# isiXhosa Grade 3 ANA Exemplars 2012 Question Paper

> Grade 3 isiXhosa question paper from the ANA Exemplars 2012, 23 pages. Read online or get the free PDF download, memo linked when available.

- Page: https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-grade-3/c0a6719a-d2aa-45eb-8099-3fe588c3e159
- Updated: 2026-09-27
- Subject: isiXhosa
- Grade: Grade 3
- Language: Isixhosa
- Document type: Question paper
- Year: 2012
- Exam period: ANA Exemplars
- Curriculum: CAPS
- Pages: 23

Breadcrumbs: [Home](https://www.hlayiso.com/) › [Library](https://www.hlayiso.com/library) › [Grade 3](https://www.hlayiso.com/library/grade-3) › [isiXhosa](https://www.hlayiso.com/library/grade-3/isixhosa) › [isiXhosa Grade 3 ANA Exemplars 2012 Question Paper](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-grade-3/c0a6719a-d2aa-45eb-8099-3fe588c3e159)

## About this document

Isixhosa · Grade 3 · ANA Exemplars · 2012 · isixhosa. Question paper, 23 pages. Read online or download the PDF.

Read it free online on the page above; download the PDF from there.

## Document text

Text extracted from the PDF. Layout, diagrams and tables may not survive extraction.

### Page 1

Downloaded from hlayiso.com

IIMVAVANYO ZONYAKA NONYAKA KUZWELONKE

               IBANGA 3

     ISIXHOSA ULWIMI LWASEKHAYA

 ULUHLU 1- IPHEPHA ELINGUMZEKELO 2012

### Page 2

Downloaded from hlayiso.com

Isikhokelo sokusebenzisa imizekelo ka-ANA

1. Umbono jikelele

   Uvavanyo lonyaka nonyaka (ANA) luvavanyo oludibeneyo lolwazi nezakhono ezifanele ukuphuhliswa,
   kubafundi bebanga lo-I ukuya kwele-6 kunye nele-9. Ukuncedisana novavanyo oluqhutywa esikolweni
   nokuqinisekisa ukuba abafundi bazithemba ngokwaneleyo ukuze bathathe inxaxheba ngempumelelo
   kwiimviwo zangaphandle,uluhlu lootitshala kunye neencutshe kwizifundo bavelise iimvavanyo eziyimizekelo
   ezinokusetyenziswa ngootitshala kwizifundo zoLwimi Lwasekhaya neMathematika. Unikwe imibuzo
   yemizekelo yemvavanyo ethatyathwe kumsebenzi wesilkolo wonyaka wekharityhulam ukusuka kwikota
   yokuqala,eyesibini neyesithathu,kunye nesiboniso esipheleleyo sovavanyo (ANA) sebanga ngalinye.
   Imizekelo yovavanyo equka nesiboniso esipheleleyo soviwo zongeza kuvavanyo oluqhubekayo esikolweni
   olwenziwa qho kubafundi nekufuneka lungayekwa.

2. Unxulumano namanye amacebiso okufunda nokufundisa

   Ngenxa yokubaluleka kokudibanisa eyindlela yokufundisa,eminye imibuzo ekwimizekelo yeemvavanyo
   inxulunyaniswe neeNcwadi Zomsebenzi ngokwamabanga. Imizekelo yeemvavanyo ilinganiswe neemfuno
   zekharityhulam,kusetyenziswe amaxwebhu ekharithyulam i-National Curriculum Statement Grades R-12
   (NCS) ne-Curriculum and Assessment Policy Statements (CAPS) kumabanga ngamabanga,kusetyenziswe
   nendlela yokuhlola esemthethweni (National Protocol for Assessment). La maxwebhu ewonke kunye
   nalawo isikolo siwanika utitshala ukuze enze amacebiso angawo okunceda utitshala xa elungiselela
   izifundo kwakunye naxa esenza uvavanyo olusesikweni.

