# isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2017 Memo

> Grade 12 isiXhosa FAL Paper 2 memorandum from the NSC November Exams 2017, 16 pages. Read online or download the free PDF.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2017-memo/61aa445d-c761-43d7-99dd-117bca216ce6
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa FAL
- Grade: Grade 12
- Language: Isixhosa
- Document type: Memorandum
- Year: 2017
- Exam period: NSC November Exams
- Paper: 2
- Curriculum: CAPS
- Pages: 16

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 12](https://www.hlayiso.com/library/grade-12) › [isiXhosa FAL](https://www.hlayiso.com/library/grade-12/isixhosa-fal) › [isiXhosa FAL Grade 12 Paper 2 NSC November Exams 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2017-memo/61aa445d-c761-43d7-99dd-117bca216ce6)

## About this document

Isixhosa Fal · Grade 12 · NSC November Exams · 2017 · isixhosa. Memorandum, 16 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

                                       NATIONAL
                                  SENIOR CERTIFICATE

                                          IBANGA 12

        ISIXHOSA ULWIMI LOKUQALA OLONGEZELELWEYO (FAL)

                                 IPHEPHA LESIBINI (P2)

                                        NOVEMBA 2017

                                        IMEMORANDAM

AMANQAKU: 70

                          Le memorandam inamaphepha ali-16.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                         Tyhila iphepha

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   2                        DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ISIKHOKELO SOKUMAKISHA

1.       Umfundi akavumelekanga ukuphendula ngaphezu kombuzo omnye kwijenra
         enye.

2.       Ukuba umfundi unike iimpendulo ezimbini apho, makisha le yokuqala ungayihoyi
         elandelayo.

3.       Ukuba imibuzo inonjolwe ngendlela             engeyiyo,   makisha     ngokwendlela
         ekunonjolwe ngayo kwimemo.

4.       Ukuba impazamo yopelo inika ntsingiselo yimbi kule ibilindelwe, musa ukunika
         inqaku kuloo mpendulo. Ukuba ayiyichaphazeli intsingiselo, nika inqaku
         ngokufanelekileyo.

5.       Ukuba umfundi akazisebenzisanga iimpawu zocaphulo apho ayalelwe ukuba
         acaphule, makangohlwaywa.

6.       Kwimibuzo evulelekileyo, akukho manqaku anikwa uEWE/HAYI, okanye
         u-NDIYANGQINELANA/ANDINGQINELANI. Kananjalo uYINYANI/ASIYONYANI
         okanye LULUVO/YINYANI akukho manqaku anikwayo. Into mayinikwe ingqalelo
         sisizathu/ukuxhasa/nokungqina.

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   3                      DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ICANDELO A: INOVELI

UMBUZO 1: KUSA KUSIHLWA – KS Bongela

ISICATSHULWA A

1.1      1.1.1       Emzini    kaLungile      noNomakhwezi√/             kwaNtsibande√/
                     kuloMpumelelo√/ eThekwini√/ eMlazi.√                                     (1)

         1.1.2       Libe kukuphathela       uNomakhwezi       iindaba   ezimkhathazayo
                     ngendoda yakhe.√√                                                        (2)

         1.1.3       Kukutyhila iingcinga zesi sibini√√/ kukubonisa uvakalelo lwesi
                     sibini.√√                                                                (2)

         1.1.4       Akayithandi into embi, uxolele ukushiya ivenkile ngenxa
                     yokuthanda uxolo ayokusebenza kwenye indawo√/uyeka ukuba
                     uYolisa naye makeze kuba engafuni kuxabana nenkosikazi
                     yakhe√/ ebekwazi nokunika abahlali izinto zevenkile ngetyala√/uthi
                     naxa athukwa nguNomakhwezi angalwi koko azithobe.√

                     [Nasiphi isithathu esichanekileyo.]                                      (3)

         1.1.5       Kukuzithethela/ukuvakalisa ukunganeliseki ungadanga wabhekisa
                     ngqo kulowo ukukhathazayo.√√                                             (2)

         1.1.6       Sibangele ukuba kuphele ukuthembana√/kuhlale kutyholwana
                     ngonobenani√/ Sitheze impilo kaLungile.√/ sibangele ingozi
                     yokutsha     kwabo   ngemoto     basweleke√/sibangele ukuba
                     uMpumelelo abeyinkedama√/sibangele ukuba banqabe abathengi
                     evenkileni kuba ebebacingela kwindoda yakhe.√

