# isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2016 QP

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 question paper from the NSC November Exams 2016, 21 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2016/8826b7b5-f1d1-44f5-9232-5769c31cabb5
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2016
- Exam period: NSC November Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 21

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 P2 NSC November Exams 2016 QP](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2016/8826b7b5-f1d1-44f5-9232-5769c31cabb5)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2016 · isixhosa. Question paper, 21 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                      NATIONAL
                                 SENIOR CERTIFICATE

                                        IBANGA 12

          ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)

                                   IPHEPHA LESIBINI (P2)

                                        NOVEMBA 2016

AMANQAKU: 70

IXESHA: Iiyure 2

                           Olu viwo lunamaphepha angama-21.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                         Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    2                   DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

IMIYALELO NENGCACISO

1.       Funda le miyalelo ngenyameko phambi kokuba uqalise ukuphendula imibuzo.

2.       MUSA ukuzama ukufunda lonke iphepha lemibuzo. Yiya kwiphepha
         lesiqulatho elilandelayo uze uphawule amanani emibuzo esetwe kwiincwadi
         ozifundileyo kulo nyaka. Emva koko, funda le mibuzo uze ukhethe leyo ufuna
         ukuyiphendula.

3.       Eli phepha LINAMACANDELO amaNE:

         ICANDELO A: Inoveli                              (35)
         ICANDELO B: Idrama                               (35)
         ICANDELO C: Amabali amafutshane                  (35)
         ICANDELO D: Isihobe                              (35)

4.       Phendula IMIBUZO EMIBINI iyonke:                 umbuzo   NGAMNYE   ukhethwa
         NAKUWAPHI amacandelo amaBINI.

         ICANDELO A: INOVELI
         Phendula umbuzo kwinoveli oyifundileyo.

         ICANDELO B: IDRAMA
         Phendula umbuzo kwidrama oyifundileyo.

         ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE
         Phendula imibuzo esetwe kumabali amafutshane OMABINI.

         ICANDELO D: IMIBONGO
         Phendula imibuzo esetwe kwimibongo YOMIBINI.

5.       Sebenzisa itshekhlisti ukuzincedisa.

6.       Landela imiyalelo esekuqaleni KWECANDELO NGALINYE ngononophelo.

7.       Nombola iimpendulo zakho kanye ngokwendlela ekunonjolwe ngayo
         kwiphepha lemibuzo.

8.       Qala icandelo NGALINYE kwiphepha ELITSHA.

9.       Ingcebiso yokulawula ixesha: Sebenzisa imizuzu engama-60 KWICANDELO
         NGALINYE.

10.      Bhala ngokucocekileyo nangokucacileyo.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    3             DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

IPHEPHA LESIQULATHO

Eli phepha liza kunceda abafundi bakwazi ukukhetha imibuzo abafuna ukuyiphendula
ngaphandle kokufunda lonke iphepha.

ICANDELO A: INOVELI

Phendula imibuzo ekwinoveli oyifundisiweyo.
        INANI LOMBUZO                   AMANQAKU                 IPHEPHA
1.  Kusa Kusihlwa                           35                      5

2.   Umqol' uphandle                                  35             8

ICANDELO B: IDRAMA

Phendula imibuzo ekwidrama oyifundisiweyo.
3.  Ndiyekeni                              35                        11

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kumabali amafutshane.
4.1 'Umntu akalahlwa'                      17                        15

4.2 'Ngumntu onjani lo?'                              18             16

ICANDELO D: ISIHOBE

Phendula YOMIBINI imibuzo esetwe kwimibongo.
5.1 'Intyatyambo'                         17                         18

5.2 'Umanyano'                                        18             20

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                     Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2         4              DBE/Novemba 2016
                                                         NSC

ITSHEKHLISTI

                                                               INANI LEMIBUZO
                                              AMANANI                               PHAWULA
              ICANDELO                                            EPHENDU
                                              EMIBUZO                                  (√)
                                                                   LWAYO
 A: Inoveli
                                                    1–2              1
     (Kusa Kusihlwa)
     (Umqol' uphandle)
                                              OKANYE
 B: Idrama
                                                     3               1
     (Ndiyekeni)
                                              OKANYE
 C: Amabali amafutshane
                                                     4               1
     ('Ngumntu onjani lo?')
     ('Umntu akalahlwa')
                                              OKANYE
 D: Isihobe
                                                     5               1
     ('Umanyano')
     ('Intyatyambo')

QAPHELA: Qinisekisa ukuba uphendule imibuzo kumaCandelo amaBINI kuphela.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     5                       DBE/Novemba 2016
                                                     NSC

ICANDELO A: INOVELI

UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

1.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA A

         Uyise kaMpumelelo yena ebesebhetele kwezi ntsuku kangangokuba
         ebecinga ukuphindela emsebenzini ngoMvulo. Naye uqabuke sekubethe
         isiqingatha emva kwentsimbi yesibhozo, yamkhathaza le nto kuba
         ebethanda ukuvukela evenkileni yakhe xa eziva engcono. Namhlanje
         ubebanjezelwe ngamaphupha athe akuwazikisa akawathanda. Akakhange 5
         azikhathaze ngokuwaxelela inkosikazi yakhe.

         Uphuphe ngathi uvuswa kukukhala kwesikhova athe akukroba wafika sihleli
         ngcu phezu kwale ndlu yabo. Uthe akusigxotha, sasuka sandanda apha
         enkundleni sagqibela ngokuthi ngcu phezu kwemoto yakhe. Uthe akusileqa
         apha sabuya saya kungena evenkileni. Uphume nesikhuni somlilo 10
         wasigibisela ngaso yasuka yantumekeka ngumlilo yonke ivenkile. Khangela
         ke ukuziphosa kuyo ezama ukusindisa impahla encediswa ngabantu.