3. Unxulumaniso nezinye izixhobo zokufunda nokufundisa

   Ukuze kubekho unxulumano olufanelekileyo, eminye imizekelo yezicatshulwa nemibuzo idityaniswe
   kwiincwadi zokusebenzela zamabanga ngamabanga ezingqale kumgangatho wabafundi. Le mizekelo
   ilungelelanisiwe ukuze iqwalasele iimfuneko zeNkcazelo yeKharityhulam yeSizwe yamananga R ukuya ku
   12 (NCS), iinjongo zekharityhulam, iNkcazelo yePolisi yeKharityhulam enxulumene namabanga abafundi
   kunye nendlela yokuhlola esemthethweni. Yonke le miqulu kwakunye neminye imiqulu enokufumaneka
   esikolweni izizixhobo ezingundoqo ezinokusetyenziswa ukuncedisa ootitshala njengoko bequlunqa izifundo
   belawula nohlolo olungundoqo (uhlolo olukhulisayo).

                                                                                                        1

### Page 3

Downloaded from hlayiso.com

4. Isetyenziswa njani imizekelo yovavanyo

  Nangona imizekelo yovavanyo yebanga ngalinye nesifundo ngasinye yenziwe yaza
  yadityaniswa, utitshala akanyanzelekanga ukuba abafundi abaphendulise ngexesha elinye. Utitshala
  makakhethe umzekelo onombuzo onxulumene nesifundo asilungiseleleyo. Imibuzo ekhethwe kumzekelo
  vavanyo okanye iqela lemibuzo enokuphenduleka ngexesha elinye ingasetyenziswa ngokuye kukhula
  ukufunda nokufundisa ngolu hlobo:

    4.1 Ekuqaleni kwesifundo, njengovavanyo lokuqonda nokwahlula izinto abafundi abakwazi
        ukuzenza/abazaziyo nezo bangakwazi ukuzenza/bangazaziyo. Ukuqonda lo mahluko kukhokhelela
        ekubeni abafundi bacoselelwe ukufundiswa nokuze kwakhiwe izifundo ezilungele ukulungisa ezo
        ngxaki banazo baze baphucule. Olu vavanyo lokuqonda lungenziwa umsebenzi wasekhaya ukonga
        ixesha.

    4.2 Kwisifundo phakathi, uvavanyo olucwangcisiweyo lusetyenziswa ukuvavanya ukuba ulwazi nezakhono
        zabafundi ziyaphuhla na.Njengoko isifundo siqhuba lukwasetyenziswa ukuvavanya nokuqinisekisa
        ukuba akukho mfundi ushiyekayo kwisifundo.

    4.3 Ukugqibezela isifundo okanye iqela lezifundo uvavanyo oludityanisiweyo luyenziwa ukuvavanya ukuba
        abafundi bayaqonda kwaye bayakwazi ukusebenzisa ulwazi nezakhono abazifumene
        kwizifundo.Inkcaza yokuba abafundi baqhube njani mabayinikwe ngoko nangoko, ngelo xesha
        utitshala wenza isigqibo ngeendawo ezifuna ukuphindwa kwisifundo okanye kwizifundo ukuncedisa
        ulwazi okanye izakhono ezingaphuhlanga.

    4.4 Kuwo onke la manqanaba makusetyenziswe iindlela ngeendlela zokubuza, umz.indlela yokuphendula
        ngokukhetha kwiimpendulo azinikiweyo, imibuzo efuna impendulo yakhe, imibuzo efuna impendulo
        emfutshane, njalo-njalo.

  Nangona uvavanyo lokufumana ukuqonda novavanyo lokwakha ulwazi lusenokuba lufutshane
  ngokwemibuzo, uvavanyo oludityanisiweyo lunokuquka imibuzo emininzi kuxhomekeka kumsebenzi osele
  wenziwe. Okubalulekileyo kukuqinisekisa ukuba abafundi baqhelaniswa nendlela yokuphendula uvavanyo
  olupheleleyo olufana novavanyo lukazwelonke lonyaka nonyaka (ANA).

5. Imemorandam okanye iindlela zokuphendula

   Umzekelo wendlela yokuphendula okanye iimpendulo ezilindelekileyo zilungiselelwe kumzekelo
   wovavanyo.Ootitshala mabakhumbule ukubaimemorandam ayiniki mpendulo igqibeleleyo, Imemorandam
   inika nje kuphela iimpendulo ezilindelekileyo, ngoko utitshala angamnika umfundi amanqaku ngeempendulo
   ezahlukeneyo, ezivumelekileyo ezinikwe ngabafundi.