                     [Nasiphi isithathu esichanekileyo.]                                      (3)

         1.1.7       Yeyangaphandle√ kuba iphakathi komntu nomntu nanjengoko
                     intetho inongwe ngezifungo nezinyembo.√√                                 (3)

         1.1.8       Yeyemiba engentlalo yoluntu√ kuba ubangiswano ngomhlaba
                     ngumba wentlalo.√                                                        (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   4                        DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ISICATSHULWA B

1.2      1.2.1       Ngokusizisela lo mlinganiswa unguThembisa uza kuthi abe
                     yinkosikazi kaMpumelelo√√/ usazisa imvelaphi yalo mlinganiswa
                     unguThembisa waphantse akafunda kodwa wagqibela
                     engugqirha.√√                                                              (2)

         1.2.2       Sisekubeni lo Thembisa angafuni afunde ngesizathu sokuba
                     akufunda akasoze atshate ugqibele efundile wamfumana
                     esikolweni naloo myeni.√√                                                  (2)

         1.2.3       Uzobo mayana.√                                                             (1)

         1.2.4       C.√/C. onguvalithuba√/onguvalithuba.√                                      (1)

         1.2.5       Wolwimi olucengayo.√                                                       (1)

         1.2.6       Ngowokuphikisana kwamadoda ngezimvo.√√                                     (2)

         1.2.7       (c)√/(c) ukutsha kwemoto yabazali           bakaMpumelelo√/ukutsha
                     kwemoto yabazali bakaMpumelelo.√

                     (b)√/(b) ukohlwaywa kukaMpumelelo             esinaleni√/ukohlwaywa
                     kukaMpumelelo esinaleni.√

                     (d)√(d) Iyelenqe lokutshiswa kwevenkile√/iyelenqe lokutshiswa
                     kwevenkile.√

                     (a)√/(a)  Itheko      lokuvuyisana        noMpumelelo     ngezifundo
                     zobugqirha√/itheko     lokuvuyisana       noMpumelelo     ngezifundo
                     zobugqirha.√                                                               (4)

         1.2.8       Ikhaya lakwaGobidolo ngabantu abaphila ngexesha lamandulo de
                     wabe utitshala uzisa ukhanyo.√√                                            (2)

         1.2.9       Sifanelekile kuba ibali lithetha ngokuguquguquka kobomi kwindlela
                     eya empumelelweni√√/ngamahlandinyuka obomi ahlangana nawo
                     umntu phambi kokuba aphumelele.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (2)
                                                                                                [35]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   5                       DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

UMBUZO 2: UMQOL'UPHANDLE – PM Ngani

ISICATSHULWA C

2.1      2.1.1       Emzini      kaLinda√/kwaLinda√/           eDankeni√/       eDuncan
                     Village√/eMonti√/ eBhongweni.√                                            (1)

         2.1.2       Njengoko elelinye lamalungu aseMoonglow Night Club
                     uyabandakanyeka ekunyengezweni kompu ebhegini kaLinda
                     ekwakubulewe ngawo uEddie ukuze uLinda arhaneleke
                     njengombulali.√√                                                          (2)

         2.1.3       Kukutyhila iingcinga zesi sibini√√/kukubonisa uvakalelo lwesi
                     sibini.√√                                                                 (2)

         2.1.4       Ulinde umtshato wakhe noEddie ixesha elide√/ ulinde uEddie
                     ukuba uza kuza kumbona emva komboniso bhanyabhanya√/
                     akakhange azihluphe ngokumangala akulahlekelwa ngumpu koko
                     uye walinda wade wazivelela√ ulinde ixesha elide entolongweni
                     esayanyaniswa netyala lokufa kukaEddie lade lafika ixesha lakhe
                     lokukhululeka.√

                     [Nasiphi isithathu esichanekileyo.]                                       (3)

         2.1.5       Kukulila ungaphimiseli iinyembezi zizehlele        umana     uzisula
                     ungafuni kubonwa ukuba ukhathazekile.√√                                   (2)

         2.1.6       Sibangele ukuba abengumrhanelwa wokuqala ekubulaweni
                     kukaEddie√/abhale ileta eyaphula idinga lokuya eRio Cinema
                     esetyenzisiweyo njengobungqina√/azintyintye ngotywala de akazi
                     nento ayenzileyo nangayenzanga ngala mini yokufa kwesi sibini.√           (3)

