicela
         ivuthiwe'.

         4.1.1       Xela ukuba eli bali liqhubeka emaphandleni okanye ezidolophini.                (1)
         4.1.2       Matanisa iimpawu zebali ezikuKholam A nempendulo ekuKholam B.

                                KHOLAM A                             KHOLAM B
                     (a)     Umbalisi kwesi               (i)     NguQolwana
                             sicatshulwa.
                                                          (ii)    NguMluleki
                     (b)     Umlinganiswa oyintloko
                             kweli bali.                  (iii)   Ngumbhali

                                                          (iv)    NguNokwanda                       (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                              Tyhila iphepha

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    17           DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         4.1.3       Yahluke njani indlela owasingathwa ngayo umcimbi welobola
                     kaNokwanda kokaNozukile?                                                    (2)

         4.1.4       Kuphuhlisa ukuba unamvakalelo ni uMluleki ngokuzilobolela
                     kukaQolwana ngokuphinda ibinzana elisisihloko sebali, 'ndakuyicel'
                     ivuthiwe' ebalini?                                                          (2)

         4.1.5       Ingaba indlela awayisingatha ngayo inyewe yekhazi lakhe
                     uQolwana yamkelekile ngokwesiko lakwaNtu? Xhasa impendulo
                     yakho.                                                                      (2)

         4.1.6       Chaza okwenziwa          nguNozukile   ukuzama     ukuba   uninazala
                     ajongane nekhaya.                                                           (2)

         4.1.7       Ngqina ubunyani bale ntetho ithi 'akakho umntu osina ezombelela'
                     ngokwalapha ebalini.                                                        (2)

         4.1.8       Ngokwasebalini uMaVumisa umbona njengomolokazana onjani
                     uNozukile?                                                                  (1)

         4.1.9       Sisiphi isiganeko esamtsho uQolwana waziva ngathi yinkunzi
                     enqunyulwe amanqindi emva kokuba ecetyiswe ngamaNdlambe.                    (1)

         4.1.10      Ibangelwa   yintoni impixano           ephakathi     kukaMavumisa
                     nomolokazana wakhe?                                                         (1)

         4.1.11      Bonisa indlela umbhali         amsebenzise   ngayo    umlinganiswa
                     onguMluleki kweli bali?                                                     (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    18             DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ISICATSHULWA B: KANTI ANDIZENZANGA – EZ Guqa

4.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         UMntuyedwa wathiywa eli gama ngabazali bakhe kuba wavela
         sekuncamekile ukuba bangaze bavuzwe ngomntwana. Le nkewu ke ikhule
         iyodwa kowayo kucaca ukuba eli gama layo lamenza wakhalala nalowo
         wayenokubavuza ngomnye umntwana abazali bayo. Umntwana ke okhula
         yedwa kowabo ubanazo izinto ezininzi ezimphosayo nezimphuncukayo koko
         kukhula kwakhe. Ukhula engayazi into yokuxabana axambulisane
         nabantakwabo bade balwe ngohlobo olunokwenza umntu acinge ukuba lonke
         elo dabi lisuka kwintiyo, kanti phantsi kwayo yonke loo nto kukho uthando
         olwendeleyo nolungenakuqotywa bani.

         Into yokukhula yedwa kukaMntuyedwa kwenze ukuba abenobuhlobo
         nobudlelwana nje obubodwa nonina uMaDam. UMntuyedwa izinto ebezifuna
         ukumqhokra       apha    ebomini      ubezibalisela uMqhorhana,  nomnye
         angamqhwebuli ngentsini koko amqhubele kwindlela elula yokusombulula loo
         ngxaki. UMaDosini ke ubesoloko elungele ukusombulula nasiphina isishiqi
         unyana wakhe asibona njengento engxamel'ukuxaka intendele. Xa
         kutshawuza imibane, uMntuyedwa ubenethemba lekhusi elingunina. Xa
         kusiwa amachaphaza andulela isichotho, unkabi ubengaziva evikivekile kuba
         ubesazi ukuba akanakuba licham kuba unina eyintonga yokumvikela. Ukhule
         njalo ke lo mfo ekhulela ekhusini elingunina.

         Kwalile xa ineminyaka elishumi elinesithathu le nkewu, kwacaca ukuba kuyo
         kukho ukunqongophala kwezinto ezintama ubukhwenkwe enkwenkweni.

         4.2.1       Kwakutheni ukuze abazali bakaMntuyedwa bamthiye eli gama?                    (1)
         4.2.2       Yeyiphi into awakhula engayazi ngenxa yokuba ekhula yedwa?                   (1)

         4.2.3       Sivelisa ntoni ngobudlelwane bukaMntuyedwa noMaDosini esi
                     sivakalisi silandelayo?

                     'UMntuyedwa izinto ebezifuna         ukumqhokra      apha     ebomini
                     ubezibalisela uMqhorhana ...'                                                (2)

         4.2.4       UMntuyedwa     wayexoxiselwa           ntoni       ngamakhwenkwe
                     asesiKhobeni? Xela zibe MBINI.                                               (2)

         4.2.5       Isenzo samadoda sokuxoxa agqibe ngoMntuyedwa engakhange
                     ambize uMaDosini sibonisa ukuba anaziphi iingcinga kwezi?