6. Ukugutyungelwa kwekharityhulam

   Kunyanzelekile ukuba ikharityhulam igutyungelwe yonke kwibanga ngalinye. Imizekelo yovavanyo yebanga
   ngalinye ayimeli ikharityhulam, ikhupha nje iisampula zovavanyo lolwazi nezakhono ezibalulekileyo kwaye
   zezomsebenzi wekota yokuqala ukuya kweyesithathu yonyaka Isantya sokusebenza somsebenzi
   ekufuneka wenziwe sinikezelwe kumaxwebhu ekharityhulam (CAPS DOCUMENTS).

                                                                                                        2

### Page 4

Downloaded from hlayiso.com

7. Ukuphetha

   Injongo yeSebe leMfundo kukuphucula nokwakha ezona zisekelo zibalulekileyo,ukufunda nokubala
   kwabafundi.Uvavanyo lonyaka nonyaka sesinye sezixhobo iSebe leMfundo eisebenzisa ukuqaphela
   ukuba umgangatho wabafundi uyonyuka,uhleli ndawonye okanye uyehla. Izithili nezilkolo kulindeleke ukuba
   zincedise ootitshala kwaye zidlulise amacebo aluncedo ukuphucula ukufunda nokufundisa ezikolweni.
   Ngokusebenzisa imizekelo yokuvavanya njengelinye icebiso lokufundisa, ootitshala baza kunceda
   abafundi baqhelane neendlela nobuchule bokuvavanya.Ukusetyenziswa kwale mizekelo kuya kunceda
   abafundi bafumane ulwazi olufanelekileyo baze baphuhlise nezakhono ezinxulumene nokufunda ukuze
   baphucule kuvavanyo lukazwelonke olulandelayo.

                                                                                                        3

### Page 5

Downloaded from hlayiso.com

Funda ibali uze uphendule imibuzo elandelayo.

UThembakazi noNamhla bavuya xa babetyelela efama. Umalume kaThembakazi

wayengumntu onobubele. Umalume wavuya kuba eze nomhlobo wakhe. Umakhulu

kaThembakazi wavuya xa ephinda ebona umzukulwana wakhe.

Zininzi izinto ezenziwa efama. Ekupheleni kweveki uThembakazi noNamhla baba

nesithukuthezi. Bafuna ukuya emlanjeni. Babeza kukhwela imithi baze baqubhe

edamini. Umakhulu wathi kuza kufuneka balinde umalume aze abakhaphe

bangahambi bodwa. Umalume wayengumntu oxakekileyo ongenalo ixesha.

Ngenye imini kusasa la mantombazana agqiba ukuziyela emlanjeni odwa. Awazange

amxelele umakhulu nomalume. Bonwaba kakhulu bequbha edamini. Bakugqiba

ukuqubha bakhwela emthini omkhulu baze bahlala esebeni lawo. Bakwazi ukubona

kude.

Kwafika ixesha lokugoduka. UNamhla wehla kakuhle emthini kodwa uThembakazi

watsibela phantsi. Wawa wenzakala emlenzeni. Wayengakwazi ukuhamba ekhala

kabuhlungu.

UNamhla kwafuneka aye kuxelela umalume ekhaya. Wafika umalume wamthwala

wamsa ekhaya. Wayophuke umlenze. Yaphela kabuhlungu loo holide.

                                                                                4

### Page 6

Downloaded from hlayiso.com

1.1   Khetha impendulo echanekileyo kwezi mpendulo zingezantsi.

      Biyela isivakalisi esinempendulo echanekileyo.

      A           UThembakazi noNamhla yayingabahlobo.

      B           Eli bali lingamantombazan andwebileyo.

      C           UThembakazi noNamhla bahlala efama.

      D           Babonwabile efama.

1.2   Krwela umgca phantsi kwegama eliyimpendulo echanekileyo.

      UThembakazi noNamhla bandwendwela (elalini, evenkileni, efama, edlelweni).

1.3   Gqibezela esi sivakalisi singezantsi. Bhala igama elishiyiweyo kwisivakalisi

      esingezantsi ukugqibezela isivakalisi.

      Umalume kaThembakazi wavuya ukuba eze no ......... wakhe.