         2.1.7       Yeyangaphandle√ kuba intetho iphakathi komthetho omelwe
                     nguHlobo     nomntu orhaneleka   njengomaphuli   mthetho
                     onguLinda.√√                                                              (3)

         2.1.8       Yeyophando√ kuba iqhutywa luphando lokusombulula isishiqi
                     sokufa kukaEddie noLulama.√                                               (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   6                        DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ISICATSHULWA D

2.2      2.2.1       Ngokusizisela abona babulali bakaEddie√√/usazisa abona babulali            (2)
                     bakaEddie.√√

         2.2.2       Sisekubeni   phakathi   kwezikrelemnqa    kukho   uThembisa
                     owayezenza umakazi kaEddie ekuphela kwakhe kanti uyinjinga
                     ekubulaweni kwakhe√√/ laa Nkosikazi Hobe wayekhala kakhulu
                     ngokushiywa ngumtshana wakhe kanti nguye umbulali walo
                     mtshana wakhe√√/sisekubeni laa Nkosikazi Hobe wayengumakazi
                     kaEddie ngoku sele enguThembisa Ntlokonkulu ongumgewu.√√                   (2)

                     [Nayiphi kwezi.]

         2.2.3       Uzobo mayana.√                                                             (1)

         2.2.4       A√/A oyintloko√/ oyintloko.√                                               (1)

         2.2.5       Wolwimi olucengayo.√                                                       (1)

         2.2.6       Ngowamadoda amakhulu amade oyikekayo.√√                                    (2)

         2.2.7       (b)√/(b) ukufika     kukaLulama           endlwini   kaEddie√/ukufika
                     kukaLulama endlwini kaEddie.√

                     (a)√/(a) Ukundwendwela kukaHlobo eMoonglow Night Club√/
                     ukundwendwela kukaHlobo eMoonglow Night Club.√

                     (c)√/(c) ukufumaneka kolwazi malunga neTape               Recorder√/
                     ukufumaneka kolwazi malunga neTape Recorder.√

                     (d)√/(d) ukundwendwela     kukaHlobo    eFemina              House√/
                     ukundwendwela kukaHlobo eFemina House.√                                    (4)

         2.2.8       Lixesha lasebusuku apho kwenziwa izinto emfihlakalweni√√/
                     lixesha  lasebusuku apho   kwenziwa    khona   ulwaphulo-
                     mthetho√√/lixesha lokhanyo kuba kusetyenziswa iithotshi
                     neemoto.√√                                                                 (2)

         2.2.9       Sifanelekile kuba abona babulali bakaEddie Maga noLulama Zuma
                     bebengabantu abanobuchule bokugquka umkhondo kodwa ngenxa
                     yobuchule bakhe uHlobo uye wakwazi ukubabamba abaveze
                     elubala ngezenzo zabo zenkohlakalo watsho umqolo waphandle
                     njengoko isihloko sisitsho.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (2)
                                                                                                [35]

                                                           AMANQAKU ECANDELO A:                 35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   7                DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

UMBUZO 3: UMONWABISI – ZA JAPHTA

3.1      3.1.1       Endlwini kaMamTolo noThandabantu√/kuloMonwabisi√/
                     kuTsolo√/eNtshiqo√/evenkileni
                     kaThandabantu√/kuloHlubikazi√/kwaSihlunu.√                           (1)

         3.1.2       Lelokunika ithuba lokukhulisa uMonwabisi amshiye eyinkedama
                     kwaThandabantu√√/ lelokwandisa abantwana beli khaya.√√               (2)

         3.1.3       Kukutyhila intlalo ayihleliyo uMonwabisi nonobangela wayo
                     okukwahlulela phakathi komntwana wesizalo nongengowaso√√/
                     kukutyhila isimo somlinganiswa onguMamTolo.√√

                     [Nayiphi kwezi.]                                                     (2)

         3.1.4       Kusoloko kugcwele ngabantu evenkileni yakhe ngenxa yothando
                     analo√/ wayengabagxothi abo bakhetha ukuhlala kwakhe ngenxa
                     yobubele √/ luthando lwakhe ebantwini olumqhubela ekubeni
                     azibandakanye neenkonzo zokuphuhlisa uluntu√/ luthando lwakhe
                     olumenze ukuba anike uMonwabisi ithuba engajonganga nzuzo.√          (3)