         Ithe yakungena inkosikazi suka lwavaleka nocango olu lukhulu batshixeleka
         ngaphakathi. Batsha. Uthe etoshatosha ezama ukuvula suka waphaphama
         kanti sekusile kwaye kusemini. Eli phupha ulixelele uYolisa. NoThamsanqa 15
         ufike wamxelela ukufika kwakhe ukusuka emzini wakhe. Umntu
         ongakhange axelelwe yimazi le kuba kaloku ibisesisifu.

         Le ngxabano yabo yeveki ephelileyo yavakala ebantwini ngokubanzi kuba
         kaloku umphembi wayo wakha wazihambahambisa ukuza kuva ukuba izele
         nkomo ni na. Uthe akuhletyelwa yitshomikazi le, wayisasaza ngakumbi 20
         elokishini.

         1.1.1       Wayesenza msebenzi mni uLungile?                                               (1)

         1.1.2       Yintoni eyayibangela le ngxabano kaLungile noNomakhwezi?                       (2)

         1.1.3       Xela ingxaki awafika           uLungile   ikho   evenkileni   ngexesha
                     awayebuya esibhedlele.                                                         (1)

         1.1.4       Khetha impendulo echanekileyo ibe nye kwezi zingezantsi.

                     Injongo yokusetyenziswa kweli phupha likaLungile lokutshela
                     evenkileni kule noveli:

                     A     Kukubonisa umfundi isiganeko esingazukwehla ebalini.
                     B     Kukukrobisa umfundi kwisiganeko esiza kwehla ebalini.
                     C     Kukubonisa umfundi ukungalungi kwamaphupha ebalini.
                     D     Kukukrobisa umfundi kwiingxaki zamaphupha ebalini.                       (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                              Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    6                       DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         1.1.5       Nika umfanekiso-ngqondweni ozotywa ligama elibhalwe ngqindilili,
                     uze uxele ukuba uqaqambisa ntoni.                                             (2)

         1.1.6       Chaza intsingiselo yegama 'ibisesisifu' kwisicatshulwa.                       (1)

         1.1.7       Khankanya imiba ibe MIBINI awathetha ngayo uLungile kumyolelo
                     wakhe.                                                                        (2)

         1.1.8       Xela igama lalo mphembi kuthethwa ngaye kwisicatshulwa.                       (1)

         1.1.9       Cacisa ukuba isivakalisi esingezantsi simtyhila njengomlinganiswa
                     onjani lo mphembi kuthethwa ngaye.

                     Uthe akuhletyelwa         yitshomikazi   le,   wayisasaza   ngakumbi
                     elokishini.                                                                   (1)

         1.1.10      Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko
                     ESIKUKHOLAM A.

                               KHOLAM A                              KHOLAM B
                     (a)   Ukubhubha kukaNozililo         A     Inqanaba lengabula-
                           noMakhwetshu.                        zigcawu.

                     (b)   Ukuthenga kukaLungile          B     Inqanaba lokuyondelelana
                           ivenkile kaMosia.                    kwebali.

                                                          C     Inqanaba lokusonjululwa
                                                                kwezinto.
                                                                                    (2 x 1)        (2)

         1.1.11      Nika indima edlalwa nguYolisa kule noveli, ze uxhase impendulo
                     yakho.                                                                        (2)

         1.1.12      Xela isiganeko esibonisa ukuba wakha wasengxakini uMpumelelo
                     eBlythswood.                                                                  (2)

                                                KUNYE

1.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA B

         Obukeleyo akazange awuhlanganise umlomo kukubona izifundiswa
         zikhunge owazo. Kwakumbejembeje zizinxibo zeembasa ezinomsila
         kwangathi kumhla kwathweswa izidanga eYunivesithi. Wayekho
         noGqirha Sanqela. Zenziwa iintetho ngoogqirha abaziwayo bencoma
         betyibela umsebenzi owenziwe nguMpumelelo.                      5

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                             Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     7                         DBE/Novemba 2016
                                                     NSC

         'Xa ndibona lo mbono uphambi kwam, ndiziva ndingenakho ukungathi
         namhlanje isizwe esiNtsundu sifikelele kwinqanaba eliphezulu ebomini
         baso, inqanaba lokunonophela abantwana baso ngokubafundisa. Le nto
         iyimfundo ayinalishwa naphi na. Yenza ukuba abantu bazane, bathandane,
         babukane. Kumnandi kanye xa ndibona nale nginginya yabantwana 10
         besikolo abeze apha, kuba ezingqondweni zabo namhlanje kuzobeka
         umfanekiso wento abahlala bethetha ngayo ootitshala babo ndawonye
         nabazali. Baza kumka besazi ukuba ekunyamezeleni kukho umvuzo.'

         'Nali elakho, mfo kaNtsibande, kaMehlwenkomo, thole lasemaJwarheni
         iqashiso likuwe namhlanje. Ubize abantu wathi mabeze ekhaya apha baze 15
         kuvuyisana nawe kuba ugqibile ukufunda, baze kukunika amathamsanqa
         nakweli xhobongwana leshishini owalishiyelwa nguyihlo. Aba bantu
         abezanga kuba bebizwe nguwe. Bebengenakuza kuba abakwazi
         ngesizathu sokuba ungumntwana, imveku ezalwa izolo oku engazi nto
         ngobomi. Beze kuba besazi uyihlo uLungile. Nawe ke hlala ekhondweni 20
         likayihlo ubakhonze, ubathande ubabuke. Indlela yokubakhonza kukuhlala
         enyanisweni nasekuthandazeni. Ndisatshaya.'

         Olu dlwabevu lwentetho belusenziwa ngugqirha owaziwayo eThekwini,
         uGqirha Masibane.

