# isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2016 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the NSC June Exams 2016, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2016-memo/093ceef2-957b-4fc1-9b84-6d0579c48d9c
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2016
- Exam period: NSC June Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 12

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC June Exams 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2016-memo/093ceef2-957b-4fc1-9b84-6d0579c48d9c)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC June Exams · 2016 · isixhosa. Memorandum, 12 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                  SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS

         ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)

                                  IPHEPHA LESIBINI (P2)

                                           2016

                                        IMEMORANDAM

                                                              AMANQAKU: 70

                          Le memorandam inamaphepha ali-12.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                            Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   2                     DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

1.       Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
         enye.

2.       Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho le yokuqala ingamkelekanga,
         ize le yesibini ibe yeyamkelekileyo, makisha le yokuqala ungayihoyi le
         yesibini nokuba yiyo ayiphendule kakuhle.

3.       Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela engeyiyo, makisha ngokwendlela
         ekunonjolwe ngayo kwimemo.

4.       Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa
         ukunika inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika
         inqaku ngokufanelekileyo.

5.       Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
         acaphule, makangohlwaywa.

6.       Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI okanye
         u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI.       Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina
         yeyona nto mayinikwe ingqalelo.

7.       Akukho manqaku aya kwabelwa uYINYANI/ASIYONYANI okanye
         LULUVO/YINYANI. Isizathu/Ukuxhasa/Ukungqina yeyona nto mayinikwe
         ingqalelo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                 Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   3                        DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

ICANDELO A: INOVELI
UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela
1.1      ISICATSHULWA A
         1.1.1       Bathetha besevenkileni yakwaNtsibande.√                              (1)
         1.1.2       Kukuphoxeka kwabakwaMakhwetshu sisigqibo sokunikezelwa
                     kwevenkile kumntu ongengomZulu emva kwethemba ababenalo
                     lokuyifumana le venkile.√√                                           (2)
         1.1.3       Ukuba indawo eliqhubeka kuyo ibali iselokishini√√                    (2)
         1.1.4       Asisigqebelo ngokuba ikwanguye ongabanqweneleli nto intle
                     abantu bakwaNtsibande.√√                                             (2)
         1.1.5       Kuyidale ngokuba abantu bakwaMakhwetshu balwe kuba bebanga
                     ukuba ivenkile ethengwe nguLungile Ntsibande ililungelo labo.√√      (2)
         1.1.6       NguMaMtolo√ noMaMiya.√                                               (2)
         1.1.7       Ityhila ukuba bangabalinganiswa abanezimo zokuthanda
                     ukuncokola izinto zolwimi √√ / bangabalinganiswa abachubana
                     nabanye abantu.√√                                                    (2)
         1.1.8       Usesikolweni√ / UseBlythswood.√                                      (1)
         1.1.9       Yimfundiso yokuba umhlobo uyakwazi ukunganyaniseki√√ /
                     Yimfundiso yokuba uyakwazi ukulahlekiswa ngumntu ocinga ukuba
                     ngumhlobo wakho.√√                                                   (2)
         1.1.10      Isihloko sithi kusa kusihlwa aze umlinganiswa onguMpumelelo
                     ebalini abe nobomi obunamahlandinyuka, ehlelwe zizinto ezimbi
                     kodwa kuphinde kwenzeke ezintle. √√                                  (2)
1.2      ISICATSHULWA B
         1.2.1       YeyakwaNtsibande.√                                                   (1)
         1.2.2       Wafuna inombolo yedompasi√ kunye neyenxiwa likatatomncinci
                     wakhe.√                                                              (2)
         1.2.3       Ngumfanekiso ngqondweni wesikhumba√/Weliso√/Wokubona.√               (1)

         1.2.4       (c)√/ (c) Ukubhubha kukaLungile noNomakhwezi√/Ukubhubha
                     kukaLungile noNomakhwezi.√

                     (a)√/ (a) Ukubanjwa kwabantu abathengwe ngooNozililo bezama
                     ukutshisa ivenkile.√/Ukubanjwa kwabantu abathengwe
                     ngooNozililo bezama ukutshisa ivenkile.√