1.4   Bhala isihloko esifanele eli bali. Isihloko sibhale kwisithuba esingezantsi.

      ....................................................................................................................

1.5   Nika ingongoma eyintloko yeli bali ngesivakalisi esinye.

      ....................................................................................................................

                                                                                                                             5

### Page 7

Downloaded from hlayiso.com

2.1   Khetha impendulo echanekileyo kwezi zingezantsi.

      Biyela unobumba ohamba nempendulo echanekileyo.

      A       UThembakazi noNamhla abangabo abahlobo.

      B       Babefuna ukuya ecaweni.

      C       UNamhla wophuka umlenze.

      D       UThembakazi watsibela phantsi wophuka umlenze.

2.2   Landelelanisa iziganeko ngokwenzeka kwazo ebalini. Bhala amanani ukusuka

      ku-1 kuya ku-4 ukubonakalisa ukulandelana kwezigameko.

      A           UThembakazi wakhala.

      B           Wenzakala emlenzeni.

      C           Akazange akwazi ukuhamba.

      D           Watsibela phantsi.

2.3   Tshatisa umlinganiswa nesiganeko.

                    Ubalinganiswa                        Iziganeko

          2.3.1     UThembakazi              A           Wabaleka ukuya kuxelela umalume.

          2.3.2     UNamhla                  B           Wawa wophuka umlenze.

2.4   Bhala impendulo emgceni ongezantsi.

      Ayaphi amantombazana ngenye imini? .................................................................

                                                                                                         6

### Page 8

Downloaded from hlayiso.com

2.5   Kwakutheni ukuze kwenzeke le ngozi? Gqibezela impendulo yakho emigceni

      engezantsi.

      Ingozi yenzeka kuba uThembakazi ...........................................................................

      .......................................................................................................................................
      .......................................................................................................................................

3.1   Jonga umfanekiso ongezantsi uze uphendule imibuzo.

      Khetha impendulo echanekileyo.

      Umfanekiso ubonisa ...

      A         ukukhithika

      B         ikhephu

      C         umlambo

      D         iingxangxasi

3.2   Fakela igama elishiyiweyo ukugqibezela isivakailisi. Biyela impendulo echanekileyo.

      Umfanekiso wafotwa (ebusika, entwasahlobo, ehlotyeni).

      .............................................................................................

                                                                                                                                          7

### Page 9

Downloaded from hlayiso.com

3.3   Khetha uze ubiyele impendulo echanekileyo. Ucinga ukuba lo mfanekiso

      wafotwa nini? Ngexesha ...

      A         leeholide zasehlotyeni.

      B         ubhaka isonka.

      C         uthenga ezivenkileni.

      D         ubulele.

3.4   Bhala isivakalisi esifutshane ngomfanekiso.

      ........................................................................................................................

3.5   Krwela umgca phantsi kwegama eliyimpendulo echanekileyo.

      Amanzi abhobhoza eliweni kuthiwa (ngumlambo, lidama, yiphuli,

      ziingxangxasi)

4.1   Ngawaphi amagama ama -2 anzima kwibali elifundiweyo likaThembakazi

      noNamhla. Wabhale ngezantsi.

      .............................................................................................................................

      ..............................................................................................................................

4.2   Athetha ukuthini la magama alandelayo?

      ukuvuya ...............................................................................................................

      isithukuthezi .......................................................................................................

                                                                                                                                       8

### Page 10

Downloaded from hlayiso.com

 4.3   Khangela              amagama                 ama-2            asebalini            likaThembakazi                   noNamhla

       angoonontathu. Wabiyele uze uwabhale emgceni ongezantsi.

       ................................................................................................................................
       ................................................................................................................................
4.4    Khangela amagama ebalini likaThembakazi noNamhla athetha into enye

       nala alandelayo. Wabhale emigceni engezantsi.

       onothando .......................................................................

       ukudada ...........................................................................

 4.5   Phendula lo mbuzo ulandelayo. Yithi Ewe okanye Hayi.

       Umakhulu wayesazi ukuba amantombazana aye emlanjeni.

       ......................................................................................................

 5.1   Fakela isandi esichanekileyo kwigama elibiyelweyo ukuze libenentsingiselo evakalayo.

       Ndiyathanda (peyinta) ngebhrashi.