         1.2.1       Xela ukuba litheko lantoni eli liqhubeka kwisicatshulwa.                          (1)

         1.2.2       Yintoni enxulumanisa uGqirha Sanqela noMpumelelo?                                 (1)

         1.2.3       Xela udidi      lwesafobe      olukwisivakalisi   esikrwelelwe     umgca
                     ngaphantsi.                                                                       (1)

         1.2.4       Chaza isimo sentlalo           ngokwexesha        esityhilwa   sisivakalisi
                     esibhalwe ngqindilili.                                                            (2)

         1.2.5       Ngqina ukuba uGobidolo ungumlinganiswa ongqukuva.                                 (2)

         1.2.6       Xela iyelenqe elenziwe nguNozililo ngale mini yeli theko ze uchaze
                     nesiphumo salo.                                                                   (2)

         1.2.7       Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo
                     yakho.

                     Udidi elulo le noveli (Yinoveli eyithrila/Yinoveli engemiba yentlalo/
                     Yinoveli yophando).                                                               (2)

         1.2.8       Nika umxholwana ovezwa kwesi sicatshulwa.                                         (2)

         1.2.9       Chaza ukuba isenzo sokutshiswa kukaNozililo sasibangelwa
                     yimpindezelo.                                                                     (2)

         1.2.10      Nika imfundiso yale noveli.                                                       (2)
                                                                                                       [35]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                 Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    8                     DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani

2.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA C

         'NguLinda Monti ke lo ndiza kuniyalela ukuba nimfuduse ngobunono
         obukhulu kweli zulwana lakhe lasemhlabeni, nimthathe nimse kwiminquba
         yetolongo apho aya kuhlala eselugcinweni olungqingqwa, de kufike umhla
         aya kujongana nesityholo esimfaneleyo emva kophando endisalwenzayo.'

         Akubangakho uphenduleyo. UHlobo uvule ucango lwegumbi awayekulo 5
         uLinda, wayalatha ngomnwe lo nzwakazi. Yayisathe tywaa phezu kwalaa
         mandlalo wayo, entla. Asuke ajongana amadoda ngumothuko, kucaca
         ukuba ebomini akazanga awufumane umyalelo wokubamba enje ngaleyo
         inzwakazi.

         Ibe nguHlobo othe gqada: 'Ndiv'intwembi, nkosazana, impangelo iyandi- 10
         nyanzela ukuba ndingabi nalusini ngemihla enje ngale. Uyazi nawe,
         impangelo yimpangelo. Sowunceda ngokuphakama, unxibe ngendlela
         eyothi ingqinelane neemeko owofikela kuzo emva kwemiqobo yeentsimbi –
         ejele ke ngoko. Uyazazi izinto obuhleli uzenza kweli phakade. Umele ngoko
         ukuba ubusoloko uyilindele le mini, usazi ukuba ngenye imini woze 15
         ulindwendwele eli khaya lezihange. Ndiyathemba ukuba njengencutshe
         kwezehombo, kulaa tyesi yakho yempahla akho amadlavana afudumeleyo
         abekelwe lo mhla usidenge.'

         'Mfo! Bendingakwazi ukuba ukrwada kangaka!!' Uwakhonkothile uLinda loo
         mazwi, exhuma ukuphakama emandlalweni wakhe.                           20

         2.1.1       Xela ukuba ngoobani aba bantu uHlobo abayalela ukuba bafuduse
                     uLinda.                                                                     (1)

         2.1.2       Chaza ukuba kutheni uHlobo eyalela ukuba uLinda afuduswe.                   (2)

         2.1.3       Xela isiganeko esilandela oku kuqhubeka kwesi isicatshulwa.                 (2)

         2.1.4       Nika umfanekiso- ngqondweni ozotywa ligama elibhalwe ngqindilili
                     kwisicatshulwa.                                                             (1)

         2.1.5       Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko
                     ESIKUKHOLAM A.

                               KHOLAM A                           KHOLAM B
                     (a)   Ukutyelela kukaHlobo           A   Inqanaba lovuthondaba.
                           eMoonglow.
                                                          B   Inqanaba lokuyondelelana
                           Ukufunyanwa kwetape                kwebali.
                     (b)   recorder nguHlobo.
                                                          C   Inqanaba lesiphelo.
                                                                                    (2 x 1)      (2)
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    9                      DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         2.1.6       Xela isafobe esikwisivakalisi esikrwelelwe umgca ngaphantsi.                 (1)

         2.1.7       Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo
                     yakho.

                     Udidi lomlinganiswa alulo uThembisa Ntlokonkulu kule noveli
                     (Ngumchasi/Ngumlinganiswa oyintloko/Ngunxantathu).                           (2)

         2.1.8       Chaza ukuba ibinzana elingezantsi lityhila ntsingiselo ni ngoLinda
                     Monti.

                      ... njengencutshe kwezehombo.                                               (2)

         2.1.9       Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo
                     yakho.

                     Udidi elulo le noveli (Yinoveli eyithrila/Yinoveli engemiba yentlalo/
                     Yinoveli yophando).                                                          (2)

         2.1.10      Ngqina ukuchaneka kokuvalelwa kukaLinda kwikhaya 'lezihange'.                (2)

                                                KUNYE

2.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA D

         'Niyawaxokisana, bantu belokishi; akukho tyala lakha lamiswa seyifikile
         neJaji.'

         Abanye: 'Kaloku iJaji ayizele tyala likaLinda kuphela.' Abanye: 'Kuthiwa
         likhulu, madoda: iJaji igqibe ekubeni libe lelokugqibela kumatyala abelinde
         umjikelo wayo.'                                                             5

         Ngokwenene ke kwakunjalo. Isicelo sokuba libe lelokugqibela senziwa
         nguMtshutshisi kuba esithi: 'Kukho ubungqina obuthile ekusafuneka ndibu-
         cweye namangqina.'