         3.1.5       Wayengenanto alwa naye ngayo.√√                                      (2)

         3.1.6       Ubangele    ukuba    ayijongele phantsi   injongo    yekhaya
                     lakwaThandabantu yokunceda abantu abahlelelekileyo√/akhubeke
                     msinya bakukhalaza abantwana bakhe√/abe nomkhethe abatyisele
                     ecaleni abakhe abantwana√/amphathe njengesicaka uMonwabisi
                     amvimbe nemfundo√/ wenze ukuba uMonwabisi afunde umsebenzi
                     de waluncedo kweli khaya√/ wabangela ukuba abantwana bakhe
                     bangabi nayo ingqeqesho. √

                     [Nasiphi isithathu kwezi.]                                           (3)

         3.1.7       Yeyangaphandle√ kuba intiyo kaMamTolo ijoliswe kuMonwabisi
                     ambona onwabile kweli khaya engazalwa nguye.√√                       (3)

         3.1.8       Yeyemiba engentlalo yoluntu√ kuba ingomba wentlalo
                     okukutshabhisa umkhwa wokubukula umntwana ongengowesizalo
                     sakho.√                                                              (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   8                          DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ISICATSHULWA F

3.2      3.2.1       Ngokusinyusela  uMonwabisi           kwibakala       lokuba      yindlalifa
                     kwaThandabantu.√√                                                               (2)

         3.2.2       Sisekubeni lo Monwabisi namhlanje ubonwa njengendlalifa ngulo
                     ebekade     ebukulwa    ngenxa    yokuba    engengowesizalo
                     sikaMamTolo.√√                                                                  (2)

         3.2.3       Luzobo mayana.√                                                                 (1)

         3.2.4       A√/A oyintloko√/ oyintloko.√                                                    (1)

         3.2.5       Wolwimi oluqweqwedisayo.√                                                       (1)

         3.2.6       Ngowomntu onokumelana nomngeni aza kujongana nawo.√√                            (2)

         3.2.7       (c)√/(c) Ukusweleka     kukaGcinumzi          ngengozi√/ukusweleka
                     kukaGcinumzi ngengozi.√

                     (b)√/Ukubandezwa     kukaMonwabisi            imfundo√/ukubandezwa
                     kukaMonwabisi imfundo.√

                     (a)√/(a)Ukuya      kukaHlubikazi   eThekwini√/ukuya      kukaHlubikazi
                     eThekwini.√

                     (d)√/(d) Ukuvalwa kwamashishini           kaThandabantu√/ukuvalwa
                     kwamashishini kaThandabantu.√                                                   (4)

         3.2.8       Ngokwasezimbalini       lixesha    lokhanyo   kuba     ibali    liqhubeka
                     esibhedlele.√√                                                                  (2)

         3.2.9       Sifanelekile kuba uMaRhadebe wafika wabonwabisa kakhulu
                     abantu abahlala kwaThandabantu. Washiya unyana owabizwa
                     ngokuba nguMonwabisi kanti uza kuphela sele esonwabisa umzi
                     wakwaSihlunu.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                                (2)
                                                                                                     [35]

                                                             AMANQAKU ECANDELO B:                    35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                               Tyhila iphepha

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   9                       DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ICANDELO B: IDRAMA

UMBUZO 4: NDIYEKENI – DM Jongilanga

ISICATSHULWA G

4.1      4.1.1       Kwiofisi kaLoni eNobutho Higher Primary School√/eofisini kaLoni.√         (1)

         4.1.2       Libe kukuza nobungqina obuphilayo kwisityholo abekwa sona
                     uNdila sokuthuma abantwana utywala ngexesha lesikolo.√√                   (2)

         4.1.3       Kukutyhila    izimo      zabalinganiswa√√/kukubonisa      uvakalelo
                     lwabalinganiswa.√√

                     [Nayiphi kwezi.]                                                          (2)

         4.1.4       Ubasele ingxabano phakathi kukaLoni noNdila√/uya endlwini
                     kaNdila abasele, ahlohle umoya wempindezelo kuNdila nangona
                     ezazi ukuba nguye ophembelele umlilo phakathi kwakhe
                     noLoni√/uye kwaMadala eye kubasela umlilo wokuba uLoni
                     agxothwe kwisikhundla sobunqununu kungene yena.√                          (3)

         4.1.5       Kukuzamazamana nento exakileyo.√√                                         (2)

         4.1.6       Kubangele ukuba aphulukane nesidima sobutitshala√ /athume
                     abantwana utywala ngexesha lesikolo√/asele nabantwana
                     besikolo√/adelele nabaphathi bakhe emsebenzini√/angene lula
                     nakumayelenqe okuwisa abanye abalinganiswa√/uphulukana
                     nobomi bakhe ngokuthi agwetyelwe intambo.√
                                                                                               (3)
                     [Nasiphi isithathu kwezi.]