                     (b)√/ (b) Ukubanjwa kootsotsi ebebezama ukubulala
                     uMpumelelo√Ukubanjwa kootsotsi ebebezama ukubulala
                     uMpumelelo.√                                                         (3)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   4                         DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

         1.2.5       Uqweqwedisa ooNtongana ukuba babange ivenkile engeyoyabo√ /
                     Uthenga ootsotsi ukuba baphathe kakubi uMpumelelo√ / Batshise√
                     /Baqhekeze ivenkile yakwaNtsibande√ / Utha uNomakhwezi
                     umoya wokuba alwe nabahlali kwakunye nomyeni wakhe.√

                     [Nasiphi isibini kwezi]
                                                                                           (2)
         1.2.6       Ngumqondiso wesikhova esithe ngcu kwimoto yakhe√ kunye
                     nowokuntumekeka kwemoto bengaphakathi noNomakhwezi.√                  (2 )
         1.2.7       Wafunda wade wafumana isidanga sobugqirha√ wongamela
                     isibhedlele.√/ waba nevenkile edumileyo.√                             (2)
         1.2.8       Ngumbhali√, kuba wazi injongo yezenzo zabalinganiswa.√                (2)
         1.2.9       UNozililo obengumyili weli yelenqe naye watshiselwa ngaphakathi
                     emzini wakhe zizizalwane zotsotsi owafa ngale mini kuthethwa
                     ngayo kwisicatshulwa.√√ / UNozililo ebevuya ecinga ukuba
                     uMpumelelo uza kubulawa ngootsotsi suka kwabulawa umtshana
                     wakhe.√√                                                              (2)
                                                                                           [35]
UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani
2.1      ISICATSHULWA C
         2.1.1       ERio Cinema.√ / Ebhayaskophu√                                         (1)
         2.1.2       Kunzima nokuba babonakale ukuba bangoobani√√ / belimele
                     kakhulu.√√                                                            (2)
         2.1.3       Sesokubanjwa kukaLinda Monti etyholwa ngokubulala uEddie
                     noLulama.√√                                                           (2)
         2.1.4       Kukutsala umdla wabafundi ebalini√√/Sisiganeko esiza kuphandwa
                     kweli bali.√√/Singunobangela wazo zonke izehlo ezikweli bali. √√      (2)
         2.1.5       Ungusihlalo wombutho iMoonglow Night Club.√                           (1)
         2.1.6       'Kanti ke esi sigigaba sandulelwe kwangephezolo elo zizigigaba
                     eziqale kwigumbi likaLinda Monti, esona sithandwa saziwayo
                     sikaEddie.'√                                                          (1)
         2.1.7       Ngumfanekiso ngqondweni weliso.√/ wokubona√                           (1)

         2.1.8       Abanye babengakholelwa ukuba angangumbulali, bemthethelela
                     abanye babevuya, bekholelwa ukuba nguye umbulali.√√                   (2)
         2.1.9       (b)√/ (b) Ileta eyayibhalwe nguLinda        eya   kuEddie√/Ileta
                     eyayibhalwe nguLinda eya kuEddie. √
                     (c)√/(c) Inenekazi elalinxibe imink coat efana nekaLinda
                     Monti√/Inenekazi elalinxibe imink coat efana nekaLinda Monti √/
                     Ivolovolo kaLinda eyayikhe yalahleka√/ (a) Ivolovolo kaLinda
                     eyayikhe yalahleka√

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   5                           DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

                     (a)√/ (a) Ivolovolo kaLinda eyayikhe yalahleka√/Ivolovolo kaLinda
                     eyayikhe yalahleka√./ (c) √/ Inenekazi elalinxibe imink coat efana
                     nekaLinda Monti√/Inenekazi elalinxibe imink coat efana nekaLinda
                     Monti√

                     [ Nayiphi impendulo kwezi iya kwamkeleka]                               (3)

         2.1.10      Ufuna ukubonisa ukuba amanenekazi ayabandakanyeka kwizenzo
                     zobugewu√√/NguThembisa obenokwenza ukuba izenzo zobugewu
                     zamalungu aseMoonglow zingakhawulezi ziqapheleke.√√                     (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   6                              DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