         Lalanele ke ithuba loko kucweya kuba kwamanye amatyala kwakuthe-
         lekelelwa ukuba ijaji yothatha isithuba seeveki ezintathu.       10

         Ubunyaniso bento yokuba limisiwe ityala baqala ukungqinwa ngababeze
         kuphulaphula, ngokungamboni nangetshengele oyena mntu wayenya-
         nzelekile ukuba abekho-uHlobo. Bengazinje, loo Hlobo wayeyeyona ndoda
         ichwayitileyo kwelo Monti ngaloo mini, ezonwabele eofisini yakhe. Kaloku
         ngezolo wayede wayifumana into ebekade eyizungula-itape recorder; 15
         eyifumene isadlala. Yinto awayeyive kuloo tape recorder eyayimonwabisile.

         Awayeyivile wayeyazi yedwa, engafuni kuyiphalaza nasemapoliseni,
         nakwigqwetha lommangalelwa. Inye awasuka wayicela yeyokuba
         makumiswe ityala. Wonke ke umntu wayejonge kuye ngomdla. NoLizzie,
         unobhalana wakhe owayeqhele ukutyhilelwa iimfihlo, wafa namthanyana 20
         kwezaloo mini iindaba.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                            Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     10                      DBE/Novemba 2016
                                                     NSC

         Athi amapolisa ukuze aqonde ukuba ikho ayimithiyo uHlobo, eva isicelo
         sakhe sokuba imoto yakhe mayifakelwe unomathotholo wokusasaza
         ngomoya, esithi ufuna abenakho ukuthetha nomzi wamapolisa nangaliphi
         na ixesha, nakweyiphi na indawo.                                      25

         2.2.1       Xela indawo        abakuyo     aba     balinganiswa   bathetha    kwesi
                     sicatshulwa.                                                                    (1)

         2.2.2       Nika isizathu sokuba uHlobo abe yeyona ndoda ichwayitileyo.                     (2)

         2.2.3       Chaza ukuba simtyhila njengomlinganiswa onjani uHlobo isivakalisi
                     esibhalwe ngqindilili.                                                          (2)

         2.2.4       Chaza isimo        sentlalo    ngokwexesha     esityhilwa    sisivakalisi
                     esingezantsi.

                     '... imoto yakhe         mayifakelwe     unomathotholo      wokusasaza
                     ngomoya ...'                                                                    (2)

         2.2.5       Khetha impendulo echanekileyo ibe nye kwezi zingezantsi.

                     Injongo yokuba umbhali alufihle ulwazi olufumaneke kwitape
                     recorder ekuqaleni kwebali kukudala imo ...

                     A     yempixano kumfundi wale noveli.
                     B     yonxunguphalo kumfundi wale noveli.
                     C     yokonwaba kumfundi wale noveli.
                     D     yosizi kumfundi wale noveli.                                              (1)

         2.2.6       Chaza ukuba uThembisa Ntlokonkulu ulusebenzise njani ulwazi
                     analo ngeenkcukacha zikamakazi kaEddie.                                         (2)

         2.2.7       Nika intsingiselo eziswa libinzana elingezantsi.

                     '... wafa namthanyana'                                                          (2)

         2.2.8       Xela ukuba nguwuphi umxholwana ovezwa kwesi sicatshulwa.                        (2)

         2.2.9       Chaza indima edlalwa nguLizzie kule noveli ze uxhase impendulo
                     yakho.                                                                          (2)

         2.2.10      Sinika mfundiso ni ngabahlobo isenzo sokubulawa kukaEddie
                     ngamalungu aseMoonglow?                                                         (2)
                                                                                                     [35]

                                                              AMANQAKU ECANDELO A:                   35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    11                   DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 3: NDIYEKENI – DM Jongilanga

3.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA E

         (Kusuku olulandelayo ngorhatya, kungena uNdila endlwini kaFuneka
         Matiwane kwa-N. U. 3. Ufike uFuneka eyedwa lingekho iqabane lakhe
         uZanele Nxusani.)

         NDILA:       Funie girl! (Ebulisa)

         FUNEKA: Hallow Dicksie. Uyazi ukuba kule mihla usuke wanqaba 5
                 wachasela okwethamsanqa. Inene ndibe uphindele esuthwini.

         NDILA:       Kanene ufane uthethe wena. Uyandihleka kuba ndiphelelwe
                      emsebenzini? Ngenye imini uya kuze uqonde ukuba ubomi
                      ngumxube wezothuso namayeyeye.

         FUNEKA: Hayi wethu, musa ukulixhoma epalini iswili lakho. Asinto esiya 10
                 kulala sitye yona leyo. Into elungileyo kukufuna umqolomba
                 ungene kuwo ngexesha lezothuso uphume ngethuba leziqabu.

         NDILA:       Kungenzeka ukuba ndize kungena komnye.

         FUNEKA: Ulumke hlez' uthi kanti lo sowubhudl' umoya.

         NDILA:       Noko andicingi ukuba ndingashiywa nanguwe enyanyeni. 15
                      Uncedo lufumaneka kwabasemzini kunabasekhaya.

         FUNEKA: Ukuba ufuna imali utsho ebhatyini mtshana.

         NDILA:       Kuwe imali yinto yonke and like all gold diggers, you will fold up
                      your tent and desert a gold mine that has given you comfort and
                      position when its yield ceases to be of commercial value.          20

         FUNEKA: Hayi wethu ndiyaqhula.

         NDILA:       Uyaqal'ukuthetha.  Uyayazi     into  yokuba      ndiphelelwe
                      emsebenzini kwaye ndicinga ukuba uyazazi nezizathu.

         FUNEKA: Lilonke?