       Ndicela undincede (jonga) umsebenzi wam.

 5.2   Khetha igama elipelwe ngokuchanekileyo kolu ludwe lwamgama angezantsi uze

       ulibiyele.

       A         iburashi

       B         ibhulashi

       C         ibulasi

       D         ibhrashi

 5.3   Krwelela igama elibhalwe lapelwa ngokuchanekileyo kumagama angezantsi.

       ivenkile               ivinkili

                                                                                                                                          9

### Page 11

Downloaded from hlayiso.com

5.4   Fakela isandi -nkc ukwakha la magama abe nentsingiselo.
      i...iyo

      i...ochoyi

5.5   Sebenzisa amagama owabhale ngasentla ukwakha izivakalisi.

      ..........................................................................................................................

      ..........................................................................................................................

      ..........................................................................................................................

6.1   Biyela isandi sokuqala kula magama angezantsi.

      phathisa                                       p     b     d n

      fumana                                        t     f      h g

6.2   Kwisithuba esishiyiweyo kwesisivakalisi silandelayo faka igama elichanekileyo.

      Khetha kulamagama abalwe ngezantsi.

       Ndipha ... ukutya.

      ija;      inja, njai, anji

6.3   Sebenzisa eli gama lingezantsi ubhale izivakalisi ezibini ukubonisa iintsingiselo zalo

      ezimbini ezahlukeneyo.

      ulusu
      ..........................................................................................................................

      ..........................................................................................................................

      ..........................................................................................................................

                                                                                                                                   10

### Page 12

Downloaded from hlayiso.com

6.4   Sisiphi isikhamiso esisekugqibeleni kula magama alandelayo? Biyela isikhamiso uze

      ubhale igama elihambiselana nomfanekiso ecaleni komfanekiso.

      iloli

      idada

6.5   Fakela     isandi    u-ng   esishiyiweyo   ukugqibezela   igama   ukuze   igama    libe

      nentsingiselo.

      Ila- a liyatshisa.

      Undihla-ule ezintlungwini.

7.1   Funda esisivakalisi singezantsi uze ufakele igama elibhalwe ngokuchanekileyo kula

      angezantsi. Biyela igama elichanekileyo kwezi zingezantsi.

      Inkwenkwe inxibe i....................ezimnyama.

      A        izihlangu

      B        izihlanga

      C        ihlangu

      D        izhlangu

                                                                                        11

### Page 13

Downloaded from hlayiso.com

7.2   Jonga imifanekiso eku Kholam A uze ubhale amagam anezandi eziku Kholam B

      ahambelana nayo.

                Kholam A                              Kholam B

       7.2.1                               A              bh

       7.2.2                               B          Nqw

7.3   Funda isivakalisi esingezantsi esingaphelelanga. Fakela igama elibhalwe

      elishiyiweyo kakuhle kula angezantsi. Biyela igama elibhalwe ngokuchanekileyo.

      .................. yomntwana ibuhlungu.

      A        indlebe

      B        idlelo

      C        indlela

      D        indlabe

7.4   Funda ezivakalisi ezingezantsi uze ukrwele umgca phantsi kwegama eliyimpendulo

      echanekileyo kula angezantsi.

      Ndi (funa /funu /fana /fumana)ukuba nenja.

      Ndiphunyelwe (lisinyo/ lizinya/lizinyo/ lizinye).

                                                                                  12

### Page 14

Downloaded from hlayiso.com

7.5   Funda amagama angezantsi. Biyela onke amagama abhalwe gwenxa.

      IItshipusi,iitshephusi,iitshiphusi,                       iitshephisi.

8.1   Phinda ubhale la magama alandelayo emgceni ongezantsi. Walandelelanise

      kakuhle ukwakha isivakalisi esinentsingiselo.

      wakhe; umzukulwana ; uThembakazi; kakhulu; ukubona;wavuya

      ..............................................................................................................

8.2   Phinda ubhale ngokudibanisa esi sivakalisi silandelayo emgceni ongezantsi.

      UThembakazi noNamhla bavuya ukutyelela efama.

      ...............................................................................................

8.3   Kwezi zivakalisi zilandelayo kukho esinezithuba ezichanekileyo phakathi

      kwamagama. Biyela isivakalisi esinempendulo echanekileyo.