                     A    Ingcinga enye ebethelelekileyo malunga nabantu.
                     B    Ingcinga ecalula abantu ngokwesini.
                     C    Ingcinga ecalula abantu ngokwebala.
                     D    Ingcinga eziqhatha abantu kwiindawo zabo.                               (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    19          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         4.2.6       Ingaba uMaDosini wayamkela impendulo kaMfundisi malunga
                     nokugxothwa kukaMntuyedwa? Xhasa impendulo yakho.                        (2)

         4.2.7       Bonisa ubuchule bombhali ngokuzalanisa isihloko sebali esithi,
                     'Kanti andizenzanga' nomxholo.                                           (2)

         4.2.8       Esi sicatshulwa sifumaneka kweliphi inqanaba lesakhiwo sebali?
                     Xhasa impendulo yakho ngesizathu ESINYE.                                 (2)

         4.2.9       Bonisa ukufaneleka kwesigqibo sikaMaDosini sokuba naye aphele
                     esithi uMntuyedwa makahambe eSikhobeni.                                  (2)

         4.2.10      Yintoni injongo yombhali ngeli bali?                                     (2)

                                                            AMANQAKU ECANDELO C:              35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    20      DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

ICANDELO D: ISIHOBE – VUKANI MADODA KUSILE

Phendula imibuzwana YOMIBINI.

UMBUZO 5 (UMBUZO OMFUTSHANE)

5.1      Funda lo mbongo ulandelayo uze uphendule imibuzo.

         Intyatyambo – M Mbutuma

         1       Ewe, ntyatyambo, kha usibonise,
         2       Ewe kaloku, kha usixelele:
         3       Elona xesha lokuba ume,
         4       Ililiphi n'elona ziko lakho,
         5       Aph'umnt'u angakha khona,
         6       Uphi n'owona mthombo wakho
         7       Aph'umnt'angazikholisa khona,
         8       Aph'angahlal'azikhelele,
         9       Aph'angazidid'akruquke.

         10      Baxolil'abahamb'emimangweni,
         11      Kub'ubaph'ukuyol'emathafeni.
         12      Babukel'ubuhle nehombo yakho.
         13      Ubaxolisil'abazingeli bakho,
         14      Balibala bebuk'ubuhle bakho,
         15      Uzidlamkisil'iinyamakazi,
         16      Ziphaphile zinokuqavakazi,
         17      Zidl'obakh'ubuncuthu,
         18      Zikunye neentaka zezulu,
         19      Zidl'incind'emyoli kakhulu.

         20      Ziindid'ezininz'iintyatyambo.
         21      Ulinganiswa nomXesibe nabaMbo.
         22      Kant'umthinjana ukwenz'ihombo,
         23      Ukwenz'uvunywe lilizwe
         24      Ngomsebenzi wakho wobuzwe.
         25      Waa, ntyatyambo, uvunyiwe,
         26      Ngenene ngevumb'uthandiwe
         27      Kanti ngobuhl'uvunyiwe.
         28      Ngomfaneleko wasamele.

         29      Ndikubona futh'emifuleni
         30      Aph'uhlal'emafuku-fukwini.
         31      Ngokungath'usekuwahombiseni
         32      Loo manz'anzongo-nzongo ezizibeni.
         33      Phezu kwamachib'uyakhonya
         34      Ujikwa-jikwa kuhle ngumoya,
         35      Ningqungqe kuhle nivum'ingoma,

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    21          DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         36       Adungek'amanzi sel'eman'encoma,
         37       Induluk'imisinga al'amanxwema
         38       Zon'izitiya sel'izezakho
         39       Kub'uman'ufunyanw'apho.
         40       Zon'iibhekile namagogogo
         41       Neembodlelana zikubeka kuzo,
         42       Zide zikufak'ezindlwini.
         43       Ubune kukuhlal'endlwini
         44       Buphel'ubuhle kuni
         45       Kuwe imvuthuluka kwakuni
         46       Nilahlwe ubuhle bungasekho kuni.

         5.1.1       Imbongi isebenzise isimntwiso kwisitanza soku-1.

                     (a) Chonga esi simntwiso.                                                (1)

                     (b) Chaza ukuba kutheni usithi sisimntwiso nje.                          (1)

         5.1.2       Umbhali usebenzise amagama 'iziko' no 'mthombo' kwisitanza
                     soku-1 ngokubhekiselele kwintyatyambo ukubonisa ...

                     Khetha impendulo ibe nye echanekileyo kwezi zilandelayo.