         3.1.1       Xela iinkcukacha zibe MBINI ezifumaneka kwizalathisi zeqonga
                     kwesi sicatshulwa.                                                         (2)

         3.1.2       Nika isizathu sokuba uNdila andwendwele uFuneka.                           (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    12                    DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         3.1.3       Xela isiganeko esilandela le ngxoxo ikwisicatshulwa nesiphumo
                     saso.                                                                       (2)

         3.1.4       Ngubani igama lenkosikazi kaNdila?                                          (1)

         3.1.5       Xela isafobe esikula mazwi alandelayo.

                     '... usuke wanqaba wachasela okwethamsanqa.'                                (1)

         3.1.6       Mfanekiso-ngqondweni mni ozotywa libinzana elibhalwe ngqindilili
                     kwintetho kaFuneka?                                                         (1)

         3.1.7       Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko
                     ESIKUKHOLAM A.

                               KHOLAM A                           KHOLAM B
                     (a)   Ukugwetywa kukaNdila,          A   Inqanaba lokuyondelelana
                           uFuneka noZanele.                  kwebali.

                     (b)   Ukurhoxa kukaLoni              B   Inqabana lengabula-
                           emsebenzini.                       zigcawu.

                                                          C   Inqanaba lesiphelo.
                                                                                    (2 x 1)      (2)

         3.1.8       Wakhalela ntoni uLoni xa wayegxothwa nguZanele noFuneka?                    (2)

         3.1.9       Nika umxholwana ovezwa kwesi sicatshulwa.                                   (2)

         3.1.10      Xela ukuba luluphi uhlobo lwedrama olu, ze uxhase impendulo
                     yakho.                                                                      (2)

         3.1.11      Nika into ibe NYE engalunganga kwindlela aziphethe ngayo
                     uMadala kulo mdlalo.                                                        (1)

                                                  KUNYE

3.2       Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA F

         (Sibona uMaziko isandla sikaMawonga Loni singena emzini kaMadala
         usihlalo wekomiti yesikolo.)

         MAZIKO:       Kamnandi.

         MADALA:       Heke titshala. Seluzithabathela isitulo eso, akukho bantwana
                       apha. Isaphila inkosi yakho?                                 5

         MAZIKO:       Iyaphila ingaphili noko.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2     13                 DBE/Novemba 2016
                                                     NSC

         MADALA:       Uthini na mfo kaMaziko?

         MAZIKO:       Ndikuxelela inyaniso. Akusekho mntu tu. Ndilapha nje yiloo nto
                       kanye.

         MADALA:       Eyiphi mfo wam?                                                  10

         MAZIKO:       Awu! Wenzani kaloku bawo? Ndathi ndisandlala umcimbi
                       wathanda ukundinquphela?

         MADALA:       Hayi mfo wam andinqupheli, ndingagabangxi, intokunayo
                       ngekuba ndithi zalela elubala.

         MAZIKO:       Sekumasuku bawo ndihambela lo mcimbi kweli khaya.                15

         MADALA:       Owuphi kanene? Makhe sikhumbuzane kuba zininzi, zaye
                       azilali mbethe.

         MAZIKO:       Kudala bawo ndikuxelela ngoLoni ochitha isikolo. Phofu nditsho
                       kuba inguwe. Lo mfo wayeka ukusebenza, yonke into
                       isemagxeni kum. Ndingxamele ukusinda-sindana kungoku nje.      20

         MADALA:       Ke lilonke uthi mandithini?

         MAZIKO:       Mboneleni icebo uLoni. Andinakwenza umdovu womsebenzi
                       ndingamkeli ngawo.

         MADALA:       Ucebisa ukuba senze ntoni ke wena titshala?

         MAZIKO:       Awu! Uya kuthini kaloku bawo ukuzenza ibhenqa ulizingela. 25
                       Ndize kukuvusa njengelungu lekomiti, nalungu lekomiti usihlalo.

         MADALA: Kaloku titshala kufuneka xa undulula umcimbi uqiniseke ngawo.
                 Andimntu uthanda ukubamba intulo ngomsila.

         MAZIKO:      Uthetha ukuba animboni ukuba uLoni utshila ngesidanga
                      sikaNdila? Iziphumo zizibi nje le minyaka mithathu, nithi 30
                      zibangwa yintoni?

         3.2.1       Xela injongo kaMaziko yokundwendwela kwaMadala.                           (2)

         3.2.2       Chaza ukuba atyhila simo sini ngoLoni amazwi kaMaziko athi,
                     'Akusekho mntu tu'.                                                       (2)

         3.2.3       Nika igama lale nkosi kuthethwa ngayo.                                    (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    14                         DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         3.2.4       Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi.

                     Injongo kaMaziko yokuzixakekisa ngoLoni:

                     A     Kukumenza umhlobo.
                     B     Kukudala iyelenqe.
                     C     Kukudala intsebenziswano.
                     D     Kukuxabisa umsebenzi.                                                      (1)

         3.2.5       Chaza isimo sentlalo ngokwexesha                esityhilwa    sisivakalisi
                     esikrwelelwe umgca ngaphantsi.                                                   (1)

         3.2.6       Nika intsingiselo eziswa yintetho kaMadala ethi, 'zalela elubala'.               (2)

         3.2.7       Ngqina ukufaneleka kokugwetywa kukaFuneka.                                       (2)

         3.2.8       Khetha impendulo echanekileyo kwizibiyeli ze uxhase impendulo
                     yakho.

                     Udidi lomlinganiswa alulo uJerry         kule     noveli     (Ngumchasi/
                     Nguvalithuba/Ngunxantathu).                                                      (2)

         3.2.9       Chaza esi sidanga sikaNdila atshila ngaso uLoni ngokukaMaziko.                   (1)

         3.2.10      Xela isizathu sokuba uMaziko athethe la mazwi abhalwe ngqindilili
                     kwisicatshulwa.                                                                  (1)

         3.2.11      Ucinga ukuba yintoni injongo yombhali ngalo mdlalo?                              (2)

                                                            AMANQAKU ECANDELO B:                      35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                Tyhila iphepha

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    15               DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

UMBUZO 4: NDAKUYICELA IVUTHIWE– LL Ngewu no Z Siguqa

4.1      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA G

                                        UMNTU AKALAHLWA

         UNobesuthu noNomtha babonile ukuba mabangachithi xesha babe
         bephendulana noyise, kuba ilizwi lakhe belingawi phantsi, yaye babeyazi
         ukuba nonina obezama ukubathethelela angaphuma yena kuqala kuloo mzi.
         Baphindele kwigumbi labo lokulala baqokelela kwanto yabo, bayithatha loo
         mithwalo ibingenakuthwalwa kuba kaloku bebesebethwele imilomo. 5
         Baphumile ngobo busuku balinikela umva ikhaya bengazi ukuba baza
         kulalisa phi. Bagqibe kwelokuba baye eTsilithwa kwayisekazi uTyhobeka.