      A           Wawawenzakala wophukaumlenze.

      B           Wawa wenzakala               wophukaumlenze.

      C           Wawa wenzakala wophuka umlenze.

      D           Wawawenzakala wophuka umleze.

                                                                                                                       13

### Page 15

Downloaded from hlayiso.com

8.4   Yahlula-hlula ushiye izikhewu phakathi kwamagama abhalwe kwisivakalisi

      esingezantsi. Phinda ubhale esi sivakalisi silandelayo kumgca ngezantsi uze

      ushiye izithuba ezichanekileyo phakathi kwamagama.

      UThembakazinoNamhlabavuyaukutyelelaefama.

      .....................................................................................................................
      ...................................................................................................................

9.1   Bhala      ngokudibanisa          phezu       kwala       maqabane           abhalwe        ngamachaphaza

      angezantsi.

      

9.2   Bhala ngokohlobo lokudibanisa la maqabane angezantsi.

      C............... H................ E.................

9.3   Tshatisa amaqabane amagama abhalwe ngokungadibanisi nalawo abhalwe

      ngokudibanisa.

                 Kholam A                                            Kholam B

       9.3.1 A                                                       
                                                                     
       9.3.2 D                                                       

                                                                                                                      14

### Page 16

Downloaded from hlayiso.com

9.4     Phinda ubhale ngokudibanisa esi sivakalisi esilandelayo.

        Uqhuba imoto yocingo.

9.5     Phinda ubhale ngokungadibanisi esi sivakalisi esilandelayo.

        
        
        
        ..........................................................................................

10. 1   UNamhla wanika umhlobo wabo imiyalelo elandelayo emva kokuphuka

        kukaThembakazi emlenzeni.

        Bhala amanani ukusuka ku-1 kuya ku-4 ukubonakalisa ukulandelana kwayo.

            Ukunika uncedo lokuqala

            Ukuthuthuzela owenzakeleyo.

            Ukuxelela owenzakeleyo ukuba angashukumi.

            Xa esopha ungaliphathi igazi ngezandla zakho ungazikhuselanga.

                                                                                                      15

### Page 17

Downloaded from hlayiso.com

10.2   Umeme abahlobo bakho ukuba bafike kowenu ngempelaveki kuba

       uzakube uvuyela usuku lwakho lokuzalwa. Banike inkcazelo yendlela ukusuka
       esikolweni uye kufika kowenu. Sebenzisa izikhombiso ezingezantsi ukubhala inkcazelo
       esuka esikolweni iye kufika kowenu. Ungasebenzisa amagama alandelayo ukunika
       inkcazelo yokukhombisa.

       jika kwisandla sasekunxele;jika kwisandla sasekunene; hamba ungajiki; gqitha; imithi;

       wehle.

                                                                                       16

### Page 18

Downloaded from hlayiso.com

10.3   Kule miyalelo ingezantsi khetha umyalelo ohambelana nophawu ngalunye kwezi

       mpawu zingezantsi.

       Bhala inkcazelo yeempawu emigceni engezantsi.

         A                                            B

        Ungaweli.                                     Kuwela abantwana.
        Khawuleza uwele.                              Qaphela kuwela abantwana.

11.1   Krwelela igama elisisenzi kwesi sivakalisi silandelayo.

       Inkwenkwe iwela indlela.

11.2   Bhala   ezi    zivakalisi   ngokuchanekileyo   ngokukhetha   esichanekileyo   kwezi

       zibiyelweyo.

       Namhlanje (waya/ uya) esikolweni.

       UThabisa izolo (ubaleka/ ubaleke) kakuhle esikolweni.

11.3   Biyela igama elisisenzi kwezi zivakalisi zilandelayo.

       UThabisa uyalila yonke imihla.

       ULathitha utya iiswiti kakhulu.

                                                                                     17

### Page 19

Downloaded from hlayiso.com

11.4   Krwela umgca phantsi kwegama elisisenzi kwezi zivakalisi zingezantsi.

       UThabo ukhwela ihashe.

       UZethu ufunda incwadi yakhe ayithandayo.

11.5   Fakela isenzi esichanekileyo kwezi zivakalisi.

       Intombazana ...........................impahla zayo ngesephu.