2.2      ISICATSHULWA D

         2.2.1       Kwidolophu yaseMonti.√                                                   (1)

         2.2.2       Siza kukunika iinyanga ezintathu ube uwuhlafunisisa lo mpoposho
                     wethu. Emva kwezo nyanga, siya kwahlukana nawe.√ /
                     asizukukususa ngolu hlobo ucinga ukuba wena siza kukususa
                     ngalo√                                                                   (1)

         2.2.3       Eyokuba akavumelani namalungu ombutho waseMoonglow
                     malunga nokuthengiswa kwentsangu eMoonglow Night Club.√√                 (2)

         2.2.4       Kwavela ivolovolo√ nencwadi yokuthabatha amanqaku.√                      (2)

         2.2.5       Kumnyanzelise ukuba aqhubeke aphandisise kuba igama
                     lenenekazi lesibini elathenga imink coat azange laziwe eFemina
                     House.√√                                                                 (2)

         2.2.6       Kuyaselwa, kuyatshaywa akho lulawuleko ngulowo wenza
                     akuthandayo.√√ / yindawo yolonwabo kudliwa imali kuthengiswa
                     neziyobisi√√ / kusetyenziswa iziyobisi. √√ ngumsitho
                     wakwaLambathayo.√√ yindawo apho abantu babekwazi
                     ukuzipholela baphumze iingqondo.√√                                       (2)

         2.2.7       Kukuveza ngokuphandle izimo zabalinganiswa.√√ / ngokolu didi
                     lwenoveli injongo kukuveza eyona ndlela izinto ezathi zenzeka
                     ngayo.√√                                                                 (2)

         2.2.8       Ungumlinganiswa ongafuni nto ibulala ikamva labantu√/Othanda
                     inkqubela√/Onomqolo√ nolithandazwe.√/ungudlalani√

                     [Nasiphi isibini kwezi.]                                                 (2)

         2.2.9       Kufanelekile kuba uzibonakalise njengomcuphi okhathalayo
                     nongumakhwekhwetha ekuphandeni wasombulula isishiqi sokufa
                     kukaEddie noLulama.√√

                                                   OKANYE
                     Akufanelekanga kuba        uqale   waya    kubamba   uLinda     Monti
                     engaphandisisanga.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

         2.2.10      Amalungu aseMoonglow Night Club ebeba ngokosulela uLinda
                     ngetyala wona aya kusinda kodwa avela.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)
                                                                                              [35]

                                                            AMANQAKU ECANDELO A:              35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   7                        DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 3: NDIYEKENI – DM Jongilanga

3.1      ISICATSHULWA E

         3.1.1       Esikolweni iNobutho√/Eofisini kaLoni.√                               (1)

         3.1.2       Chief.√                                                              (1)

         3.1.3       Injongo kukumhlokoza uLoni√√ / Kukufuna ukuba abe nomsindo√√ /
                     Kukwenza ukuba uLoni ayithathele phezulu le nto aza kumxelela
                     yona√√/Kukufuna ukuba athabatheke ave ukuntyontyelwa√√ /
                     Ukuveza izinto ezonakalisa isikolo√√ / Kukumlumkisa. √√        (2)

         3.1.4       Uqale waphosisa wathi utywala ebeye kubuthatha kwasisi
                     Nomaxolo kanti ebeye kubuthenga√ / Uthunywe utywala nguNdila
                     kodwa xa ebuzwa akaxeli nyani.√                                      (1)

         3.1.5       Kukuxoxiswa kwintlanganiso agxothwe√ / Wagxothwa.                    (1)

         3.1.6       … okweengcambu zomdiliya ...√ / Ubuxhwane.√                          (1)

         3.1.7       C. Abalinganiswa bazithethela ngokwabo.√ /C√/ Abalinganiswa
                     bazithethela ngokwabo.√                                              (1)

         3.1.8       Amazwi la ebewabhekisa kuNdila kanti naye uLoni uphele
                     ekwakule ngxaki.√√                                                   (2)

         3.1.9       Yintlekele.√                                                         (1)

         3.1.10      Ucebise uZanele ukuba makathandane noLoni.√
                     Uye waqinisekisa ukuba kwitheko lakhe uZanele            noLoni
                     bayadibana.√                                                         (2)