         Bafike eTsilithwa ezinzulwini zobusuku bengagodoli beqhaqhazela.
         Babenga-qhaqhazeliswa yingqele yobusika kuphela, koko naluloyiko lwale
         nto ibehleleyo. Ekufikeni kwabo kwaTyhobeka basothule isikhalo, balila 10
         begixa ngokungathi babhungisene. Ngubani ke phofu owaziyo ukuba
         babenga-bhungisananga? Esi sikhalo sikhawuleze sakhatshwa yinja
         ebingazanga izibalule ngokukhonkotha, kodwa namhlanje yenze
         umkhulungwane.

         Nakuba uTyhobeka ebekhanyisile nje ngofinyafuthi, isibane esibalule-kileyo 15
         kubantu baseTsilithwa, uye waqhwitha wakha umkhanyo efuna
         ukuqinisekisa ukuba ngoobani kanye aba. Uncine amehlo okomntu ofa
         lungcume, koko amehlo anorhatyazo endod'enkulu, akamncedanga
         ukubaqonda abo bantu. Koko kunkolonkoloza uncedwe nguMthwakazi,
         umfazi wakhe, othe, 'Yise kaMandla ngabantwana bakaMaMthi aba'. 'Tyhini 20
         madoda! Umfo wethu utshabile? Yinto yanini leyo?' 'Utata akatshabanga
         bawokazi. Silapha nje usigxothile', uphendule uNomtha. 'Unigxothe ebusuku
         apha? Unigxothele ntoni kodwa uMathidala?'

         4.1.1       Xela ilali eliqhubeka kuyo eli bali.                                   (1)

         4.1.2       Chaza ukuba simtyhila njengomlinganiswa onjani uMathidala
                     isivakalisi esinomgca ngaphantsi.                                      (2)

         4.1.3       Chaza umahluko kwisohlwayo sokukhulelwa          esafunyanwa
                     nguNobesuthu noNomtha kunye nesikaThandile.                            (2)

         4.1.4       Chaza imo ababekuyo uNobesuthu noNomtha ngobusuku abafika
                     ngabo kwaTyhobeka.                                                     (1)

         4.1.5       Chaza isimo sentlalo saseTsilithwa.                                    (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                      Tyhila iphepha

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    16                           DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         4.1.6       Tshatisa inqanaba lesakhiwo sebali ELIKUKHOLAM B nesiganeko
                     ESIKUKHOLAM A.

                              KHOLAM A                            KHOLAM B
                     (a)   Ukuya kukaTyhobeka          A     Inqanaba lengabula-zigcawu.
                           kwaMathidala.
                                                       B     Inqanaba lokusonjululwa
                     (b)   Ukumitha kukaNomtha               kwezinto.
                           noNobesuthu.
                                                       C     Inqanaba lokuyondelelana
                                                             kwebali.
                                                                                   (2 x 1)              (2)

         4.1.7       Chaza indima edlalwe ngumlinganiswa onguTyhobela kweli bali.                       (2)

         4.1.8       Chaza ukuba singqamana njani isenzo sikaMathidala sokugxotha
                     iintombi zakhe nesihloko sebali.                                                   (2)

         4.1.9       Xela umfanekiso-ngqondweni            otyhilwa     libinzana     elibhalwe
                     ngqindilili ngezantsi.
                     '... basothule isikhalo balila begixa ...'                                         (1)

         4.1.10      Nika umxholo weli bali.                                                            (2)

         4.1.11      Xela udidi lwempixano          olubonakala       kwintlalo     kaMathidala
                     neentombi zakhe.                                                                   (1)

4.2      Funda esi sicatshulwa silandelayo uze uphendule imibuzo.

         ISICATSHULWA H

                                     NGUMNTU ONJANI LO?
         Kuphakame ufafa lomfana weza ngqo kumfundisi, wafika wamnika
         iphetshana. Ulijonge nje kancinci umfundisi eli phetshana, kwabonakala
         ngohlobo alityhilizele phaya ngalo ukuba kumcimbi wokufunda umfundisi lo
         akazingci nganto. Umile lo mfana ejonge ntsho kumfundisi, ngokungathi
         ulindele impendulo yencwadi ebemgqithisele yona. Ude umfundisi 5
         wasebezela lo mfana wathi kuye, 'Siza kuqala ngomthandazo. Kodwa lo
         mntu ndize kumngcwaba ngumntu onjani?' Umfana akawuphendulanga lo
         mbuzo kamfundisi, koko uye wajonga kude.
         Umfundisi uyalele ukuba kuculwe iculo elithi: 'Yesu Langa lomphefumlo.'
         Umthanjiswa uyenzele lula le rhamente kuba kumqolo ngamnye ubethi 10
         ngqe ngaphambili awufunde okwesitshingitshane umqolo. Nakuba
         umfundisi ebenzele lula abantu kubekho madoda athile axhathise kuhlobo
         lokucula ngoohawu hawu abaninzi. Ukhe wawuphosa umfundisi omnye
         umqolo ecatshukiswe yinto angabanga nako ukuyinyamezela. Ukhombe
         eny' indoda wakhwaza wathi, 'Thul'isankwane eso akukho sembholorhweni 15
         apha!' Babekho abakhe bangena ngengoma kumcimbi wesankwane koko
         banqandwa kukugigitheka kwentsini, kubonakala ukuba kuyahlekwa
         nokuba kufiwe.
Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                                  Tyhila iphepha

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    17                   DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         Emva kweli culo umfundisi wenze umthandazo wentloko apho avakele
         ngokubetha kolwimi ukuba le yenye yezinto ayiqeqeshelweyo kwisikolo 20
         sobufundisi ukuba wayefikelele phofu kuso. Emva komthandazo umaneli
         uhlabele umthandazo weNkosi.