         4.1.7       Yeyangaphandle√ kuba ayikho imvisiswano phakathi kukaLoni
                     noNdila.√√                                                                (3)

         4.1.8       Yintlekele√ kuba iphela ngendyikityha yokufa.√√                           (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                         Tyhila iphepha

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   10                         DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ISICATSHULWA H

4.2      4.2.1       Ngokusizisela   umkhondo           wabantu          abachaphazelekayo
                     ekubulaweni kukaMawonga.√√                                                  (2)

         4.2.2       Sisekubeni uLoni le ndawo ebesoloko esiya kuyo ngezothando
                     nolonwabo kuthe kanti yile aza kufela kuyo.√√                               (2)

         4.2.3       Luzobo ngqo.√                                                               (1)

         4.2.4       C√/C onguvalithuba√/ onguvalithuba.√                                        (1)

         4.2.5       Wolwimi olucengayo.√                                                        (1)

         4.2.6       Ngowento eyothusayo.√√                                                      (2)

         4.2.7       (b)√(b) Ukugxothwa kukaNdila              emsebenzini    √/ukugxothwa
                     kukaNdila emsebenzini.√

                     (a)√/(a) Ukuya      kukaMaziko      kwaNdila√/ukuya       kukaMaziko
                     kwaNdila.√

                     (d)√/(d) Itheko lakwaFuneka√/ itheko lakwaFuneka.√

                     (c)√/(c) Ukufika kukaNomasoka               noRay     kwaLoni√/ukufika
                     kukaNomasoka noRay kwaLoni.√                                                (4)

         4.2.8       Ngokwexesha ezimbalini ngamaxesha okhanyo oku kutyhilwa
                     ngokusetyenziswa       kweemoto      ngamapolisa     noqhaqho
                     lwesidumbu√√/       indawo     ekuqhubeka     kuyo     umdlalo
                     kukwaLoni√√/intlalo       yokunganyaniseki      emtshatweni√√/
                     amantombazana athandana nabantu abatshatileyo bade
                     bahlalisane.√√                                                              (2)

         4.2.9       Sifanelekile kuba uLoni ongumlinganiswa oyintloko unenkani
                     akafuni    kunqandwa    kwindlela   ayihambayo       emkhokelela
                     ekutshabalaleni de asebenzise la mazwi asisihloko sale ncwadi.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                            (2)
                                                                                                 [35]

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                           Tyhila iphepha

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   11                  DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

UMBUZO 5: INZALA YAMARHAMBA – Madoda Mlokoti

ISICATSHULWA I

5.1      5.1.1       ENgcobo√/ kwaNcaphayi√/kuloDina√/ kuloZanoxolo.√                     (1)

         5.1.2       Utshintshe isimo sakhe wahamba ebusuku√√/ uzivalela egumbini
                     elimdaka√√/ esikolweni akasaqhubi kakuhle√√/ akabamameli
                     abazali√√/akangomzekelo koodade wabo.√√

                     [Nayiphi impendulo kwezi.]                                           (2)

         5.1.3       Kukutyhila iingcinga zesi sibini√√/kukubonisa uvakalelo lwesi
                     sibini.√√                                                            (2)

         5.1.4       UZanoxolo ucelwa ukuba athethe noDina xa angathethi namntu
                     kowabo√/ nangona egezelwa nguDina akalwi yena naye uthetha
                     ngoxolo√/uhlisa umoya kamama wakhe akuba engakholelwa
                     ukuba uDina uyatshintsha kwisimo sakhe ngenxa yezinto
                     ezimehleleyo√/ubonisa uDina ubungozi anokuzifaka kubo xa
                     enokuziphindezela kuNyoka.√

                     [Nasiphi isithathu kwezi.]                                           (3)

         5.1.5       Uya empangelweni √√/uya emsebenzini.√√                               (2)

         5.1.6       Kubangele ukuba uDina enze ukuthanda kwakhe√ /usoloko ecofa
                     ifowuni yakhe√ /aziphalaze√/athengise ngomzimba√/asebenzise
                     iziyobisi√/ akhulelwe√/ayeke nesikolo.√