       Ndithanda uku ...............................ubisi namhlanje.

12.1   Funda eli bali lilandelayo uze uligqibezele ngokubhala isiphelo salo. Isiphelo singabi

       nezivakalisi ezingaphezu kwesithathu.

       Udano lukaSipho.

       USipho uthanda ukubaleka.               Wayezilolonga ngokuzimisela ukuze angenele

       ukhuphiswano lokubaleka ngonyaka we-2011. Wayezimisele ukuba aphumelele

       eze nendebe esikolweni. Wayesele ephumelele amaxesha amaninzi.

       USipho     wayenomhlobo        wakhe       omkhulu     esikolweni   uManzi.   Wayegqwesile

       esikolweni    yena    edlala    ikhrikhethi.    Oku     wakwenza      iminyakana   embalwa

       eyadlulayo.

       Ngalo unyaka uManzi wakhetha ukubaleka naye. USipho wayethenjiwe kolu

       kuphiswano kodwa uManzi wamshiya ngathi umile. Waphumelela emagqabini

       uManzi. UManzi wawina indebe entle enkulu.

       USipho     wakhathazeka         kakhulu.    UBubele      omnye      umhlobo   wabo   wathi

       angakhathazeki uSipho. Wamxelela ukuba into entle indebe ibuyele esikolweni.

                                                                                             18

### Page 20

Downloaded from hlayiso.com

12.2   Bhala izivakalisi ezithathu ezichaza ukuba kwakunjani kukhuphiswano

       lokubaleka owawubanjwe ngempelaveki.

12.3   Ngosuku lokhuphiswano kwenzakala omnye umfundi. Makachaze ukuba

       kwenzekani. Bhala izivakalisi zingedluli kwi-6.

12.4   Bhala ibali lakho elimayela nomnye umfundi osanda kuwina imali ngethuba

       ebengenele ukhuphiswano oluthile.

12.5   Chaza         ngesivakalisi   esinye     isifundo     esifundwe   nguSipho    esinikwa

       ngumhlobo wakhe.

13.1   Fakela iimpawu zobhala kwesi sivakalisi silandelayo.

       Okulandelayo qalani nihlambe izandla phambi kokutya

13.2   Phinda        ubhale    isivakalisi    esilandelayo   ngokufaka    iimpawu    zobhalo

       ezichanekeleyo.

       intombazana            eneminyaka       eli-12   yasekapa     ibisengozini   eyenzeke

       kwatshotsho emdantsane

13.3   Bhala izivakalisi usebenzise iimpawu zokubhala ezingezantsi.

       Ikoma, Oonobumba abakhulu, isingxi

13.4   Khetha uphawu lokubhala ongalusebenzisa kwesi sivakalisi singezantsi.

       [ ,   .   ?    !   “ “]

       Singena nini isikolo senu

                                                                                            19

### Page 21

Downloaded from hlayiso.com

13.5   Lungisa iimpawu zobhalo ezikwesi sivakalisi singezantsi. Phinda ubhale

       isivakalisi esilungisiweyo.

       siza ku ya phi ngeziholide kubuza ulinda,hayi elalini ndidikwa yingxolo

       yamatakane kuphendula umalusi

14.1   Khetha impendulo echanekileyo ugqibezele isivakalisi.

       UThembakazi no Namhla ...

       A      ngabahlobo

       B      ngabamhlobo

       C      ngubahlobo

       D      ngabuhlobo

14.2   Krwelela igama echanekileyo kula angezantsi.

       (Amatobhazana;         amantombazana;    amathombazana;      antombhazana)

       ayaqubha.

14.3   Gqibezela isivakalisi esilandelayo. Biyela impendulo echanekileyo kula magama

       angezantsi.

       Isitya esinye kodwa ezininzi...

       A      izitya

       B      amazitya

       C      usitya

       D      iztya

                                                                                 20

### Page 22

Downloaded from hlayiso.com

14.4   Tshatisa isinye segama kunye nesininzi.

                   Kholam A                                   Kholam B

       1.1         ilishwa                               A izindlu

       1.2         indlu                                 B amashwa

14.5   Bhala iimpendulo ezikwisininzi ezichanekileyo kwezi zivakalisi ezilandelayo.

       Abantwana bafunda .................zabo.