         4.2.1       Xela isiganeko esiqhubeka kwesi sicatshulwa.                              (1)

         4.2.2       Nika isizathu sokuba ufafa lomfana lume lujonge ngqo kumfundisi.          (2)

         4.2.3       Xela udidi lwesafobe esibhalwe ngqindilili.                               (1)

         4.2.4       Babebangaphi abantwana bakaManduleli?                                     (1)

         4.2.5       Chaza okutyhilwa kukuphinda-phindwa kombuzo othi, 'Ngumntu
                     onjani lo?' kweli bali.                                                   (2)

         4.2.6       Yintoni eyabulala uManduleli?                                             (1)

         4.2.7       Xela isizathu sokuba uManduleli angangcwatywa            ngosuku
                     olwalumiselwe ukuba angcwatywe ngalo.                                     (2)

         4.2.8       Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi.

                     Injongo yombhali yokuwuchaza njengo 'hawu hawu' umculo
                     wamadoda ...

                     A     Kukukhumbuza abantu ngendlela izinja ezikhonkotha ngayo.
                     B     Kukubonisa ukuba amadoda ayecula kamnandi.
                     C     Kukukhuthaza indlela awayecula ngayo amadoda.
                     D     Kukuphoxisa ngendlela awayecula ngayo amadoda.                      (1)

         4.2.9       Cacisa okutyhilwa yile ntetho ingezantsi ngoManduleli.

                     '... ubeyindoda phakathi kwamadoda kuba nje enxiba ibhulukhwe.'           (2)

         4.2.10      Ingaba ifanelekile indlela amadoda awayeziphethe           ngayo
                      kumngcwabo kaManduleli? Xhasa impendulo yakho.                           (2)

         4.2.11      Nika imfundiso yeli bali.                                                 (2)

                                                           AMANQAKU ECANDELO C:                35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    18             DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

ICANDELO D: ISIHOBE

Phendula imibuzwana YOMIBINI.

UMBUZO 5: VUKANI MADODA KUSILE – A Stemela-Umhleli

5.1      Funda lo mbongo ungezantsi uze uphendule imibuzo elandelayo.

         INTYATYAMBO – M Mbutuma

         1           Ewe, ntyatyambo, kha usibonise,
         2           Ewe kaloku, kha usixelele:
         3           Elona xesha lokuba ume,
         4           Ililiphi n' elona ziko lakho,
         5           Aph'umnt' angakha khona,
         6           Uphin' owona mthombo wakho,
         7           Aph' umnt' angazikholisa khona,
         8           Aph'angahlal' azikhelele,
         9           Aph' angazidid' akruquke.

         10          Baxolil' abahamb' emimangweni,
         11          Kub' ubaph' ukuyol' emathafeni,
         12          Babukel' ubuhle nehombo yakho.
         13          Ubaxolisil' abazingeli bakho,
         14          Balibala bebuk' ubuhle bakho.
         15          Uzidlamkisil' iinyamakazi,
         16          Ziphaphile zinokuqavakazi,
         17          Zidl' obakh' ubuncuthu,
         18          Zikunye neentaka zezulu,
         19          Zidl' incind' emyoli kakhulu.

         20          Ziindid' ezininz' iintyatyambo.
         21          Ulinganiswa nomXesibe nabaMbo.
         22          Kant' umthinjan' ukwenz' ihombo,
         23          Ukwenz' uvunywe lilizwe
         24          Ngomsebenzi wakho wobuzwe.
         25          Waa, ntyatyambo, uvunyiwe,
         26          Ngenene ngevumb' uthandiwe,
         27          Kanti ngobuhl' uvunyiwe.
         28          Ngomfaneleko wesamele.

         29          Ndikubona futh' emifuleni
         30          Aph' uhlal' emafuku-fukwini.
         31          Ngokungath' usekuwahombiseni
         32          Loo manz' anzongo-nzongo ezizibeni.
         33          Phezu kwamachib' uyakhonya
         34          Ujikwa-jikwa kuhle yimimoya,
         35          Ningqungqe kuhle nivum' ingoma,
         36          Adungek' amanzi sel' eman'encoma,
         37          Induluk' imisinga al' amanxwema.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                   Tyhila iphepha

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    19                         DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         38          Zon' izitiya sel' izezakho
         39          Kub' uman' ufunyanw' apho.
         40          Zon' iibhekile namagogogo
         41          Neembodlelana zikubeka kuzo,
         42          Zide zikufak' ezindlwini.
         43          Ubune kukuhlal' endlwini
         44          Buphel' ubuhle kuni
         45          Kuwe imvuthuluka kwakuni
         46          Nilahlwe ubuhle bungasekho kuni.

         5.1.1       Nika izinto zibe MBINI imbongi enqwenela ukuzazi ngentyatyambo
                     kwisitanza sokuqala.                                                            (2)

         5.1.2       Xela udidi lwesafobe esisetyenziswe kumqolo woku-1 nowesi-2.                    (1)

         5.1.3       Tshatisa uhlobo lophinda-phindo lwezandi OLUKUKHOLAM B
                     nemiqolo olubonakala kuyo EKUKHOLAM A.

                              KHOLAM A                              KHOLAM B
                     (a)   Umqolo woku-1 nowesi-2.        A     Imvano-siphelo.