                     [Nasiphi isithathu kwezi.]                                           (3)

         5.1.7       Yeyangaphandle√ kuba akukho mvisiswano phakathi kukaDina
                     noThambolenyoka.√√                                                   (3)

         5.1.8       Yintlekele-siyoliso√ kuba ingomba wokubulala iimbilini nekamva
                     labantwana besizwe kuze kubekho isisombululo ngokuthi umenzi
                     wobubi        afumane      isohlwayo   lukhululeke      ulutsha
                     obelubandezelekile.√                                                 (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                    Tyhila iphepha

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   12                      DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ISICATSHULWA J

5.2      5.2.1       Ngokusizisela icebo lokuqokelela ubungqina obuza kukhokelela
                     ekubanjweni kukaThambolenyoka ngezenzo zakhe zokubulala
                     ikamva labantwana.√√                                                     (2)

         5.2.2       Sisekubeni uThambolenyoka lo ucinga ukuba kuphela abasebenzi
                     bakhe kanti nguyena uza kuphelela ejele√√/uThambolenyoka
                     neqela lakhe bacinga ukuba kuyafiwa ngokwenene kanti thina
                     bafundi bencwadi siyazi ukuba kuqokelelwa ubungqina,
                     abafanga.√√                                                              (2)

         5.2.3       Uzobo ngqo.√                                                             (1)

         5.2.4       C√/C onguvalithuba√/ onguvalithuba.√                                     (1)

         5.2.5       Wolwimi olucengayo.√                                                     (1)

         5.2.6       Ngowomntu okhathazeke ngokugqithisileyo.√√                               (2)

         5.2.7       (d)√/(d) UDina uzuza isipho ilaptop√/ uDina uzuza isipho ilaptop.√

                     (b)√/(b) UKuku       ugxothwa     emsebenzini√/uKuku      ugxothwa
                     emsebenzini.√

                     (a)√/(a) UMzunzima nenkosikazi yakhe bathenga umzi
                     ngakuKomani√/uMzunzima nenkosikazi yakhe bathenga umzi
                     ngakuKomani.√

                     (c)√(c) UZanoxolo ubhaqa isixhobo emotweni kaDina√/uZanoxolo
                     ubhaqa isixhobo emotweni kaDina.√                                        (4)

         5.2.8       Ngokwexesha ezimbalini kukule mihla yokhanyo apho kuxhaphake
                     ukucholwa kwezidumbu ezigetyengiweyo√√/abantu bahleliswe
                     kakubi bayaxhatshazwa.√√                                                 (2)

         5.2.9       Sifanelekile kuba inzala yamarhamba inobungozi isaphuma nje
                     esizalweni njengonozala wayo, nto leyo ingqamene nokungcola
                     kukaNyoka kwakunye nabo bangabasebenzi bakhe ababonakala
                     njengenzala yakhe.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)
                                                                                              [35]

                                                           AMANQAKU ECANDELO B:               35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                        Tyhila iphepha

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   13                  DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ICANDELO C: AMABALI AMAFUTSHANE

UMBUZO 6: NDAKUYICELA IVUTHIWE – LL Ngewu no EZ Guqa

6.1      'UMHLAHLO NGAMEHLO' – LL Ngewu

         ISICATSHULWA K

         6.1.1       Enkundleni yamatyala.√                                                  (1)

         6.1.2       Ubeneempawu      nezenzo  ezimenza        arhaneleke      kwityala
                     lokudlwengulwa kukaNompoxeko.√√                                         (2)

         6.1.3       Kukutyhila iingcinga zesi sibini√√/kukubonisa uvakalelo lwesi
                     sibini√√/ kukutyhila izimo zabalinganiswa.√√                            (2)

         6.1.4       Uphoxakele     xa     inkundla    imveze       njengommangali
                     ongenanyani√/uphoxakele njengommangali ochonga kuphela
                     ubungqina obuza kuthethelela uZolani kunaye.√/uphoxakele
                     njengommangali ongenambeko√/ uphoxakele kuba limlahlile ityala
                     lokudlwengulwa nguZolani nangona ebelixhoba lakhe ngenene.√

                     [Nasiphi isithathu kwezi.]                                              (3)

         6.1.5       Uyihlalele ngemibuzo√√/uyibuze imibuzo emininzi elandelelanayo
                     engamphanga thuba lokuphendula√√/uyixinanisele ngemibuzo
                     elandelelanayo enganikwa thuba lokuphendula.√√                          (2)