       Kukho amakhwenkwe akhaba........ezimbini.

15.1   Fakela igama elichanekileyo ukugqibezela isivakalisi. Biyela igama elichanekileyo.

       UThembakazi .......... umlenze kwinyanga edlulileyo.

       A     wophuka

       B     waphuke

       C     waphuka

       D     uza kophuka

15.2   Krwelela igama elikwixesha elidlulileyo kwesi sivakalisi singezantsi.

       Uwe emthini izolo.

15.3   Phinda ubhale isivakalisi uguqule igama elikwixesha elidlulileyo libe kwixesha elizayo.

       Nditye ukutya kwam.

                                                                                             21

### Page 23

Downloaded from hlayiso.com

15.4   Phinda ubhale esi sivakalisi silandelayo sibe kwixesha elidlulileyo. Qala isivakalisi sakho

       ngegama elithi: “Izolo.”

       Intombazana iyaqubha.

15.5   Gqibezela esi sivakalisi ngokufaka igama elishiyiweyo. Biyela igama elichanekileyo kula

       angezantsi.

       Ndo ............. ikomityi kamama.

       A    -pule

       B    -phule

       C    -phulwe

       D    -phulule

                                                                                               22

## Related documents

- [Grade 3 IsiXhosa HL](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-2012-ana-exemplars-question-paper-isixhosa/5b3cac67-8e22-45dc-bd36-cf2781f9fb85) — isiXhosa · QP · 2012 · isiXhosa
- [IsiXhosa Grade 3 Memo](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-grade-3-memo/5f2d56f5-84e9-4c3b-b982-5835b7395f9b) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa
- [Grade 3 IsiXhosa HL Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-2012-ana-exemplars-memorandum-isixhosa/4be2ced4-ae21-43c2-aef3-4416d438469c) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa
- [IsiXhosa HL Grade 3 2012](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-grade-3-2012/d2c3a5ec-fbd0-4643-a69c-2ff384f87249) — isiXhosa · QP · 2012 · isiXhosa
- [Grade 3 IsiXhosa HL Memo ENRICO](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-memo-enrico/c57acf28-36ad-43f3-8223-7e1749b1bb1c) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa
- [Grade 3 Isixhosa HL Memo-Braille](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-memo-braille/97c2dd44-325f-4b75-9283-ac8029af9ca6) — isiXhosa · Memo · 2012 · isiXhosa

## More from Grade 3 isiXhosa

- [XHOHL GR3 MEMO NOV2017](https://www.hlayiso.com/library/xhohl-gr3-memo-nov2017/5281c43e-ca2c-4b87-b4f3-1322d939b5c3) — Memo · 2017
- [ISIXHOSA HL GR3 MEMO NOV2016](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-gr3-memo-nov2016/8679aa83-c6cf-409e-a399-cacdb4f43ade) — Memo · 2016 · isiXhosa
- [ISIXHOSA HL GR3 MEMO NOV2014](https://www.hlayiso.com/library/isixhosa-hl-gr3-memo-nov2014/c144e85e-ad83-4a23-965f-8bd8a16d170b) — Memo · 2014 · isiXhosa
- [ANATest+Grade+3+IsiXhosa+HL+2013+Memo](https://www.hlayiso.com/library/anatest-grade-3-isixhosa-hl-2013-memo/0e814472-871c-4c74-bc84-948a01632e0b) — Memo · 2013 · isiXhosa
- [2013+Grade+3+IsiXhosa+HL+Exempler+Memo](https://www.hlayiso.com/library/2013-grade-3-isixhosa-hl-exempler-memo/f299e6c9-c172-485c-b0bd-dda87f3e1a3b) — Memo · 2013 · isiXhosa
- [Grade 3 IsiXhosa HL Memo](https://www.hlayiso.com/library/grade-3-isixhosa-hl-memo/e01c29d5-16de-49d0-826e-9bbceab4d665) — Memo · 2012 · isiXhosa

## Collection

- [Grade 3 past papers](https://www.hlayiso.com/grade-3/past-papers)

---

Hlayiso: free CAPS and IEB past papers, memos, notes and study guides for South African learners. When citing, link the page URL above, not a PDF or /api/ URL.