         3.1.11      Ungumphixanisi√ kuba nguye oxelele uLoni ngokusela utywala
                     kukaNdila emsebenzini nokuba makenze into ngako, ibe kwanguye
                     nokhuthaza uNdila ukuba aziphindezele kuLoni√ / Uthanda
                     izikhundla√ kuba uthutha iindaba ngoNdila noLoni ngeenjongo
                     zokuba ekugqibeleni ibe nguye inqununu.√                             (2)

         3.1.12      Ugwetywe iminyaka elishumi entolongweni√ / Ubanjiwe.√                (1)

         3.1.13      Bobabini uLoni noNdila abangabalinganiswa abangquzulanayo
                     baphele bebhubha.√√                                                  (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   8                           DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

3.2      ISICATSHULWA F

         3.2.1       Wazisa indawo oqhubeka kuyo umboniso.√                                   (1)

         3.2.2       eNxarhuni√ / esikolweni.√                                                (1)

         3.2.3       Indlela amphendule ngayo uZanele uFuneka ibonisa ukuba
                     uwathathe njengendelelo la mazwi√√ / Uphendule ngokumlumkisa
                     ukuba angayinyatheli emsileni inyoka√√ / Uye wabonakalisa
                     ukucaphuka uZanele kwimpendulo yakhe.√√                                  (2)

         3.2.4       Othanda amayelenqe√ / Okhohlakeleyo√ / Ovuma yonke into.√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (1)

         3.2.5       (a)   (c) Ukuhambela kukaMaziko kwaNdila√ / (c) √ / Ukuhambela
                           kukaMaziko kwaNdila.√

                     (b)   (a) Ukuhambela kukaMaziko kwaMadala√ / (a) √ /
                           Ukuhambela kukaMaziko kwaMadala.√

                     (c)   (b) Ukucelwa kukaLoni ukuba azirhoxele emsebenzini√ / (b) √
                           / Ukucelwa kukaLoni ukuba azirhoxele emsebenzini.√                (3)

         3.2.6       Njengomlinganiswa oliwexuwexu√, nangona efuna ukutshata
                     uyakwazi ukutshintsha ingqondo yakhe athandane nendoda
                     etshatileyo ngenxa yeengcebiso zikaFuneka.√                              (2)

         3.2.7       Ucenge uLoni ukuba makasele utywala ngomhla wetheko, de
                     noLoni wasela.√                                                          (1)

         3.2.8       Akazange ayiqonde ukuba impindezelo ayijolise kuMawonga iza
                     kubulala yena.√√                                                         (2)

         3.2.9       Isenzo sikaMadala sokuthethelela uNdila senze ukuba uNdila
                     ambone uLoni njengoyena mntu umphelisele ngomsebenzi, waze
                     wanenzondo ngakuLoni.√√                                                  (2)

         3.2.10      Sasifanelekile,   kuba   wayaphule    umthetho      kwaye
                     kwakungekokokuqala evela phambi kwekomiti yesikolo malunga
                     nokuziphatha kwakhe.√√

                                                   OKANYE

                     Sasingafanelekanga, ngekwakuthatyathwe amanyathelo okuba
                     ancedakale kwingxaki yakhe yokusela, asiwe nakwiziko lokunceda
                     abantu ababusela kakhulu utywala.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)
                                                                                              [35]

                                                            AMANQAKU ECANDELO B:              35
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   9                               DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

UMBUZO 4: NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu & EZ Guqa

4.1      ISICATSHULWA G: 'KANTI ANDIZENZANGA' – LL Ngewu

         4.1.1       Sesokuba uMntuyedwa akhe ayokuxhwarha kwenye indawo√√ /
                     Sesokuba uMntuyedwa emke eSikhobeni.√√                                      (2)

         4.1.2       Luloyiko lokuba      abantwana     belali   bangalandela     umkhuba
                     kaMntuyedwa.√                                                               (1)

         4.1.3       Ibonisa ukuba awasamkeli isigqibo sikaMntuyedwa sokukhetha
                     ukuba ngumntu wasetyhini√ / Akayamkeli.√                                    (1)