         6.1.6       Ukuwina kwakhe ityala likaNompoxeko kubangele ukuba
                     azithathele ngolunya nakwabanye    nanjengoko   ebenzile
                     kuNompoxeko waphumelela√/kukhulise ukuzithemba√/aqhayise
                     ngesenzo sakhe.√                                                        (3)

         6.1.7       Yeyangaphandle√   kuba    kukho    uxambuliswano          phakathi
                     kwegqwetha likaZolani noNompoxeko malunga                 nesenzo
                     sokudlwengulwa kwakhe nguZolani.√√                                      (3)

         6.1.8       Libali elingemiba yentlalo yoluntu√ kuba umkhwa wodlwengulo
                     uyingxaki echaphazela intlalo yoluntu.√                                 (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   14                     DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

6.2      'KANTI ANDIZENZANGA!' – LL Ngewu

         ISICATSHULWA L

         6.2.1       Ngokusizisela ukungamkeleki kukaMntuyedwa eSikhobeni ngenxa
                     yesimo sakhe sokuziphatha njengentombazana.√√                           (2)

         6.2.2       Kukubizelwa    kukaMntuyedwa ngamakhwenkwe              ngenjongo
                     yokumqeqesha abe wona kuqala ezindladiya                zendlavini
                     eziqaqadekileyo.√√                                                      (2)

         6.2.3       Luzobo mayana.√                                                         (1)

         6.2.4       B√/B Ongumchasi√/ongumchasi.√                                           (1)

         6.2.5       Wolwimi olucengayo.√                                                    (1)

         6.2.6       Wokubhekela pha kude.√√                                                 (2)

         6.2.7       (a)√/(a) Imbizo yakomkhulu√/imbizo yakomkhulu.√

                     (c)√/(c) Ukufika   kukaNtandoyakhe          kwaMaDosini√/ukufika
                     kukaNtandoyakhe kwaMaDosini.√

                     (d)√/(d) UMaDosini undwendwela            kwamfundisi√/uMaDosini
                     undwendwela kwamfundisi.√

                     (b)√(b)   Ukufika   kukaMntuyedwa             eMnyameni√/ukufika
                     kukaMntuyedwa eMnyameni.√                                               (4)

         6.2.8       Ngokwasezimbalini lixesha lokhanyo apho abantu bangasafihlisiyo
                     imeko yezini zabo√√/ ibali liqhubeka ezilalini eSikhobeni embizweni
                     yamakhwenkwe.√√                                                         (2)

         6.2.9       Sifanelekile kuba umlinganiswa ophambili uMntuyedwa uzelwe
                     eyedwa kowabo, kwaye udalwe ngokukodwa.√√

                     [Nayiphi impendulo echanelekileyo iya kwamkeleka.]                      (2)

                                                           AMANQAKU ECANDELO C:              35

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                       Tyhila iphepha

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   15                        DBE/Novemba 2017
                                            NSC – Memorandam

ICANDELO D: ISIHOBE

UMBUZO 7: IVAMNA BAFAZI BOLUSU – Sibongile Maputi nabanye

7.1      MFAZINDINI WASE-AFRIKA – KN Manciya

         7.1.1       Lisetyenziselwe    ukuhlaba   ikhwelo√/    ukucela   abantu    ukuba
                     bamamele.√                                                                 (1)

         7.1.2       Ngowomntu ongumama orhela ingca ngokukhawuleza.√√                          (2)

         7.1.3       Ububele nesondlo salo mfazi weAfrika.√√                                    (2)

         7.1.4       B√/B.Ngabafana neentombi√/ ngabafana neentombi.√                           (1)

         7.1.5       Uyaguba√/ untsintsitheka nenyanda yeenkuni√/ uqengqa imbokodo
                     elityeni√/ wenza iti entubululu√/ungcekelela umgqomo wamanzi√/
                     uyolisa imbadu engasebuhlanti.√

                     [Nasiphi isibini kwezi.]                                                   (2)

         7.1.6       Imbona njengomntu          owomeleleyo     nonobuchule     bokwenza
                     imisebenzi enzima.√√                                                       (2)

         7.1.7       Umqolo we-17√/ kuloo maqhwa aqhaqhazelisa imihlathi.√

                     [Nayiphi impendulo kwezi.]                                                 (1)