                     (b)   Umqolo we-10 nowe-11.          B     Imvano-siqalo.

                                                          C     Imfano-zandi.
                                                                                       (2 x 1)       (2)

         5.1.4       Nika umongo wesitanza sesibini.                                                 (2)

         5.1.5       Chaza injongo yokusetyenziswa kwesikhuzo u-'waa' kumqolo
                     wamashumi amabini anesihlanu.                                                   (2)

         5.1.6       Khetha umqolo ozoba            umfanekiso-ngqondweni        weempumlo
                     kwisitanza sesithathu.                                                          (1)

         5.1.7       Tolika okuthethwa ngumqolo wama-22.                                             (1)

         5.1.8       Xela indawo efumaneka kuyo intyatyambo kumqolo wama-29.                         (1)

         5.1.9       Lizoba   umfanekiso-ntelekelelo          mni   igama,      'Ujikwa-jikwa'
                     elikumqolo wama-34?                                                             (1)

         5.1.10      Chonga umqolo onika uluvo lokuba intyatyambo izithimbile izitiya.               (1)

         5.1.11      Nika umyalezo ogqithiswa yimbongi kwimiqolo 43–46.                              (2)

         5.1.12      Xela injongo yokusetyenziswa kophawu loshiyelelo lwesikhamiso
                     kulo mbongo.                                                                    (1)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    20                   DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

5.2      Funda lo mbongo ungezantsi uze wandule ukuphendula imibuzo elandelayo.

         UMANYANO – ZS Qangule

         1           Ubuhlobo babo yindima yobobo,
         2           Ubuhle babo ngamagqabi ehlobo.
         3           Zimvo zabo bubunzulu bolwandle,
         4           Qilimba lwazo ntsimbi yesinyithi.
         5           Izivondoviya zemihla zenza ingxolo,
         6           Zigxutsha kutsho kube bubutyobo.

         7           Bona basala beme njengezikhondo,
         8           Kaloku ezantsi iingcambu zibambene.
         9           Zavela ziphefumlelana ngamoya mnye,
         10          Kuba zingqubeka matyeni manye.
         11          Ningalibali zintshula mbewini inye,
         12          Kwasekuqaleni zihamba ndlela inye,
         13          Bathi igazi liyajiya kunamanzi,
         14          Kanti iingcambu ziyakufunxa okumanzi

         5.2.1       Chaza isakhiwo sangaphandle salo mbongo.                                   (2)

         5.2.2       Nika umfanekiso-ngqondweni otyhilwa kumqolo woku-1 nowesi-2,
                     ze uxele ukuba uqaqambisa ntoni ngomanyano.                                (2)

         5.2.3       Chaza ukuba yintoni izivondoviya.                                          (1)

         5.2.4       Khetha impendulo echanekileyo kwezi zilandelayo.

                     Iingcambu ekuthethwa ngazo kumqolo wesi-8 zingumqondiso ...

                     A     wesityalo.
                     B     womanyano.
                     C     wokungazalani.
                     D     wobubi.                                                              (1)

         5.2.5       Kunika ntsingiselo ni ukuphinda-phindwa kuka '-nye' kwioktheyivu
                     yalo mbongo?                                                               (2)

         5.2.6       Xela ukuba igama elinomgca ngaphantsi kumqolo we-10 libhekisa
                     entwenini ngokubhekiselele kumxholo walo mbongo.                           (2)

         5.2.7       Nika injongo yokusetyenziswa kwamagama alinganayo kumqolo
                     ngamnye.                                                                   (2)

         5.2.8       Siqaqambisa ntoni isenzi u 'zibambene' ngokwalo mbongo?                    (1)

         5.2.9       Chaza ukuba         unxulumana   njani   umqolo   we-13   nomxholo
                     wombongo.                                                                  (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL)/P2    21               DBE/Novemba 2016
                                                    NSC

         5.2.10      Ludidi luni lombongo olu?                                           (1)

         5.2.11      Ucinga ukuba yintoni injongo yembongi ngalo mbongo?                 (2)

                                                          AMANQAKU ECANDELO D:           35
                                                             AMANQAKU EWONKE:            70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa FAL P2 Feb-March 2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-feb-march-2016/4f5f4604-2ed9-4259-8e2f-c03bd960aac8) — isiXhosa FAL · QP · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2021](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2021/8c252ee9-bd73-4f01-9972-d9b51142d9b4) — isiXhosa FAL · QP · 2021 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2015](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2015/3c5fad44-1343-4739-a412-d657dd4bc516) — isiXhosa FAL · QP · 2015 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2014/bb8b162d-51b9-439b-a044-2ab97f5369c5) — isiXhosa FAL · QP · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-nov-2016-memo/a9d302a1-3166-4152-9105-5698a944090a) — isiXhosa FAL · Memo · 2016 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 Nov 2016 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-nov-2016-memo/55e5a015-bb17-4b42-87d3-9de55fe4f122) — isiXhosa FAL · Memo · 2016 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [ISIXHOSA FAL P2 GR12 MEMO SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-gr12-memo-sept-2025-watermark/9129edfc-7f89-491a-88fb-23270581f911) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2025-watermark/854a529e-2cc7-4f28-b2d3-f7735c0d615c) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025-mg/6858023a-bdef-4e8f-a091-79d94e109d28) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025 MG](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025-mg/e6f77f14-fd5e-4415-9cd4-23e671adcb30) — Memo · 2025 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 MEMO GR12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-memo-gr12-sept-2024/4c02fe41-62c6-462b-aa2a-9c6efd2e97ba) — Memo · 2024
- [XHOSA FAL P2 MEMO GR 12 SEPT 2024](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-memo-gr-12-sept-2024/b9606eda-21f0-469e-bf5d-ffb2f9da1ea1) — Memo · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