         4.1.4       Wathi, 'uya kuwacacisela amadoda lawo ukuba intando yawo iza
                     kwenzeka kuba kaloku wona engamadoda.'√√ / Wathi iya
                     kwenziwa loo nto kuba wona engamadoda' √√                                   (2)

         4.1.5       Igama uMntuyedwa lithetha ukuba ngumntu ofana yedwa nalapha
                     ebalini kumakhwenkwe akhoyo nguye yedwa oyinkwenkwe enxiba
                     nenezimbo zamantombazana eSikhobeni. √√                                     (2)

         4.1.6       (c)   Ukubizelwa kukaMntuyedwa embizweni ngamakhwenkwe√ /
                           (c) √/Ukubizelwa kukaMntuyedwa Embizweni
                           ngamakhwenkwe.√

                     (a)   Ukubizwa kwembizo komkhulu yokukhalimela isimo
                           sikaMntuyedwa√ / (a) √ / Ukubizwa kwembizo komkhulu
                           yokukhalimela isimo sikaMntuyedwa.√

                     (b)   Ukuya kukaMaDosini kwaMfundisi√ / (b) √ / Ukuya
                           kukaMaDosini kuMfundisi.√                                             (3)

         4.1.7       NguMaDosini√ / Amantombazana elali √ / Noomama belali √

                     [Nasiphi isibini]                                                           (2)

         4.1.8       Oomama abanalungelo lakuvakalisa izimvo, ngootata kuphela
                     abathatha izigqibo.√√                                                       (2)

         4.1.9       Isimo somntu ngamnye asibangelwa nguye.√√ / Umba
                     wokunxaxha komntu ngokwesini awukamkeleki kuluntu kuba
                     akagxothwanga eSikhobeni qha uphinde wagxothwa
                     naseMnyameni.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                            (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   10                              DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

4.2      ISICATSHULWA H: 'IKHIKHIZELA LASEDANGWANA' – LL Ngewu

         4.2.1       Kwilali yaseDangwana.√                                                     (1)

         4.2.2       Ebusuku√/ ngentsimbi yethoba.√                                             (1)

         4.2.3       Kwakudlakadlaka      idyasi,   ibhulukhwe    nehempe,     nezihlangu
                     zikrazukile.√√                                                             (2)

         4.2.4       Ngumfanekiso-ngqondweni weliso.√                                           (1)

         4.2.5       … ukrwitshwe ngamazwi emqaleni …√                                          (1)

         4.2.6       Sesokukhumbula ubomi bakhe bobuntwana√ / Sesokunqwenela
                     ukuba ubomi bakhe bungabuyela kwinto obabuyiyo ngaphambili.√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (1)

         4.2.7       Wemka kowabo kubhubhe utata wakhe√, wathi sele ebuyele
                     ekhaya wangafuni ukwalusa iinkomo zikayise.√                               (2)

         4.2.8       Yintsingiselo yokuba wabona la mazwi engawalindelanga aze
                     amvusela isazela okanye amhlaba.√√                                         (2)

         4.2.9       Yimpixano yangaphandle.√ Izimvo zabo ziyahluka malunga
                     nokubuyela kukaFanabekho esikolweni kunye nokuthatha
                     uxanduva lwekhaya.√                                                        (2)

         4.2.10      A. Ngumbhali √/ A. √/Ngumbhali.√                                           (1)

         4.2.11      KuFanabekho√ kuba         nangona     ekho   akaloncedo     kokwabo
                     nasekuhlaleni.√                                                            (2)

         4.2.12      Sasifanelekile kuba yayingumnqweno wakhe ukuba abuye wenza
                     neenzame zokuba abuye, waya kooSiyazi nakubathandazeli.√√

                                                    OKANYE

                     Sasingafanelekanga ngewayethe makaphinde apho avela khona
                     ukuze afunde ukuziphatha ngendlela eyamkelekileyo.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (2)
                                                                                                [35]

                                                            AMANQAKU ECANDELO C:                35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   11                          DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