         7.1.8       Ndimbone esindwa ziinkuni/iziqobo ezonakalisa impilo yakhe.√√              (2)

         7.1.9       Ngoweliso.√                                                                (1)

         7.1.10      Inani lemiqolo yazo liyalingana.√√                                         (2)

         7.1.11      Ngowokuba umntu            ongumama       usebenza   ngokukhuthala
                     nangokuzinikela.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                           (2)

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha                                          Tyhila iphepha

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com
IsiXhosa Ulwimi Lokuqala Olongezelelweyo (FAL) P2   16                         DBE/Novemba 2017
                                             NSC – Memorandam

7.2      UMNQAYI – S Maputi

         7.2.1       Uphindaphindo lwamagama.√                                                (1)

         7.2.2       Utyhila ukuba le yintonga exabisekileyo esetyenziswa xa kuza
                     kuthethwathethwana.√√

                     [Nayiphina impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                       (2)

         7.2.3       Sisimntwiso.√                                                            (1)

         7.2.4       Kungenxa yokuhlonipheka kwawo nesithozela onaso.√√                       (2)

         7.2.5       Siphuhlisa ukufakwa kwayo ekhwapheni ngobunono le ntonga.√√              (2)

         7.2.6       Eyokuba bahamba            kancinci   kunye   ngesidima   ngentlonipho
                     nangesithozela.√√                                                        (2)

         7.2.7       Kuyamangalwa ngawo√/kugoduswa isisu ngawo √/kuqhutywa
                     ikhazi ngawo.√

                     [Nasiphi isibini kwezi.]                                                 (2)

         7.2.8       Ngumbongonkcazo.√                                                        (1)

         7.2.9       Isitanza sesithathu sakhiwe ngemiqolo emi-6 esesine ngemiqolo
                     eli-10.√√                                                                (2)

         7.2.10      Ukubaluleka nokuxabiseka komnqayi kwaXhosa.√√

                     [Nayiphi impendulo echanekileyo iya kwamkeleka.]                         (2)

                                                              AMANQAKU ECANDELO D:            35
                                                                 AMANQAKU EWONKE:             70

Akuvumelekanga ukufotokopa eli phepha

## Related documents

- [IsiXhosa FAL P2 May-June 2017 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-may-june-2017-memo/121227d8-b537-4331-aeae-310859d099b3) — isiXhosa FAL · Memo · 2017 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2019 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2019-memo/ee26f268-8394-4df4-9c83-4c4bfca1a063) — isiXhosa FAL · Memo · 2019 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2018 FINAL Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2018-final-memo/48f74493-b0fa-4efd-aedf-bcd23b6b2ab4) — isiXhosa FAL · Memo · 2018 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P2 Nov 2014 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p2-nov-2014-memo/b81977ee-154e-4420-a4ae-adb6ea66e76d) — isiXhosa FAL · Memo · 2014 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P1 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-nov-2017/c385c5ff-9cf9-44cc-94b3-ae62c158445d) — isiXhosa FAL · QP · 2017 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 Nov 2017](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-nov-2017/8e3c8e2e-990c-47cc-9308-716adb22432e) — isiXhosa FAL · QP · 2017 · isiXhosa

## More from Grade 12 isiXhosa FAL

- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2025-watermark/54927a9f-ec95-473f-a9dc-becbb9619bec) — QP · 2025
- [XHOSA FAL P2 QP GR12 SEPT 2025 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p2-qp-gr12-sept-2025-watermark/820f399b-f2ed-4bc3-a389-09432525b94d) — QP · 2025
- [IsiXhosa FAL P1 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p1-may-june-2025/dfb326a5-1cbe-4d68-8bd1-8c94a47abcf6) — QP · 2025 · isiXhosa
- [IsiXhosa FAL P3 May-June 2025](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-may-june-2025/754b97da-d7f6-450e-b2ad-9cf877caabc0) — QP · 2025 · isiXhosa
- [ISIXHOSA FAL P3 GR12 MEMO SEPT2024](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-fal-p3-gr12-memo-sept2024/bffdc7ae-e26d-41ce-85b3-45556351b8c5) — Memo · 2024 · isiXhosa
- [XHOSA FAL P1 QP GR12 SEPT 2024 watermark](https://www.hlayiso.com/library/xhosa-fal-p1-qp-gr12-sept-2024-watermark/5be12696-7890-422a-afee-2e392c7345d2) — QP · 2024

## Collection

- [Grade 12 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-12/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