                     A    Ukutsha kwentyatyambo.
                     B    Imvelaphi yentyatyambo.
                     C    Ukunkcenkceshelwa kwentyatyambo.
                     D    Ukuthenwa kwentyatyambo.                                            (1)

         5.1.3       Bhala ngesivakalisi ESINYE umongo oqulethwe sisitanza soku-1.            (2)

         5.1.4       Ngumfanekiso-ntelekelelo wantoni umbhali awusebenzise kumqolo
                     wama-21? Chaza ukuba ucacisa ntoni.                                      (2)

         5.1.5       Xela iindidi zibe MBINI zendalo ezonwatyiswa yintyatyambo
                     kwisitanza sesi-2.                                                       (2)

         5.1.6       Mvakalelo ni enayo imbongi kwisitanza sesibini?                          (2)

         5.1.7       Yintoni injongo yembongi yokugqibelisa ngemiqolo yama-43–46
                     kulo mbongo?                                                             (2)
         5.1.8       Ifumaneka phi intyatyambo ngokwemiqolo yama-29-30.                       (2)
         5.1.9       Nika igama elifumaneka kumqolo wama-28, elithetha into enye
                     negama, 'ugqwesile.'                                                     (1)

         5.1.10      Mfundiso ni edluliswa ngumbhali kulo mbongo?                             (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2            22           DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                            NSC

5.2      Funda lo mbongo ulandelayo uze uphendule imibuzo.

         UMANYANO – ZS Qangule
         1       Ubuhlobo babo yindima yobobo
         2       Ubuhle babo ngamagqabi ehlobo.
         3       Zimvo zabo bubunzulu bolwandle,
         4       Qilimba lwazo ntsimbi yesinyithi.
         5       Izivondoviya zemihla zenza ingxolo,
         6       Zigxutsha kutsho kube bubutyobo.

         7       Bona basala beme njengezikhondo,
         8       Kaloku ezantsi iingcambu zibambene.
         9       Zavela ziphefumlelana ngamoya mnye,
         10      Kuba zingqubeka matyeni manye.
         11      Ningalibali zintshula mbewini inye,
         12      Kwasekuqaleni zihamba ndlela inye,
         13      Bathi igazi liyajiya kunamanzi,
         14      Kanti iingcambu ziyakufunxa okumanzi.

         5.2.1        Xela udidi lophindaphindo lwesandi olukrwelelwe umgca
                      ngaphantsi kwimiqolo yoku-1 nowesi-2 kunye nomsebenzi walo.                       (2)

         5.2.2        Kutheni imbongi ikhethe igama u- bobo xa ibhekisa kumanyano?                      (2)

         5.2.3        Imbongi isebenzise isifaniso kumqolo wesi-7.

                      (a)   Chonga esi sifaniso sisetyenziswe yimbongi.                                 (1)

                      (b)   Chaza ukuba kutheni sifanelekile esi sifaniso.                              (1)

         5.2.4        Matanisa amabinzana akuKholam A nentsingiselo ekuKholam B.

                      KHOLAM A                                       KHOLAM B
         (a)          Abantu abazimvo               (i)      Abantu abangaqiqiyo xa besenza
                      zabo zibubunzulu                       into.
                      bolwandle.
                                                    (ii)     Abantu abaziintshaba bezalana.
         (b)          Bathi igazi liyajiya
                      kunamanzi.                    (iii)    Abantu abaqiqayo phambi
                                                             kokwenza.

                                                    (iv)     Abantu abanqandelana
                                                             ngokuzalana.                               (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Tyhila iphepha

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    23         DBE/Februwari–Matshi 2015
                                                    NSC

         5.2.5       Xela iimpawu EZIMBINI ezibonisa ukuba lo mbongo yisonethi.             (2)

         5.2.6       Uthini umyalezo oziswa yimbongi ngomanyano kulo mbongo?                (2)

         5.2.7       Cacisa amazwi embongi athi, 'kaloku         ezantsi   iingcambu
                     zibambene' ngokubhekiselele kumanyano?                                 (1)

         5.2.8       Isihloko salo mbongo singqinelana njani nombongo? Xhasa
                     impendulo yakho.                                                       (2)

         5.2.9       Azisa luvo luni ngomanyano amagama abhalwe ngqindilili
                     kwisitanza sesi-2?                                                     (2)

                                                          AMANQAKU ECANDELO D:              35
                                                             AMANQAKU EWONKE:               70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-feb-march-2015/5b0c8b63-1dff-4ac0-9811-df2db4cbbb4f) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2015/3c5fad44-1343-4739-a412-d657dd4bc516) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2016/4f5f4604-2ed9-4259-8e2f-c03bd960aac8) — isiXhosa FAL · QP · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2014/2cce8054-ef2f-4dbd-93cb-ba161a509b63) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 Feb-March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-feb-march-2015-memo/8b98c93b-eee6-48d0-b518-f548ca6961e4) — isiXhosa FAL · Memo · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 Feb-March 2015 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-feb-march-2015-memo/86ac03d4-c9f0-4706-9869-2a90896e31ca) — isiXhosa FAL · Memo · 2015 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