ICANDELO D: ISIHOBE

UMBUZO 5: VUKANI MADODA KUSILE – A Stemela: Umhleli

5.1      'Intaba kaNdoda' – LS Ngcangatha

         5.1.1       Ngumsebenzi wokucela ukumanyelwa√/Sisivula-lomo√/Kukuboleka
                     iindlebe.√                                                             (1)

         5.1.2       Yimvano-siqalo.√                                                       (1)

         5.1.3       Intaba kaNdoda yintaba eqaqambileyo           kunezinye    iintaba
                     ezibalulekileyo√√ / Yintaba exatyisiweyo.√√                            (2)

         5.1.4       Umqolo wesi-6 utyhila ukuphakama kwale ntaba√√ / Inkangeleko
                     yayo.√√/Ityhila ubungcwele ngokwesidima ngokuthi isondele
                     ebuThixweni.√√                                                         (2)

         5.1.5       Ngumfanekiso –ngqondweni wendlebe.√ / Wokuva. Igama
                     'kutsholoza' kunika izandi ezenziwa ziintaka neenyamakazi
                     ezivakala endlebeni√                                                   (2)

         5.1.6       Sisifaniso.√                                                           (1)

         5.1.7       Ingundoqo weembali zakwaXhosa.√√                                       (2)

         5.1.8       A √ / A Imbongi iyayincoma le ntaba√ / Imbongi iyayincoma le           (1)
                     ntaba.√

         5.1.9       Sisandi u 'kh'√ Yimfano-zandi√                                         (2)

         5.1.10      Ingongoma ephambili ngumnqweno wembongi wokuba le ntaba
                     ihlale naphakade.√√ / Le ntaba mayihlale ihloniphekile
                     ingaphelelwa sidima.√√                                                 (2)

         5.1.11      Imbongi yonwabile√√ / Ichulumancile.√√                                 (2)

5.2      'Ukungcwatywa kwetalente' – C Nqakula

         5.2.1       'ngeqhayiya'√                                                          (1)

         5.2.2       Ndi √                                                                  (1)

         5.2.3       Ibubomi obungenamisebenzi mihle√ kuba izisola ngokuba
                     kungekho misebenzi mihle iza kuyishiya.√                               (2)

         5.2.4       Yisonethi.√                                                            (1)

         5.2.5       Ukuba isizwe sayo sibe nezinto zokusiphilisa singaxhomekeki
                     kwezinye izizwe.√√                                                     (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2   12                               DBE/2016
                                            SCE – Imemorandam

         5.2.6       Umntu ngamnye kufuneka axhase abanye abantu.√√                             (2)

         5.2.7       abab.√                                                                     (1)

         5.2.8       (a) ii)√/(ii) Kuthethwa ngobomi bembongi√ / Kuthethwa ngobomi
                     bembongi.√

                     (b) (i) √/(i) Kunikwa isisombululo√ / Kunikwa isisombululo.√

                     (c) (iii)√ /(iii) Kuvuselelwa ubuntu√ / Kuvuselelwa ubuntu.√               (3)

         5.2.9       Kwisitanza   sokuqala    idakumbile        kwesesithathu       inomoya
                     wenkuthazo/ Iyacebisa.√√                                                   (2)

         5.2.10      Umntu makazisebenzise iziphiwo zakhe√√ / Umntu makazimisele
                     ukuxhasa abanye abantu.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (2)
                                                                                                [35]

                                                            AMANQAKU ECANDELO D:                35
                                                               AMANQAKU EWONKE:                 70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2016-memo/1949979e-0f85-41b3-87dc-0ad7862ee6e8) — isiXhosa FAL · Memo · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 May-June 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2019-memo/ac9551f4-0c82-4193-a47d-70a2e4332dd9) — isiXhosa FAL · Memo · 2019 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2016/8826b7b5-f1d1-44f5-9232-5769c31cabb5) — isiXhosa FAL · QP · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2016/4f5f4604-2ed9-4259-8e2f-c03bd960aac8) — isiXhosa FAL · QP · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-nov-2016-memo/a9d302a1-3166-4152-9105-5698a944090a) — isiXhosa FAL · Memo · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-nov-2016-memo/55e5a015-bb17-4b42-87d3-9de55fe4f122) — isiXhosa FAL · Memo · 2016 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
